ΔΗΣΥ σε «άτακτη κατάσταση» και Παμπορίδης με… μαγικό ραβδί: «Η επιλογή μου λύνει τα προβλήματα»

• Ο Γιώργος Παμπορίδης περιγράφει την κατάσταση στον ΔΗΣΥ ως «άτακτη» και παρουσιάζει τη δική του υποψηφιότητα ως διέξοδο.
• Υποστηρίζει ότι η επιλογή του θα μπορούσε να λύσει «με έναν μαγικό τρόπο» προβλήματα που, όπως λέει, ταλανίζουν το κόμμα από το 2022.
• Αβέρωφ Νεοφύτου και Παμπορίδης βρίσκονται πλέον επισήμως απέναντι ο ένας στον άλλο για το χρίσμα ενόψει του 2028.
• Και μέσα σε όλα αυτά, ο Παμπορίδης σχολιάζει τις θέσεις Αβέρωφ για τη Ρωσία με την ατάκα ότι «στις εκλογές λέμε πελλάρες».

Ο ΔΗΣΥ ψάχνει ενότητα, ψάχνει κατεύθυνση και, αν κρίνουμε από τις τελευταίες τοποθετήσεις του Γιώργου Παμπορίδη, ίσως χρειάζεται και κάτι ακόμη: λίγη… πολιτική μαγεία.

Ο διεκδικητής του χρίσματος δεν προσπάθησε να ωραιοποιήσει την εικόνα που ο ίδιος βλέπει στην Πινδάρου. Μίλησε για μια «άτακτη» κατάσταση και συνέδεσε τα σημερινά προβλήματα με όσα συμβαίνουν στο κόμμα από το 2022 και μετά.

Και κάπου εκεί ήρθε η φράση που δύσκολα περνά απαρατήρητη.

Ο Γιώργος Παμπορίδης υποστήριξε ότι η δική του επιλογή θα μπορούσε να λύσει «με ένα μαγικό τρόπο» τα ζητήματα που βασανίζουν τον ΔΗΣΥ, ώστε η παράταξη να στραφεί ξανά προς την κοινωνία και να επιχειρήσει να επανακτήσει την εμπιστοσύνη της.

Μαγικός τρόπος λοιπόν.

Στην πολιτική, βέβαια, τα μαγικά ραβδιά συνήθως εμφανίζονται ευκολότερα πριν από τις κάλπες παρά μετά από αυτές.

Από το «μαγικό» στις… «πελλάρες»

Αν όμως το «μαγικό» ήταν η μία ατάκα της ημέρας, η άλλη ήταν ακόμη πιο χαρακτηριστική.

Ερωτηθείς για τη θέση του Αβέρωφ Νεοφύτου σχετικά με τις ενεργειακές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, ο Παμπορίδης εξέφρασε σαφή διαφωνία, λέγοντας ότι μια τέτοια θέση βρίσκεται εκτός της λογικής του ΔΗΣΥ, του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και των ευρωπαϊκών θεσμών.

Και ακολούθησε η ατάκα:

«Δείξετε λίγη κατανόηση γιατί στις εκλογές λέμε “πελλάρες”».

Μια φράση που ανεβάζει ακόμη περισσότερο τη θερμοκρασία σε μια εσωκομματική αναμέτρηση που ήδη μόνο αδιάφορη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.

Ο ένας απέναντι στον άλλο — και η «ενότητα» στη μέση

Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργος Παμπορίδης έχουν πλέον υποβάλει επίσημα τις υποψηφιότητές τους και η βάση του ΔΗΣΥ καλείται στις 28 Νοεμβρίου να επιλέξει ποιος θα πάρει το κομματικό χρίσμα ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028.

Την ίδια στιγμή, η συζήτηση περί ενότητας συνεχίζεται.

Οι δύο διεκδικητές βρέθηκαν μάλιστα πλάι-πλάι στις εκδηλώσεις της 28ης Οκτωβρίου, σε μια εικόνα με εμφανή πολιτικό συμβολισμό, την ώρα που δημοσιεύματα περιγράφουν βαρύ κλίμα και συνεχιζόμενη εσωστρέφεια στο συναγερμικό στρατόπεδο.

Η αντίφαση είναι δύσκολο να αγνοηθεί: από τη μία, όλοι μιλούν για την ανάγκη ενότητας. Από την άλλη, η πολιτική αντιπαράθεση γίνεται ολοένα και πιο έντονη.

Παμπορίδης: «Δεν είμαι μέρος της κρίσης»

Ο Γιώργος Παμπορίδης επιχείρησε παράλληλα να κρατήσει αποστάσεις από τις εσωκομματικές συγκρούσεις των τελευταίων ετών.

Δήλωσε ότι δεν είχε ανάμειξη στην κρίση ενότητας του κόμματος και παρουσίασε την υποψηφιότητά του ως επιλογή που μπορεί να βοηθήσει τον ΔΗΣΥ να αφήσει πίσω του τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις.

Αυτό αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά πολιτικά επιχειρήματα της δικής του υποψηφιότητας.

Απέναντί του, όμως, βρίσκεται ο Αβέρωφ Νεοφύτου. Ένας πρώην πρόεδρος του ΔΗΣΥ που επιστρέφει στη μάχη διεκδικώντας το χρίσμα και επιχειρώντας να πείσει τη βάση ότι η δική του πολιτική πρόταση είναι εκείνη που πρέπει να εκπροσωπήσει την παράταξη στις προεδρικές εκλογές.

Η κάλπη θα λύσει το ένα πρόβλημα. Τα υπόλοιπα;

Στις 28 Νοεμβρίου ο ΔΗΣΥ θα γνωρίζει ποιος από τους δύο θα έχει πάρει το χρίσμα.

Αυτό είναι το εύκολο μέρος: κάποιος θα κερδίσει και κάποιος θα χάσει.

Το δυσκολότερο ερώτημα είναι τι θα συμβεί στις 29 Νοεμβρίου.

Διότι η εσωκομματική κάλπη μπορεί να επιλέξει υποψήφιο για το 2028. Δεν μπορεί από μόνη της να εξαφανίσει τις διαφωνίες, τις προσωπικές αντιπαραθέσεις και τα πολιτικά τραύματα που έχουν συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια.

Και κάπως έτσι, ο «μαγικός τρόπος» του Γιώργου Παμπορίδη αποκτά μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον.

Γιατί το πραγματικό στοίχημα δεν είναι μόνο ποιος θα πάρει το χρίσμα.

Είναι εάν, όταν τελειώσει η μάχη για το χρίσμα, θα υπάρχει πράγματι τρόπος —μαγικός ή μη— να μπουν ξανά όλοι κάτω από την ίδια κομματική στέγη.

Η «ενότητα» στον Δημοκρατικό Συναγερμό φαίνεται να περνά μια ακόμη δύσκολη δοκιμασία. Και αυτή τη φορά δεν χρειάστηκαν διαρροές, πηγαδάκια ή πολιτικοί χρησμοί. Ο Χάρης Γεωργιάδης το έγραψε, το υπέγραψε και το έστειλε στην Αννίτα Δημητρίου: αν ο Αβέρωφ Νεοφύτου πάρει το χρίσμα για τις Προεδρικές του 2028, ο ίδιος δεν θα συμμετάσχει στην προεκλογική του εκστρατεία.

Και κάπως έτσι, η πολυσυζητημένη προσπάθεια να παρουσιαστεί ένας ΔΗΣΥ που αφήνει πίσω του τις πληγές του 2023 αποκτά ένα μικρό… τεχνικό πρόβλημα.

Η πρίζα της «ενότητας» φαίνεται να βγήκε από τον τοίχο.

Το μήνυμα Χάρη δεν σηκώνει πολλές παρερμηνείες

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών και ιστορικό στέλεχος του ΔΗΣΥ ενημέρωσε επισήμως την πρόεδρο του κόμματος ότι, εάν η εσωκομματική διαδικασία αναδείξει τον Αβέρωφ Νεοφύτου ως υποψήφιο για τις Προεδρικές του 2028, ο ίδιος δεν θα συμμετάσχει στην εκστρατεία στήριξής του.

Δεν σταμάτησε όμως εκεί.

Στην επιστολή του αποδίδει το πολιτικό σκηνικό που προηγήθηκε σε συνθήκες πίεσης και κάνει λόγο ακόμη και για «απροκάλυπτο πολιτικό εκβιασμό», συνδέοντας την εκτίμησή του με το ενδεχόμενο ανεξάρτητης υποψηφιότητας που, σύμφωνα με τον ίδιο, διατηρούσε ανοικτό ο Αβέρωφ Νεοφύτου.

Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται απλώς για:

«Δεν προτιμώ τον συγκεκριμένο υποψήφιο».

Πρόκειται για πολύ βαθύτερη πολιτική διαφοροποίηση.

Το καλύτερο; «Θα σεβαστώ την πλειοψηφία, αλλά…»

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πολιτικά πιο ενδιαφέρον σημείο.

Ο Χάρης Γεωργιάδης αναγνωρίζει ότι ο Αβέρωφ μπορεί να αποτελέσει την επιλογή της πλειοψηφίας των μελών.

Αλλά ξεκαθαρίζει ότι, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, ο ίδιος θεωρεί πολιτικό του καθήκον να διαφοροποιηθεί.

Δηλαδή:

Τα μέλη αποφασίζουν.

Το αποτέλεσμα γίνεται σεβαστό.

Αλλά η προεκλογική εκστρατεία… βλέπουμε.

Καλώς ήρθατε στην κυπριακή εκδοχή της κομματικής ενότητας.

Και τώρα, ποιος ακριβώς θα ενώσει ποιον;

Το πρόβλημα πλέον για την Πινδάρου δεν είναι μόνο ποιος θα πάρει το χρίσμα.

Είναι τι θα υπάρχει την επόμενη μέρα.

Διότι αν ένα ιστορικό στέλεχος του κόμματος δηλώνει προκαταβολικά ότι δεν μπορεί να συμμετάσχει στην εκστρατεία ενός συγκεκριμένου υποψηφίου, τότε το πραγματικό ερώτημα ξεπερνά την προσωπική αντιπαράθεση.

Μπορεί ο ΔΗΣΥ να βγει από αυτή τη διαδικασία ως μία παράταξη ή θα βγει ως άθροισμα στρατοπέδων;

Ήδη οι αντιδράσεις είναι ενδεικτικές. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Δημήτρης Δημητρίου εξέφρασε τη διαφωνία του με την προσέγγιση Γεωργιάδη, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να γίνει σεβαστή η απόφαση των μελών και ότι τέτοιες κινήσεις μεγαλώνουν την εσωστρέφεια.

Με απλά λόγια:

Πριν ακόμη επιλεγεί ο υποψήφιος, άρχισε η συζήτηση για το ποιοι θα αρνηθούν να τον στηρίξουν.

Εξαιρετική αφετηρία για μια παράταξη που θέλει να μιλά για συσπείρωση.

Ο ελέφαντας στο δωμάτιο λέγεται 2023

Και φυσικά υπάρχει κάτι που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.

Οι Προεδρικές του 2023.

Ο ΔΗΣΥ πέρασε τότε μια από τις σοβαρότερες εσωτερικές κρίσεις της ιστορίας του. Ο ίδιος ο Γεωργιάδης φροντίζει μάλιστα στην επιστολή του να υπενθυμίσει ότι τότε στήριξε πλήρως την υποψηφιότητα Αβέρωφ Νεοφύτου, παρά τις δυσμενείς εκτιμήσεις που υπήρχαν για την εκλογική της προοπτική.

Γι’ αυτό και επιμένει ότι η σημερινή του διαφοροποίηση δεν αφορά την «εκλεξιμότητα» του Αβέρωφ.

Αφορά πολιτικές θέσεις, διαδικασίες και αρχές.

Αυτό κάνει τη σύγκρουση πολιτικά σοβαρότερη.

Διότι άλλο είναι να λες «δεν πιστεύω ότι μπορεί να κερδίσει».

Και άλλο να λες ουσιαστικά:

«Ακόμη κι αν τον επιλέξει το κόμμα μου, εγώ δεν μπορώ να κάνω εκστρατεία για να εκλεγεί».

Και μέσα σε όλα αυτά… Γλαύκος Κληρίδης

Υπάρχει και η λεπτομέρεια με ιδιαίτερο συμβολισμό.

Ο Χάρης Γεωργιάδης έθεσε στη διάθεση της Αννίτας Δημητρίου την παραίτησή του από την προεδρία του Ινστιτούτου Γλαύκος Κληρίδης, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι δεν αποστασιοποιείται από τον ΔΗΣΥ.

Άρα έχουμε ένα εξαιρετικά κυπριακό πολιτικό σχήμα:

Δεν φεύγω από το κόμμα.

Πιστεύω στο κόμμα.

Στηρίζω το κόμμα.

Αλλά εάν το κόμμα επιλέξει τον συγκεκριμένο υποψήφιο, δεν θα τον στηρίξω στην προεκλογική.

Και, παρεμπιπτόντως, η παραίτησή μου είναι στη διάθεσή σας.

Αν αυτό δεν είναι πολιτικό μήνυμα με κεφαλαία γράμματα, τότε τι είναι;

Η μάχη πλέον δεν είναι μόνο Αβέρωφ – Παμπορίδη

Η εξέλιξη αλλάζει και την πολιτική διάσταση της εσωκομματικής διαδικασίας.

Με τις υποψηφιότητες Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργου Παμπορίδη να βρίσκονται στο προσκήνιο, η συζήτηση δεν αφορά πλέον απλώς δύο πρόσωπα. Η δημόσια παρέμβαση Γεωργιάδη μεταφέρει τη σύγκρουση στο ερώτημα για την κατεύθυνση και την πολιτική φυσιογνωμία του κόμματος.

Και εκεί αρχίζουν τα πραγματικά δύσκολα.

Γιατί οι εσωκομματικές εκλογές κάποτε τελειώνουν.

Οι δηλώσεις όμως μένουν.

Οι επιστολές επίσης.

Και όταν έρθει η ώρα της οικογενειακής φωτογραφίας με τον νικητή, κάποιος θα πρέπει να εξηγήσει πώς ακριβώς θα χωρέσουν όλοι στο ίδιο κάδρο.

Η Πινδάρου ήθελε εκλογή υποψηφίου. Μπορεί να πάρει και ξεκαθάρισμα λογαριασμών

Η παρέμβαση Χάρη Γεωργιάδη κάνει ένα πράγμα απολύτως σαφές:

Η διαδικασία επιλογής υποψηφίου του ΔΗΣΥ δεν είναι απλώς μια ψηφοφορία για το ποιος θα διεκδικήσει την Προεδρία το 2028.

Εξελίσσεται παράλληλα σε συζήτηση για το ποιος εκφράζει τον ΔΗΣΥ, ποια πολιτική γραμμή θεωρείται συνέχεια της παράδοσής του και –κυρίως– πόσο πραγματικά ενωμένη είναι η παράταξη μετά τις συγκρούσεις των τελευταίων χρόνων.

Ο Αβέρωφ ζητά την ψήφο της βάσης.

Ο Παμπορίδης διεκδικεί το χρίσμα.

Ο Χάρης βάζει κόκκινη γραμμή.

Η Αννίτα καλείται να κρατήσει τις ισορροπίες.

Και η Πινδάρου;

Η Πινδάρου μάλλον χρειάζεται μεγαλύτερο τραπέζι.

Γιατί μέχρι το 2028 θα πρέπει πρώτα να αποφασίσουν ποιος θα καθίσει δίπλα σε ποιον.

Και μετά βλέπουμε για την Προεδρία.

του Χάρη Θεραπή

Από την ενεργειακή ανασφάλεια και τις κοινωνικές πιέσεις μέχρι τη γεωπολιτική αβεβαιότητα – Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε αποφάσεις που ίσως καθορίσουν όχι απλώς την οικονομία της, αλλά την ίδια τη θέση της στον νέο κόσμο

Η Ευρώπη βρίσκεται και πάλι ενώπιον ενός δύσκολου ερωτήματος: μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματική γεωπολιτική δύναμη ή θα συνεχίσει να αντιδρά στις αποφάσεις και στις κρίσεις που δημιουργούν άλλοι;

Η συζήτηση δεν είναι πλέον θεωρητική.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εκρηκτικό μείγμα οικονομικών, κοινωνικών και γεωπολιτικών πιέσεων. Η ενεργειακή αβεβαιότητα επιστρέφει, οι διαφωνίες μεταξύ των «27» γίνονται εντονότερες, οι εθνικοί προϋπολογισμοί πιέζονται και οι κοινωνίες εμφανίζονται ολοένα λιγότερο πρόθυμες να αποδεχθούν νέες θυσίες.

Την ίδια ώρα, το διεθνές περιβάλλον αλλάζει με ταχύτητα που οι Βρυξέλλες δυσκολεύονται να ακολουθήσουν.

Από τη μία κρίση στην άλλη

Η Ευρώπη πέρασε τα τελευταία χρόνια από διαδοχικά σοκ: πανδημία, ενεργειακή κρίση, πόλεμος στην Ουκρανία, πληθωρισμός, μεταναστευτικές πιέσεις και ανατροπές στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.

Τώρα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα περίοδο αβεβαιότητας.

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια, ενώ οι εξελίξεις στην Ουκρανία εξακολουθούν να απαιτούν σημαντικούς οικονομικούς και αμυντικούς πόρους.

Παράλληλα, οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες με τους όρους προηγούμενων δεκαετιών.

Και απέναντι στην Κίνα, η Ευρώπη εξακολουθεί να προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ οικονομικής συνεργασίας, εμπορικού ανταγωνισμού και στρατηγικής αυτονομίας.

Η ΕΕ καλείται, δηλαδή, να πληρώσει περισσότερο για την άμυνά της, περισσότερο για την ενέργειά της και περισσότερο για τη διατήρηση της οικονομικής της ανταγωνιστικότητας.

Το ερώτημα είναι ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό.

Οι κοινωνίες αρχίζουν να αντιδρούν

Εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη πολιτική απειλή.

Οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν ήδη βιώσει χρόνια αυξημένου κόστους ζωής, υψηλών τιμών ενέργειας, στεγαστικής πίεσης και συρρίκνωσης της πραγματικής αγοραστικής τους δύναμης.

Στη Γαλλία, οι δημοσιονομικές πιέσεις συνοδεύονται από κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις. Στην Ισπανία, το στεγαστικό εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό πρόβλημα. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, κυβερνήσεις καλούνται να βρουν χρήματα για άμυνα, ενεργειακή ασφάλεια, κοινωνική πολιτική και ανάπτυξη – όλα ταυτόχρονα.

Και κάπου εδώ εμφανίζεται η μεγάλη αντίφαση:

Οι Βρυξέλλες ζητούν περισσότερη Ευρώπη την ώρα που σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών κοινωνιών ζητά περισσότερες απαντήσεις για την καθημερινότητά του.

Βορράς και Νότος ξανά απέναντι;

Οι διαπραγματεύσεις για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και την ενέργεια επαναφέρουν γνώριμες αντιπαραθέσεις.

Οι χώρες που ζητούν μεγαλύτερη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση βρίσκονται απέναντι σε εκείνες που επιμένουν σε αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία.

Πίσω όμως από τους αριθμούς κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο πολιτικό ζήτημα:

Τι Ευρώπη θέλουν τελικά τα κράτη-μέλη;

Μια Ένωση που θα διαθέτει κοινή αμυντική πολιτική, ισχυρότερο προϋπολογισμό και μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης;

Ή μια Ευρώπη στην οποία τα κράτη θα εξακολουθούν να διατηρούν τον πρώτο και τελευταίο λόγο όταν φτάνει η στιγμή των δύσκολων αποφάσεων;

Η απάντηση παραμένει θολή.

Το πρόβλημα της ευρωπαϊκής ηγεσίας

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη.

Η σημερινή κρίση δεν είναι μόνο οικονομική ή γεωπολιτική. Είναι και κρίση πολιτικής ηγεσίας.

Η Ευρώπη έχει θεσμούς, οικονομική ισχύ και μια αγορά εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών. Εκείνο που συχνά δυσκολεύεται να αποκτήσει είναι μία ενιαία στρατηγική φωνή.

Οι μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν διαφορετικές προτεραιότητες, διαφορετικές ιστορικές σχέσεις και διαφορετικές αντιλήψεις για την ασφάλεια.

Και όσο αυτές οι διαφορές παραμένουν, η περίφημη «στρατηγική αυτονομία» κινδυνεύει να παραμένει περισσότερο πολιτικό σύνθημα παρά πραγματικότητα.

Και η Κύπρος;

Για την Κύπρο αυτή η συζήτηση κάθε άλλο παρά μακρινή είναι.

Ως μικρό κράτος-μέλος στην ανατολικότερη πτέρυγα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε μια περιοχή με αυξημένη γεωπολιτική αστάθεια, η Λευκωσία έχει κάθε λόγο να επιθυμεί μια Ευρώπη με ισχυρότερη κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας.

Ταυτόχρονα, όμως, η ενεργειακή αβεβαιότητα, οι διεθνείς αναταράξεις και οι ευρωπαϊκές δημοσιονομικές αποφάσεις επηρεάζουν άμεσα μια μικρή και ανοικτή οικονομία όπως η κυπριακή.

Το πραγματικό ερώτημα επομένως δεν είναι εάν οι εξελίξεις στις Βρυξέλλες αφορούν την Κύπρο.

Είναι πόσο έτοιμη είναι η Κύπρος να διεκδικήσει ρόλο μέσα στην Ευρώπη που διαμορφώνεται.

Η ώρα των αποφάσεων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποδείξει πολλές φορές ότι οι μεγάλες κρίσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντές της ενοποίησης.

Αυτή τη φορά, όμως, οι προκλήσεις έρχονται όλες μαζί.

Οικονομία. Ενέργεια. Άμυνα. Ουκρανία. Μέση Ανατολή. ΗΠΑ. Κίνα. Μετανάστευση. Κοινωνική συνοχή.

Και πίσω από όλα αυτά βρίσκεται ένα ερώτημα που γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να αποφευχθεί:

Θέλει η Ευρώπη να γίνει πραγματική δύναμη ή αρκείται να παραμείνει μια μεγάλη οικονομική αγορά σε έναν κόσμο όπου επιστρέφει η σκληρή πολιτική ισχύος;

Οι επόμενες αποφάσεις των «27» ίσως δώσουν την απάντηση.

Γιατί η Ευρώπη δεν βρίσκεται απλώς σε ακόμη μία κρίση.

Βρίσκεται μπροστά σε μια νέα δοκιμασία για το τι ακριβώς θέλει να είναι.