Off the Record
Η ανάπτυξη ως κοινή υπόθεση – Πέντε χρόνια Πρωτοβουλίας Παγκόσμιας Ανάπτυξης
Ζούμε σε μια εποχή όπου οι προκλήσεις, δεν καθορίζονται πλέον από σύνορα. Η κλιματική αλλαγή, δείχνει τα δόντια της με τραγωδίες όπως αυτή στο Νεπάλ πρόσφατα, ενώ οι υγειονομικές κρίσεις, η επισιτιστική ανασφάλεια και η ταχεία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης πιέζουν τα κράτη να βρουν απαντήσεις πού απαιτεί την συνδρομή όλων!
Οι θεσμοί που παραδοσιακά στρεφόμαστε για να βρούμε στήριξη, σήμερα κλονίζονται. Η Ατζέντα 2030 που υιοθετήθηκε ομόφωνα από τα 193 κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών το 2015, για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, είναι ακόμη ο κοινά αποδεκτός οδικός χάρτης για την επίτευξη ευημερίας. Η υλοποίηση όμως αυτής της Ατζέντα, υστερεί σημαντικά, έναντι των αρχικών στόχων.
Η Πρωτοβουλία Παγκόσμιας Ανάπτυξης, που παρουσιάστηκε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ από τον Πρόεδρο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας ΣιΤζινπίνγκ τον Σεπτέμβριο του 2021, αποτελεί απάντηση σε αυτή την ληθαργική στάση των κρατών. Η Κίνα, δεν πρότεινε νέα ατζέντα ούτε νέους θεσμούς που να υποβαθμίζουν τους υφιστάμενους. Αντιθέτως, έφερε στο τραπέζι της συζήτησης ένα πλαίσιο μέσα από το οποίο μπορούμε να αναβαθμίσουμε και να ενισχύσουμε τους υπάρχοντες οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών.
Το παρόν κείμενο εξετάζει τι επιδίωξε αυτή η πρωτοβουλία παγκόσμιας ανάπτυξης, πώς είναι δομημένη και τι έχει αποδώσει σε πέντε χρόνια λειτουργίας. Το συμπέρασμα είναι ότι η βελτίωση των συνθηκών για τον πλανήτη και την ανθρωπότητα δεν είναι ζήτημα πρόθεσης αλλά οργάνωσης, και επιτυγχάνεται μόνο συλλογικά.
- Το πρόβλημα
Τίποτα δεν προμήνυε τα γεγονότα που θα περνούσε η ανθρωπότητα, όταν υπογράφτηκε η Ατζέντα 2030, αφού τότε υπήρχε μια περίοδος σχετικής αισιοδοξίας. Ακολούθησαν η πανδημία, οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού, η επισιτιστική και ενεργειακή αστάθεια και η επιδείνωση του χρέους πολλών αναπτυσσόμενων χωρών. Δεκαετίες προόδου στην καταπολέμηση της φτώχειας τέθηκαν υπό αμφισβήτηση.
Το ζήτημα δεν είναι η απουσία στόχων. Είναι η απόσταση ανάμεσα στις δεσμεύσεις και στους πόρους που κινητοποιούνται για να τις εκπληρώσουν, και ανάμεσα στους πόρους και στην ικανότητα να φτάσουν εκεί όπου χρειάζονται. Η ανάπτυξη έχει, μεάλλα λόγια, πρόβλημα υλοποίησης.
2. Τι είναι η Πρωτοβουλία Παγκόσμιας Ανάπτυξης;
Η Πρωτοβουλία παρουσιάστηκε από τον Πρόεδρο της Κίνας ΣιΤζινπίνγκ στη γενική συζήτηση της 76ης συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, τον Σεπτέμβριο του 2021. Στόχος της, είναι η έγκαιρη επίτευξη και των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, μέσα από την αναζωογόνηση της παγκόσμιας συνεργασίας μεταξύ εταίρων για ανάπτυξη.
Διέπεται από έξι αρχές: προτεραιότητα στην ανάπτυξη, ανθρωποκεντρική προσέγγιση, οφέλη για όλους ώστε καμία χώρα και κανένας άνθρωπος να μη μείνει πίσω, ανάπτυξη με γνώμονα την καινοτομία, αρμονία ανθρώπου και φύσης, και προσανατολισμός στα αποτελέσματα.
Εστιάζει σε οκτώ τομείς προτεραιότητας: καταπολέμηση της φτώχειας, επισιτιστική ασφάλεια, αντιμετώπιση πανδημιών και εμβόλια, χρηματοδότηση της ανάπτυξης, κλιματική αλλαγή και πράσινη ανάπτυξη, εκβιομηχάνιση, ψηφιακή οικονομία και διασυνδεσιμότητα στην ψηφιακή εποχή.
3. Πως συνδέεται με τα Ηνωμένα Έθνη
Η Πρωτοβουλία είναι σχεδιασμένη για να λειτουργεί εντώς του πολυμερούς συστήματος. Είναι καταχωρισμένη στην πλατφόρμα δράσεων για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, με αναφορά και στους 17 Στόχους, και υλοποιείται σε συνεργασία με οργανισμούς του συστήματος του ΟΗΕ.
Κατά την έναρξη των εργασιών της Ομάδας Φίλων της πρωτοβουλίας, τον Ιανουάριο του 2022, το Τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών χαιρέτισε τον ενεργό ρόλο της Κίνας στην προώθηση της αναπτυξιακής συνεργασίας, στην κινητοποίηση πόρων για τους Στόχους και στην ανάδειξη των πλέον επειγουσών προτεραιοτήτων. Αναγνώρισε επίσης τη συνεισφορά στο Ταμείο Ειρήνης και Ανάπτυξης του ΟΗΕ, το οποίο έχει στηρίξει δράσεις σε 46 λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, και δήλωσε έτοιμο να συνεχίσει να υποστηρίζει την Πρωτοβουλία και την Ομάδα Φίλων της.
Η σύνδεση αυτή έχει πρακτική σημασία. Σημαίνει ότι οι πόροι δεν διοχετεύονται σε παράλληλο μηχανισμό, αλλά σε δομές με υφιστάμενη παρουσία στο πεδίο, θεσμοθετημένες διαδικασίες ελέγχου και εμπειρία δεκαετιών.
4. Οι τέσσερις βασικοί μηχανισμοί της πρωτοβουλίας
Η υλοποίηση στηρίζεται σε τέσσερις μηχανισμούς.
α) Η Ομάδα Φίλων της Πρωτοβουλίας στον ΟΗΕ λειτουργεί ως κύριος φορέας συντονισμού μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών.
β) Το Ταμείο Παγκόσμιας Ανάπτυξης και Συνεργασίας Νότου-Νότου, μαζί με το Ταμείο Ειρήνης και Ανάπτυξης του ΟΗΕ, συγκεντρώνει και διοχετεύει τους πόρους.
γ) Η δεξαμενή έργων καταγράφει συγκεκριμένα προγράμματα ανά τομέα προτεραιότητας, επιτρέποντας σε κάθε ενδιαφερόμενο μέρος να εντοπίσει πού μπορεί να συνεισφέρει.
δ) Το Κέντρο Προώθησης Παγκόσμιας Ανάπτυξης αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό, ενώ ερευνητικά ιδρύματα και δεξαμενές σκέψης παρέχουν την αναλυτική υποστήριξη.
Η αρχιτεκτονική αυτή αντανακλά μια επιλογή: ο μηχανισμός οφείλει να είναι ανοικτός σε κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς, ιδιωτικό τομέα, ακαδημαϊκά ιδρύματα και οργανώσεις νέων και γυναικών.
5. Τι έχει αποδώσει η πρωτοβουλία μέχρι στιγμής;
Σύμφωνα με την Έκθεση Προόδου του 2025, μέσω του Ταμείου Παγκόσμιας Ανάπτυξης και Συνεργασίας Νότου-Νότου, περισσότεροι από 20 διεθνείς οργανισμοί έχουν υλοποιήσει άνω των 180 έργων σε περισσότερες από 60 χώρες, προς όφελος άνω των 30 εκατομμυρίων ανθρώπων. Προγράμματα κατάρτισης έχουν απευθυνθεί σε 60.000 επαγγελματίες, καλύπτοντας το σύνολο των χωρών της Ομάδας Φίλων. Έχουν κινητοποιηθεί ειδικοί πόροι ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μέσω συγχρηματοδοτήσεων, στοχευμένων δωρεών και συμμετοχής των ίδιων των ωφελούμενων χωρών.
Τα έργα καλύπτουν όλο το φάσμα των τομέων προτεραιότητας. Στη γεωργία, προγράμματα σε συνεργασία με το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη και τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας ενισχύουν την παραγωγικότητα και το εισόδημα μικρών παραγωγών. Στην υγεία, εκπαιδευτικές δράσεις για τη μητρική και παιδική φροντίδα έχουν καλύψει επαγγελματίες από 34 χώρες. Στην κλιματική δράση, υλοποιούνται ζώνες επίδειξης χαμηλών εκπομπών και προγράμματα προσαρμογής.
Παράλληλα αναπτύχθηκε η διάσταση της γνώσης. Έχουν εκδοθεί τέσσερις Παγκόσμιες Εκθέσεις Ανάπτυξης, ενώ έχει συγκροτηθεί δίκτυο γνώσης που καλύπτει τη Νοτιοανατολική Ασία, την Αφρική, την Κεντρική Ασία, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή.
6. Συμπεράσματα που προκέιπτουν από την πενταετία
Οι πόροι αποδίδουν όταν διοχετεύονται μέσα από πολυμερείς θεσμούς. Η κάλυψη δεκάδων χωρών επιτεύχθηκε χωρίς τη δημιουργία νέου, παράλληλου μηχανισμού.
Η τοπική προσαρμογή είναι προϋπόθεση, όχι λεπτομέρεια. Οι στρατηγικές σχεδιάστηκαν με βάση τις συνθήκες κάθε χώρας. Η επιμονή σε ενιαίες συνταγές είναι ο συνηθέστερος λόγος αποτυχίας αναπτυξιακών προγραμμάτων.
Η μεταφορά γνώσης έχει μεγαλύτερη αξία και διάρκεια από τη μεταφορά κεφαλαίων. Η κατάρτιση δεκάδων χιλιάδων επαγγελματιών αντανακλά τη μετατόπιση από τη λογική της βοήθειας προς τη λογική της ικανότητας.
Η αξιοπιστία χτίζεται με τακτική λογοδοσία. Οι διαδοχικές εκθέσεις προόδου επιτρέπουν τον εξωτερικό έλεγχο των ισχυρισμών, κάτι που λείπει από πολλές διεθνείς πρωτοβουλίες.
7. Γιατί μόνο συλλογικά μπορούμε να πάμε μπροστά;
Τα ζητήματα που καλύπτει η Πρωτοβουλία έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: το κόστος της αδράνειας επιρεάζει όλους, ενώ το όφελος της δράσης προκύπτει μόνο όταν συμμετέχουν πολλοί. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου δεν σταματούν στα σύνορα. Ένας ιός δεν ελέγχει διαβατήρια. Μια διατάραξη στις αλυσίδες τροφίμων φτάνει σε αγορές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Μια κατολίσθηση παγετώνα στο Νεπάλ δεν αφορά μόνο το Νεπάλ, καθώς οι επιπτώσεις της ξεπερνούν τα σύνορα και επηρεάζουν το παγκόσμιο κλίμα, την οικονομία και την ασφάλεια εκατομμυρίων ανθρώπων.
Η συλλογική δράση, είναι μονόδρομος. Προϋποθέτει όμως, μηχανισμούς που συγκεντρώνουν πόρους, κατανέμουν ευθύνες και δημοσιοποιούν αποτελέσματα.
8. Τί σχέση έχει αυτή η πρωτοβουλία με την Κύπρο;
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει δεσμευτεί, όπως και κάθε κράτος μέλος των Ηνωμένων Εθνών, στην υλοποίηση της Ατζέντας 2030. Βρίσκεται παράλληλα σε μια περιοχή που δέχεται έντονα τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με σοβαρές προκλήσεις για τους υδάτινους πόρους και την ενεργειακή μετάβαση. Πρόκειται ακριβώς για τα πεδία στα οποία εστιάζει η Πρωτοβουλία.
Για ένα μικρό κράτος, η αξία μιας τέτοιας προσπάθειας κρίνεται από δύο στοιχεία: αν λειτουργεί εντός του πολυμερούς πλαισίου και αν παράγει ελέγξιμα αποτελέσματα. Καθώς Κίνα και Κύπρος συμπληρώνουν φέτος 55 χρόνια διπλωματικών σχέσεων, η ανταλλαγή εμπειριών σε αυτούς τους τομείς αποκτά πρακτικό περιεχόμενο.
Πηγές
- Ηνωμένα Έθνη, Μετασχηματίζοντας τον κόσμο μας: η Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (2015)
- UN DESA, SDG Actions Platform, #SDGAction49120
- UNDESA, Δήλωση στην έναρξη της Ομάδας Φίλων της Πρωτοβουλίας Παγκόσμιας Ανάπτυξης (20 Ιανουαρίου 2022)
- Υπουργείο Εξωτερικώντης ΛΔΚ, Progress Report on the Global Development Initiative 2025
- Υπουργείο Εξωτερικών της ΛΔΚ, Δήλωση της Προεδρίας του Διαλόγου Υψηλού Επιπέδου για την Παγκόσμια Ανάπτυξη (Ιούνιος 2022)
- China Diplomacy, Global Development Initiative
ΤΟΥ ΑΔΩΝΗ ΜΙΧΑΗΛ

*Επικοινωνιολόγος και Διευθυντής διαφημιστικής εταιρείας, HonestContent
Off the Record
Ο Τέως Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός θέτει σε κίνδυνο τις άριστες σχέσεις της Εκκλησίας της Κύπρου με το Βατικανό
Η κυπριακή κοινωνία εξακολουθεί να παρακολουθεί με έντονο προβληματισμό την υπόθεση του τέως Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού, ο οποίος εξέπεσε του μητροπολιτικού θρόνου το 2025 και εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς αργίας. Το ζήτημα παραμένει στην επικαιρότητα, με τις πρόσφατες εξελίξεις αρχές Νοεμβρίου να επιβεβαιώνουν ότι η υπόθεση εξελίσσεται σε μια παρατεταμένη εκκλησιαστική και κοινωνική εκκρεμότητα.
Η ηγεσία της Εκκλησίας της Κύπρου εκφράζει έντονη ανησυχία για τη στάση του Τυχικού, ιδιαίτερα σε σχέση με τις επαφές του με αποτειχιστικούς κύκλους και ομάδες πιστών που έχουν διακόψει την εκκλησιαστική κοινωνία και τη μνημόνευση της επίσημης εκκλησιαστικής ηγεσίας. Πρόκειται για μια εξέλιξη που προκαλεί εύλογο προβληματισμό, καθώς αγγίζει ζητήματα εκκλησιαστικής ενότητας και κανονικής τάξης.
Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος έχει δηλώσει δημόσια ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να συνεχίσει να ζει με αυτή την εκκρεμότητα. Έχει επισημάνει ότι ένας επίσκοπος που βρίσκεται σε αργία οφείλει να λογοδοτεί στην Ιερά Σύνοδο και δεν μπορεί να κινείται ανεξέλεγκτα στην Κύπρο και την Ελλάδα, χωρίς να ενημερώνει την εκκλησιαστική του αρχή. Μάλιστα, σύμφωνα με τις δημόσιες τοποθετήσεις της εκκλησιαστικής ηγεσίας, του έχει ζητηθεί να συναντηθεί με τον Αρχιεπίσκοπο και να ξεκαθαρίσει τη θέση του απέναντι στις συγκεκριμένες δοξασίες και πρακτικές.
Από την πλευρά του, ο Τυχικός αποφεύγει να παρουσιαστεί ενώπιον της Ιεράς Συνόδου, επικαλούμενος, μεταξύ άλλων, έλλειψη εμπιστοσύνης στη διαδικασία. Με επιστολή του ζητά διευκρινίσεις ως προς το εάν αντιμετωπίζει νέες κατηγορίες, ενώ παράλληλα ζητά την άδεια να επανέλθει στην ιερατική λειτουργία. Για το τελευταίο ζήτημα έχει προσφύγει και ενώπιον της πολιτικής δικαιοσύνης.
Την ίδια ώρα, μια μικρή ομάδα πιστών στην Πάφο εξακολουθεί να τον υποστηρίζει. Οι υποστηρικτές του θεωρούν ότι η απομάκρυνσή του υπήρξε αυθαίρετη και ότι ο ίδιος διώκεται επειδή, κατά την άποψή τους, επέλεξε να παραμείνει πιστός στην ορθόδοξη παράδοση. Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί ήταν τα γεγονότα κατά τη χειροτονία του νέου Μητροπολίτη Πάφου Γρηγορίου, το καλοκαίρι του 2026, όταν συγκεντρωμένοι υποστηρικτές του Τυχικού φώναζαν συνθήματα όπως «ανάξιος» για τον νέο Μητροπολίτη.
Είναι πλέον σαφές ότι η υπόθεση δεν έχει ξεχαστεί. Αντίθετα, εξακολουθεί να προκαλεί εντάσεις και να διχάζει μερίδα των πιστών, ενώ η ευρύτερη κοινωνία παρακολουθεί με δυσφορία τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση. Πολλοί είναι εκείνοι που εκτιμούν ότι η παρατεταμένη αυτή κατάσταση έχει κουράσει τόσο την Εκκλησία όσο και τους πιστούς, οι οποίοι αναμένουν από την εκκλησιαστική ηγεσία να δώσει οριστική λύση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν, σύμφωνα με εκκλησιαστικούς κύκλους, οι επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν οι ενέργειες και οι δημόσιες τοποθετήσεις του Τυχικού στις σχέσεις της Εκκλησίας της Κύπρου με το Βατικανό. Οι σχέσεις αυτές έχουν οικοδομηθεί με προσπάθειες πολλών ετών και αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο για τον διαχριστιανικό διάλογο και την παρουσία της Κύπρου στον ευρύτερο εκκλησιαστικό χώρο. Δεν θα πρέπει, επομένως, να τίθενται σε δοκιμασία εξαιτίας προσωπικών αντιπαραθέσεων ή εκκλησιαστικών εκκρεμοτήτων.
Η Εκκλησία της Κύπρου καλείται να διαφυλάξει την ενότητά της, την αξιοπιστία της και τις διεθνείς εκκλησιαστικές σχέσεις της. Η υπόθεση Τυχικού πρέπει να αντιμετωπιστεί με σαφήνεια, θεσμική υπευθυνότητα και σεβασμό στους εκκλησιαστικούς κανόνες, ώστε να μην παρατείνεται μια κατάσταση που προκαλεί αναστάτωση και επιβαρύνει την εκκλησιαστική ζωή.
Υ.Γ.: Το ΑΚΕΛ θέτει σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια της χώρας
Η στάση του ΑΚΕΛ απέναντι στις διεθνείς συμμαχίες και τις στρατηγικές επιλογές της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός και άλλοι πολιτικοί κύκλοι έχουν ασκήσει κριτική στο κόμμα, υποστηρίζοντας ότι οι θέσεις του στην εξωτερική πολιτική ενδέχεται να υπονομεύσουν σημαντικές στρατηγικές συνεργασίες της χώρας.
Ειδικότερα, η αρνητική στάση του ΑΚΕΛ απέναντι σε χώρες όπως το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες προκαλεί αντιδράσεις από όσους θεωρούν ότι οι δύο αυτές χώρες αποτελούν σημαντικούς εταίρους για την Κύπρο, ιδιαίτερα στους τομείς της ασφάλειας, της ενέργειας και της περιφερειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η κριτική που διατυπώνεται είναι ότι η ιδεολογική προσέγγιση του ΑΚΕΛ, η οποία διατηρεί παραδοσιακά επιφυλακτική στάση απέναντι στη Δύση και ιδιαίτερα απέναντι στο Ισραήλ, ενδέχεται να περιορίζει τα διπλωματικά και στρατηγικά ερείσματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα για το κατά πόσο ορισμένες πολιτικές τοποθετήσεις του κόμματος ευθυγραμμίζονται, έστω και ως προς τις συνέπειές τους, με θέσεις περιφερειακών δυνάμεων και οργανώσεων που αντιτίθενται στα δυτικά συμφέροντα.
Η Κύπρος βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτική περιοχή και αντιμετωπίζει διαρκώς την απειλή του τουρκικού επεκτατισμού. Η συνεργασία με κράτη που μπορούν να συμβάλουν στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα. Η σχέση Κύπρου και Ισραήλ αποκτά, υπό αυτό το πρίσμα, ιδιαίτερη σημασία.
Το ΑΚΕΛ έχει ασφαλώς το δικαίωμα να ασκεί κριτική στην κυβερνητική εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, κάθε πολιτική δύναμη οφείλει να σταθμίζει τις συνέπειες των θέσεων της για τα εθνικά συμφέροντα. Η εθνική ασφάλεια και η διατήρηση ισχυρών διεθνών συμμαχιών πρέπει να υπερβαίνουν τις κομματικές και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις.
ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Off the Record
Ολγκίν: Ακόμη μία αναξιόπιστη απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ στην Κύπρο
Η κριτική προς την πολιτική των ίσων αποστάσεων που ακολουθούν τα Ηνωμένα Έθνη στο Κυπριακό αποτελεί διαχρονικό σημείο τριβής στην κυπριακή πολιτική σκηνή. Εδώ και δεκαετίες, η ελληνοκυπριακή πλευρά διαπιστώνει ότι οι εκθέσεις, οι δηλώσεις και οι διπλωματικές τοποθετήσεις του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ συχνά διαμορφώνονται με τρόπο που δημιουργεί την εντύπωση εξίσωσης των ευθυνών μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Τουρκίας. Μια προσέγγιση που, αντί να συμβάλλει στην αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας, κινδυνεύει να διαιωνίζει το αδιέξοδο και να υποβαθμίζει τις πραγματικές διαστάσεις του Κυπριακού.
Η παρουσία της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα, κυρίας Μαρίας ΆνχελαΟλγκίν, αντί να δημιουργεί προσδοκίες για μια διαφορετική διπλωματική προσέγγιση, προκαλεί ολοένα περισσότερα ερωτήματα και έντονη δυσφορία στη Λευκωσία. Οι συνεχείς δημόσιες τοποθετήσεις της, οι παραινέσεις προς την κυπριακή ηγεσία και η στάση της απέναντι στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, δημιουργούν την εντύπωση ότι η πίεση ασκείται περισσότερο προς την πλευρά που υπερασπίζεται το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης παρά προς εκείνη που επιμένει σε απαράδεκτες αξιώσεις.
Το Κυπριακό, όμως, δεν είναι μια συνηθισμένη διαφορά μεταξύ δύο ισότιμων πλευρών. Είναι ένα διεθνές ζήτημα που χαρακτηρίζεται από την τουρκική στρατιωτική κατοχή, την παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη συνεχιζόμενη προσπάθεια δημιουργίας νέων τετελεσμένων.
Η Τουρκία εισέβαλε, διατηρεί στρατεύματα στο νησί και εξακολουθεί να προβάλλει την απαίτηση για λύση δύο κρατών, σε αντίθεση με το συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
Κι όμως, η κυρία Ολγκίν επιμένει να επαναλαμβάνει ότι η λύση εξαρτάται από τους δύο ηγέτες. Μια διατύπωση που μπορεί να ακούγεται διπλωματικά ουδέτερη, αλλά στην πραγματικότητα παραλείπει μια κρίσιμη παράμετρο: χωρίς την πολιτική βούληση της Άγκυρας, καμία ουσιαστική διαπραγμάτευση δεν μπορεί να προχωρήσει. Η Τουρκία δεν είναι ένας αόρατος παράγοντας. Είναι η δύναμη που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις στην κατεχόμενη περιοχή και επηρεάζει καθοριστικά την πολιτική της τουρκοκυπριακής ηγεσίας.
Επομένως, το ερώτημα είναι απλό: Γιατί η δημόσια πίεση προς τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη εμφανίζεται τόσο έντονη, ενώ η αντίστοιχη πίεση προς την Τουρκία δεν έχει την ίδια σαφήνεια και αποφασιστικότητα; Γιατί η άρνηση της Λευκωσίας να αποδεχθεί τις τουρκικές αξιώσεις παρουσιάζεται ως εμπόδιο στην πρόοδο, όταν αποτελεί στοιχειώδη υπεράσπιση της διεθνούς νομιμότητας και των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας;
Η κυρία Ολγκίν οφείλει να αντιληφθεί ότι η αντικειμενικότητα δεν σημαίνει ίσες αποστάσεις από όλους ανεξαρτήτως ευθυνών. Σημαίνει συνέπεια απέναντι στις αρχές, σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και σαφή αναφορά σε εκείνους που παραβιάζουν τη νομιμότητα. Διαφορετικά, η διπλωματική ουδετερότητα μετατρέπεται σε πολιτική εξισορρόπηση που ευνοεί τη διαιώνιση της κατοχής.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι και η αναφορά της απεσταλμένης στις επαφές της με την κοινωνία των πολιτών. Η κυρία Ολγκίν παρουσιάζει αυτές τις συναντήσεις ως σημαντικό στοιχείο της προσπάθειάς της να κατανοήσει τις κοινωνικές αντιλήψεις και τις προσδοκίες για το μέλλον της Κύπρου. Ωστόσο, προκύπτουν εύλογα ερωτήματα: Ποιοι επιλέγονται για αυτές τις επαφές; Ποια είναι τα κριτήρια εκπροσώπησης; Και κατά πόσο ακούγονται οι φωνές των προσφύγων, των εκτοπισμένων, των κατοίκων των κατεχόμενων περιοχών και των ανθρώπων που εξακολουθούν να βιώνουν καθημερινά τις συνέπειες της τουρκικής κατοχής;
Η κοινωνία των πολιτών δεν μπορεί να αποτελεί ένα επιλεκτικό σύνολο συνομιλητών που εξυπηρετεί τη δημιουργία μιας συγκεκριμένης πολιτικής εικόνας. Ούτε μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την παράκαμψη θεσμικών εκπροσώπων και οργανωμένων φορέων που έχουν άμεση σχέση με το Κυπριακό. Η πραγματική κοινωνία της Κύπρου δεν αποτελείται μόνο από όσους συμφωνούν με τις διπλωματικές προσεγγίσεις της απεσταλμένης. Περιλαμβάνει ανθρώπους που έχασαν τις περιουσίες τους, πρόσφυγες που περιμένουν την επιστροφή τους και δήμους που εξακολουθούν να εκπροσωπούν κατεχόμενες περιοχές.
Και εδώ ανακύπτει ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα, το οποίο αφορά την καταγγελλόμενη στάση της κυρίας Ολγκίν απέναντι στον Δήμαρχο Αμμοχώστου. Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Δήμος, εδώ και περίπου έναν χρόνο επιχειρεί να εξασφαλίσει συνάντηση μαζί της, χωρίς ουσιαστική ανταπόκριση. Εάν αυτή η καταγγελία επιβεβαιώνεται, τότε η στάση της απεσταλμένης απαιτεί άμεσες και πειστικές εξηγήσεις.
Η Αμμόχωστος δεν είναι μια οποιαδήποτε κατεχόμενη περιοχή. Είναι σύμβολο της τουρκικής εισβολής, της προσφυγιάς, της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της συνεχιζόμενης αδικίας.
Ο Δήμαρχος Αμμοχώστου εκπροσωπεί έναν ιστορικό δήμο, τους εκτοπισμένους κατοίκους του και την απαίτηση επιστροφής της πόλης στους νόμιμους κατοίκους της. Δεν αποτελεί έναν περιθωριακό συνομιλητή, αλλά θεσμικό εκπρόσωπο μιας πόλης που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κατοχή.
Το ίδιο ζήτημα, σύμφωνα με τις καταγγελίες, αφορά και άλλους κατεχόμενους δήμους. Είναι δυνατόν μια απεσταλμένη του ΟΗΕ να διαφημίζει τις επαφές της με την κοινωνία των πολιτών, αλλά να μην έχει ουσιαστική επικοινωνία με θεσμικούς εκπροσώπους των κατεχόμενων περιοχών; Είναι δυνατόν να αναζητείται η κοινωνική διάσταση του Κυπριακού, την ώρα που οι δήμοι που εκπροσωπούν την προσφυγιά και την κατοχή αισθάνονται ότι παραμένουν στο περιθώριο;
Η Αμμόχωστος δεν μπορεί να βρίσκεται εκτός της διπλωματικής ατζέντας. Οι κατεχόμενοι δήμοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ανεπιθύμητοι συνομιλητές. Και η κυρία Ολγκίν οφείλει να εξηγήσει γιατί δεν ανταποκρίνεται σε αυτές τις θεσμικές προσπάθειες, εφόσον πράγματι ισχύουν όσα καταγγέλλονται.
Η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα δεν είναι κυβερνήτης της Κύπρου. Δεν έχει εντολή να επιβάλλει πολιτικές επιλογές ούτε να υποδεικνύει στον εκλεγμένο Πρόεδρο της Δημοκρατίας ποια εθνική θέση πρέπει να εγκαταλείψει. Η αποστολή της είναι να διευκολύνει την προσπάθεια για λύση, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και στην κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η συνεχής κριτική προς τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, όταν εκείνος δεν αποδέχεται τις τουρκικές αξιώσεις, δημιουργεί εύλογα την εντύπωση ότι η απεσταλμένη αντιμετωπίζει ως πρόβλημα την άρνηση της Λευκωσίας να υποχωρήσει από βασικές αρχές. Αυτό δεν μπορεί να αποτελεί αποδεκτή βάση διαμεσολάβησης. Η υπεράσπιση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ δεν είναι αδιαλλαξία. Είναι υποχρέωση.
Η κυρία Ολγκίν οφείλει να απαντήσει στις καταγγελίες για τις επιλεκτικές επαφές της, να εξηγήσει τη στάση της απέναντι στους κατεχόμενους δήμους και να αποσαφηνίσει γιατί η δημόσια πίεση προς τη Λευκωσία εμφανίζεται εντονότερη από την πίεση προς την Άγκυρα.
Το Κυπριακό δεν χρειάζεται ακόμη έναν διπλωματικό διαχειριστή του αδιεξόδου. Χρειάζεται έναν απεσταλμένο που να αναγνωρίζει την πραγματική διάσταση της κατοχής, να υπερασπίζεται έμπρακτα το συμφωνημένο πλαίσιο λύσης και να μην αφήνει περιθώρια για την κανονικοποίηση των τουρκικών αξιώσεων.
Η αξιοπιστία της κυρίας Ολγκίν δεν θα κριθεί από τις δημόσιες δηλώσεις της ούτε από τις συναντήσεις που επιλέγει να πραγματοποιεί. Θα κριθεί από το κατά πόσο θα επιδείξει πραγματική αντικειμενικότητα, θεσμικό σεβασμό και ίση ευαισθησία απέναντι σε όλες τις φωνές της Κύπρου.
Μέχρι τότε, η δυσπιστία που προκαλεί η στάση της θα παραμένει μια σοβαρή πολιτική ανησυχία. Και η Κύπρος δικαιούται να απαιτεί από κάθε εκπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών όχι απλώς διπλωματικές διατυπώσεις, αλλά συνέπεια, δικαιοσύνη και σεβασμό στην ιστορική πραγματικότητα του τόπου.
ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Off the Record
Οι Κύπριοι μαθητές διαβάζουν αλλά δεν καταλαβαίνουν…
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η εικόνα του κυπριακού εκπαιδευτικού συστήματος παραπαίει. Τα αποτελέσματα των διεθνών εξετάσεων δεν είναι απλά απογοητευτικά, είναι ντροπιαστικά. Οι Κύπριοι μαθητές διαβάζουν αλλά δεν καταλαβαίνουν, δεν ξέρουν μαθηματικά, δεν έχουν βασικές δεξιότητες. Ώρα λοιπόν να αναρωτηθούμε: “τις πταίει;”.
Η απάντηση είναι απλή: το αρμόδιο Υπουργείο που φέρει την ευθύνη για την εκπαίδευση και ονομαστικά η Υπουργός. Αν έχουμε απαντήσει στο “ποιος” τότε θα πρέπει να βρούμε και το “πως”. Ως εκπαιδευτικός μπορώ να εξηγήσω πως η ολότελα λανθασμένη εκπαιδευτική πολιτική του Υπουργείου έχει οδηγήσει σε μια κοινωνία αμόρφωτων ή και λειτουργικά αναλφάβητων νέων με απολυτήριο λυκείου. Φυσικά αυτό το χαρτί δεν αντιπροσωπεύει τίποτε.
Το Υπουργείο έχει καταρτίσει για κάθε γνωστικό αντικείμενο μια δέσμη στόχων που ονομάζονται δείκτες επιτυχίας και επάρκειας. Η εφαρμογή των δεικτών απαιτεί την προσπάθεια των μαθητών να ακολουθήσουν τους καθηγητές τους σε αυτή τη διαδρομή. Και δυστυχώς η συντριπτική πλειονότητα των μαθητών δεν θέλει να “παιδευτεί”. Κι όταν ασκηθεί η παραμικρή πίεση πάνω τους τότε ξετυλίγεται η στρατηγική της αποδόμησης του εκπαιδευτικού ή αλλιώς το φαινόμενο της Θεσσαλονίκης, όπου μία εκπαιδευτικός οδηγήθηκε σε πρόωρο και άδικο θάνατο επειδή προσπαθούσε να μάθει γράμματα στα παιδιά αλλά ο σύνδεσμος γονέων και οι εκεί επιτελικές αρχές την άφησαν έκθετη στη λεκτική βία και στην κακοποίηση των μαθητών.
Η κυρία Μιχαηλίδου και οι σύνδεσμοι όχι οργανωμένων αλλά αθκιασερών γονιών είναι οι αποκλειστικοί υπεύθυνοι για την κατάντια των σχολείων στον τόπο μας. Οι δείκτες δεν εφαρμόζονται επειδή όλοι αυτοί ασκούν άγρια πολεμική σε αυτούς που προσπαθούν να τους εφαρμόσουν. Με μια ολότελα ανήθικη και απαράδεκτη παρέμβαση στο εκπαιδευτικό έργο δικαιώνουν τους φυγόπονους μαθητές και ενισχύουν το σύνδρομο της μάνας του Τσελεπή, της μάνας που δεν χαλούσε χατήρι στον γιο της και τελικά τον οδήγησε στην καταστροφή.
Αυτή είναι και η αιτία του θανάτου της σκέψης στον τόπο μας. Το Υπουργείο έχει μεταβάλει την εκπαίδευση από αγαθό σε προιόν. Οι καθηγητές έγιναν πια εξυπηρέτηση πελατών μπακάλικου όπου αναγκάζονται να ικανοποιούν τις επιθυμίες του κάθε πελάτη όσο παράλογες κι αν είναι αυτές. Κι αν η κυρία Υπουργός μαζί με τους αυταρχικούς εξουσιομανείς συνεργάτες της είχαν λίγη συναίσθηση της ευθύνης για τη ζημιά που έκαναν θα είχαν παραιτηθεί.
Α. Δημοσθένους
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή1 month agoΗ Ιφιγένεια του ΔΗΣΥ: Αρκεί η «θυσία» της Αννίτας για να φυσήξει ούριος άνεμος;
-
Off the Record1 month agoΟ Μεσσίας ορμώμενος από την Αργάκα θα σώσει την Κύπρο
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ3 weeks agoΧάρης Γεωργιάδης: «Όχι» σε προεκλογική με Αβέρωφ – Νέα ένταση στον ΔΗΣΥ
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks agoΔΗΣΥ: Αβέρωφ ή Παμπορίδης; Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας για το 2028
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks agoΗ Ευρώπη χάνει τον βηματισμό της: Τραμπ, πόλεμοι και εσωτερικές ρωγμές
-
Off the Record1 month agoΕλλάδα – Τουρκία: Ισχυρή αποτροπή, αποφασιστική απάντηση και ο στρατηγικός ρόλος του Ισραήλ
-
Off the Record3 weeks agoΑβέρωφ Νεοφύτου: Όνειρο ζωής η Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks agoΑΚΕΛ: Στήνει το μέτωπο για το 2028 – Ποιοι χωρούν και ποιοι μένουν εκτός
-
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ4 weeks agoΙράν, τράπεζες και LNG: Το γεωπολιτικό ντόμινο που φτάνει μέχρι τις κορυφές της εξουσίας
-
Off the Record4 weeks agoΗ Κύπρος έχει πολλά να κερδίσει από την Ινδία






