«Η Ευρώπη της Δημοκρατίας», «η Ευρώπη του πολιτισμού», «οι ευρωπαϊκές ηθικές αξίες», «η Ευρώπη των πολιτών»… Για αυτή την Ευρώπη ακούσαμε πολλά όλα αυτά τα χρόνια, την γνωρίσαμε μέσα από αφηγήσεις και ιδεώδη και πολλοί από εμάς τα πιστέψαμε. Χρειάστηκε, όμως, να έρθουμε αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα και τη στάση των «πολιτισμένων Ευρωπαίων» για να αντιληφθούμε πως υπάρχει και μια άλλη όψη της ηπείρου. Μια Ευρώπη διαφορετική από εκείνη που μας παρουσιάστηκε, μια Ευρώπη σκοτεινή, η οποία αποδεικνύεται τελικά η πραγματική της διάσταση.

Αυτήν ακριβώς τη σκοτεινή Ευρώπη φωτίζει μέσα από την ιστορική διαδρομή, αλλά και τη σύγχρονη πραγματικότητα, ο οικονομολόγος και πολιτικός επιστήμονας Ηλίας Παπαναστασίου. Μια Ευρώπη που, σύμφωνα με την ανάλυσή του, έχει διαπράξει και συνεχίζει να διαπράττει εγκλήματα εις βάρος ολόκληρων λαών, ανάμεσά τους και του ελληνικού.

Οι κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν κατέληξαν σε καταρχήν συμφωνία με στόχο τον άμεσο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Την ανακοίνωση έκανε τις πρώτες πρωινές ώρες το Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε καθοριστικό μεσολαβητικό ρόλο, ενώ λίγο αργότερα η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη επιβεβαίωσαν επισήμως την εξέλιξη.

«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social, λίγα μόλις λεπτά μετά την ανακοίνωση του Πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ στο X ότι «επιτεύχθηκε» συμφωνία.

«Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!», πρόσθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Στη συνέχεια διευκρίνισε ότι η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός θα επαναλειτουργήσει «μόλις υπογραφεί η συμφωνία», διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 19 Ιουνίου, ώστε να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος για την απομάκρυνση των ναρκών από την περιοχή.

Η γνωστοποίηση της συμφωνίας προκάλεσε άμεση υποχώρηση στις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες είχαν εκτοξευθεί μετά το ξέσπασμα του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου και το κλείσιμο του στενού, από το οποίο υπό φυσιολογικές συνθήκες διέρχεται περίπου το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως.

Η συμφωνία μεταξύ των δύο κυβερνήσεων προβλέπει «τον άμεσο τερματισμό του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», δήλωσε στην ιρανική κρατική τηλεόραση ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

«Θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις εντός εξήντα ημερών με στόχο τη σύναψη οριστικής συμφωνίας», πρόσθεσε ο κ. Γαριμπαμπαντί, υπογραμμίζοντας ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες με «δυσπιστία». Όπως ανέφερε, στο τραπέζι των συνομιλιών θα βρεθούν τέσσερα βασικά ζητήματα: η πλήρης άρση όλων των κυρώσεων εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, είτε πρόκειται για πρωτογενείς είτε για δευτερογενείς μονομερείς κυρώσεις· το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας· η ανοικοδόμηση και η οικονομική ανάπτυξη του Ιράν· καθώς και η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για τη διασφάλιση της εφαρμογής των συμφωνηθέντων.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR δημοσίευσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως το «μνημόνιο συνεννόησης», δηλαδή το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Σύμφωνα με το κείμενο, προβλέπεται μεταξύ άλλων η αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγμάτευσης των 60 ημερών. Το ήμισυ του ποσού αναμένεται να τεθεί στη διάθεση της Τεχεράνης πριν ακόμη από την έναρξη των συνομιλιών. Ωστόσο, το περιεχόμενο του εγγράφου δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.

Η τελετή υπογραφής της συμφωνίας θα πραγματοποιηθεί στη Γενεύη στις 19 Ιουνίου, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς γνωστοποίησε ότι προτίθεται να παραστεί, ενώ χαρακτήρισε «πιθανή» και την παρουσία του προέδρου Τραμπ.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαιρέτισε τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την «κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση που δημοσιοποίησε ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ.

Από την πλευρά του, το γενικό επιτελείο των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων υποστήριξε, μέσω της κρατικής τηλεόρασης, ότι το Ιράν «επέβαλε τη θεία και ατσάλινη θέλησή του στους αμερικανούς και σιωνιστές εχθρούς», τους «ταπείνωσε» και ότι «ο εχθρός δεν είχε άλλη επιλογή παρά να αποδεχθεί την ήττα και να παραδοθεί».

Λίγο πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν είχε προειδοποιήσει μέσω X ότι θα ακολουθούσαν «άμεσα» αντίποινα για ισραηλινό βομβαρδισμό σε νότιο προάστιο της Βηρυτού, προπύργιο της Χεζμπολάχ, όπου σκοτώθηκαν τρεις άνθρωποι.

«Εξοργισμένος»

Νωρίτερα, ο πρόεδρος Τραμπ είχε αναφέρει μέσω Truth Social ότι η ισραηλινή επιδρομή «δεν έπρεπε να είχε γίνει, ειδικά αυτή την ιδιαίτερη ημέρα», αναφερόμενος στα χθεσινά 80ά γενέθλιά του.

Μιλώντας στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, δήλωσε «εξοργισμένος» και αποκάλυψε ότι επέκρινε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου για το πλήγμα, λέγοντας χαρακτηριστικά: «δεν έχει καμία γαμ… κρίση, του το είπα».

Οι ισραηλινές αρχές, οι οποίες παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας που δεν θα ικανοποιεί τις δικές τους απαιτήσεις αναφορικά με το Ιράν, υποστήριξαν ότι η επιδρομή ήταν απάντηση σε επίθεση της Χεζμπολάχ με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον ισραηλινού εδάφους.

Αντιμέτωπος με έντονες πιέσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ για τον τερματισμό ενός εξαιρετικά αντιδημοφιλούς πολέμου, ο οποίος επιβαρύνει και την παγκόσμια οικονομία, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συζητήσει το ζήτημα με τους υπόλοιπους ηγέτες της G7 κατά τη σύνοδο κορυφής που διεξάγεται στην Εβιάν της Γαλλίας.

«Σκοπός θα είναι να εξετάσουμε τα επακόλουθα αυτής της συμφωνίας, τη στήριξη προς τον Λίβανο, το μόνιμο άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και, βεβαίως, τη σύναψη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε βίντεο που ανάρτησε στο Instagram μετά την άφιξή του στην Εβιάν. Παράλληλα, οι κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας, στο πλαίσιο του σχήματος E4, ανακοίνωσαν ότι είναι έτοιμες να εξετάσουν την άρση ορισμένων κυρώσεων, εφόσον το Ιράν προχωρήσει σε σαφή και επαληθεύσιμα βήματα σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ο πόλεμος, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με εκτεταμένους βομβαρδισμούς των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, πυροδότησε νέα αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή και προκάλεσε χιλιάδες θύματα, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε καταρχήν ειρηνευτική συμφωνία που καλύπτει όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου του Λιβάνου, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου και την επαναλειτουργία του στρατηγικής σημασίας στενού του Ορμούζ.

Ακολουθεί συνοπτική καταγραφή των κυριότερων διεθνών αντιδράσεων έως τώρα.

Ηνωμένα Έθνη

«Πρόκειται για κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιοποίησε ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ, ευχαριστώντας παράλληλα τις χώρες που συνέβαλαν στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες, με πρώτο το Πακιστάν.

Γαλλία

«Σκοπός θα είναι να δούμε τα επακόλουθα αυτής της συμφωνίας, την υποστήριξη του Λιβάνου, το διαρκές ξανάνοιγμα του στενού του Ορμούζ, και προφανώς τη σύναψη συμφωνίας για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», ανέφερε ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν μέσω Instagram μετά την άφιξή του στην Εβιάν για τη σύνοδο της G7.

Πρόσθεσε ότι θα εξεταστούν επίσης τρόποι διαφοροποίησης των ενεργειακών οδών εξαγωγής από την περιοχή, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση των χωρών από αυτές και να περιοριστούν οι επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή στις οικονομίες τους.

Βρετανία

«Συγχαίρω τον πρόεδρο Τραμπ και τους μεσολαβητές από το Πακιστάν, το Κατάρ και άλλες χώρες που συνέβαλαν σε αυτή την καθοριστική πρόοδο. Εδώ και καιρό ζητούσαμε αποκλιμάκωση και αυτή είναι ακριβώς η εξέλιξη που ελπίζαμε να δούμε», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.

«Η προσοχή πρέπει πλέον να στραφεί στην πλήρη εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης, ώστε να διασφαλιστεί η επαναλειτουργία του στενού και η μόνιμη διατήρησή του ανοικτού, καθώς και η οριστικοποίηση των λεπτομερειών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν», συμπλήρωσε.

Τουρκία

Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπογράμμισε μέσω X την ανάγκη να αποφευχθούν δηλώσεις, προκλήσεις ή ενέργειες που θα μπορούσαν να αυξήσουν τις εντάσεις έως την υπογραφή της συμφωνίας, ενώ ζήτησε επαγρύπνηση απέναντι σε ενδεχόμενες προσπάθειες δολιοφθοράς.

Κατάρ

Το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ εξέφρασε την πλήρη στήριξή του σε κάθε πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.

Ιαπωνία

Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι δήλωσε ότι ελπίζει να διασφαλιστεί αποτελεσματικά η ελεύθερη και ασφαλής ναυσιπλοΐα στο στενό του Ορμούζ και να επιτευχθεί το συντομότερο δυνατό μια οριστική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τα υπόλοιπα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά.

Αυστραλία

Η αυστραλιανή κυβέρνηση επισήμανε ότι απαιτείται να συνεχιστούν η αυτοσυγκράτηση και ο εποικοδομητικός διάλογος ώστε να διασφαλιστεί μια ειρήνη με διάρκεια.

«Το Ιράν πρέπει να απαντήσει στις διαχρονικές ανησυχίες για το πυρηνικό του πρόγραμμα και την απειλή που αυτό συνιστά για τη διεθνή ασφάλεια», ανέφεραν σε κοινή ανακοίνωσή τους ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι και η υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ.

Νέα Ζηλανδία

Ο πρωθυπουργός Κρίστοφερ Λούξον εξέφρασε την ικανοποίησή του μέσω X, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, το οποίο, όπως ανέφερε, θα συμβάλει στην αποκατάσταση σταθερών εμπορικών διαδρομών, στη διασφάλιση της ροής καυσίμων και στη διατήρηση της εύρυθμης λειτουργίας της οικονομίας.

ΠΗΓΗ : MILITAIRE .GR

Μια πρώτη αποτίμηση της συνέντευξης του Αχμέτ Νταβούτογλου στην «Καθημερινή» και των διαχρονικών σταθερών της τουρκικής στρατηγικής σκέψης

Γράφει ο Παναγιώτης Παύλος

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Αχμέτ Νταβούτογλου τοποθετείται δημόσια για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ίσως, όμως, είναι η πρώτη φορά που το πράττει με τόσο ξεκάθαρο τρόπο, αποκαλύπτοντας ότι ο πυρήνας της τουρκικής στρατηγικής αντίληψης παραμένει αμετάβλητος. Αυτό που έχει διαφοροποιηθεί δεν είναι η ουσία, αλλά η ορολογία με την οποία εκφράζεται.

Η συνέντευξη του πρώην πρωθυπουργού και υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας στη σημερινή κυριακάτικη έκδοση της «Καθημερινής» δεν αποκτά ιδιαίτερη αξία επειδή εισάγει νέα στοιχεία στη συζήτηση. Η σημασία της έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι προσφέρει μια σαφή επιβεβαίωση υφιστάμενων θέσεων. Παράλληλα, αποδομεί μια ιδιαίτερα βολική ερμηνεία που έχει επικρατήσει για μεγάλο διάστημα στην Αθήνα: ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί είτε μια συγκυριακή υπερβολή είτε ένα επικοινωνιακό σύνθημα που εξυπηρετεί εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες.

Ο άνθρωπος που συγκαταλέγεται στους βασικούς διαμορφωτές της σύγχρονης τουρκικής στρατηγικής σκέψης, μέσα από έργα όπως το «Στρατηγικό Βάθος», δεν απορρίπτει τη «Γαλάζια Πατρίδα». Αντιθέτως, τη διευκρινίζει, την εντάσσει σε ένα ευρύτερο πλαίσιο και τελικά την παρουσιάζει ως μια απολύτως θεμιτή στρατηγική αντίληψη.

«Δεν είναι νόμος», αναφέρει στην «Καθημερινή». «Δεν είναι δόγμα». Τη χαρακτηρίζει ως «εννοιολογική προσέγγιση».

Ωστόσο, ακριβώς σε αυτό το σημείο ανακύπτει η πρώτη ουσιαστική αντίφαση. Μια «εννοιολογική προσέγγιση» που διαπερνά ολόκληρη τη συλλογιστική γύρω από το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και συνολικά τον ρόλο της Τουρκίας στον θαλάσσιο χώρο, δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί απλώς ουδέτερη περιγραφή. Εάν πράγματι δεν συνιστά δόγμα, τότε γιατί αποτελεί τη βάση όλων των βασικών στρατηγικών παραδοχών της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα; Και αν δεν αποτελεί πολιτική κατεύθυνση, γιατί επηρεάζει καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία αντιλαμβάνεται τη θέση της στο Αιγαίο, στη Μαύρη Θάλασσα και στην Ανατολική Μεσόγειο;

Η νέα συνέντευξη και η αποπολιτικοποίηση του πολιτικού

Η πρόσφατη παρέμβαση του Νταβούτογλου επιχειρεί ουσιαστικά να απογυμνώσει από το πολιτικό της περιεχόμενο μια έννοια που λειτουργεί κατεξοχήν ως πολιτικό εργαλείο. Η προσέγγιση αυτή διατρέχει ολόκληρη τη συνέντευξη.

Σε όλη τη διάρκειά της, ο Νταβούτογλου επαναλαμβάνει ότι η Τουρκία είναι «ναυτικό κράτος» — μια προσέγγιση που εντάσσεται σε μια σύγχρονη γεωπολιτική κατασκευή και δεν αποτυπώνει πλήρως την ιστορική πολυπλοκότητα ενός θαλάσσιου χώρου όπου η ελληνική ναυτική παρουσία υπήρξε διαχρονικά κυρίαρχη και καθοριστική. Παράλληλα, κάνει λόγο για «θαλάσσια πατρίδα» και υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν μπορεί να αποδεχθεί περιορισμούς στην πρόσβασή της τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Γεωγραφία και Διεθνές Δίκαιο

Στη συλλογιστική του Νταβούτογλου, η αφετηρία δεν είναι το διεθνές δίκαιο αλλά η γεωγραφία. Δεν είναι οι διεθνείς συνθήκες αλλά οι ακτογραμμές. Δεν είναι το υφιστάμενο νομικό καθεστώς, αλλά η γεωπολιτική αναγκαιότητα όπως αυτή γίνεται αντιληπτή από την Τουρκία.

Ακριβώς εκεί εντοπίζεται και η βασική διαφορά. Ο Νταβούτογλου δεν επιχειρεί να αποδείξει ότι οι τουρκικές θέσεις εδράζονται στο διεθνές δίκαιο. Αντιθέτως, μεταφέρει το επίκεντρο της συζήτησης από τη νομική διάσταση στη γεωπολιτική λογική. Η μετατόπιση αυτή δεν είναι απλώς μια ρητορική επιλογή, αλλά αποτελεί θεμελιώδες χαρακτηριστικό της τουρκικής προσέγγισης.

Το «κοινό Αιγαίο»

Η πιο χαρακτηριστική αποτύπωση αυτής της λογικής βρίσκεται στην αναφορά του σε ένα «κοινό Αιγαίο», μια διατύπωση που ο διευθυντής της «Καθημερινής» —και προς τιμήν του— ανέδειξε σε κεντρικό τίτλο, πιθανότατα με την προσδοκία να συμβάλει σε έναν ευρύτερο προβληματισμό στην Αθήνα.

Σε πρώτη ανάγνωση, η φράση αυτή μοιάζει συναινετική. Στην πραγματικότητα, όμως, μετατοπίζει πλήρως το πλαίσιο της συζήτησης: από το ζήτημα των κυριαρχικών δικαιωμάτων προς το ζήτημα της συνδιαχείρισης. Από το ερώτημα «σε ποιον ανήκει τι» στο ερώτημα «πώς θα το διαχειριστούμε από κοινού». Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές αφετηρίες και αντιλήψεις.

Η ρητορική της συμμετρίας

Σε αυτό το σημείο εμφανίζεται και ένα ακόμη στοιχείο που συχνά παραβλέπεται στον δημόσιο διάλογο. Η αντίληψη περί «κοινού θαλάσσιου χώρου» δεν περιορίζεται μόνο στην τουρκική επιχειρηματολογία. Συναντάται, με διαφορετικές επιδιώξεις, και σε τμήμα του ελληνικού δημόσιου λόγου, καθώς και σε θέσεις εκπροσώπων του πολιτικού χώρου που υποστηρίζει τον κατευνασμό. Εκφράσεις όπως «θάλασσα που ενώνει», «θάλασσα που μοιραζόμαστε» ή «οι δύο πλευρές του Αιγαίου» αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα μιας προσέγγισης που επιχειρεί να αποφορτίσει το γεωγραφικό και πολιτικό βάρος του ζητήματος.

Παρά τη φαινομενική σύγκλιση στη χρήση των όρων, υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά: άλλο πράγμα είναι η συνεργασία μεταξύ κυρίαρχων κρατών και άλλο η εξίσωση διαφορετικών κυριαρχικών καθεστώτων. Στο πλαίσιο αυτό, η συνέντευξη Νταβούτογλου οικοδομεί συστηματικά μια εικόνα συμμετρίας: δύο πλευρές, δύο κράτη, δύο ισότιμοι δρώντες και ένα κοινό Αιγαίο.

12 ναυτικά μίλια και στρατηγική αντίληψη

Η συμμετρία αυτή δεν αποτελεί ουδέτερη αποτύπωση της πραγματικότητας. Αντιθέτως, συνιστά μια σαφή πολιτική επιλογή, η οποία μεταφέρει τη συζήτηση από το επίπεδο του δικαίου στο επίπεδο της διαπραγμάτευσης.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι αναφορές του πρώην Τούρκου πρωθυπουργού στα 12 ναυτικά μίλια, τις οποίες συνοδεύει, κατά τον αρθρογράφο, με ανακριβείς ισχυρισμούς.

Ο Νταβούτογλου, όπως συνολικά και η τουρκική πλευρά, δεν αντιμετωπίζει το δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων ως ζήτημα εφαρμογής του Δικαίου της Θάλασσας. Το προσεγγίζει ως μια εξέλιξη με γεωπολιτικές συνέπειες που η Τουρκία θεωρεί ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί. Η διαφοροποίηση αυτή δεν είναι δευτερεύουσας σημασίας· είναι απολύτως θεμελιώδης.

Οι Διερευνητικές Επαφές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το τμήμα της συνέντευξης που αφορά τις Διερευνητικές Επαφές μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όπου γίνεται αναφορά σε «ιδιωτικές συνομιλίες», «χάρτες» και «προσδιορισμένα δικαιώματα».

Ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ερμηνευθούν οι συγκεκριμένες αναφορές, το γεγονός ότι προέρχονται από έναν πρώην πρωθυπουργό και υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το εύρος και το περιεχόμενο αυτών των διαδικασιών. Παράλληλα, επαναφέρει τη συζήτηση για το πώς παρουσιάστηκαν στην ελληνική κοινή γνώμη, ενισχύοντας τις επισημάνσεις αναλυτών που επί χρόνια κάνουν λόγο για στοιχεία μυστικής διπλωματίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Κυπριακό και περιφερειακή αρχιτεκτονική

Στο Κυπριακό, η συνέχεια της τουρκικής στρατηγικής σκέψης εμφανίζεται εξίσου ευδιάκριτη.

Η επιμονή του Νταβούτογλου στη «φιλοσοφία του Σχεδίου Ανάν» δεν αφορά απλώς μια αναδρομή στο παρελθόν. Αντανακλά τη διατήρηση μιας συγκεκριμένης προσέγγισης για τη λύση του Κυπριακού, παρά το γεγονός ότι το σχέδιο απορρίφθηκε το 2004.

Ακόμη και η κριτική που ασκεί στη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ εντάσσεται στο ίδιο σκεπτικό: την απόρριψη μιας περιφερειακής αρχιτεκτονικής στην οποία η Τουρκία δεν κατέχει κεντρικό ρόλο.

Εν κατακλείδι

Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ξεκάθαρο. Ο Νταβούτογλου δεν παρουσιάζει μια νέα στρατηγική προσέγγιση. Περιγράφει τη συνέχεια και την ουσία μιας ήδη διαμορφωμένης στρατηγικής αντίληψης.

Ίσως αυτό να αποτελεί και το σημαντικότερο στοιχείο της συνέντευξης: η εντυπωσιακή σταθερότητα μιας στρατηγικής θεώρησης που διατηρείται ανεξάρτητα από πρόσωπα, κυβερνήσεις και πολιτικές συγκυρίες.

Η σημασία της συνέντευξης δεν έγκειται στο αν οι θέσεις που διατυπώνονται γίνονται αποδεκτές ή απορρίπτονται. Βρίσκεται στο γεγονός ότι συγκροτούν ένα συνεκτικό και διαχρονικό πλαίσιο σκέψης.

Αυτή ακριβώς η συνέπεια υπενθυμίζει κάτι που συχνά απουσιάζει από την ελληνική προσέγγιση: ότι η τουρκική στρατηγική αντίληψη δεν λειτουργεί αποσπασματικά ή ευκαιριακά. Διατηρεί συνέχεια και διάρκεια. Για τον λόγο αυτό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα παροδικό ή συγκυριακό φαινόμενο.

ΠΗΓΗ :MILITAIRE .GR