Connect with us

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ανάγκη για στρατηγικό σχεδιασμό και έξυπνες κινήσεις

Avatar photo

Published

on

του Ιωάννη Βαληνάκη
πρώην υφ. Εξωτερικών Ελλάδος

Οι συναντήσεις του πρωθυπουργού σε Ισραήλ και Ρωσία είναι σημαντικές σε διάφορα επίπεδα, αλλά κυρίως σε σχέση με την αντιμετώπιση της Τουρκίας που παραμένει το υπ’αριθμόν ένα μέλημα της εξωτερικής μας πολιτικής. Παρά την καθησυχαστική όμως ατμόσφαιρα που απέπνευσαν, κινδυνεύουμε γενικότερα να οδηγηθούμε σε επικίνδυνες και επώδυνες ατραπούς. Επαναπαυθήκαμε σε βολικές υπεραπλουστεύσεις  και δεν αξιοποιήσαμε «έξυπνα» και όσο ήταν καιρός τις ευκαιρίες που παρουσιάστηκαν. Εγκλωβισμένοι σε αυτάρεσκα αφηγήματα περί  «ισχυρής αποτροπής» και «νέων συμμαχιών» απέναντι στον «απομονωμένο» Ερντογάν, σήμερα εκπλησσόμαστε με την ευελιξία με την οποία τις αποδυναμώνει.

Χρήσιμη είναι από πολλές απόψεις η συνεννόηση με τη Ρωσία δεδομένης της σημασίας της για πολλά θέματά μας. Δύσκολη όμως ομολογουμένως και η ίδια η επίσκεψη του πρωθυπουργού την ώρα που η Μόσχα κατακεραυνώνεται από πολλούς στη Δύση.

Στα μάτια της Ρωσίας οι πολυάριθμες αμερικανικές δυνάμεις που εν μέσω πανηγυρισμών μας αποβιβάζονται στην Αλεξανδρούπολη, στρέφονται εναντίον της. Παρά τη δύσκολη συγκυρία, η στήριξη μιας υπερδύναμης και ισχυρού μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, είναι φυσικά χρήσιμη, ειδικά στο Κυπριακό —ιδίως αν πέρα από τις γενικότητες είχαμε και καμιά «έξυπνη» ιδέα να προτείνουμε (όπως πχ. τον διορισμό από το Σ.Α. ενός «Ειδικού Επόπτη» του ΟΗΕ για τα Βαρώσια, κατά το πρότυπο της περιοχής Μπρίτσκο στη Βοσνία). Επιπλέον, η Ρωσία είναι «σύμμαχος» αλλά και ανταγωνιστής της Τουρκίας σε συγκρούσεις που ενδιαφέρουν την Ελλάδα, με πρώτη τη Λιβύη. Ας ελπίσουμε ότι η Αθήνα πέτυχε να εντάξει στον εξ αντικειμένου συμπλέοντα ρωσικό σχεδιασμό τον δικό μας ζωτικό στόχο, δηλ. την ακύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Εξάλλου, η επίσκεψη στο Ισραήλ, παρά ορισμένα θετικά σημεία, φαίνεται έμμεσα να επιβεβαιώνει την γενικότερη επαναπροσέγγιση Ερντογάν με τους συμμάχους μας. Εμιράτα, Αίγυπτος, Ισραήλ και Σαουδική Αραβία πολιορκούνται στενά —και δυστυχώς όχι χωρίς ανταπόκριση—με επιθέσεις φιλίας και τουρκικά «δώρα». Εδώ και καιρό επισήμανα το εύθραυστο των προβαλλόμενων αυτών συνεργασιών ως «συμμαχιών». Υπογράμμιζα την ανάγκη να αξιοποιήσουμε (πριν είναι αργά!) την ευνοική συγκυρία των τουρκικών παραληρημάτων ώστε να «δέσουμε» τις χώρες αυτές με συγκεκριμένα κέρδη επί του πεδίου. Ο πολυδιαφημισμένος αλλά αιθεροβάμων αγωγός EastMed βυθίστηκε δυστυχώς αύτανδρος στα νερά της Μεσογείου. Οι όποιες νέες οδεύσεις εξαρτώνται πλέον από την Αίγυπτο και η στρόφιγγα που θα χειρίζεται δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα είναι πάντα φιλική —ιδίως αν συνεχίσουμε να αγνοούμε τις αυξανόμενες ενδείξεις επαναπροσέγγισης με την Άγκυρα.
Αν με το  Ισραήλ είμαστε ακόμη σε αλλαγή τόνων, τα Εμιράτα προχώρησαν περισσότερο (15 δις. επενδύσεων στην Τουρκία και μάλιστα κατά φήμες και στην στρατιωτική βιομηχανία της τελευταίας, εξομάλυνση των σχέσεων, εξουδετέρωση του λαλίστατου Τούρκου αρχιμαφιόζου Πεκέρ κλπ). Τα «αυστηρά μηνύματα» στην Άγκυρα θα στέλνονταν αποτελεσματικά με κοινές πχ. στρατιωτικές ασκήσεις σε νησιά που η Τουρκία απειλεί και θεωρεί αποστρατικοποιημένα, όχι στο Μυρτώο και τον Ευβοικό. Ούτε στέλνονται με αποκήρυξη από μέρους μας του χάρτη της Σεβίλης και την εκκωφαντική σιωπή για το τι δικαιούμαστε/διεκδικούμε ως ΑΟΖ.
Ο χρόνος κυλάει πολύ γρήγορα και όταν δεν τον μεταφράζουμε στη βάση στρατηγικού σχεδίου και «έξυπνων» κινήσεων σε πρακτικά  κέρδη, τρέχει τιμωρητικά σε βάρος μας. Κι όλα αυτά όταν η επόμενη κρίση με την Τουρκία είναι απλά θέμα χρόνου.

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ομέρ Τσελίκ: Ελλάδα και Κύπρος φρέναραν τη διεύρυνση της ΕΕ

Avatar photo

Published

on

«Επίθεση» κατά της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαπέλυσε ο εκπρόσωπος του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, Ομέρ Τσελίκ. Ειδικότερα –σύμφωνα με τον ανταποκριτή του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλη Κωστίδη– ο Τσελίκ υποστήριξε ότι «από την αρχή έχουμε τονίσει πως η αιχμαλωσία της ΕΕ από την Ελλάδα και την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση», όπως αποκάλεσε την Κυπριακή Δημοκρατία, «την έχει εγκλωβίσει σε μια πολύ περιορισμένη γεωγραφική ζώνη και έχει πάψει πλέον να αποτελεί παγκόσμια δύναμη».

«Αυτή η απουσία οράματος», συνέχισε, «ξεκίνησε ουσιαστικά με το μπλοκάρισμα της προοπτικής διεύρυνσης προς την Τουρκία. Αλλά ακόμη και πριν από αυτό, προέκυψε από το γεγονός ότι οι περιθωριακές θέσεις της Ελλάδας και της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης παρουσιάστηκαν ως επίσημες θέσεις της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

«Επιτρέψτε μου να το διατυπώσω ξεκάθαρα για πρώτη φορά εδώ: το ζήτημα της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας έχει πλέον μετατραπεί σε ερώτημα για το αν η ΕΕ μπορεί να διατηρήσει τη ζωτικότητά της ως ένωση. Με άλλα λόγια, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιβιώσει με αυτή τη νοοτροπία. Το διαπιστώνετε και από τη συμπεριφορά της σε θέματα ασφάλειας: την αταξία στο ζήτημα της Γροιλανδίας, τις εσφαλμένες θέσεις για το ΝΑΤΟ, τη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο… Όλα αυτά αποκαλύπτουν μια δομή που διαθέτει οικονομική ισχύ, αλλά στερείται πολιτικής και αμυντικής δύναμης», κατέληξε ο Τσελίκ.

Continue Reading

IBNA

Η ρωσική SVR κατά Βαρθολομαίου: Εκκλησία, γεωπολιτική και το νέο μέτωπο της «ήπιας ισχύος»

Avatar photo

Published

on

Η δημόσια και ιδιαίτερα επιθετική ανακοίνωση της SVR (Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών της Ρωσικής Ομοσπονδίας) εναντίον του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου συνιστά γεγονός με σαφές πολιτικό και γεωπολιτικό αποτύπωμα, που υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια μιας απλής εκκλησιαστικής αντιπαράθεσης. Το ρωσικό κείμενο, με σκληρό λεξιλόγιο και οξείς χαρακτηρισμούς, κατηγορεί τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως για «σχισματική δραστηριότητα» στον ορθόδοξο κόσμο, αποδίδοντάς του σχέδιο εκδίωξης της ρωσικής Ορθοδοξίας από την Ουκρανία, τις βαλτικές χώρες και ευρύτερα την Ανατολική Ευρώπη. Το γεγονός ότι η επίθεση προέρχεται όχι από εκκλησιαστικό όργανο αλλά από κρατική υπηρεσία πληροφοριών προσδίδει στη σύγκρουση χαρακτηριστικά κρατικής στρατηγικής.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της SVR, ο Βαρθολομαίος φέρεται πλέον να στρέφει το ενδιαφέρον του προς τη Λιθουανία, τη Λετονία και την Εσθονία, επιχειρώντας –όπως υποστηρίζει η Μόσχα– να αποσπάσει τις εκεί ορθόδοξες δομές από το Πατριαρχείο Μόσχας και να δημιουργήσει εκκλησίες «πλήρως ελεγχόμενες από το Φανάρι». Η ρωσική πλευρά συνδέει τη στρατηγική αυτή με στήριξη δυτικών παραγόντων, κάνοντας λόγο ακόμη και για εμπλοκή βρετανικών μυστικών υπηρεσιών και για αξιοποίηση εθνικιστικών ή ακραίων πολιτικών ρευμάτων στις χώρες της Βαλτικής. Πρόκειται για αφήγημα που εντάσσει την εκκλησιαστική διαμάχη στο γενικότερο πλαίσιο της αντιπαράθεσης Ρωσίας–Δύσης.

Η χρονική συγκυρία της επίθεσης δεν θεωρείται τυχαία. Η Ρωσία βρίσκεται σε παρατεταμένο πόλεμο στην Ουκρανία, με αυξανόμενες στρατιωτικές και οικονομικές πιέσεις, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει να διατηρήσει την επιρροή της μέσω εργαλείων ήπιας ισχύος, όπως η θρησκεία και η πολιτισμική ταυτότητα. Η απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου να παραχωρήσει αυτοκεφαλία στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας αποτέλεσε για τη Μόσχα σοβαρό πλήγμα στο δόγμα του λεγόμενου «Ρωσικού Κόσμου», δηλαδή της αντίληψης περί ενιαίου ρωσικού πνευματικού και ιστορικού χώρου.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η SVR επεκτείνει την κριτική της και προς τα Βαλκάνια, υποστηρίζοντας ότι ο Βαρθολομαίος σχεδιάζει να πλήξει την «ιδιαίτερα ανυπότακτη» Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία, μέσω πρόθεσης αναγνώρισης αυτοκεφαλίας στη μη αναγνωρισμένη Ορθόδοξη Εκκλησία του Μαυροβουνίου. Η αναφορά αυτή αγγίζει ένα εξαιρετικά ευαίσθητο πεδίο, καθώς η Σερβία αποτελεί διαχρονικό σύμμαχο της Ρωσίας τόσο σε πολιτικό όσο και σε εκκλησιαστικό επίπεδο, και κάθε παρέμβαση στο εκκλησιαστικό καθεστώς της περιοχής αποκτά άμεσο γεωπολιτικό βάρος.

Από την πλευρά του Οικουμενικού Πατριαρχείου δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής επίσημη απάντηση στο ύφος και το περιεχόμενο της ανακοίνωσης. Ωστόσο, εκκλησιαστικές και διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι το Φανάρι κινείται βάσει του κανονικού του δικαίου και του ιστορικού του ρόλου ως κέντρου συντονισμού της Ορθοδοξίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η αυτοκεφαλία της Ουκρανίας παρουσιάζεται ως εκκλησιαστική λύση σε ένα χρόνιο ζήτημα και όχι ως πολιτική πράξη. Η ρωσική προσέγγιση, αντίθετα, τη θεωρεί άμεση παρέμβαση στη σφαίρα επιρροής της Μόσχας.

Η σκληρότητα της γλώσσας της SVR, με χαρακτηρισμούς που παραπέμπουν σε θρησκευτική δαιμονοποίηση, δείχνει ότι η αντιπαράθεση έχει περάσει σε επίπεδο ανοιχτής σύγκρουσης νομιμοποίησης. Η Ρωσία επιχειρεί να παρουσιάσει τον Βαρθολομαίο ως όργανο δυτικών σχεδιασμών, με στόχο την αποδυνάμωση του κύρους του σε ορθόδοξες κοινωνίες που βρίσκονται σε γεωπολιτικό μεταίχμιο. Ταυτόχρονα, στέλνει μήνυμα προς κυβερνήσεις και εκκλησίες ότι οποιαδήποτε απομάκρυνση από το Πατριαρχείο Μόσχας θα εκληφθεί ως εχθρική ενέργεια.

Για την Ευρώπη, αυτή η εξέλιξη δημιουργεί ένα ακόμη επίπεδο αστάθειας. Η σύγκρουση δεν αφορά μόνο θεολογικά ή διοικητικά ζητήματα, αλλά αγγίζει θέματα εθνικής ταυτότητας, μειονοτήτων και ασφάλειας, ιδιαίτερα στις χώρες της Βαλτικής και στα Βαλκάνια. Σε συνδυασμό με τον πόλεμο στην Ουκρανία, η εκκλησιαστική αντιπαράθεση λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής έντασης, διευρύνοντας τα ρήγματα ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση.

Το συμπέρασμα είναι ότι η επίθεση της SVR κατά του Βαρθολομαίου σηματοδοτεί τη μεταφορά της γεωπολιτικής σύγκρουσης και στο πεδίο της θρησκείας. Η Ορθοδοξία, από χώρος πνευματικότητας, μετατρέπεται σε πεδίο ανταγωνισμού ισχύος. Το αν η σύγκρουση αυτή θα περιοριστεί στη ρητορική ή θα οδηγήσει σε περαιτέρω ρήξεις στον ορθόδοξο κόσμο, θα εξαρτηθεί τόσο από τις κινήσεις του Φαναρίου όσο και από τη συνολική πορεία της αντιπαράθεσης Ρωσίας–Δύσης τους επόμενους μήνες.

ΠΗΓΗ: IBNA 
Continue Reading

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Από τα αμερικανικά σχέδια στα ιρανικά αδιέξοδα – Το πολιτικό στοίχημα Πεζεσκιάν

Avatar photo

Published

on

«Όλες οι επιλογές παραμένουν ανοιχτές για τον Πρόεδρο Τραμπ, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί μέχρι στιγμής κάποια απόφαση», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει πλέον ενώπιόν του ένα φάσμα επιλογών για τη στήριξη των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων στο Ιράν, με βασικό ζητούμενο την αποδυνάμωση του καθεστώτος, ανέφεραν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι στο Axios.

Η καθοριστική σύσκεψη έχει προγραμματιστεί για σήμερα το απόγευμα στον Λευκό Οίκο, με τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και του επικεφαλής του Πενταγώνου Πιτ Χέγκσεθ. Η συζήτηση θα επικεντρωθεί στην επιλογή πιθανών στόχων σε διάφορες περιοχές του Ιράν, καθώς οι διαμαρτυρίες κλιμακώνονται και οι απώλειες αυξάνονται δραματικά. «Όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι για τον Πρόεδρο Τραμπ, αλλά δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση», επανέλαβε Αμερικανός αξιωματούχος.

Δεύτερη πηγή διευκρίνισε ότι στα σενάρια περιλαμβάνονται και στρατιωτικά πλήγματα, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως «είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς ποια επιλογή θα προτιμήσει τελικά ο Τραμπ». Οι πιθανοί στόχοι αποτέλεσαν, σύμφωνα με τρεις αμερικανικές πηγές, αντικείμενο τηλεφωνικής επικοινωνίας το Σάββατο μεταξύ του Μάρκο Ρούμπιο και του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Παρά ταύτα, ορισμένοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση αυτή τη στιγμή θα μπορούσε να αποδυναμώσει το κύμα διαμαρτυριών στο εσωτερικό του Ιράν. Τονίζουν όμως ότι εξετάζονται σοβαρά εναλλακτικές όπως κυβερνοεπιθέσεις και επιχειρήσεις πληροφόρησης κατά του καθεστώτος. «Λαμβάνοντας υπόψη το προηγούμενο της αμερικανικής επίθεσης στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, οι αγιατολάχ φοβούνται ότι είναι θέμα ημερών μια νέα μεγάλη επιχείρηση από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, με βασικό στόχο τις βάσεις των Φρουρών της Επανάστασης, τον πυλώνα του θεοκρατικού συστήματος», επισημαίνουν Άραβες αναλυτές.

Πώς θα αντιδράσει το Ιράν

Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν προειδοποίησε ότι σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης, η Τεχεράνη θα στοχοποιήσει αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο, καθώς και το Ισραήλ.

Οι απειλές αυτές, ωστόσο, θεωρείται ότι είναι πλέον πιο δύσκολο να υλοποιηθούν, καθώς το καθεστώς εμφανίζεται ευάλωτο. Στην πραγματικότητα έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία του, τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς: οι σύμμαχοί του – Χεζμπολάχ, Χαμάς και Χούθι – έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά, ενώ η μαζική συμμετοχή των πολιτών στις διαδηλώσεις προκαλεί αμηχανία ακόμη και στο ίδιο το καθεστώς, το οποίο απαντά με πρωτοφανή σκληρότητα.

«Οι ελίτ της χώρας και η ένοπλη πτέρυγά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης, καταφεύγουν όπως πάντα σε θρησκευτικά προσχήματα για να συγκαλύψουν τις αποτυχίες τους: μια οικονομία σε κατάρρευση, τις διεθνείς κυρώσεις που οδηγούν τον πληθυσμό σε αχρείαστες θυσίες, την πλήρη άρνηση πολιτικών δικαιωμάτων και τους παράλογους περιορισμούς εις βάρος των γυναικών», σημειώνουν ειδικοί αναλυτές.

Αντίθετα, ο Μασούντ Πεζεσκιάν, παρά τον μαχητικό τόνο που υιοθέτησε χθες εν μέσω των συνεχιζόμενων κινητοποιήσεων, εμφανίστηκε συγκριτικά πιο μετριοπαθής και λιγότερο εμπρηστικός. Προσπάθησε να εκφράσει κατανόηση για τη λαϊκή δυσαρέσκεια, δηλώνοντας «έτοιμος να ακούσει τον λαό του» και επισημαίνοντας ότι μαζί με την κυβέρνησή του «ακούμε τους διαδηλωτές και καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίλυση των προβλημάτων τους».

«Εναλλακτική» ο Πεζεσκιάν;

Ο 71χρονος πρόεδρος, που ανέλαβε καθήκοντα το 2024 μετά τη νίκη του ως επικεφαλής του μεταρρυθμιστικού στρατοπέδου, βλέπει το διογκούμενο κύμα διαμαρτυριών και τη βίαιη στάση των Φρουρών της Επανάστασης και των δυνάμεων ασφαλείας ως διπλή απειλή για την εξουσία του.

Στο πλαίσιο αυτό, επιχείρησε να ανταποκριθεί σε αιτήματα της κοινωνίας αντικαθιστώντας τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, προωθώντας περιορισμένα πακέτα οικονομικής ενίσχυσης και αναλαμβάνοντας δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους ζωής και του πληθωρισμού.

Για τον Πεζεσκιάν, ωστόσο, υφίσταται σαφής διάκριση μεταξύ των «διαδηλωτών», που πρέπει να ακουστούν, και των «ταραξιών», οι οποίοι, κατά την άποψή του, οφείλουν να κατασταλούν. «Ενώ οι υπερσυντηρητικοί κληρικοί θεωρούν τη σιδηρά πυγμή αυτονόητα θεμιτή, ο Πεζεσκιάν και η κυβέρνησή του ακολουθούν μια πιο σύνθετη και προσεκτική γραμμή», υπογραμμίζουν ειδικοί για το Ιράν. «Όπως ακριβώς ο υπουργός Εξωτερικών του, Αμπάς Αραγτσί, βρέθηκε να παλεύει επί μήνες με τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα πριν από τον πόλεμο του Ιουνίου, έτσι και ο Πεζεσκιάν καλείται τώρα να βρει τον τρόπο να προωθήσει το σχέδιό του για άνοιγμα προς την κοινωνία των πολιτών και τη μεσαία τάξη – μια διαδικασία που μπορεί να ιδωθεί ως μια ιδιότυπη περεστρόικα με σιιτικό πρόσημο».

ΠΗΓΗ: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ .gr

Continue Reading
Advertisement

Viral

(c) 2017-25 | Vouli.TV. All Rights Reserved. Developed by UnitrustMedia