«Ο θυμός του χωρκάτη εν ζημιά του πουτζιού του», αναφέρει χαρακτηριστικά η κυπριακή παροιμία, υπογραμμίζοντας πως το θολωμένο μυαλό, όταν παρασύρεται από οργή, οδηγεί σε πράξεις που τελικά γυρίζουν εις βάρος εκείνου που τις προκαλεί. Μεταφέροντας αυτή τη λαϊκή σοφία στο πολιτικό σκηνικό και στη διάχυτη τάση αντίδρασης που καταγράφεται σε σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος, προκύπτουν χρήσιμα συμπεράσματα: η διάθεση για «τιμωρία» του πολιτικού συστήματος συχνά γεννά «επαναστάσεις» καταδικασμένες σε αδιέξοδο, καθώς δεν αποτελούν προϊόν ώριμης πολιτικής διεργασίας και συνειδητοποιημένου μετασχηματισμού, αλλά αποτέλεσμα παρορμητισμού, απογοήτευσης και αντίδρασης στις χρόνιες παθογένειες.

Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης και το Άλμα, ο Φειδίας Παναγιώτου με την Άμεση Δημοκρατία και ο Χριστόφορος Τορναρίτης με το «Σήκου Πάνω» συνθέτουν το τρίπτυχο των νέων δυνάμεων που κάνουν αισθητή την παρουσία τους ενόψει των βουλευτικών εκλογών. Παρόμοιες προσπάθειες έχουν εμφανιστεί και στο παρελθόν: νέα κόμματα με άλλοτε μεγαλύτερη και άλλοτε περιορισμένη δυναμική, τα οποία όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις, «έσβησαν» σχετικά γρήγορα από το προσκήνιο.

Η προεκλογική περίοδος εισέρχεται πλέον στην τελική της φάση και οι κομματικές διεργασίες πλησιάζουν στο τέλος τους. Ο ΔΗΣΥ ήταν ο πρώτος που επικύρωσε ψηφοδέλτια, αν και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει εκκρεμότητες σε Λάρνακα και Πάφο. Το ΑΚΕΛ προχωρά σήμερα στην επίσημη επικύρωση όλων των ψηφοδελτίων του, ενώ έντονο παρασκήνιο αναπτύσσεται και στον λεγόμενο «ενδιάμεσο χώρο», ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρά διλήμματα ταυτότητας και προσανατολισμού.

Αντισυστημικά με συστημικά συμπτώματα

Το ΕΛΑΜ, το Άλμα του Οδυσσέα Μιχαηλίδη και η Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου αποτελούν τις κύριες «άγνωστες μεταβλητές» της κάλπης, καθώς προσελκύουν, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, ψηφοφόρους που εκφράζουν θυμό ή αγανάκτηση για το πολιτικό σύστημα. Ταυτόχρονα, εμφανίζονται και άλλοι νεοσύστατοι σχηματισμοί που ενδέχεται να απορροφήσουν μικρό μεν, αλλά ουσιαστικό ποσοστό ψήφων.

Η πρόσφατη συζήτηση γύρω από το εάν υπέβαλε ή όχι παραίτηση ο Βοηθός Γενικός Ελεγκτής Σάββας Αγγελίδης, άνοιξε χώρο στο Άλμα και στον Οδυσσέα Μιχαηλίδη να επαναφέρουν στο επίκεντρο το ζήτημα της διαφθοράς. Η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο ανδρών είναι γνωστό ότι έχει και προσωπικές διαστάσεις. Πάνω σε αυτή τη θεματολογία οικοδομεί την παρουσία του το Άλμα, ως κομματική δομή με έντονα προσωποκεντρικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, παρά την αντισυστημική του ρητορική, εμφανίζει συμπτώματα τυπικών παλαιοκομματικών πρακτικών: οι δηλώσεις του Ανδρέα Χασαπόπουλου, οι αποχωρήσεις στελεχών και οι επιφυλάξεις μελών άλλων κομμάτων να ενταχθούν στο Άλμα αποτελούν ενδείξεις προβλημάτων που ήδη δημιουργούν κόστος. Αν και αυτό δεν αντικατοπτρίζεται ακόμη καθαρά στις δημοσκοπήσεις, αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η δυναμική του Άλματος παρουσιάζει τάσεις μείωσης.

Φειδίας – Ο κύριος «δεν… ξέρω»

Σε αυτή την υποχώρηση συμβάλλει, όπως φαίνεται, και η πρόθεση του Φειδία Παναγιώτου να δημιουργήσει πολιτικό σχηματισμό με την ονομασία Άμεση Δημοκρατία. Ο ευρωβουλευτής έγινε ευρύτερα γνωστός για λόγους που δεν σχετίζονται πρωτίστως με τη θεσμική του δράση, αλλά εξακολουθεί να διατηρεί ικανό κοινό. Σύμφωνα με αναλυτές, από τις περίπου 70 χιλιάδες ψήφους που συγκέντρωσε στις ευρωεκλογές, περίπου οι μισές θεωρούνται «συνειδητές».

Το από πού πηγάζει αυτή η συνειδητή στήριξη σε έναν πολιτικό χωρίς σαφές πρόγραμμα, χωρίς πολιτική πορεία και με σκιές ως προς τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αποτελεί αντικείμενο ξεχωριστής ανάλυσης. Φαίνεται όμως ότι ένα τμήμα της κοινωνίας –κυρίως νέοι– προσεγγίζει την πολιτική μέσα από εντελώς διαφορετικά φίλτρα και με κριτήρια που απέχουν από τα παραδοσιακά. Επιλέγουν έναν άνθρωπο που ανοικτά δηλώνει ότι δεν γνωρίζει από πολιτική και του οποίου η πρόταση για εφαρμογή ψηφιακής πλατφόρμας με στόχο την προώθηση της Άμεσης Δημοκρατίας καταδεικνύει μια στρεβλή αντίληψη της πολιτικής διαδικασίας. Ο πολιτικός είναι απλός διεκπεραιωτής ή παραγωγός πολιτικής; Καθοδηγητής ή ουραγός; Ενδεικτική ήταν και η συνομιλία του με τον Αμερικανό καθηγητή John Mearsheimer στο podcast του: σε κάθε ερώτημα του καθηγητή, ο Φειδίας απαντούσε μονολεκτικά «Δεν ξέρω». Το μόνο βέβαιο είναι ότι βρήκε τρόπο να χτίσει δίαυλο με την κοινωνία, χωρίς όμως να έχει ξεκάθαρο μήνυμα να μεταφέρει.

Η κόντρα ΕΛΑΜ – Οδυσσέα

Μέσα σε όλα αυτά, κλιμακώνεται και η αντιπαράθεση μεταξύ του ΕΛΑΜ και του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, καθώς οι δύο πλευρές διεκδικούν την αντισυστημική ψήφο. Πριν από περίπου δέκα ημέρες αντάλλαξαν βαριές κατηγορίες με αφορμή τις τοποθετήσεις του Ανδρέα Χασαπόπουλου. Το ΕΛΑΜ έθεσε ζήτημα εξηγήσεων, ενώ το Άλμα απάντησε με αναφορές στη σχέση του ΕΛΑΜ με τη Χρυσή Αυγή. Η σύγκρουση αυτή ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημοσκοπήσεις κατέγραφαν στενή μάχη ανάμεσα στους δύο σχηματισμούς.

Οι λαβωμένοι στην τελική ευθεία

ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ βρίσκονται υπό ασφυκτική πίεση ως προς τα ποσοστά τους. Στον ΔΗΣΥ, παρά την έντονη προεκλογική δραστηριότητα με περιοδείες και τοπικές συγκεντρώσεις, παραμένουν ανοιχτές οι εκκρεμότητες σε Λάρνακα και Πάφο. Στην πρώτη συνεχίζουν να λείπουν δύο υποψήφιοι, ενώ στη δεύτερη, παρά τη σχεδόν οριστική συμφωνία με τον εκπαιδευτικό Γιώργο Γεωργίου, παραμένει κενή ακόμη μια θέση μετά την απόσυρση ενδιαφέροντος του Γιώργου Θεοδοσίου. Παράλληλα, η χαμηλή συσπείρωση δημιουργεί εσωτερικούς τριγμούς, με στελέχη να επικρίνουν την ηγεσία και να εκφράζουν απογοήτευση.

Το ΑΚΕΛ, από την άλλη, ολοκληρώνει σήμερα την επικύρωση των ψηφοδελτίων του. Παρότι τήρησε τα χρονοδιαγράμματα, οι απόψεις για τη δυναμική των υποψηφίων διίστανται ανά επαρχία. Η πιθανή αποχώρηση της Ειρήνης Χαραλαμπίδου και η δυσαρέσκεια του Κώστα Κώστα είναι στοιχεία που ενδέχεται να επηρεάσουν το κόμμα. Παρά τη μαχητική ρητορική έναντι κυβέρνησης και ΔΗΣΥ, ασκείται κριτική στην ηγεσία για το ότι δεν στοχοποιεί επαρκώς ΕΛΑΜ, Φειδία Παναγιώτου και Άλμα. Η συσπείρωση είναι υψηλή, ωστόσο υπάρχουν παράπονα ότι η επικοινωνιακή στρατηγική απευθύνεται κυρίως στον «σκληρό πυρήνα».

Κινητικότητα σε ΔΗΚΟ και ΔΗΠΑ

Η πίεση στον κεντρώο χώρο έχει αναθερμάνει τη συζήτηση για πιθανή συνένωση ή συνεργασία. Στη συνέντευξή του στον «Φ», ο Νικόλας Παπαδόπουλος άφησε να εννοηθεί ότι πρότεινε συνεργασία με τη ΔΗΠΑ σε κοινό κομματικό πλαίσιο. Από την άλλη, ο Μάριος Καρογιάν διευκρίνισε πως ουδέποτε κατατέθηκε επίσημη πρόταση και ότι απουσιάζουν οι απαιτούμενες πολιτικές συνθήκες. Αμφότεροι επέμειναν στις θέσεις τους.

Είναι ωστόσο γνωστό πως υπήρξε μεσολάβηση από τρίτο πρόσωπο που διερευνούσε εκ μέρους του ΔΗΚΟ το ενδεχόμενο συνεργασίας, ενώ στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το σενάριο στήριξης της υποψηφιότητας Καρογιάν για την Προεδρία της Βουλής. Επιπλέον, η επιστολή του Μιχάλη Γιακουμή προς τον πρόεδρο της ΔΗΠΑ, με αίτημα ενημέρωσης και στήριξη υπέρ της συνένωσης, καθώς και οι τοποθετήσεις των Χρύση Παντελίδη και Χρίστου Σενέκη υπέρ της συνεργασίας, προσθέτουν πίεση. Αντίθετα, ο Μαρίνος Κλεάνθους, μέσω άρθρου του, υπογράμμισε τις πολιτικές διαφορές των δύο χώρων.

Πέρα από τις δημόσιες τοποθετήσεις, ο χώρος του κέντρου βρίσκεται ενώπιον σοβαρών υπαρξιακών διλημμάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, πρωτοβουλία παλαιών στελεχών βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη για επίτευξη συνένωσης πριν τις εκλογές. Στόχος είναι η αποτροπή περαιτέρω φθοράς, καθώς το ΔΗΚΟ κινδυνεύει να καταγράψει ιστορικά χαμηλά ποσοστά και να απωλέσει τον παραδοσιακό ρυθμιστικό του ρόλο, ενώ η ΔΗΠΑ αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο να μείνει εκτός Βουλής.

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος βρίσκεται υπό εσωκομματική κριτική και ενδέχεται να αντιμετωπίσει αμφισβήτηση μετά τις εκλογές, ενώ ο Μάριος Καρογιάν φαίνεται να οδεύει προς έξοδο από την πολιτική σκηνή.

ΠΗΓΗ: PLILENEWS .cy