Η εμβάθυνση της τριμερούς αμυντικής συνεργασίας Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ επανέρχεται στο προσκήνιο του πολιτικού διαλόγου στη Λευκωσία, στον απόηχο πρόσφατων τοποθετήσεων κομμάτων και κυβερνητικών αξιωματούχων. Η συνεργασία αυτή, η οποία έχει θεσμοθετηθεί μέσω υπογεγραμμένων συμφωνιών, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια στην Ανατολική Μεσόγειο, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή.

Σε πρόσφατη ανακοίνωσή του, το ΑΚΕΛ εξέφρασε επιφυλάξεις αναφορικά με την περαιτέρω εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας με το Ισραήλ, εντάσσοντας το ζήτημα στο πλαίσιο των περιφερειακών εντάσεων. Η συζήτηση, ωστόσο, αφορά συνολικά την τριμερή συνεργασία Κύπρου–Ελλάδας–Ισραήλ, η οποία περιλαμβάνει πολιτικό διάλογο, κοινό συντονισμό και συγκεκριμένες μορφές αμυντικής και στρατιωτικής συνεργασίας.

Κυβερνητικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η συνεργασία αυτή δεν έχει επιθετικό χαρακτήρα, αλλά στηρίζεται στη λογική της αποτροπής και της πρόληψης κινδύνων, σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική ρευστότητα. Όπως επισημαίνεται, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν επιδιώκει τη στρατιωτικοποίηση των διεθνών της σχέσεων, αλλά την οικοδόμηση ενός πλέγματος συμμαχιών που ενισχύει τη θέση της στο διεθνές περιβάλλον.

Η αφετηρία της προσέγγισης Κύπρου–Ισραήλ δεν είναι πρόσφατη. Κατά την περίοδο διακυβέρνησης ΑΚΕΛ με τον  Δημήτρη Χριστόφια, είχαν γίνει τα πρώτα ουσιαστικά βήματα επαναπροσέγγισης μεταξύ των δύο χωρών. Την περίοδο εκείνη, η κυπριακή πλευρά είχε αναγνωρίσει τη σημασία της ανάπτυξης σχέσεων με το Ισραήλ, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η ενέργεια, η ασφάλεια και η περιφερειακή σταθερότητα.

Η συνεργασία αυτή διευρύνθηκε τα επόμενα χρόνια με τη συμμετοχή της Ελλάδας, οδηγώντας στη θεσμοθέτηση της τριμερούς Κύπρου–Ελλάδας–Ισραήλ. Οι τρεις χώρες υπέγραψαν συμφωνίες που καλύπτουν, μεταξύ άλλων, θέματα αμυντικής συνεργασίας, ανταλλαγής τεχνογνωσίας, κοινών ασκήσεων και συντονισμού σε ζητήματα ασφάλειας. Η τριμερής αυτή αρχιτεκτονική ενισχύθηκε παράλληλα με την ανάπτυξη συνεργασιών και σε άλλους τομείς, όπως η ενέργεια και η πολιτική προστασία.

Αναλυτές σημειώνουν ότι η Κύπρος και η Ελλάδα αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, γεγονός που καθιστά τον συντονισμό τους στρατηγικής σημασίας. Η συμμετοχή του Ισραήλ στην τριμερή συνεργασία προσδίδει πρόσθετο γεωπολιτικό βάρος, καθώς πρόκειται για χώρα με αυξημένες δυνατότητες στον τομέα της άμυνας και της τεχνολογίας.

Για το Ισραήλ, η συνεργασία με την Κύπρο και την Ελλάδα θεωρείται κρίσιμη για τη διασφάλιση ενός σταθερού περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Κυπριακή Δημοκρατία αντιμετωπίζεται ως αξιόπιστος εταίρος και παράγοντας σταθερότητας, ενώ η Ελλάδα λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ Ανατολικής Μεσογείου και Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από την πλευρά της Λευκωσίας, η τριμερής συνεργασία εντάσσεται σε μια στρατηγική διεθνοποίησης των ζητημάτων ασφάλειας που αφορούν την Κύπρο. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η εξωτερική πολιτική της χώρας βασίζεται στη δημιουργία συμμαχιών και στην ενίσχυση της αποτρεπτικής της ικανότητας, πάντα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.

Παρά τις διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις, η συζήτηση για την τριμερή αμυντική συνεργασία αναδεικνύει τη σημασία της στρατηγικής επιλογής της Κύπρου να τοποθετηθεί ως πυλώνας σταθερότητας στην περιοχή. Το ζητούμενο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, είναι η διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ της ενίσχυσης της ασφάλειας και της αποφυγής εμπλοκής σε περιφερειακές συγκρούσεις.

Η τριμερής Κύπρου–Ελλάδας–Ισραήλ αναμένεται να παραμείνει βασικό στοιχείο της εξωτερικής πολιτικής των τριών χωρών, καθώς η Ανατολική Μεσόγειος συνεχίζει να αποτελεί πεδίο στρατηγικών ανταγωνισμών και συνεργασιών.

Του Κρις Μιχαήλ