Connect with us

MILITAIRE

Ο «Αιώνας της Τουρκίας», η Ελλάδα και η Κύπρος: Προκλήσεις και στρατηγικές ευκαιρίες

Avatar photo

Published

on


Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης, Αντιστράτηγος ε.α.

Η πρόσφατη διάσκεψη μεταξύ της Ε.Ε. και των τουρκόφωνων κρατών, που έλαβε χώρα στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν στις 4 Απριλίου, αποκάλυψε έναν νέο και ανησυχητικό ορίζοντα για το σχέδιο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, γνωστό ως «Αιώνας της Τουρκίας» – μια φιλόδοξη στρατηγική υψηλού επιπέδου.

Μετά τη διάσκεψη, οι χώρες Ουζμπεκιστάν, Καζακστάν, Τουρκμενιστάν και Κιργιστάν συνυπέγραψαν κοινή δήλωση που, επικαλούμενη αποφάσεις του ΟΗΕ, καταδίκαζε την Τουρκία ως δύναμη κατοχής στην Κύπρο. Την ίδια στιγμή, οι τρεις πρώτες ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να ανοίξουν πρεσβείες στη Λευκωσία. Σε αντάλλαγμα, η Ε.Ε. υποσχέθηκε επενδύσεις ύψους 12 δισ. ευρώ για ανάπτυξη υποδομών και αξιοποίηση των πλουσίων φυσικών πόρων της Κεντρικής Ασίας.

Από το 2018, τα πέντε τουρκογενή κράτη –Κιργιστάν, Αζερμπαϊτζάν, Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν και Τουρκμενιστάν– συνεργάζονται στενά σε ζητήματα ανάπτυξης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έδειξε ενδιαφέρον για την περιοχή από το 2019. Την ίδια περίοδο, η τουρκική κυβέρνηση έψαχνε νέο στρατηγικό αφήγημα, καθώς το «Όραμα 2023» πλησίαζε στο τέλος του. Έτσι, τον Σεπτέμβριο του 2022, ο Ερντογάν ανακοίνωσε το νέο του σχέδιο, τον «Αιώνα της Τουρκίας».

Ο στόχος του σχεδίου είναι η ενοποίηση των τουρκόφωνων χωρών της Κεντρικής Ασίας μέσω του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών – ενός οργανισμού που διαδέχτηκε το πρώην Συμβούλιο Συνεργασίας Τουρκόφωνων Κρατών. Η Τουρκία επιδιώκει να μετατραπεί σε κύριο ενεργειακό, οικονομικό και εμπορικό κόμβο μεταξύ Κεντρικής Ασίας, Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής. Το σχέδιο παρουσιάστηκε επίσημα στις 29 Οκτωβρίου 2022, και από τότε έχουν γίνει αρκετά βήματα για τη σύσφιξη των πολιτικών, οικονομικών, πολιτιστικών και αμυντικών σχέσεων με αυτές τις χώρες. Ωστόσο, απέτυχαν οι τουρκικές προσπάθειες να επιβληθεί η αναγνώριση του ψευδοκράτους της κατεχόμενης Κύπρου.

Πληροφορίες από την Τουρκία θέλουν το Κατάρ να προτίθεται να χρηματοδοτήσει το σχέδιο, όπως δείχνει και η περιοδεία του Εμίρη στις τουρκόφωνες χώρες μετά την επανεκλογή του Ερντογάν το 2023.

Η μεταστροφή της τουρκικής στάσης

Η αλλαγή στάσης των τουρκόφωνων χωρών έναντι της Κύπρου δεν προκάλεσε καμία δημόσια αντίδραση από την Άγκυρα, ούτε για την εμπλοκή της Ε.Ε. Παρόλο που τα αντιπολιτευόμενα τουρκικά ΜΜΕ (κεμαλικά) παρουσίασαν το γεγονός ως διπλωματικό φιάσκο, τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ το αποσιώπησαν. Αυτό μαρτυρεί ότι ο Ερντογάν, σε αντίθεση με το παρελθόν, είναι πλέον αναγκασμένος να επιδιώκει ευρωπαϊκή στήριξη για τρία κρίσιμα ζητήματα:

  1. Η συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, από την οποία η Τουρκία επιδιώκει μερίδιο.

  2. Η διπλωματική έξοδος από την κρίση της Συρίας, τόσο μέσω ευρωπαϊκής στήριξης για το καθεστώς Τζολάνι (ώστε να αναβαθμιστεί ο τουρκικός έλεγχος στη Συρία), όσο και ως αντίβαρο στα ισραηλινά σχέδια που απειλούν τουρκικά στρατηγικά συμφέροντα – με τον κίνδυνο ακόμα και ένοπλης σύγκρουσης.

  3. Η πολιτική του επιβίωση, και ειδικά η αντιμετώπιση του πολιτικού του αντιπάλου, Εκρέμ Ιμάμογλου, τον οποίο θέλει να αποδυναμώσει ενόψει των εκλογών του 2028. Γι’ αυτό, επιδιώκει σιωπηρή ανοχή από την Ε.Ε. σε κάθε αντιδημοκρατική μεθόδευση.

Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία

Η Αθήνα και η Λευκωσία καλούνται να αξιοποιήσουν την παρούσα συγκυρία, καθώς η Τουρκία εμφανίζεται ευάλωτη απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι στο παρελθόν η Ε.Ε. προσέφερε σημαντική υποστήριξη στον Ερντογάν – κυρίως κατά τις αρχές της διακυβέρνησής του, όταν συγκρούστηκε με το στρατιωτικό κατεστημένο.

Η Κύπρος ήδη επωφελήθηκε, όπως έδειξε η μεταστροφή των τουρκόφωνων κρατών. Η Ελλάδα, πέρα από την ανακοίνωση για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ), πρέπει να διεκδικήσει ευρωπαϊκή υποστήριξη σε επιπλέον ζητήματα, όπως:

  • Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου,

  • Η οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ των δύο χωρών,

  • Η ενίσχυση των διπλωματικών και ενεργειακών συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο χρονικός ορίζοντας των επόμενων τριών ετών (έως το 2028) είναι κρίσιμος. Αν η Τουρκία ξεπεράσει την κρίση της Συρίας και ο Ερντογάν καταφέρει να επανεκλεγεί, οι ισορροπίες ενδέχεται να αλλάξουν ριζικά.

Γι’ αυτό απαιτείται σοβαρότητα, σχεδιασμός, αποφασιστικότητα και ενεργή διπλωματία. Οι συνθήκες ευνοούν όσους έχουν στρατηγική και συμμαχίες – όχι εκείνους που πορεύονται με τον «αυτόματο πιλότο», με αδράνεια και εφησυχασμό. Μια τέτοια στάση θα έχει ολέθριες συνέπειες.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE

Continue Reading

MILITAIRE

Ελληνοτουρκικά: Χαμόγελα που δείχνουν τα δόντια τους

Avatar photo

Published

on

Γράφει ο ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ 

   

Πήγε, ήρθε και απήλθε.

Οι «δίαυλοι επικοινωνίας» παρέμειναν – ευτυχώς – ανοιχτοί, κι έτσι του επετράπη να αναχωρήσει και να επιστρέψει.

Η γλώσσα του σώματος, από την οποία κάποιοι δημοσιογράφοι επιχείρησαν να αντλήσουν ρεπορτάζ, εμφανίζεται θετική. Δεν διακρίνονται εκχυμώσεις ή μώλωπες.

Η κυβερνητική ρητορική που προηγήθηκε της επίσκεψης υπήρξε πρωτοφανής: «Πάμε για να μείνουν οι δίαυλοι επικοινωνίας ανοιχτοί»! Πώς; εντός ή εκτός των Navtex; Προσδοκίες εξαιρετικά χαμηλού προφίλ για ζητήματα μείζονος σημασίας – ή μάλλον για προβλήματα. Εκεί όμως που θα έπρεπε κανείς να απομείνει άφωνος είναι στη λογική «να τα πούμε, πριν αναλάβει να μας τα βρει ο Τραμπ».

Τι ακριβώς να πούμε ώστε να μη μας τα «βρει» ο Τραμπ; Να τα βρούμε μόνοι μας; Και τι να βρούμε; Υπάρχει κάτι προς διαμοιρασμό;

Ρητορικές παιδαριώδεις και εμφανώς αμήχανες.

Πάντως δεν μπορούμε να παραπονεθούμε! Ο Ερντογάν με τον καλό λόγο στο στόμα: «Φυσάει άνεμος Τουρκίας στην περιοχή», αλλά χωρίς – όπως λέει – να ταράζει τα ήρεμα νερά. Ούτε καν γύρω από την Κάσο. Τέλος πάντων, ό,τι έγινε, έγινε· η συνάντηση πραγματοποιήθηκε.

Οι δηλώσεις που ακολούθησαν από τις δύο πλευρές ήταν περίπου αναμενόμενες.

Ο φίλος Ταγίπ, με τον δικό του τρόπο, υπογράμμισε το ζήτημα του Αιγαίου, αναφέρθηκε σε διευθετήσεις στη Γάζα και τη Συρία, ενώ επέδειξε ιδιαίτερη ένταση στο θέμα της μειονότητας στη Θράκη.

Στην απάντησή του, ο Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη φιλοξενία, τον τουρισμό και την κλιματική αλλαγή, παραμένοντας σταθερός στις ελληνικές θέσεις για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης.

Για το μοναδικό ζήτημα που – κατά την ελληνική θέση – χωρίζει τις δύο χώρες στο Αιγαίο, ο Κ. Μητσοτάκης μίλησε για ενδεχόμενη προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, το οποίο θα αποφανθεί βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Ο Ταγίπ ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες «μοιράστηκαν τις σκέψεις τους», ενώ ο Κ. Μητσοτάκης δεν έκανε λόγο για «μοιρασιά» οτιδήποτε άλλου.

Αυτά ειπώθηκαν ενώπιον των ανοιχτών θυρών· τι συζητήθηκε όμως πίσω από τις κλειστές, ουδείς γνωρίζει.

Είναι βεβαίως αδύνατον η Τουρκία να έχει αποσύρει από την ατζέντα της τη διεκδίκηση ελέγχου ανατολικώς του 25ου Μεσημβρινού ή το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών κ.λπ. Το αμέσως επόμενο διάστημα θα καταδείξει αν βαδίζουμε προς ένα προαναγγελθέν και προσυμφωνημένο Βατερλώ ή όχι.

Η Τουρκία, πάντως, βρίσκεται σε κατάσταση «υπερεπέκτασης», με όλους τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται για την ίδια – αλλά και για την Ελλάδα, καθώς και για την Κύπρο.

Προς το παρόν, ο Ερντογάν παραμένει χαμογελαστός, αφήνοντας τους υπουργούς του να δείχνουν τα δόντια του…

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr

Continue Reading

MILITAIRE

Θερμή υποδοχή Ερντογάν στο Κάιρο, νέο κεφάλαιο στις σχέσεις Τουρκίας – Αιγύπτου

Avatar photo

Published

on

Εντυπωσιακή και υψηλού συμβολισμού υπήρξε η υποδοχή που επιφύλαξε ο Αιγύπτιος Πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι στον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος στις 4 Φεβρουαρίου πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Αίγυπτο, προκειμένου να συμμετάσχει στη δεύτερη συνεδρίαση του Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου μεταξύ των δύο χωρών.

Στο πλαίσιο της επίσκεψης, οι δρόμοι του Καΐρου κοσμήθηκαν με αφίσες των δύο Προέδρων, ενώ η αυτοκινητοπομπή που μετέφερε τον Τούρκο Πρόεδρο χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια. Ανάλογης επισημότητας ήταν και η υποδοχή του στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου πραγματοποιήθηκαν κανονιοβολισμοί. Από την πλευρά του, ο Ερντογάν προσέφερε στον Σίσι μία λιμουζίνα Togg T10X, τουρκικής σχεδίασης και κατασκευής, μια πρακτική που ακολουθεί σε επισκέψεις ιδιαίτερης σημασίας για την Τουρκία.

Κατά τις εργασίες του Συμβουλίου υπογράφηκαν συνολικά επτά συμφωνίες, με πλέον κομβική τη στρατιωτική συμφωνία-πλαίσιο. Η συγκεκριμένη συμφωνία συνιστά ένα νομικό και στρατηγικό κείμενο που καθορίζει τις βασικές αρχές, τους όρους και τις διαδικασίες για μελλοντική συνεργασία, προμήθειες αμυντικού υλικού ή επιχειρησιακές δράσεις μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών, είτε πρόκειται για κράτη είτε για οργανισμούς. Λειτουργεί ως βάση για τη σύναψη μεταγενέστερων εκτελεστικών συμφωνιών, παρέχοντας ευελιξία και επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Οι σχέσεις Αιγύπτου και Τουρκίας εισέρχονται πλέον σε φάση ουσιαστικής εξομάλυνσης και στρατηγικής αναβάθμισης, αφήνοντας πίσω τους μια δεκαετία έντασης που επιβάρυνε τις διμερείς επαφές. Το ενδιαφέρον των δύο πλευρών στρέφεται πλέον στην ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας, στην ενεργειακή σύγκλιση, στην ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας, καθώς και στον συντονισμό σε περιφερειακά ζητήματα όπως η Λιβύη, η Γάζα και το Σουδάν.

Παρά τη θετική δυναμική, η προσέγγιση Άγκυρας – Καΐρου γεννά προβληματισμό ως προς τις πιθανές μεταβολές των ισορροπιών στην ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις σχέσεις της Αιγύπτου με τη χώρα μας. Υπενθυμίζεται ότι το 2020 Ελλάδα και Αίγυπτος υπέγραψαν συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ, η οποία αφορούσε «μερική οριοθέτηση» μεταξύ του 26ου και του 28ου μεσημβρινού, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών διαβουλεύσεων για το υπόλοιπο τμήμα. Αντιθέτως, η Τουρκία επιδιώκει συστηματικά την υπογραφή συμφωνίας ΑΟΖ με την Αίγυπτο, προβάλλοντας ως δέλεαρ την παραχώρηση μεγαλύτερης θαλάσσιας έκτασης σε σχέση με εκείνη που εξασφάλισε το Κάιρο μέσω της συμφωνίας με την Αθήνα.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE. gr

Continue Reading

MILITAIRE

Ρωσικές καταγγελίες για στρατιωτική ενίσχυση του NATO στην Αρκτική

Avatar photo

Published

on

Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στη Δανία, Βλαντίμιρ Μπάρμπιν, κατηγόρησε το NATO ότι επιδιώκει τη στρατιωτικοποίηση της Αρκτική, στον απόηχο της απαίτησης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ η χώρα του να «αποκτήσει» τη μεγάλη νήσο, η οποία αποτελεί διοικητικά αυτόνομη περιοχή της Δανία, καθώς και των ανακοινώσεων ευρωπαϊκών χωρών για ανάπτυξη στρατευμάτων τους.

Κράτη-μέλη του NATO, συμπεριλαμβανομένης της Δανίας, επικαλούνται –κατά τον ίδιο– μια υποτιθέμενη απειλή από τη Ρωσία και την Κίνα για να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην Αρκτική, δήλωσε ο πρεσβευτής, σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS. Για τον Βλαντίμιρ Μπάρμπιν, η Κοπεγχάγη έχει υιοθετήσει συγκρουσιακή στάση, εμπλέκοντας το NATO και συμβάλλοντας στην κλιμάκωση των στρατιωτικών εντάσεων στην περιοχή.

Η Ρωσία, όπως υποστήριξε, «δεν καταρτίζει σχέδια επίθεσης εναντίον των γειτόνων της στην Αρκτική, δεν τους απειλεί με στρατιωτική δράση και δεν επιδιώκει την κατάληψη εδαφών τους», αναφορά που ερμηνεύεται ως έμμεση αιχμή προς τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ.

Παράλληλα, η Μόσχα έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει στο παρελθόν εναντίον οποιασδήποτε υποτίμησης ή παραγνώρισης των ρωσικών συμφερόντων στην Αρκτική. Με εκτεταμένη ακτογραμμή στον Αρκτικό Ωκεανό, η Ρωσία θεωρεί την περιοχή μέρος της σφαίρας επιρροής της, αξιοποιεί ολοένα και περισσότερο τις θαλάσσιες οδούς που τη διασχίζουν και ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ασκεί εκ νέου πιέσεις το τελευταίο διάστημα ώστε η Ουάσιγκτον να «αποκτήσει» την πλούσια σε φυσικούς πόρους περιοχή της Δανίας, επικαλούμενος λόγους «εθνικής ασφάλειας» και τους κινδύνους που, κατά τον ίδιο, απορρέουν από την παρουσία της Κίνας και της Ρωσίας, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επιλογής.

Μετά τις άκαρπες συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στην Ουάσιγκτον την περασμένη Τετάρτη για την εκτόνωση της διαμάχης, κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκή Ένωση, μεταξύ των οποίων η Γερμανία και η Γαλλία, ανακοίνωσαν την αποστολή στρατιωτικών στη νήσο, σε αποστολή υποστήριξης της Δανίας.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
Continue Reading
Advertisement

Viral

(c) 2017-26 | Vouli.TV. All Rights Reserved. Developed by UnitrustMedia