ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Άρση κυρώσεων στη Συρία με αστερίσκους για πισωγυρίσματα
Τυχόν πισωγυρίσματα όσον αφορά τις δεσμεύσεις της νέας ηγεσίας της Συρίας σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου ειδικά σε σχέση με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, μπορούν να αποτελέσουν λόγους επανεξέτασης της απόφασης για άρση ορισμένων από τις κυρώσεις κατά της Συρίας που ενέκριναν τη Δευτέρα το πρωί οι Υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η αναστολή αυτή της αναστολής δεν θα είναι αυτόματη, όπως σύμφωνα με πληροφορίες είχε επιδιωχθεί αρχικά, αλλά θα εναπόκειται και πάλι στα κράτη μέλη να συζητήσουν και να λάβουν την απόφαση.
Η Κύπρος πάντως θεωρεί ότι μετά την συζήτηση που έγινε κατά τη διαμόρφωση της απόφασης της ΕΕ για μερική άρση κυρώσεων, η οποία ουσιαστικά αποτελούσε μπλοκάρισμα της διαδικασίας κατά τη τεχνοκρατική συζήτηση λόγω ανησυχιών της Κύπρου, με στήριξη της Ελλάδας, το λεκτικό το οποίο συμφωνήθηκε αρκεί για να μπορεί, αν χρειαστεί, να ζητήσει η Κύπρος αντιστροφή της αναστολής.
Ειδικότερα, σύμφωνα με κυπριακές πηγές, εάν γίνουν πραγματικότητα οι ανησυχίες που έχει μεταφέρει η Κύπρος για συμφωνία χάραξης ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας και Συρίας κατά τρόπο που να επηρεάζει τα συμφέροντα της χώρας, η πρόταση για αναστολή της άρσης κυρώσεων θα μπορεί να συζητηθεί χωρίς να πρέπει πρώτα να πειστούν οι εταίροι για το πού βρίσκεται το πρόβλημα.
Κοινοτικές πηγές θεωρούν απομακρυσμένο ένα τέτοιο ενδεχόμενο, με την Ύπατη Εκπρόσωπο Κάγια Κάλας να έχει μάλιστα δηλώσει δημόσια πως έχει λάβει διαβεβαιώσεις από την τουρκική πλευρά πως δεν γίνονται τέτοιες σκέψεις. Από κυπριακής πλευράς πάντως υπάρχει η επιμονή περί συγκεκριμένων πληροφοριών, και πως είναι προτιμότερη μια προληπτική προσέγγιση.

Στην πράξη, η σημερινή απόφαση ανοίγει τον δρόμο για στήριξη της Συρίας, ειδικά όσον αφορά τον ιδιωτικό τομέα και τις προσπάθειες ανοικοδόμησης, αφαιρώντας το εμπόδιο του φόβου της παρανομίας. Παρ’ όλα αυτά η αβεβαιότητα για το πώς θα στηριχθεί η Συρία, και πώς και με ποιους μπορούν να μιλούν στις Βρυξέλλες οι νέες αρχές, παραμένει, καθώς εκκρεμεί μεταξύ άλλων ο ορισμός ενός απεσταλμένου της ΕΕ για τη Συρία όπως συζητείτο πριν μερικούς μήνες.
Η άρση ορισμένων κυρώσεων αφορά τους τομείς της ενέργειας (συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού) και των μεταφορών, ενώ πέντε τράπεζες των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία είχαν παγώσει βγαίνουν από τη λίστα κυρώσεων. Επίσης επιτρέπεται πλέον η παροχή πόρων στη Κεντρική Τράπεζα, ενώ αίρονται οι απαγορεύσεις σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εντός της ΕΕ για σχέσεις με τράπεζες στη Συρία.
Μικροσκόπιο στη μετάβαση
Η πολιτική δήλωση που συνοδεύει την απόφαση των 27 σημειώνει πως «στο πλαίσιο σταδιακής προσέγγισης και σε επόμενο στάδιο, το Συμβούλιο θα αξιολογήσει κατά πόσον θα μπορούσαν να ανασταλούν περαιτέρω περιοριστικά μέτρα», αλλά πως «θα συνεχίσει να εξετάζει κατά πόσον οι αναστολές εξακολουθούν να είναι κατάλληλες, παρακολουθώντας στενά την κατάσταση στη χώρα».
Ιδιαίτερα στο μικροσκόπιο θα τεθούν «ι τα μέτρα που λαμβάνει η Συρία για μια μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς σύμφωνα με τις δηλώσεις των μεταβατικών αρχών, συμπεριλαμβανομένης της λογοδοσίας για τα εγκλήματα του καθεστώτος Al-Assad, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών όλων των Σύρων χωρίς κανενός είδους διάκριση, καθώς και του κράτους δικαίου και του διεθνούς δικαίου».
Παράλληλα αναφέρεται ότι θα δωθεί «ιδιαίτερη προσοχή στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των δικαιωμάτων των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως αποτυπώνονται στην UNCLOS».
Ουκρανία, Ισραήλ… και ΗΠΑ

Εν τω μεταξύ η κατάσταση στην Ουκρανία κυριάρχησε στις δηλώσεις λόγω της τρίτης επετείου της ρωσικής εισβολής, όμως η μόνη πρακτική διάσταση, η πρότασή ή ιδέα της Ύπατου Εκπροσώπου, Κάγια Κάλας, για ενισχυμένη στήριξη με χρηματοδότηση και πολεμικό υλικό στην Ουκρανία ήταν κάτι το οποίο θα πρέπει να γίνει πιο συγκεκριμένο σε επίπεδο ηγετών κρατών μελών, ενδεχομένως στην έκτακτη σύνοδο κορυφής στις 6 Μαρτίου.
Πιο συγκεκριμένο σε σχέση με τα ποσά που μπορούν να δεσμευτούν, τη διανομή της συνεισφοράς μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και το τι ακριβώς θα περιλαμβάνει αυτή η βοήθεια, τι θα καλύπτει η χρηματοδότηση και πώς θα συνάδει – για παράδειγμα – η στήριξη στην αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας με την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ.
Την ίδια στιγμή, πάνω από τις συζητήσεις για την Ουκρανία αιωρείτο και η αποψινή ψηφοφορία στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, όπου συζητούνται δύο ψηφίσματα για την Ουκρανία, ένα με πρωτοβουλία των ΗΠΑ στο οποίο γίνονταν και τροποποιήσεις από τη… Ρωσία, και ένα από πλευράς Ουκρανίας με στήριξη της ΕΕ.
Μέχρι αργά χθες παρέμενε ανοιχτό αν κάποιες χώρες (πέραν της Ουκρανίας) θα έφευγαν από τη γραμμή της ΕΕ, και αν θα στήριζαν και τα δύο ψηφίσματα, με ανοιχτή την προοπτική οι ΗΠΑ να συγκεντρώσουν ένα τέτοιο αριθμό ψήφων που να αποδυναμώνει το επιχείρημα της ΕΕ για τη διεθνή νομιμότητα της συμπεριφοράς της Ρωσίας. Πάντως αργά χθες έγινε γνωστό πως εγκρίθηκαν γαλλικές τροποποιήσεις στο ψήφισμα των ΗΠΑ, κάτι που ενδεχομένως να φέρει τα δύο αντιμαχόμενα κείμενα σε περισσότερη σύγκλιση.
Ακόμα λιγότερο παραγωγική ήταν τέλος η συζήτηση των κρατών μελών της ΕΕ με τον Ισραηλινό Υπουργό Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, στο πλαίσιο του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΕ – Ισραήλ. Παρά το ότι η συνάντηση εξελίχθηκε σε καλύτερους τόνους λόγω και του ότι έχει μεσολαβήσει η εκεχειρία με τη Χαμάς, το Ισραήλ δεν παρουσιάζεται έτοιμο να ακούσει τις νουθεσίες της ΕΕ όσον αφορά την αυτοσυγκράτηση σε σχέση με τη Δυτική Όχθη ή για το μέλλον της Γάζας, δεδομένης της νέας κατάστασης πραγμάτων που έχει διαμορφώσει η συμπεριφορά Τραμπ.
Podcast Therapy
🎙️ PODCAST THERAPY —ATHENS EDITION ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3 | 🇬🇷 ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ
Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, με νέους συσχετισμούς ισχύος, ενεργειακούς ανταγωνισμούς και γεωπολιτικές ανακατατάξεις, ποιες είναι οι πραγματικές ευκαιρίες για την Ελλάδα και την Κύπρο;
Την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις επαναβιομηχανοποιούνται, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες της ενεργειακής της πολιτικής.
🔹 Ποια είναι τα δύο μεγάλα στρατηγικά λάθη του Ελληνισμού;
🔹 Γιατί η Ευρώπη χάνει το παιχνίδι της ανταγωνιστικότητας;
🔹 Ποιες γεωπολιτικές πιέσεις δέχονται η Ελλάδα και η Κύπρος;
🔹 Πώς μπορεί ο Ελληνισμός να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες της νέας εποχής;
Ο Χάρης Θεράπης υποδέχεται τον Βασίλη Κοψαχείλη, διεθνολόγο και γεωστρατηγικό αναλυτή, σε μια αποκαλυπτική συζήτηση για τις γεωπολιτικές προκλήσεις, τις στρατηγικές επιλογές και το μέλλον του Ελληνισμού.
📺 Παρακολουθήστε το τρίτο επεισόδιο του Podcast Therapy — Athens Edition, την Παρασκευή 20/11 στις 8 μ.μ. στο Vouli.TV.
🔔 Κάντε εγγραφή στο Podcast Therapy και ενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις για τα επόμενα επεισόδια.
🤝 Χορηγός Athens Edition: KORANTINA HOMES
🙏 Ευχαριστίες στο RED n’ NOIR — Editions, Bookstore & Café Bar, στη Δροσοπούλου 52, Κυψέλη, για τη φιλοξενία.
Άρθρα Χάρη Θεραπή
Τραμπ, Πούτιν και Σι: Μια νέα Γιάλτα ή η απαρχή μιας νέας παγκόσμιας τάξης;
του Χάρη Θεραπή*
Η 19η Νοεμβρίου 2026 ενδέχεται να καταγραφεί ως ημερομηνία-ορόσημο στην ιστορία των διεθνών σχέσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ συναντήθηκαν στη Σεντζέν της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της APEC, στην πρώτη τριμερή συνάντηση αυτού του είδους μεταξύ των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το διεθνές σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με βαθιές ανακατατάξεις. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η σύγκρουση με το Ιράν, η ενεργειακή ασφάλεια, ο ανταγωνισμός για την τεχνολογική κυριαρχία και ο κίνδυνος μιας νέας κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον.
Σύμφωνα με το Reuters και το Associated Press, στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν η στρατηγική σταθερότητα, ο πυρηνικός αφοπλισμός και η ενεργειακή συνεργασία.
Πίσω, όμως, από τη διπλωματική ατζέντα βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: ποιος θα καθορίσει τους κανόνες του διεθνούς συστήματος τις επόμενες δεκαετίες;
Από τη Γιάλτα του 1945 στη Σεντζέν του 2026
Τον Φεβρουάριο του 1945, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν συναντήθηκαν στη Γιάλτα, διαμορφώνοντας σε μεγάλο βαθμό το μεταπολεμικό γεωπολιτικό τοπίο.
Ογδόντα ένα χρόνια αργότερα, η συνάντηση στην Κίνα επαναφέρει τη συζήτηση για τις σφαίρες επιρροής και την κατανομή της παγκόσμιας ισχύος.
Υπάρχει, ωστόσο, μια θεμελιώδης διαφορά. Το 1945 οι τρεις δυνάμεις είχαν έναν κοινό εχθρό. Σήμερα, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα είναι ανταγωνιστές, με διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις και συχνά αντικρουόμενα συμφέροντα.
Η Σεντζέν δεν αποτελεί απαραίτητα μια νέα Γιάλτα. Θα μπορούσε, όμως, να σηματοδοτήσει την επιστροφή μιας μορφής διπλωματίας στην οποία οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να διευθετήσουν τις διεθνείς κρίσεις μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων.
Τρεις ηγέτες, τρεις διαφορετικές στρατηγικές
Ντόναλντ Τραμπ: Η διατήρηση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας
Η στρατηγική του «America First» βασίζεται στην προτεραιότητα των αμερικανικών συμφερόντων, στον περιορισμό του κόστους των διεθνών δεσμεύσεων και στην επίτευξη συμφωνιών που ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση της Ουάσιγκτον.
Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις ΗΠΑ είναι η αποφυγή της δημιουργίας ενός συμπαγούς αντιδυτικού στρατηγικού άξονα μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου.
Μια ενδεχόμενη προσέγγιση με τη Ρωσία θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ουάσιγκτον να επικεντρώσει μεγαλύτερο μέρος των στρατηγικών της δυνατοτήτων στον Ινδοειρηνικό και στον ανταγωνισμό με την Κίνα.
Πρόκειται για μια πιθανή αντιστροφή της στρατηγικής του Χένρι Κίσινγκερ τη δεκαετία του 1970, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες προσέγγισαν την Κίνα προκειμένου να εξισορροπήσουν τη σοβιετική ισχύ.
Βλαντίμιρ Πούτιν: Η επιστροφή της Ρωσίας στο κέντρο των αποφάσεων
Για τον Ρώσο πρόεδρο, η ίδια η πραγματοποίηση της συνάντησης αποτελεί σημαντικό διπλωματικό κέρδος.
Παρά τις δυτικές κυρώσεις και τις συνέπειες της εισβολής στην Ουκρανία, η Μόσχα εμφανίζεται ως ισότιμος συνομιλητής των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη σε ονομαστικούς όρους ΑΕΠ.
Η Ρωσία επιδιώκει την αναγνώριση των στρατηγικών της συμφερόντων στον μετασοβιετικό χώρο, τον περιορισμό της δυτικής πίεσης και την ενίσχυση της επιρροής της στην Ευρασία.
Παράλληλα, η απευθείας επικοινωνία με την Ουάσιγκτον θα μπορούσε να προσφέρει στη Μόσχα μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών απέναντι στην αυξανόμενη οικονομική της εξάρτηση από την Κίνα.
Σι Τζινπίνγκ: Η αναδιαμόρφωση του διεθνούς συστήματος
Η Κίνα δεν επιδιώκει απλώς την αναγνώρισή της ως μεγάλης δύναμης. Επιδιώκει έναν αυξημένο ρόλο στη διαμόρφωση των κανόνων του διεθνούς συστήματος.
Μέσω των BRICS, της πρωτοβουλίας Belt and Road, των επενδύσεων σε υποδομές και της τεχνολογικής της ανάπτυξης, το Πεκίνο οικοδομεί ένα εκτεταμένο δίκτυο οικονομικής και πολιτικής επιρροής.
Η φιλοξενία της ιστορικής τριμερούς συνάντησης ενισχύει το διπλωματικό κύρος της Κίνας και την εικόνα της ως κεντρικού παράγοντα στη διαχείριση των παγκόσμιων κρίσεων.
Όπως ανέφερε ο Σι Τζινπίνγκ κατά τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, σύμφωνα με το Reuters, οι δύο χώρες επιδιώκουν την περαιτέρω συνεργασία τους προς την κατεύθυνση ενός πολυπολικού κόσμου.
Η αριθμητική της παγκόσμιας ισχύος
Η στρατηγική σημασία της συνάντησης αποτυπώνεται στους δείκτες στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος των τριών χωρών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία συγκεντρώνουν περισσότερο από το ήμισυ των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών.
Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν τη μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ σε επίπεδο δαπανών, παγκόσμιων υποδομών και δικτύου συμμαχιών.
Η Κίνα διαθέτει την οικονομική, βιομηχανική και τεχνολογική δυναμική για να αμφισβητήσει μακροπρόθεσμα την αμερικανική πρωτοκαθεδρία.
Η Ρωσία, παρά το μικρότερο οικονομικό της μέγεθος, παραμένει μεγάλη στρατηγική δύναμη χάρη στο πυρηνικό της οπλοστάσιο, στους ενεργειακούς της πόρους και στη γεωγραφική της έκταση.
Πρόκειται, επομένως, για τρεις διαφορετικές μορφές ισχύος, οι οποίες αλληλεπιδρούν και ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το πυρηνικό ζήτημα και ο κίνδυνος μιας νέας κούρσας εξοπλισμών
Η λήξη της συνθήκης New START τον Φεβρουάριο του 2026 δημιούργησε ένα σημαντικό κενό στο σύστημα ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει πλέον τη δημιουργία ενός νέου πλαισίου, στο οποίο θα συμμετέχει και η Κίνα.
Το Πεκίνο, ωστόσο, υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία, οι οποίες διαθέτουν σημαντικά μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια, θα πρέπει πρώτα να προχωρήσουν σε ουσιαστικές μειώσεις των αποθεμάτων τους.
Σύμφωνα με το Associated Press, από τη συνάντηση προέκυψε πρόθεση συνέχισης του διαλόγου για τον περιορισμό των πυρηνικών κινδύνων, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη δεσμευτική συμφωνία αφοπλισμού.
Ακόμη και η δημιουργία μόνιμων μηχανισμών επικοινωνίας μεταξύ των τριών πυρηνικών δυνάμεων θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική εξέλιξη για τη διεθνή ασφάλεια.
Ουκρανία, Ταϊβάν και Μέση Ανατολή: Τα τρία μεγάλα γεωπολιτικά μέτωπα
Η Ουκρανία βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Μια ενδεχόμενη αμερικανορωσική προσέγγιση θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες προϋποθέσεις διαπραγμάτευσης, αλλά και σοβαρούς προβληματισμούς για μια διευθέτηση χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή του Κιέβου και των Ευρωπαίων.
Στον Ινδοειρηνικό, η Ταϊβάν παραμένει το σημαντικότερο σημείο δυνητικής στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Η γεωγραφική της θέση και ο καθοριστικός της ρόλος στην παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών την καθιστούν στρατηγικό σημείο παγκόσμιας σημασίας.
Στη Μέση Ανατολή, η σύγκρουση με το Ιράν και η ασφάλεια των ενεργειακών διαδρομών μέσω των Στενών του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία.
Οι τρεις αυτές γεωπολιτικές εστίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ευρύτερων στρατηγικών διαπραγματεύσεων. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επιβεβαιωμένα στοιχεία για συμφωνίες κατανομής σφαιρών επιρροής ή αμοιβαίων ανταλλαγμάτων μεταξύ των τριών δυνάμεων.
Η μεγάλη απούσα: Η Ευρωπαϊκή Ένωση
Ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της συνάντησης είναι η απουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το συγκεκριμένο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Παρά την οικονομική της ισχύ, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στη μετατροπή του οικονομικού της μεγέθους σε ενιαία γεωπολιτική επιρροή.
Η εξάρτηση από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, η ρωσική στρατιωτική απειλή, η οικονομική αλληλεξάρτηση με την Κίνα και οι διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών-μελών περιορίζουν τη δυνατότητά της να λειτουργήσει ως αυτόνομος στρατηγικός πόλος.
Η απουσία της από την τριμερή συνάντηση δεν συνεπάγεται ότι η Ευρώπη έχει αποκλειστεί συνολικά από τη διεθνή διπλωματία. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη ενίσχυσης της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της στρατηγικής της αυτονομίας.
Διαφορετικά, κινδυνεύει να μετατραπεί από διαμορφωτή σε αποδέκτη των διεθνών εξελίξεων.
Η επιστροφή του γεωπολιτικού ρεαλισμού
Η συνάντηση της Σεντζέν μπορεί να ερμηνευθεί υπό το πρίσμα του πολιτικού ρεαλισμού, όπως αναπτύχθηκε από τους Hans Morgenthau και Kenneth Waltz.
Σύμφωνα με αυτή τη θεωρητική προσέγγιση, τα κράτη επιδιώκουν πρωτίστως την ασφάλεια, την επιβίωση και την ενίσχυση της ισχύος τους μέσα σε ένα ανταγωνιστικό διεθνές σύστημα.
Η μετάβαση από τη μεταψυχροπολεμική αμερικανική πρωτοκαθεδρία προς ένα περισσότερο πολυκεντρικό σύστημα ενδέχεται να οδηγήσει σε μια νέα ισορροπία δυνάμεων.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις τρεις μεγάλες δυνάμεις. Η Ινδία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία και μια σειρά περιφερειακών δυνάμεων διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες και δικές τους στρατηγικές επιδιώξεις.
Η δημιουργία ενός άτυπου διευθυντηρίου τριών μεγάλων δυνάμεων δεν αποτελεί αναπόφευκτη εξέλιξη.
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για την Κύπρο;
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η ενδεχόμενη διαμόρφωση μιας παγκόσμιας τάξης που βασίζεται περισσότερο στις σφαίρες επιρροής και λιγότερο στους κανόνες του διεθνούς δικαίου αποτελεί σοβαρή στρατηγική πρόκληση.
Η Κύπρος, ως μικρό κράτος, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χώρα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και κατοχής, έχει ζωτικό συμφέρον στη διατήρηση της διεθνούς νομιμότητας.
Οποιαδήποτε διεθνής πρακτική που θα νομιμοποιούσε την αλλαγή συνόρων διά της στρατιωτικής ισχύος θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο για το Κυπριακό.
Το άρθρο 2 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών κατοχυρώνει την κυριαρχική ισότητα των κρατών και απαγορεύει τη χρήση βίας κατά της εδαφικής τους ακεραιότητας και πολιτικής ανεξαρτησίας.
Για τη Λευκωσία, η ενίσχυση των ευρωπαϊκών και περιφερειακών συνεργασιών, η αξιοποίηση της γεωγραφικής της θέσης στην Ανατολική Μεσόγειο και η συστηματική άσκηση πολυδιάστατης διπλωματίας αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Τρία πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα
Πρώτο σενάριο – Ελεγχόμενος ανταγωνισμός. Οι τρεις δυνάμεις καταλήγουν σε περιορισμένες συμφωνίες για την πυρηνική ασφάλεια, την ενέργεια και την αποφυγή άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης, χωρίς να εγκαταλείπουν τις στρατηγικές τους επιδιώξεις.
Δεύτερο σενάριο – Άτυπη κατανομή σφαιρών επιρροής. Οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο αμοιβαίων παραχωρήσεων σε περιφερειακά ζητήματα, με σοβαρούς κινδύνους για τα μικρότερα κράτη και τη διεθνή νομιμότητα.
Τρίτο σενάριο – Νέος Ψυχρός Πόλεμος. Η αδυναμία ουσιαστικής συνεννόησης οδηγεί σε επιτάχυνση των εξοπλισμών, οικονομικό κατακερματισμό, τεχνολογικούς αποκλεισμούς και εντονότερους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς.
Συμπέρασμα: Ο κόσμος σε ένα γεωπολιτικό σταυροδρόμι
Η συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ δεν σηματοδοτεί κατ’ ανάγκη τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας τάξης. Αποκαλύπτει, όμως, τις βαθιές μεταβολές που συντελούνται στην κατανομή της διεθνούς ισχύος.
Το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι εάν οι τρεις ηγέτες μπορούν να συμφωνήσουν μεταξύ τους, αλλά εάν οι συμφωνίες τους θα υπηρετούν τη διεθνή σταθερότητα ή αποκλειστικά τα συμφέροντα των ισχυρών.
Η Σεντζέν μπορεί να αποτελέσει είτε το πρώτο βήμα προς μια περισσότερο διαχειρίσιμη πολυπολική τάξη είτε τον προάγγελο μιας εποχής εντονότερων ανταγωνισμών.
Για την Ευρώπη και ιδιαίτερα για κράτη όπως η Κύπρος, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να μη βρεθούν στη θέση εκείνων για τους οποίους αποφασίζουν άλλοι, χωρίς τη δική τους συμμετοχή.
Η αριθμητική της παγκόσμιας στρατιωτικής ισχύος
| Χώρα | Στρατιωτικές δαπάνες 2025 | Παγκόσμιο μερίδιο |
|---|---|---|
| ΗΠΑ | $954 δισ. | 33,0% |
| Κίνα | $336 δισ. | 11,6% |
| Ρωσία | $190 δισ. | 6,6% |
| Σύνολο | $1,48 τρισ. | 51,2% |
Πηγές – Βιβλιογραφία
- Reuters, A great deal to discuss: Trump begins trilateral meet with Putin and Xi, 19 Νοεμβρίου 2026.
- Reuters, Russia’s Putin says he expects big potential benefit from meeting with Trump and Xi, 18 Νοεμβρίου 2026.
- Associated Press, ρεπορτάζ για τα αποτελέσματα της τριμερούς συνάντησης, 19 Νοεμβρίου 2026.
- SIPRI, Trends in World Military Expenditure.
- SIPRI Yearbook, Armaments, Disarmament and International Security.
- United Nations, Charter of the United Nations, άρθρο 2.
- Hans J. Morgenthau, Politics Among Nations, 1948.
- Kenneth N. Waltz, Theory of International Politics, 1979.
*Διευθυντής του Vouli.TV
voulitv
Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε: Ο ρόλος των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Η συμβολή των θρησκειών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η ευθύνη της ανθρωπότητας απέναντι στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Η Ατζέντα της Ημέρας» του Vouli.TV, με τον Μίκη Κασάπη.
Φιλοξενούμενος στο στούντιο ήταν ο Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε, με αντικείμενο συζήτησης τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι θρησκευτικές κοινότητες στην ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών.
Η κλιματική αλλαγή ως ηθική και κοινωνική πρόκληση
Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί αποκλειστικά ένα επιστημονικό, οικονομικό ή πολιτικό ζήτημα, αλλά και μια βαθιά ηθική και πνευματική πρόκληση. Η προστασία της δημιουργίας, ο σεβασμός προς τη φύση, ο περιορισμός της υπερκατανάλωσης και η υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελούν πεδία στα οποία οι θρησκείες μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε και Αγκόλας κ. Σεραφείμ διαθέτει πολυετή εμπειρία στα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής, έχοντας εκπροσωπήσει το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας στις διεθνείς διασκέψεις του ΟΗΕ για το κλίμα.
Η ανάγκη διαθρησκευτικής συνεργασίας
Η συνεργασία μεταξύ των θρησκειών, της επιστημονικής κοινότητας, των κυβερνήσεων και των διεθνών οργανισμών μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα για την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάσταση της κλιματικής δικαιοσύνης, καθώς οι φτωχότερες και πλέον ευάλωτες κοινωνίες, ιδιαίτερα στην Αφρική, πλήττονται δυσανάλογα από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Η προστασία του πλανήτη αποτελεί συλλογική ευθύνη απέναντι στην ανθρωπότητα και στις επόμενες γενιές, ανεξαρτήτως θρησκευτικών πεποιθήσεων, εθνικότητας και πολιτικών αντιλήψεων.
Παρακολουθήστε ολόκληρη τη συνέντευξη του Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε κ. Σεραφείμ στην εκπομπή «Η Ατζέντα της Ημέρας» του Vouli.TV.
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή1 month agoΗ Ιφιγένεια του ΔΗΣΥ: Αρκεί η «θυσία» της Αννίτας για να φυσήξει ούριος άνεμος;
-
Off the Record1 month agoΟ Μεσσίας ορμώμενος από την Αργάκα θα σώσει την Κύπρο
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks agoΧάρης Γεωργιάδης: «Όχι» σε προεκλογική με Αβέρωφ – Νέα ένταση στον ΔΗΣΥ
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks agoΔΗΣΥ: Αβέρωφ ή Παμπορίδης; Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας για το 2028
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks agoΗ Ευρώπη χάνει τον βηματισμό της: Τραμπ, πόλεμοι και εσωτερικές ρωγμές
-
Off the Record1 month agoΕλλάδα – Τουρκία: Ισχυρή αποτροπή, αποφασιστική απάντηση και ο στρατηγικός ρόλος του Ισραήλ
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks agoΑΚΕΛ: Στήνει το μέτωπο για το 2028 – Ποιοι χωρούν και ποιοι μένουν εκτός
-
Off the Record3 weeks agoΑβέρωφ Νεοφύτου: Όνειρο ζωής η Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας
-
Off the Record1 month agoΗ ανάπτυξη ως κοινή υπόθεση – Πέντε χρόνια Πρωτοβουλίας Παγκόσμιας Ανάπτυξης
-
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ4 weeks agoΙράν, τράπεζες και LNG: Το γεωπολιτικό ντόμινο που φτάνει μέχρι τις κορυφές της εξουσίας






