Στον αέρα τίθεται το αφήγημα Λευκωσίας-Αθηνών για την επικαιροποίηση των οικονομικών δεδομένων και το μέλλον του ενεργειακού έργου. Πριν στεγνώσει το μελάνι της απόφασης των ηγετών Κύπρου και Ελλάδας για επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του GSI και πριν ξεκινήσει η υλοποίησή της, η τοποθέτηση της Κομισιόν δημιουργεί νέα δεδομένα. Διά στόματος του Επιτρόπου Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, η Κομισιόν δεν θεωρεί απαραίτητη τη σύνταξη νέας μελέτης που θα αποδεικνύει την οικονομική βιωσιμότητα του ηλεκτρικού καλωδίου.

Ο κ. Γιόργκενσεν, με αυτή την τοποθέτηση, ουσιαστικά απαντούσε στους ηγέτες Κύπρου και Ελλάδας και στην απόφαση που έλαβαν στην κατ’ ιδίαν συνάντησή τους στις 12 Νοεμβρίου, πριν από την 3η Διακυβερνητική Σύνοδο Κύπρου-Ελλάδας. «Τα νέα δεδομένα καθιστούν ακόμα πιο σημαντική την προστιθέμενη αξία των έργων διασυνδεσιμότητας που ήδη προωθούμε. Πρόκειται για έργα με εθνική διάσταση, αλλά και με ευρύτερο γεωπολιτικό αποτύπωμα. Προχωράμε στην άμεση επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του έργου του καλωδίου διασύνδεσης, ώστε να ενισχυθεί, πιθανόν, η συμμετοχή νέων ισχυρών επενδυτών», συμπλήρωσε ο πρωθυπουργός της Ελλάδας. Η τοποθέτηση αυτή εκτόνωσε το κλίμα που είχε προκληθεί από τις δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Μάκη Κεραυνού και τη σκληρή αντίδραση του Προέδρου της Δημοκρατίας σε επιστολή του ΑΔΜΗΕ προς τη ΡΑΕΚ.

Η θέση της Κομισιόν

Η δήλωση Γιόργκενσεν αποκτά ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου-Κρήτης υπάγεται στην Ε.Ε. και χρηματοδοτείται με €657 εκατ. Απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή Μιχάλη Χατζηπαντέλα για την πιθανότητα εκπόνησης νέας ανάλυσης κόστους-οφέλους, ο Ευρωπαίος Επίτροπος τόνισε ότι η διαδικασία αυτή έχει ήδη ολοκληρωθεί στο πλαίσιο της ένταξης του έργου στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI). Όπως σημείωσε, η έγκριση του GSI επιβεβαιώνει ότι τα οφέλη υπερβαίνουν το κόστος.

Ο κ. Γιόργκενσεν αναφέρθηκε σε μελέτη του 2016, ξεκαθαρίζοντας ότι για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η ολοκλήρωση του GSI αποτελεί βασική προτεραιότητα, καθώς ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, τη διασυνδεσιμότητα και την ικανότητα μεταφοράς καθαρής ευρωπαϊκής ενέργειας. Επιπλέον, η Κομισιόν υπογράμμισε ότι η πολιτική βούληση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ολοκλήρωση του GSI παραμένει σταθερή, ισχυρή και απολύτως αδιαμφισβήτητη.

Τι μέλλει γενέσθαι

Υπό τις παρούσες συνθήκες, παραμένει άγνωστη η τύχη της επικαιροποίησης των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του καλωδίου. Στην Αθήνα, πηγές που επικοινώνησαν με την «Κ» δήλωσαν άγνοια σχετικά με την υλοποίηση της απόφασης Χριστοδουλίδη-Μητσοτάκη. Παρόμοια ήταν η αντίδραση και στη Λευκωσία. Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τις απόψεις που θεωρούν ότι η επικαιροποίηση στόχευε στην αγορά χρόνου και την εκτόνωση της δημόσιας εικόνας που είχε δημιουργηθεί από τις αντιφατικές δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων.

Μια ένδειξη για το μέλλον του έργου μπορεί να προκύπτει από δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων στην Αθήνα. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υποστήριξε ότι το ηλεκτρικό καλώδιο Κύπρου-Κρήτης θα ενταχθεί σε νέα μορφή στον εμπορικό δρόμο IMEC. Επιπλέον, αναφέρθηκε σε μια διασύνδεση Κύπρου-Ισραήλ και Ισραήλ-Αραβικού κόσμου-Ινδίας, η οποία, κατά τον Έλληνα κυβερνητικό αξιωματούχο, θα προσφέρει μέγιστα οφέλη στην Ελλάδα. «Ενισχύοντας τις διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η Ινδία θα βλέπει αυτόν τον δρόμο ως τον ασφαλέστερο για τη μεταφορά προϊόντων της. Αυτό σημαίνει σημαντική ανάπτυξη για τη χώρα μας, τα λιμάνια και νέες θέσεις εργασίας, καθώς ο πλούτος της Ινδίας θα διοχετευθεί στην Ευρώπη μέσω Ελλάδας, χωρίς ανταγωνισμό με Ιταλία και Γαλλία».

Η Λευκωσία

Στην κυπριακή πρωτεύουσα οι δημόσιοι τόνοι έχουν υποχωρήσει σημαντικά μετά την απόφαση για επικαιροποίηση των οικονομικών δεδομένων. Παραμένει άγνωστο αν η Λευκωσία έχει καταβάλει στον ΑΔΜΗΕ τα €25 εκατ., που αποτελούν την πρώτη δόση για την ανάκτηση των εξόδων του καλωδίου. Το βάρος διαχείρισης του έργου περνά στον νέο υπουργό Ενέργειας, Μιχάλη Δαμιανό, ο οποίος σύντομα θα κληθεί να πάρει σημαντικές αποφάσεις. Προβληματισμός προκαλεί τι θα πράξει αν βρεθεί αντιμέτωπος με νέες ενστάσεις του υπουργού Οικονομικών. Η απομάκρυνση του Γιώργου Παπαναστασίου και η παραμονή του Μάκη Κεραυνού ξεκαθάρισαν τη στάση του Προεδρικού έναντι των απόψεων του ΥΠΟΙΚ, που θεωρεί το καλώδιο οικονομικά μη βιώσιμο.

Το έργο

Στο πλαίσιο αυτό ενδιαφέρον παρουσιάζει η αντίδραση των κατασκευαστικών παραγόντων. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Φιλελεύθερος, η εταιρεία που έχει αναλάβει την κατασκευή και την πόντιση του καλωδίου, NEXANS, προχώρησε σε αναστολή προκήρυξης διαγωνισμών για υπηρεσίες, επικαλούμενη επαναξιολόγηση του έργου στο πλαίσιο της απόφασης Χριστοδουλίδη-Μητσοτάκη. Η αναστολή αυτή δεν συνιστά ακύρωση του έργου.