MILITAIRE

Η Ιστορία Επαναλαμβάνεται: Από τα «Όπλα Μαζικής Καταστροφής» του Ιράκ στα «Πυρηνικά» του Ιράν

Published

6 months ago

July 9, 2025

Γράφει ο Γιώργος Βενέτης

Η εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003 βασίστηκε στην κατηγορία ότι το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν κατείχε όπλα μαζικής καταστροφής και είχε διασυνδέσεις με την τρομοκρατία. Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις του Τζορτζ Μπους και του Τόνι Μπλερ περί ύπαρξης αποδείξεων, τα όπλα αυτά δεν βρέθηκαν ποτέ. Όπως σχολίασε ο Αντρέ Φονταίν στη Le Monde, τα πραγματικά κίνητρα ήταν η επιθυμία του Μπους να κλείσει λογαριασμούς, με βλέμμα στο πετρέλαιο και στις προεδρικές εκλογές του 2004. Η εισβολή πραγματοποιήθηκε χωρίς έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, άρα χωρίς νομική κάλυψη, εκτός αν θεωρηθεί ότι υπήρχε άμεση ένοπλη επίθεση — κάτι που δεν συνέβη.

Η επέμβαση στο Ιράκ δεν στηρίχθηκε μόνο σε ψεύδη, αλλά και σε διεθνείς πιέσεις, με κυριότερη αυτή του Ισραήλ, το οποίο συστηματικά επιδιώκει να παρασύρει τις ΗΠΑ σε πολέμους που εξυπηρετούν τα δικά του στρατηγικά συμφέροντα. Το αποτέλεσμα ήταν μία χώρα διαλυμένη, με τεράστιο ανθρώπινο κόστος. Σύμφωνα με την εταιρεία Opinion Research Business, μέχρι τον Αύγουστο του 2007, είχαν χάσει τη ζωή τους από 946.000 έως 1.200.000 Ιρακινοί, στρατιωτικοί και άμαχοι. Το Ιράκ βυθίστηκε στο χάος και τελικά μετατράπηκε σε σύμμαχο του Ιράν, του βασικού γεωπολιτικού αντιπάλου των ΗΠΑ στην περιοχή. Ο ίδιος ο Τόνι Μπλερ το 2016 παραδέχθηκε: «Ήταν η δυσκολότερη απόφαση που έλαβα ποτέ (…) την έλαβα καλή τη πίστει. Αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη. Εκφράζω τη λύπη μου, διατυπώνω τη μεταμέλειά μου και ζητάω συγγνώμη (…)». Ωστόσο, οι δηλώσεις μεταμέλειας δεν μπορούν να αναιρέσουν τις τραγικές συνέπειες εκείνης της επιλογής.

Η κατάσταση που εξελίσσεται σήμερα γύρω από το Ιράν μοιάζει επικίνδυνα με εκείνη του 2003. Παρά τις επίσημες εκθέσεις των αμερικανικών υπηρεσιών, που διαψεύδουν κάθε ενεργή προσπάθεια του Ιράν για ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, το αφήγημα περί «ιρανικής πυρηνικής απειλής» συνεχίζει να καλλιεργείται. Η Διευθύντρια των Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ, ανέφερε στο Ετήσιο Πόρισμα Απειλών: «Το Ιράν δεν αναπτύσσει πυρηνικά όπλα. Ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ δεν έχει εγκρίνει την επανεκκίνηση του προγράμματος που είχε διακοπεί το 2003». Ωστόσο, το Κογκρέσο δεν έλαβε υπόψη του αυτά τα στοιχεία. Ούτε και ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φέρεται να δήλωσε: «Δεν με νοιάζει τι είπε», αποκλείοντας τη Γκάμπαρντ από συσκέψεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.

Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε επίσης πως δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι το Ιράν εργάζεται για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας ή προετοιμάζεται για κάτι τέτοιο. Παρ’ όλα αυτά, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου διατηρεί εδώ και 25 χρόνια το ίδιο αφήγημα, μιλώντας για μια διαρκή «υπαρξιακή απειλή». Η συγκυρία δεν είναι τυχαία: μόλις απέφυγε την πρόταση μομφής στην Κνεσέτ και αντιμετωπίζει σοβαρές κατηγορίες για διαφθορά. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του, φαίνεται, αποσκοπούν και σε εσωτερική πολιτική διάσωση.

Η πρόσφατη αμερικανική επίθεση στόχευσε, σύμφωνα με ιρανικές πηγές, την είσοδο του πυρηνικού σταθμού εμπλουτισμού στο Φορντόου — εγκατάσταση που βρίσκεται δεκάδες μέτρα κάτω από το έδαφος. Οι βασικές φυγοκεντρητές είχαν ήδη αφαιρεθεί και πιθανώς μεταφερθεί σε υπόγειες ή κινητές εγκαταστάσεις, εκτός αμερικανικής εμβέλειας. Παρά τις θριαμβολογίες της Ουάσινγκτον, η υποδομή παρέμεινε άθικτη. Ούτε διαπιστώθηκαν σημάδια έκρηξης, σεισμικές ενδείξεις ή διαρροές ραδιενέργειας, γεγονός που επιβεβαιώνει πως δεν χτυπήθηκε ο κύριος πυρηνικός στόχος.

Η βασική εγκατάσταση εμπλουτισμού του Ιράν υπολογίζεται ότι βρίσκεται σε βάθος περίπου 100 μέτρων κάτω από βραχώδες υπέδαφος, την ώρα που η πιο ισχυρή αμερικανική βόμβα διείσδυσης (GBU-57) φτάνει μόλις στα 60 μέτρα. Άρα, ο στόχος ήταν εξ αρχής απρόσβλητος από αεροπορική επίθεση. Η Υπηρεσία Στρατιωτικών Πληροφοριών των ΗΠΑ (DIA), σε διαρροή εσωτερικής έκθεσης, αναφέρει πως οι επιθέσεις πιθανώς καθυστέρησαν το πυρηνικό πρόγραμμα μόνο για λίγους μήνες και δεν επηρέασαν καθοριστικά το απόθεμα ουρανίου.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η στρατιωτική δράση αυτή καθαυτή, αλλά το ότι αυτή θεμελιώνεται σε ψεύδη. Οι κυβερνήσεις που επιλέγουν να παραβλέπουν τις εκθέσεις των δικών τους υπηρεσιών για να προωθήσουν πολεμική ατζέντα, διαπράττουν ένα πολιτικό και ηθικό σκάνδαλο. Ακόμα κι αν το Ιράν αποφάσιζε να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο, θα χρειαζόταν χρόνο και τεχνογνωσία. Η IAEA εκτίμησε τον Μάιο ότι το Ιράν διαθέτει 408,6 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου, με παραγωγή 33,5 κιλών τον μήνα. Όμως, η πλήρης εξάλειψη αυτής της δυνατότητας είναι σχεδόν αδύνατη, ειδικά εφόσον πιθανώς υπάρχουν άγνωστες εγκαταστάσεις. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο περίπλοκη απ’ ό,τι υποστηρίζει η πολεμική ρητορική Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE

MILITAIRE

Η «Γροιλανδία» του Τραμπ ανοίγει την όρεξη της Άγκυρας για το Καστελλόριζο

Published

2 days ago

January 12, 2026

Vouli.TV

Λίγες μόλις ημέρες μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Τραμπ περί πρόθεσης «κατοχής» της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, με στόχο να αποτραπεί η ρωσική και κινεζική επιρροή, γνωστός Τούρκος αμυντικός αναλυτής, ο Turan Oguz –πρόσωπο με διαύλους προς την κυβέρνηση Ερντογάν– πυροδότησε νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Σε ανάρτησή του υποστήριξε ότι «θα κάνουμε κάτι για το Καστελλόριζο, είτε τους αρέσει είτε όχι. Αν δεν το πράξουμε, θα το καταλάβουν η Ρωσία ή η Κίνα. Το ότι έφτασαν εκεί με πλοίο πριν από 2.000 χρόνια δεν σημαίνει πως η γη τους ανήκει».

Στην ίδια ανάρτηση υπήρξε σχολιασμός ότι «οι κάτοικοι του Καστελλόριζου μεταβαίνουν στο Kaş για αγορές και υγειονομική περίθαλψη. Σε αυτούς τους περίπου 600 ανθρώπους θα μπορούσε να δοθεί τουρκική υπηκοότητα και οικονομικά κίνητρα σε όσους επιθυμούν την ένταξη στην Τουρκία». Ο συντάκτης του προκλητικού άρθρου, απαντώντας, παρουσίασε δύο επιλογές:

α. «Να διεξαχθεί δημοψήφισμα από τους κατοίκους ώστε να κηρυχθεί το νησί ανεξάρτητο, με πολιτική και στρατιωτική στήριξη από εμάς, και στη συνέχεια να ενταχθεί στην Τουρκία μέσω δεύτερου δημοψηφίσματος. Θα δοθούν κίνητρα από 10.000 έως 100.000 δολάρια ανά άτομο, τουρκική υπηκοότητα, ενώ θα ανεγερθεί πόλη με μίνι νοσοκομείο, σχολείο και αγορά».

β. «Η Τουρκία οφείλει να το επιλύσει στρατιωτικά. Όσοι επιθυμούν να γίνουν Τούρκοι πολίτες μπορούν να παραμείνουν. Οι υπόλοιποι μπορούν να μετακινηθούν όπου επιλέξουν. Παράλληλα μπορούμε να εγκαταστήσουμε Τούρκους πολίτες από το εξωτερικό στο νησί».

Είναι πάγια η θέση της Άγκυρας, η οποία αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία στο Καστελλόριζο, θεωρώντας το πολύ μικρό και υπερβολικά απομακρυσμένο από την ηπειρωτική Ελλάδα για να δικαιούται ΑΟΖ. Ταυτόχρονα κατηγορεί συστηματικά την Αθήνα για στρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου κατά παράβαση διεθνών συνθηκών.

Το ιδεολόγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan) αποτελεί βασικό άξονα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, με το Καστελλόριζο στον πυρήνα των διεκδικήσεων λόγω της στρατηγικής του θέσης στην ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για μια ενοποίηση των τουρκικών αξιώσεων σε ένα συνολικό σχέδιο, ενταγμένο στη νεοοθωμανική ατζέντα της κυβέρνησης Ερντογάν και στη φιλοδοξία επανάκαμψης της Τουρκίας σε γεωγραφικούς χώρους ιστορικής επιρροής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Δεν είναι σαφές κατά πόσον οι πρωτοφανείς και ιδιαίτερα προκλητικές τοποθετήσεις του Τούρκου αναλυτή αντανακλούν επίσημες κυβερνητικές σκέψεις ή αποτελούν προσωπικές του απόψεις. Ωστόσο, στο μήνυμά του για το 2026 επανέλαβε ότι η Τουρκία δεν θα ανεχθεί τετελεσμένα, «κλοπές» ή «πειρατεία» στη «Γαλάζια Πατρίδα». Την ίδια στιγμή καταγράφονται νέες τουρκικές παραβιάσεις στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο, ως απάντηση στις περιφερειακές συμμαχίες που διαμορφώνονται και περιορίζουν την τουρκική επιρροή στην περιοχή.

Γράφει ο
Σπυρίδων Κίσσας
Σμχος (ΥΠΛ) ε.α

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr

MILITAIRE

Κάτι φαίνεται να διαφεύγει στον Τραμπ από όσα έγραψε ο Θουκυδίδης

Published

3 days ago

January 11, 2026

Vouli.TV

Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025 επανέφερε στο επίκεντρο μια αντίληψη για τη διεθνή πολιτική που παραπέμπει έντονα στις ιδέες του αρχαίου Έλληνα ιστορικού Θουκυδίδη. Η γνωστή ρήση του από την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου ότι «οι ισχυροί πράττουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υπομένουν ό,τι τους επιβάλλει η αδυναμία τους» μοιάζει να αντικατοπτρίζεται στη ρητορική και στις επιλογές πολιτικής του Αμερικανού προέδρου.

Ο θουκυδίδειος ρεαλισμός στην πράξη…
Ο Θουκυδίδης παρουσίασε έναν κόσμο όπου η ισχύς αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα των διεθνών σχέσεων. Στον περίφημο «Μηλιακό Διάλογο», οι Αθηναίοι θεμελιώνουν την επιθετική τους στάση στην άποψη ότι η ανθρώπινη φύση επιβάλλει την επικράτηση του ισχυρού. Αυτή η ωμή αποδοχή της δύναμης φαίνεται να διατρέχει και τη στάση του Τραμπ απέναντι στη διεθνή σκηνή. Η αμερικανική πολιτική υπό την ηγεσία του χαρακτηρίζεται από αποφάσεις που θέτουν σε πρώτη μοίρα τα εθνικά συμφέροντα, χωρίς ιδιαίτερες ηθικές ωραιοποιήσεις. Το δόγμα «America First» εκφράζει τη θουκυδίδεια αντίληψη ότι κάθε κράτος οφείλει να προτάσσει την προστασία των δικών του επιδιώξεων. Όπως οι Αθηναίοι δεν επικαλέστηκαν ηθικές υποχρεώσεις απέναντι στους Μηλίους, έτσι και ο Τραμπ αποφεύγει συστηματικά τη γλώσσα περί αξιακής παγκόσμιας ηγεσίας.

Η παγίδα του Θουκυδίδη και η Κίνα
Ο καθηγητής του Χάρβαρντ Graham Allison ανέπτυξε τη θεωρία της «Παγίδας του Θουκυδίδη», σύμφωνα με την οποία όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να αντικαταστήσει μια κατεστημένη, η σύγκρουση καθίσταται σχεδόν αναπόφευκτη. Αυτό ακριβώς είχε περιγράψει ο Θουκυδίδης αναφορικά με την Αθήνα και τη Σπάρτη: η άνοδος της αθηναϊκής ισχύος γέννησε φόβο στη Σπάρτη, οδηγώντας τελικά στον πόλεμο.

Ο Τραμπ φαίνεται να διαβλέπει αυτόν τον κίνδυνο στη σχέση των ΗΠΑ με την Κίνα. Οι δασμοί, οι περιορισμοί στην τεχνολογία και η σκληρή διπλωματική ρητορική συνθέτουν μια στρατηγική που στοχεύει στη διατήρηση της αμερικανικής υπεροχής. Αντί για λόγο συνεργασίας και κοινών αξιών, επιλέγεται η ανοιχτή αντιπαράθεση και η διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.

Συμμαχίες ως συναλλαγές
Ένα ακόμη στοιχείο της θουκυδίδειας οπτικής είναι η θεώρηση των συμμαχιών ως σχέσεων συμφέροντος και όχι ως ηθικών δεσμεύσεων. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, απαιτώντας από τους εταίρους μεγαλύτερη συμμετοχή στις αμυντικές δαπάνες. Αυτή η «συναλλακτική» διπλωματία αναδεικνύει την άποψη ότι οι συμμαχίες οφείλουν να αποφέρουν απτά οφέλη και όχι να βασίζονται σε αφηρημένες αρχές.

Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, οι Αθηναίοι μετέτρεψαν τη Δηλιακή Συμμαχία από ένωση ισότιμων πόλεων σε αυτοκρατορικό μηχανισμό, επιβάλλοντας φόρους στους συμμάχους τους. Αν και ο Τραμπ δεν κινείται σε τόσο ακραία κατεύθυνση, η επιμονή του στη «δίκαιη κατανομή του κόστους» εκφράζει παρόμοια λογική: οι συμμαχίες πρέπει να υπηρετούν απτά τα αμερικανικά συμφέροντα.

Ο φόβος, η τιμή και το συμφέρον
Ο Θουκυδίδης προσδιόρισε τρία βασικά κίνητρα της διεθνούς πολιτικής: τον φόβο, την τιμή και το συμφέρον. Η πολιτική του Τραμπ μοιάζει να κινείται και στα τρία επίπεδα. Ο φόβος απώλειας της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας, η επιδίωξη σεβασμού στη διεθνή σκηνή και η αδιάλλακτη υπεράσπιση των οικονομικών συμφερόντων συνθέτουν ένα μοτίβο που ο αρχαίος ιστορικός θα αναγνώριζε άμεσα.

Η συχνή αναφορά του Τραμπ στην ανάγκη να γίνει η Αμερική «ξανά σεβαστή» παραπέμπει στην έννοια της τιμής, κεντρική στην αρχαιοελληνική σκέψη. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η έμφαση συνδυάζεται με την ωμή επιδίωξη υλικών συμφερόντων.

Τα όρια του ρεαλισμού
Ωστόσο, ο θουκυδίδειος ρεαλισμός δεν είναι πανάκεια. Ο ίδιος ο Θουκυδίδης κατέδειξε πως η υπέρμετρη εμπιστοσύνη στη δύναμη και η παραμέληση ηθικών περιορισμών μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή. Η Αθήνα τελικά ηττήθηκε, εν μέρει λόγω αλαζονείας και υπερέκτασης που γεννήθηκαν από την αίσθηση ανωτερότητας.

Για τις ΗΠΑ επί Τραμπ, το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο μια καθαρά ρεαλιστική στρατηγική μπορεί να διατηρήσει την ισχύ τους σε έναν πολυπολικό κόσμο. Οι διεθνείς θεσμοί, οι συμμαχίες αξιών και το soft power διαθέτουν σημασία ακόμη και από ρεαλιστική σκοπιά. Η πλήρης απαξίωσή τους ενδέχεται να αποδυναμώσει μακροπρόθεσμα την ίδια την ισχύ που επιδιώκεται να διαφυλαχθεί.

Η θουκυδίδεια ανάγνωση της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ προσφέρει μια ωμή αλλά ειλικρινή εικόνα της λειτουργίας της δύναμης στις διεθνείς σχέσεις. Ωστόσο, όπως διδάσκει η τραγική εμπειρία της Αθήνας, η ανεξέλεγκτη επιδίωξη ισχύος χωρίς μέτρο και αυτογνωσία μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες. Ο Θουκυδίδης δεν υπήρξε μόνο ρεαλιστής, αλλά και στοχαστής που προειδοποιούσε για την ύβρη που συχνά συνοδεύει την εξουσία.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr

MILITAIRE

Η τουρκική αμυντική βιομηχανία ξεπέρασε τα 10 δισ. δολάρια σε εξαγωγές

Published

6 days ago

January 8, 2026

Vouli.TV

Ο επικεφαλής της Τουρκικής Αμυντικής Βιομηχανίας, καθηγητής Haluk GORGUN, ανακοίνωσε ότι η τουρκική αμυντική και αεροδιαστημική βιομηχανία έκλεισε το 2025 με εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών άμυνας που ξεπέρασαν τα 10 δισ. δολάρια, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές σημείωσαν αύξηση 48% σε σχέση με το 2024, όταν είχαν ανέλθει σε 7,1 δισ. δολάρια, φτάνοντας το 2025 στο ποσό των 10,054 δισ. δολαρίων. Στο συνολικό αυτό ποσό περιλαμβάνονται και 184 εκατ. δολάρια που αφορούν σε εξαγωγές υπηρεσιών.

Ο GORGUN υπογράμμισε ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 καταγράφηκε διαρκής άνοδος σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ ο Δεκέμβριος σημείωσε ιστορικό μηνιαίο ρεκόρ, με τις εξαγωγές να υπερβαίνουν τα 2,5 δισ. δολάρια. Ο Τούρκος αξιωματούχος προσέθεσε ότι ο συνολικός όγκος των εξαγωγικών συμβάσεων που υπογράφηκαν το 2025 έφτασε τα 17,8 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί σε 78-80% σε σύγκριση με τις εξαγωγικές συμβάσεις των 10 δισ. δολαρίων του 2024.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το μερίδιο της αμυντικής και αεροδιαστημικής βιομηχανίας στις συνολικές εξαγωγές της Τουρκίας παρουσίασε σημαντική αύξηση, από 1,7% το 2022 σε 3,7% έως το 2025. Έτσι, ο τομέας σχεδόν διπλασίασε το μερίδιό του στις εξαγωγές της χώρας μέσα σε μόλις τρία χρόνια.

Όσον αφορά την κατανομή των αγορών, περίπου το 56% των εξαγωγών αμυντικού και αεροδιαστημικού υλικού το 2025 κατευθύνθηκε προς χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ. Παράλληλα, χώρες της Ασίας-Ειρηνικού, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής εμφανίζουν αυξανόμενα μερίδια στις εξαγωγές. Μεταξύ των σημαντικότερων συμβάσεων που υπεγράφησαν το 2025 περιλαμβάνονται: πολεμικά πλοία για Ισπανία και Πορτογαλία, εκπαιδευτικά αεροσκάφη για την Ισπανία, καθώς και UCAVs, στρατιωτικά οχήματα και πυρομαχικά για χώρες του Κόλπου και της Αφρικής.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι το 2002, όταν ανέλαβε την εξουσία το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, οι εξαγωγές του τομέα ανέρχονταν σε μόλις 248 εκατ. δολάρια.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr