Connect with us

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τα Eurofighter και η γεωπολιτική ισορροπία Τουρκίας – Ευρώπης

Avatar photo

Published

on


Γραφεί ο Κώστας Υφαντής

Τώρα που η σκόνη έχει κατακαθίσει και το ζήτημα έχει υποχωρήσει από την πρώτη γραμμή της δημόσιας συζήτησης και, δυστυχώς, της αντιπαράθεσης, είναι ίσως πιο γόνιμο να αξιολογηθεί η συμφωνία της Τουρκίας με τη Βρετανία και τα άλλα μέρη της κοινοπραξίας για την προμήθεια μεταχειρισμένων και καινούργιων μαχητικών Eurofighter. Υπάρχουν σημαντικά ζητήματα που αξίζουν σχολιασμό.

Το πρώτο αφορά τον φόβο που κυριάρχησε στις αντιδράσεις στην Ελλάδα: η εκτίμηση ότι η Τουρκία, με αυτή την αγορά, εισέρχεται «από την πίσω πόρτα» στην ευρωπαϊκή προσπάθεια στρατηγικής αυτονόμησης και στην διαδικασία αμυντικής και τεχνολογικής χειραφέτησης. Σε κάποιο βαθμό, η εκτίμηση αυτή δεν είναι αβάσιμη. Πράγματι, η συμφωνία καθιστά την Τουρκία σημαντικό πελάτη σε χώρες και βιομηχανίες με τη δύναμη να διαμορφώσουν σε σημαντικό βαθμό το ευρωπαϊκό πλαίσιο συνεργασίας.

Ωστόσο, ο εν λόγω «φόβος» είναι στην καλύτερη περίπτωση υπερβολικός και φαίνεται να αγνοεί το ιστορικό υπόβαθρο των σχέσεων Ευρώπης (ανατολικής και δυτικής) – Τουρκίας. Στην Ελλάδα και την Κύπρο η Τουρκία αντιμετωπίζεται ως ενοχλητική, αλλά στην πλειοψηφία των Ευρωπαίων θεωρείται μια ευρωπαϊκή χώρα, ιδιαίτερα στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας. Είναι κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ με εξαιρετικές διμερείς σχέσεις σχεδόν με όλες τις χώρες της ηπείρου. Επιπλέον, βρίσκεται σε γεωπολιτικό όριο στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη, από τη Ρωσία έως τον Ατλαντικό.

Υπάρχουν αντιλήψεις που περιορίζουν τη δυνατότητα πλήρους ενσωμάτωσης της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, όπως η «πολιτισμική αντίρρηση» για ένα κράτος κυρίως μουσουλμανικό, η ποιότητα της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, καθώς και οι προκλήσεις από τουρκικές μεταναστευτικές ροές προς τη Δύση. Παράδοξα, κάποια από αυτά τα στοιχεία καθιστούν και την ουσιαστική συνεργασία με την Τουρκία ελκυστική.

Η Τουρκία είναι μια χώρα όπου το Ισλάμ παραμένει μετριοπαθές και ενταγμένο σε μια κατά βάση κοσμική κοινωνική και πολιτική τάξη, ενώ αποτελεί ουσιαστικό εταίρο για τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών από τη Μέση Ανατολή και την Ασία σε ανεκτά επίπεδα. Αυτή η στρατηγική πραγματικότητα είναι σχεδόν αδύνατο να παρακαμφθεί. Για τη Βρετανία, την Ισπανία, την Ιταλία και άλλες χώρες, η συνεργασία με την Τουρκία είναι πολύτιμη, ειδικά σε μια εποχή όπου η Ουκρανία υφίσταται ρωσική βία και η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε αβέβαιη γεωπολιτική μετάβαση.

Οι ελληνικές επιφυλάξεις για τη συνεργασία με την Τουρκία και την ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων συγκρούονται με τα στενότερα εθνικά συμφέροντα άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Οι ελληνικές κυβερνήσεις γνωρίζουν αυτή την πραγματικότητα και, πέρα από τις προσπάθειες να συνδέσουν την ευρωτουρκική σχέση με την αναθεωρητική στρατηγική της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, δίνουν προτεραιότητα στην ενίσχυση των δικών τους στρατιωτικών δυνατοτήτων ώστε η ισορροπία ισχύος να διατηρείται σε ικανοποιητικά επίπεδα.

Άρα, αυτό που θα αναγκάσει την Τουρκία να μετριάσει την επιθετική της στάση είναι πρωτίστως η αξιόπιστη αποτροπή. Αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη εντατικοποίησης της διπλωματικής προσπάθειας σε Παρίσι, Λονδίνο, Βερολίνο και Ουάσινγκτον, αλλά η διαχείριση του διπλωματικού κεφαλαίου πρέπει να είναι ορθολογική.

Ένα δεύτερο σημείο αφορά την επίδραση της προμήθειας των Eurofighter στην ελληνοτουρκική ισορροπία δυνάμεων. Όλοι οι ειδικοί συμφωνούν ότι, εξαιτίας στρατηγικών λαθών της Άγκυρας (ρήξη με το Ισραήλ, προμήθεια ρωσικών συστημάτων), η τουρκική αεροπορία επλήγη από τον αποκλεισμό της στο πρόγραμμα των F-35. Αν η προμήθεια των 100 αεροσκαφών είχε προχωρήσει, η τουρκική αεροπορία θα θεωρούνταν σήμερα η ισχυρότερη στη Μέση Ανατολή και μια από τις πιο σύγχρονες στον κόσμο.

Η απόφαση για την αναβάθμιση της ελληνικής αεροπορικής ισχύος ήλθε σε ευνοϊκή συγκυρία και υλοποιήθηκε άμεσα και με ευρεία εσωτερική συναίνεση. Για την Τουρκία, τα Eurofighter αποτελούν σχεδόν μονόδρομο, δεδομένου ότι η ρωσική αγορά και άλλες επιλογές δεν είναι βιώσιμες για γεωπολιτικούς λόγους. Δεν είναι κακή επιλογή, αλλά πριν από λίγα χρόνια δεν ήταν ούτε καν σκέψη.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η αγορά αυτή έχει μακροπρόθεσμο χαρακτήρα και αν σηματοδοτεί στρατηγική στροφή. Υπάρχει πιθανότητα η Άγκυρα να επιταχύνει την ανάπτυξη ενός εθνικού μαχητικού, ενισχύοντας την απεξάρτησή της σε κρίσιμα πεδία. Αν η αγορά των Eurofighter στέλνει μήνυμα στον Τραμπ και την αμερικανική βιομηχανία, θα φανεί με το αίτημα για 40 F-16. Η Τουρκία παραμένει πολύτιμος πελάτης για τις ΗΠΑ, αλλά κάθε αλλαγή απαιτεί και τη βελτίωση των σχέσεων με το Ισραήλ, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.

Υπάρχει και η επιλογή η Άγκυρα να στραφεί στην Ευρώπη για την αεροπορία της. Αυτό αποτελεί αλλαγή δόγματος και οι επόμενες κινήσεις θα το δείξουν. Αν ο στρατηγικός υπολογισμός της «ευρωπαϊστεί» στον τομέα της αεροπορικής ισχύος, ενδέχεται να δούμε συμμετοχή σε μελλοντικό 5ης γενιάς ευρωπαϊκό μαχητικό με 80-100 μονάδες, όπως έγινε με τα F-35.

Για την Ελλάδα, η αποτροπή της τουρκικής επιθετικότητας παραμένει πάνω από 50 χρόνια η βάση στρατηγικού σχεδιασμού. Η ισορροπία ισχύος είναι πλαίσιο διαπραγμάτευσης και όχι αυτοσκοπός. Μια ευνοϊκή ισορροπία μειώνει τις επιλογές και την όρεξη της άλλης πλευράς για αναθεωρητικές ενέργειες. Πάντα θα υπάρχουν Eurofighter που η Τουρκία μπορεί να αγοράσει.

Πηγή: Protagon.gr

Continue Reading

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΥΠΕΞ Κύπρου: «Απαράδεκτες» οι ενέργειες του Μπεν-Γκβιρ

Avatar photo

Published

on

Η Λευκωσία τοποθετήθηκε με σαφήνεια απέναντι στον Ισραηλινό Υπουργό Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, με το Υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας να καταδικάζει ως «απαράδεκτες» τις ενέργειές του απέναντι στους ακτιβιστές του στολίσκου για τη Γάζα.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, το Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρεται στο βίντεο που δημοσιοποιήθηκε και στο οποίο ο Μπεν-Γκβιρ εμφανίζεται να χλευάζει ακτιβιστές του στολίσκου για τη Γάζα, οι οποίοι συνελήφθησαν εν πλω και μεταφέρθηκαν στο λιμάνι της Ασντόντ.

Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, «οι πράξεις που επέδειξε ο Υπουργός Μπεν Γκβιρ απέναντι στους συμμετέχοντες στον στολίσκο είναι εντελώς απαράδεκτες και ασυμβίβαστες με τους δημοκρατικούς κανόνες και τις θεμελιώδεις αξίες της ανθρώπινης αξιοπρέπειας».

Παράλληλα, το Υπουργείο Εξωτερικών προσθέτει ότι «παρότι καταγράφονται οι δηλώσεις μελών της ισραηλινής κυβέρνησης που αποστασιοποιούνται από αυτή την ασεβή συμπεριφορά, απαιτείται η άμεση λήψη διορθωτικών μέτρων».

Τονίζεται επίσης ότι «μια τέτοια καταδικαστέα συμπεριφορά δεν μπορεί ποτέ να γίνει ανεκτή και θα πρέπει να υπάρξει η ανάλογη λογοδοσία».

Continue Reading

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Φον ντερ Λάιεν και Ερντογάν συζήτησαν Κυπριακό και σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας

Avatar photo

Published

on

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά την οποία συζητήθηκε μεταξύ άλλων και το Κυπριακό.

Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ, η κ. φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι στη συνομιλία τέθηκαν επί τάπητος ζητήματα που αφορούν την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό, σημειώνοντας πως «η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να στηρίξει τη διαδικασία υπό τα Ηνωμένα Έθνη σε όλα τα στάδια». Παράλληλα, πρόσθεσε ότι «υπογραμμίσαμε τη σημασία των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας».

Η Πρόεδρος της Κομισιόν χαρακτήρισε τη συνομιλία της με τον κ. Ερντογάν ως «πολύ καλή», περιγράφοντας την Τουρκία ως «βασικό εταίρο σε μια περιοχή που βρίσκεται σε αναταραχή».

Όπως ανέφερε η ίδια, τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας «συμπίπτουν», με στόχο να παραμείνουν ανοιχτές οι εμπορικές οδοί, να συνεχιστεί απρόσκοπτα η ροή ενέργειας και να διατηρηθεί η σταθερότητα στις αλυσίδες εφοδιασμού. Η κ. φον ντερ Λάιεν πρόσθεσε ακόμη ότι η στενή συνεργασία ανάμεσα στις δύο πλευρές θα συνεχιστεί πάνω σε αυτές τις προτεραιότητες.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμά τις προσπάθειες της Τουρκίας για τη στήριξη της αποκλιμάκωσης και μιας διπλωματικής λύσης στη σύγκρουση με το Ιράν», σημείωσε επίσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΚΥΠΕ, η τηλεφωνική επικοινωνία πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος του Προέδρου Ερντογάν. Όσον αφορά την ατζέντα της συνομιλίας, τα θέματα επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στο Κυπριακό και στη σημασία επίτευξης συμφωνίας για λύση, καθώς και στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας.

ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ

Continue Reading

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Χριστοδουλίδης στην Ινδία με ισχυρή επιχειρηματική αποστολή για επενδύσεις και στρατηγικές συνεργασίες

Avatar photo

Published

on

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, αναχωρεί σήμερα για την Ινδία, όπου θα πραγματοποιήσει επίσημη Κρατική Επίσκεψη. Σύμφωνα με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο επίσημης υποδοχής που μπορεί να παραχωρηθεί από ένα κράτος σε ξένο ηγέτη. Η επίσκεψη πραγματοποιείται ως συνέχεια της παρουσίας του Πρωθυπουργού της Ινδίας, Narendra Modi, στην Κύπρο τον Ιούνιο του 2025 και έπειτα από σχετική πρόσκληση που απηύθυνε προς τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Κύπρου και Ινδίας ενισχύονται ουσιαστικά, ενώ η Ινδία εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς, τεχνολογικούς και γεωπολιτικούς παράγοντες διεθνώς. Την ίδια στιγμή, η αναβαθμισμένη συνεργασία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ινδίας, αλλά και η πρόσφατη πολιτική συμφωνία για Ελεύθερο Εμπόριο μεταξύ των δύο πλευρών, δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για περαιτέρω συνεργασίες. Η επίσκεψη συμπίπτει επίσης με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που προσδίδει πρόσθετη πολιτική βαρύτητα.

Βασικός στόχος της επίσκεψης είναι η περαιτέρω ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας ανάμεσα στην Κύπρο και την Ινδία, στο πλαίσιο της εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης 2025-2029 που συμφωνήθηκε κατά την επίσκεψη του Ινδού Πρωθυπουργού στην Κύπρο. Οι δύο χώρες εισέρχονται πλέον σε μια πιο πρακτική και θεσμοθετημένη φάση συνεργασίας, με έμφαση στην υλοποίηση συγκεκριμένων πρωτοβουλιών. Στο επίκεντρο των επαφών θα βρεθούν ζητήματα πολιτικής συνεργασίας, οικονομίας, επενδύσεων, τεχνολογίας, καινοτομίας, ναυτιλίας, συνδεσιμότητας, άμυνας, ασφάλειας, εκπαίδευσης και πολιτισμού.

Το πρόγραμμα της επίσκεψης περιλαμβάνει δύο κύριους σταθμούς, τη Μουμπάι και το Νέο Δελχί. Η επιλογή αυτή αντικατοπτρίζει τον διττό χαρακτήρα της αποστολής, που συνδυάζει την οικονομική διπλωματία, τις επενδυτικές επαφές και τις επιχειρηματικές συνεργασίες με πολιτικές επαφές υψηλού επιπέδου, με στόχο την περαιτέρω θεσμική εμβάθυνση των διμερών σχέσεων.

Στη Μουμπάι, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα απευθύνει χαιρετισμό στο Κυπροϊνδικό Επιχειρηματικό Φόρουμ, θα πραγματοποιήσει συναντήσεις με Ινδούς επιχειρηματίες και επενδυτές, θα παραστεί στα εγκαίνια των γραφείων αντιπροσωπείας της Eurobank και θα επισκεφθεί το Εθνικό Χρηματιστήριο της Ινδίας. Παράλληλα, κατά την άφιξή του, θα μεταβεί στο σημείο μνήμης της τρομοκρατικής επίθεσης στο Taj Mahal Palace, όπου θα καταθέσει στεφάνι προς τιμήν των θυμάτων της επίθεσης του 2008, ανάμεσά τους και ενός Κύπριου πολίτη.

Στο Νέο Δελχί, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει σύντομη συνάντηση με τον Υπουργό Εξωτερικών της Ινδίας και στη συνέχεια θα επισκεφθεί το Μνημείο Gandhi, όπου θα καταθέσει στεφάνι. Ακολούθως, θα πραγματοποιηθεί συνάντηση με τον Πρωθυπουργό της Ινδίας, ενώ θα ακολουθήσουν διευρυμένες συνομιλίες ανάμεσα στις αντιπροσωπείες των δύο χωρών, καθώς και ανταλλαγή συμφωνιών και μνημονίων συνεργασίας σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος. Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα συναντηθεί με την Πρόεδρο της Ινδίας, Droupadi Murmu, η οποία θα παραθέσει επίσημο δείπνο προς τιμήν του.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στο οικονομικό σκέλος της επίσκεψης. Τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας συνοδεύει πολυμελής επιχειρηματική αποστολή, στοιχείο που υπογραμμίζει τον ουσιαστικό χαρακτήρα της επίσκεψης και την επιδίωξη για απτά αποτελέσματα. Η έμφαση επικεντρώνεται σε τομείς όπως οι επενδύσεις, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η τεχνολογία, η καινοτομία, η ναυτιλία, η αμυντική βιομηχανία και η συνδεσιμότητα.

Κεντρική θέση στις συνομιλίες αναμένεται να έχει και ο Διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης, ο γνωστός IMEC. Για την Κυπριακή Δημοκρατία, ο IMEC θεωρείται στρατηγική ευκαιρία, καθώς μπορεί να μετατρέψει τη γεωγραφική θέση της χώρας σε σημαντικό ευρωπαϊκό πλεονέκτημα. Η Κύπρος φιλοδοξεί να διαδραματίσει ρόλο στους τομείς της ναυτιλίας, των εφοδιαστικών αλυσίδων, της ενέργειας, των ψηφιακών υποδομών, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και της περιφερειακής συνδεσιμότητας.

Η επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας στην Ινδία επιβεβαιώνει το διαχρονικό κλίμα πολιτικής εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο χώρες, καθώς και τη σταθερή υποστήριξη της Ινδίας στις θέσεις αρχών της Κυπριακής Δημοκρατίας για το Κυπριακό. Παράλληλα, αναδεικνύει την κοινή πρόθεση για περαιτέρω ενίσχυση μιας σχέσης που αποκτά πλέον πιο ουσιαστικό οικονομικό και γεωπολιτικό χαρακτήρα. Πρόκειται για μια επίσκεψη με ξεκάθαρη πολιτική βαρύτητα και συγκεκριμένη στόχευση. Εντάσσεται στη διαρκή επιδίωξη της Κυπριακής Δημοκρατίας να διατηρεί ενεργό παρουσία στα νέα οικονομικά, τεχνολογικά και γεωπολιτικά δίκτυα που διαμορφώνονται διεθνώς, προβάλλοντας την Κύπρο ως αξιόπιστο εταίρο, ευρωπαϊκό κόμβο και γέφυρα συνεργασίας ανάμεσα στην Ινδία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ανατολική Μεσόγειο.

Τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας συνοδεύουν ο Υπουργός Εξωτερικών, ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, η Υφυπουργός παρά τω Προέδρω, ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων, ο Διευθυντής του Διπλωματικού Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο Επικεφαλής Επιστήμονας, καθώς και υπηρεσιακοί παράγοντες. Στο επιχειρηματικό σκέλος της αποστολής συμμετέχουν επίσης ο Πρόεδρος του Invest Cyprus, ο Πρόεδρος του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, ο Πρόεδρος του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου και μέλη της επιχειρηματικής αποστολής

Continue Reading
Advertisement
ΠΟΛΙΤΙΚΗ2 weeks ago

Βουλευτικές εκλογές 2026 – Αναλυτικά αποτελέσματα και κατανομή εδρών

Off the Record3 weeks ago

Ο Φούλης εν όπως τον σκαλαπούνταρο… εδείχτηκεν τους ούλλους!

Βουλευτικές Εκλογές 20263 weeks ago

Όσα πρέπει να ξέρετε πριν ψηφίσετε!

EKLOGES20262 weeks ago

Βουλευτικές Εκλογές 2026 – Ζωντανή Αναμετάδοση Αποτελεσμάτων από το ΡΙΚ

Βουλευτικές Εκλογές 20263 weeks ago

Σάλος από πρόταση υποψήφιου του ΕΛΑΜ για παρακολούθηση κομμάτων

EKLOGES20262 weeks ago

EKLOGES2026 – H τελική της προεκλογικής περιόδου με χιούμορ! | Παρασκευή 22/05 στις 7μμ

Βουλευτικές Εκλογές 20263 weeks ago

Τι δεν επιτρέπεται από την Παρασκευή μέχρι την ημέρα των εκλογών

Βουλευτικές Εκλογές 20262 weeks ago

Πότε ανοίγουν οι κάλπες σε Κύπρο, Ελλάδα και εξωτερικό

ΠΟΛΙΤΙΚΗ2 weeks ago

Πρώτη εφαρμογή του νέου μοντέλου εκλογής Προέδρου της Βουλής

ΠΟΛΙΤΙΚΗ3 weeks ago

Επιστολή Ανδρούλλας Καμιναρά στη διεύθυνση του OMEGA για λανθασμένη παρουσίαση των θέσεών της

Viral

(c) 2017-26 | Vouli.TV. All Rights Reserved. Developed by UnitrustMedia