Ο Αβέρωφ Νεοφύτου είναι ένας πολιτικός με μακρά εμπειρία στους μηχανισμούς εξουσίας, γνωστός για την ικανότητά του να ελίσσεται, να οικοδομεί συμμαχίες και να κινείται με ευχέρεια πέρα από τα στενά κομματικά όρια του Δημοκρατικού Συναγερμού. Η πολιτική του διαδρομή δείχνει ότι γνωρίζει καλά πως στην πολιτική οι συσχετισμοί αλλάζουν, οι συμμαχίες ανατρέπονται και οι προσωπικές φιλοδοξίες συχνά υπερβαίνουν τις κομματικές διακηρύξεις. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι κατά πόσο οι σημερινές του κινήσεις υπηρετούν μια συνεκτική πολιτική πρόταση για την Κύπρο ή αποτελούν μέρος μιας διαρκούς προσπάθειας να παραμείνει σε τροχιά διεκδίκησης της Προεδρίας.

Η ήττα του στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές δεν φαίνεται να έκλεισε τον κύκλο των προσωπικών του φιλοδοξιών. Αντίθετα, ο Αβέρωφ Νεοφύτου εξακολουθεί να παρεμβαίνει στον δημόσιο διάλογο, να αναπτύσσει επαφές με διαφορετικούς πολιτικούς χώρους και να αναζητεί τρόπους επανατοποθέτησης στο πολιτικό σκηνικό. Δεν είναι παράλογο για έναν πολιτικό να επιδιώκει την επιστροφή του στην εξουσία. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η πολιτική δραστηριότητα μοιάζει να περιστρέφεται περισσότερο γύρω από την προσωπική του επανεκκίνηση παρά γύρω από τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η προσέγγισή του με το ΑΚΕΛ, κυρίως στο Κυπριακό. Παρά τις διαχρονικές ιδεολογικές διαφορές μεταξύ ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, ο Νεοφύτου έχει επανειλημμένα επιδιώξει συγκλίσεις και κοινό βηματισμό στο εθνικό ζήτημα. Η συνεννόηση μεταξύ πολιτικών δυνάμεων δεν αποτελεί από μόνη της πρόβλημα. Αντίθετα, σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, ο διάλογος είναι αναγκαίος. Εκείνο που προκαλεί εύλογα ερωτήματα είναι αν οι συγκεκριμένες προσεγγίσεις στηρίζονται σε σταθερές αρχές ή αν εντάσσονται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό πολιτικής διεύρυνσης.

Την ίδια ώρα, ο Αβέρωφ Νεοφύτου ασκεί συχνά έντονη κριτική στους χειρισμούς του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στο Κυπριακό. Η κριτική είναι θεμιτή και αναγκαία σε μια δημοκρατία. Δεν μπορεί, ωστόσο, να ασκείται επιλεκτικά, σαν να μην υπήρξε προηγούμενη κυβερνητική παρουσία και ευθύνη. Ο ΔΗΣΥ συμμετείχε επί σειρά ετών στη διακυβέρνηση της χώρας και ο ίδιος ο Νεοφύτου βρέθηκε στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων.

Επομένως, πριν εμφανιστεί ως αυστηρός κριτής των σημερινών χειρισμών, οφείλει να απαντήσει με σαφήνεια για τις δικές του επιλογές, τις δικές του ευθύνες και τα αποτελέσματα της πολιτικής που εφαρμόστηκε κατά τα προηγούμενα χρόνια. Η πολιτική μνήμη δεν μπορεί να ενεργοποιείται μόνο όταν εξυπηρετεί την αντιπολιτευτική επιχειρηματολογία.

Οι δημόσιες εμφανίσεις και οι επαφές του με πρόσωπα από τον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς ενισχύουν την εικόνα ενός πολιτικού που επιδιώκει να εμφανίζεται ως υπερκομματικός συνομιλητής. Είναι μια εικόνα που μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη σε έναν μελλοντικό προεκλογικό σχεδιασμό.

Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι να παρουσιάζεται κάποιος ως γέφυρα μεταξύ αντίθετων πολιτικών χώρων, αλλά να αποδεικνύει ότι διαθέτει συγκεκριμένες θέσεις και ότι δεν αλλάζει πολιτικό προσανατολισμό ανάλογα με τις ανάγκες της προσωπικής του στρατηγικής.

Παράλληλα, η εμφάνιση νέων πολιτικών σχηματισμών, όπως το Volt, και η απήχηση προσώπων όπως ο Φειδίας Παναγιώτου και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, πρόεδρος του νέου κόμματος  Άλμα, δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον πολιτικών ανταγωνισμών. Ένα μέρος της κοινωνίας αμφισβητεί τα παραδοσιακά κόμματα και αναζητεί διαφορετικές μορφές πολιτικής εκπροσώπησης. Σε αυτό το περιβάλλον, η διεύρυνση των επαφών και η αναζήτηση νέων ακροατηρίων είναι αναμενόμενες κινήσεις για έναν πολιτικό με προεδρικές φιλοδοξίες.

Ωστόσο, υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην πολιτική ανανέωση και στην πολιτική προσαρμογή. Η πρώτη προϋποθέτει νέες ιδέες, συγκεκριμένες προτάσεις και διάθεση ανάληψης ευθύνης. Η δεύτερη μπορεί να περιορίζεται σε αλλαγή ύφους, σε επιλεκτικές συμμαχίες και σε επικοινωνιακές κινήσεις με στόχο την προσωπική πολιτική επιβίωση. Οι πολίτες έχουν κάθε δικαίωμα να αναρωτιούνται σε ποια από τις δύο κατηγορίες εντάσσονται οι σημερινές πρωτοβουλίες του Αβέρωφ Νεοφύτου.

Την ίδια ώρα, ο ΔΗΣΥ καλείται να διαχειριστεί μια δύσκολη ισορροπία απέναντι στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, ανάμεσα στην αντιπολιτευτική κριτική και στην ανάγκη να διατηρήσει έναν υπεύθυνο θεσμικό ρόλο. Όταν, όμως, οι προσωπικές παρεμβάσεις ενός ιστορικού στελέχους αποκτούν ξεχωριστή πολιτική βαρύτητα, γεννάται το ερώτημα αν προτεραιότητα αποτελεί η συλλογική στρατηγική του κόμματος ή η οικοδόμηση μιας προσωπικής πλατφόρμας για την επόμενη ημέρα. Ένα κόμμα δεν μπορεί να λειτουργεί απλώς ως εφαλτήριο προσωπικών φιλοδοξιών, ούτε να καλείται να προσαρμόζει τη στρατηγική του στις εκάστοτε επιδιώξεις ενός στελέχους του.

Οι διεθνείς επαφές του Νεοφύτου και οι σχέσεις του με ξένους διπλωμάτες αποτελούν επίσης μέρος της πολιτικής του παρουσίας. Η διεθνής δικτύωση είναι χρήσιμη, ιδιαίτερα για μια μικρή χώρα όπως η Κύπρος. Δεν αρκεί, όμως, η καλλιέργεια επαφών και η προβολή της προσωπικής πρόσβασης σε διεθνείς παράγοντες. Στο Κυπριακό απαιτούνται αξιοπιστία, συνέπεια, σαφής στρατηγική και υπεράσπιση των συμφερόντων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κανένας πολιτικός δεν μπορεί να διεκδικεί το προνόμιο του αποτελεσματικού συνομιλητή χωρίς να αξιολογείται για τις θέσεις και τις προτάσεις του.

Η Προεδρία της Δημοκρατίας, όμως, δεν είναι προσωπικό τρόπαιο ούτε έπαθλο πολιτικής επιμονής. Δεν κατακτάται με παρασκηνιακές συνεννοήσεις, με ευκαιριακές συγκλίσεις ή με την καλλιέργεια της εικόνας ενός πολιτικού που μπορεί να συνομιλεί με όλους. Απαιτεί όραμα, πολιτική συνέπεια, αξιοπιστία και ένα συγκεκριμένο σχέδιο για το μέλλον της χώρας.

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου έχει κάθε δικαίωμα να διατηρεί τις πολιτικές του φιλοδοξίες. Έχει, όμως, και την υποχρέωση να πείσει τους πολίτες ότι η επιδίωξη της Προεδρίας δεν αποτελεί τον μοναδικό σταθερό άξονα της πολιτικής του διαδρομής. Γιατί το πραγματικό στοίχημα δεν είναι απλώς να επιστρέψει στην πρώτη γραμμή. Είναι να αποδείξει ότι έχει κάτι ουσιαστικό να προσφέρει στην Κύπρο και ότι το ενδιαφέρον του για την εξουσία συνοδεύεται από ένα πειστικό όραμα για τον τόπο. Διαφορετικά, όσο επιδέξια κι αν οικοδομεί γέφυρες, το ερώτημα θα παραμένει: πρόκειται για γέφυρες πολιτικής συνεννόησης ή για διαδρομές που οδηγούν, με κάθε διαθέσιμο μέσο, προς το Προεδρικό;

ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Ζούμε σε μια εποχή όπου οι προκλήσεις, δεν καθορίζονται πλέον από σύνορα. Η κλιματική αλλαγή, δείχνει τα δόντια της με τραγωδίες όπως αυτή στο Νεπάλ πρόσφατα, ενώ οι υγειονομικές κρίσεις, η επισιτιστική ανασφάλεια και η ταχεία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης πιέζουν τα κράτη να βρουν απαντήσεις πού απαιτεί την συνδρομή όλων!

Οι θεσμοί που παραδοσιακά στρεφόμαστε για να βρούμε στήριξη, σήμερα κλονίζονται. Η Ατζέντα 2030 που υιοθετήθηκε ομόφωνα από τα 193 κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών το 2015, για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, είναι ακόμη ο κοινά αποδεκτός οδικός χάρτης για την επίτευξη ευημερίας. Η υλοποίηση όμως αυτής της Ατζέντα, υστερεί σημαντικά, έναντι των αρχικών στόχων.

Η Πρωτοβουλία Παγκόσμιας Ανάπτυξης, που παρουσιάστηκε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ από τον Πρόεδρο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας ΣιΤζινπίνγκ τον Σεπτέμβριο του 2021, αποτελεί απάντηση σε αυτή την ληθαργική στάση των κρατών. Η Κίνα, δεν πρότεινε νέα ατζέντα ούτε νέους θεσμούς που να υποβαθμίζουν τους υφιστάμενους. Αντιθέτως, έφερε στο τραπέζι της συζήτησης ένα πλαίσιο μέσα από το οποίο μπορούμε να αναβαθμίσουμε και να ενισχύσουμε τους υπάρχοντες οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών.

Το παρόν κείμενο εξετάζει τι επιδίωξε αυτή η πρωτοβουλία παγκόσμιας ανάπτυξης, πώς είναι δομημένη και τι έχει αποδώσει σε πέντε χρόνια λειτουργίας. Το συμπέρασμα είναι ότι η βελτίωση των συνθηκών για τον πλανήτη και την ανθρωπότητα δεν είναι ζήτημα πρόθεσης αλλά οργάνωσης, και επιτυγχάνεται μόνο συλλογικά.

1. Το πρόβλημα

Τίποτα δεν προμήνυε τα γεγονότα που θα περνούσε η ανθρωπότητα, όταν υπογράφτηκε η Ατζέντα 2030, αφού τότε υπήρχε μια περίοδος σχετικής αισιοδοξίας. Ακολούθησαν η πανδημία, οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού, η επισιτιστική και ενεργειακή αστάθεια και η επιδείνωση του χρέους πολλών αναπτυσσόμενων χωρών. Δεκαετίες προόδου στην καταπολέμηση της φτώχειας τέθηκαν υπό αμφισβήτηση.

Το ζήτημα δεν είναι η απουσία στόχων. Είναι η απόσταση ανάμεσα στις δεσμεύσεις και στους πόρους που κινητοποιούνται για να τις εκπληρώσουν, και ανάμεσα στους πόρους και στην ικανότητα να φτάσουν εκεί όπου χρειάζονται. Η ανάπτυξη έχει, μεάλλα λόγια, πρόβλημα υλοποίησης.

2. Τι είναι η Πρωτοβουλία Παγκόσμιας Ανάπτυξης;

Η Πρωτοβουλία παρουσιάστηκε από τον Πρόεδρο της Κίνας ΣιΤζινπίνγκ στη γενική συζήτηση της 76ης συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, τον Σεπτέμβριο του 2021. Στόχος της, είναι η έγκαιρη επίτευξη και των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, μέσα από την αναζωογόνηση της παγκόσμιας συνεργασίας μεταξύ εταίρων για ανάπτυξη.

Διέπεται από έξι αρχές: προτεραιότητα στην ανάπτυξη, ανθρωποκεντρική προσέγγιση, οφέλη για όλους ώστε καμία χώρα και κανένας άνθρωπος να μη μείνει πίσω, ανάπτυξη με γνώμονα την καινοτομία, αρμονία ανθρώπου και φύσης, και προσανατολισμός στα αποτελέσματα.

Εστιάζει σε οκτώ τομείς προτεραιότητας: καταπολέμηση της φτώχειας, επισιτιστική ασφάλεια, αντιμετώπιση πανδημιών και εμβόλια, χρηματοδότηση της ανάπτυξης, κλιματική αλλαγή και πράσινη ανάπτυξη, εκβιομηχάνιση, ψηφιακή οικονομία και διασυνδεσιμότητα στην ψηφιακή εποχή.

3. Πως συνδέεται με τα Ηνωμένα Έθνη

Η Πρωτοβουλία είναι σχεδιασμένη για να λειτουργεί εντώς του πολυμερούς συστήματος. Είναι καταχωρισμένη στην πλατφόρμα δράσεων για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, με αναφορά και στους 17 Στόχους, και υλοποιείται σε συνεργασία με οργανισμούς του συστήματος του ΟΗΕ.

Κατά την έναρξη των εργασιών της Ομάδας Φίλων της πρωτοβουλίας, τον Ιανουάριο του 2022, το Τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών χαιρέτισε τον ενεργό ρόλο της Κίνας στην προώθηση της αναπτυξιακής συνεργασίας, στην κινητοποίηση πόρων για τους Στόχους και στην ανάδειξη των πλέον επειγουσών προτεραιοτήτων. Αναγνώρισε επίσης τη συνεισφορά στο Ταμείο Ειρήνης και Ανάπτυξης του ΟΗΕ, το οποίο έχει στηρίξει δράσεις σε 46 λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, και δήλωσε έτοιμο να συνεχίσει να υποστηρίζει την Πρωτοβουλία και την Ομάδα Φίλων της.

Η σύνδεση αυτή έχει πρακτική σημασία. Σημαίνει ότι οι πόροι δεν διοχετεύονται σε παράλληλο μηχανισμό, αλλά σε δομές με υφιστάμενη παρουσία στο πεδίο, θεσμοθετημένες διαδικασίες ελέγχου και εμπειρία δεκαετιών.

4. Οι τέσσερις βασικοί μηχανισμοί της πρωτοβουλίας

Η υλοποίηση στηρίζεται σε τέσσερις μηχανισμούς.

α) Η Ομάδα Φίλων της Πρωτοβουλίας στον ΟΗΕ λειτουργεί ως κύριος φορέας συντονισμού μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών.

β) Το Ταμείο Παγκόσμιας Ανάπτυξης και Συνεργασίας Νότου-Νότου, μαζί με το Ταμείο Ειρήνης και Ανάπτυξης του ΟΗΕ, συγκεντρώνει και διοχετεύει τους πόρους.

γ) Η δεξαμενή έργων καταγράφει συγκεκριμένα προγράμματα ανά τομέα προτεραιότητας, επιτρέποντας σε κάθε ενδιαφερόμενο μέρος να εντοπίσει πού μπορεί να συνεισφέρει.

δ) Το Κέντρο Προώθησης Παγκόσμιας Ανάπτυξης αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό συντονισμό, ενώ ερευνητικά ιδρύματα και δεξαμενές σκέψης παρέχουν την αναλυτική υποστήριξη.

Η αρχιτεκτονική αυτή αντανακλά μια επιλογή: ο μηχανισμός οφείλει να είναι ανοικτός σε κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς, ιδιωτικό τομέα, ακαδημαϊκά ιδρύματα και οργανώσεις νέων και γυναικών.

5. Τι έχει αποδώσει η πρωτοβουλία μέχρι στιγμής;

Σύμφωνα με την Έκθεση Προόδου του 2025, μέσω του Ταμείου Παγκόσμιας Ανάπτυξης και Συνεργασίας Νότου-Νότου, περισσότεροι από 20 διεθνείς οργανισμοί έχουν υλοποιήσει άνω των 180 έργων σε περισσότερες από 60 χώρες, προς όφελος άνω των 30 εκατομμυρίων ανθρώπων. Προγράμματα κατάρτισης έχουν απευθυνθεί σε 60.000 επαγγελματίες, καλύπτοντας το σύνολο των χωρών της Ομάδας Φίλων. Έχουν κινητοποιηθεί ειδικοί πόροι ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μέσω συγχρηματοδοτήσεων, στοχευμένων δωρεών και συμμετοχής των ίδιων των ωφελούμενων χωρών.

Τα έργα καλύπτουν όλο το φάσμα των τομέων προτεραιότητας. Στη γεωργία, προγράμματα σε συνεργασία με το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη και τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας ενισχύουν την παραγωγικότητα και το εισόδημα μικρών παραγωγών. Στην υγεία, εκπαιδευτικές δράσεις για τη μητρική και παιδική φροντίδα έχουν καλύψει επαγγελματίες από 34 χώρες. Στην κλιματική δράση, υλοποιούνται ζώνες επίδειξης χαμηλών εκπομπών και προγράμματα προσαρμογής.

Παράλληλα αναπτύχθηκε η διάσταση της γνώσης. Έχουν εκδοθεί τέσσερις Παγκόσμιες Εκθέσεις Ανάπτυξης, ενώ έχει συγκροτηθεί δίκτυο γνώσης που καλύπτει τη Νοτιοανατολική Ασία, την Αφρική, την Κεντρική Ασία, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή.

6. Συμπεράσματα που προκέιπτουν από την πενταετία

Οι πόροι αποδίδουν όταν διοχετεύονται μέσα από πολυμερείς θεσμούς. Η κάλυψη δεκάδων χωρών επιτεύχθηκε χωρίς τη δημιουργία νέου, παράλληλου μηχανισμού.

Η τοπική προσαρμογή είναι προϋπόθεση, όχι λεπτομέρεια. Οι στρατηγικές σχεδιάστηκαν με βάση τις συνθήκες κάθε χώρας. Η επιμονή σε ενιαίες συνταγές είναι ο συνηθέστερος λόγος αποτυχίας αναπτυξιακών προγραμμάτων.

Η μεταφορά γνώσης έχει μεγαλύτερη αξία και διάρκεια από τη μεταφορά κεφαλαίων. Η κατάρτιση δεκάδων χιλιάδων επαγγελματιών αντανακλά τη μετατόπιση από τη λογική της βοήθειας προς τη λογική της ικανότητας.

Η αξιοπιστία χτίζεται με τακτική λογοδοσία. Οι διαδοχικές εκθέσεις προόδου επιτρέπουν τον εξωτερικό έλεγχο των ισχυρισμών, κάτι που λείπει από πολλές διεθνείς πρωτοβουλίες.

7. Γιατί μόνο συλλογικά μπορούμε να πάμε μπροστά;

Τα ζητήματα που καλύπτει η Πρωτοβουλία έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: το κόστος της αδράνειας επιρεάζει όλους, ενώ το όφελος της δράσης προκύπτει μόνο όταν συμμετέχουν πολλοί. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου δεν σταματούν στα σύνορα. Ένας ιός δεν ελέγχει διαβατήρια. Μια διατάραξη στις αλυσίδες τροφίμων φτάνει σε αγορές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Μια κατολίσθηση παγετώνα στο Νεπάλ δεν αφορά μόνο το Νεπάλ, καθώς οι επιπτώσεις της ξεπερνούν τα σύνορα και επηρεάζουν το παγκόσμιο κλίμα, την οικονομία και την ασφάλεια εκατομμυρίων ανθρώπων.

Η συλλογική δράση, είναι μονόδρομος. Προϋποθέτει όμως, μηχανισμούς που συγκεντρώνουν πόρους, κατανέμουν ευθύνες και δημοσιοποιούν αποτελέσματα.

8. Τί σχέση έχει αυτή η πρωτοβουλία με την Κύπρο;

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει δεσμευτεί, όπως και κάθε κράτος μέλος των Ηνωμένων Εθνών, στην υλοποίηση της Ατζέντας 2030. Βρίσκεται παράλληλα σε μια περιοχή που δέχεται έντονα τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με σοβαρές προκλήσεις για τους υδάτινους πόρους και την ενεργειακή μετάβαση. Πρόκειται ακριβώς για τα πεδία στα οποία εστιάζει η Πρωτοβουλία.

Για ένα μικρό κράτος, η αξία μιας τέτοιας προσπάθειας κρίνεται από δύο στοιχεία: αν λειτουργεί εντός του πολυμερούς πλαισίου και αν παράγει ελέγξιμα αποτελέσματα. Καθώς Κίνα και Κύπρος συμπληρώνουν φέτος 55 χρόνια διπλωματικών σχέσεων, η ανταλλαγή εμπειριών σε αυτούς τους τομείς αποκτά πρακτικό περιεχόμενο.

Πηγές

• Ηνωμένα Έθνη, Μετασχηματίζοντας τον κόσμο μας: η Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (2015)
• UN DESA, SDG Actions Platform, #SDGAction49120
• UNDESA, Δήλωση στην έναρξη της Ομάδας Φίλων της Πρωτοβουλίας Παγκόσμιας Ανάπτυξης (20 Ιανουαρίου 2022)
• Υπουργείο Εξωτερικώντης ΛΔΚ, Progress Report on the Global Development Initiative 2025
• Υπουργείο Εξωτερικών της ΛΔΚ, Δήλωση της Προεδρίας του Διαλόγου Υψηλού Επιπέδου για την Παγκόσμια Ανάπτυξη (Ιούνιος 2022)
• China Diplomacy, Global Development Initiative

ΤΟΥ ΑΔΩΝΗ ΜΙΧΑΗΛ

*Επικοινωνιολόγος και Διευθυντής διαφημιστικής εταιρείας, HonestContent

Η πρόσφατη συνέντευξη του Ύπατου Αρμοστή της Ινδίας στην Κύπρο, κ. Manish, στον τηλεοπτικό σταθμό Alpha, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα με ιδιαίτερη οικονομική, κοινωνική και ανθρωπιστική σημασία: τη θέση των Ινδών εργαζομένων στην κυπριακή αγορά εργασίας και την ανάγκη η αναπτυσσόμενη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών να συνοδεύεται από ουσιαστικές εγγυήσεις προστασίας των εργασιακών δικαιωμάτων.

Η Κύπρος έχει επωφεληθεί σημαντικά από τις σχέσεις της με την Ινδία, μια μεγάλη και δυναμικά αναπτυσσόμενη χώρα με αυξανόμενη διεθνή οικονομική και γεωπολιτική παρουσία. Οι δεσμοί των δύο κρατών δεν περιορίζονται στην οικονομία, αλλά εκτείνονται στη διπλωματία, στην άμυνα, στην επιχειρηματικότητα, στον πολιτισμό και στις ανταλλαγές μεταξύ των λαών τους.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η κινητικότητα εργαζομένων από την Ινδία αποτελεί σημαντική διάσταση της διμερούς συνεργασίας. Η κυπριακή αγορά εργασίας αναζητεί προσωπικό σε τομείς όπως οι κατασκευές, η γεωργία και οι υπηρεσίες διανομής, ενώ εργαζόμενοι από την Ινδία συμβάλλουν στην κάλυψη πραγματικών αναγκών της οικονομίας. Η παρουσία τους αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης σχέσης αμοιβαίου ενδιαφέροντος, η οποία μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές προοπτικές για τις δύο χώρες.

Η συμβολή τους, ωστόσο, δεν πρέπει να αξιολογείται αποκλειστικά με οικονομικούς όρους. Πίσω από κάθε εργαζόμενο βρίσκεται ένας άνθρωπος με δικαιώματα, οικογενειακές υποχρεώσεις και την προσδοκία ότι η εργασία του θα του εξασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση και ασφάλεια.

Οι αναφορές και οι καταγγελίες για πιθανή εργασιακή εκμετάλλευση, παραπλανητικούς όρους απασχόλησης, υπέρογκες χρεώσεις από μεσάζοντες και ακατάλληλες συνθήκες διαβίωσης εργαζομένων από τρίτες χώρες προκαλούν εύλογο προβληματισμό. Ειδικότερα, οι αναφορές που αφορούν Ινδούς εργαζομένους στην Κύπρο καθιστούν αναγκαία την αποτελεσματική διερεύνηση κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης και την έγκαιρη παρέμβαση των αρμόδιων αρχών.

Η προσέλκυση εργατικού δυναμικού από το εξωτερικό δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτούνται αποτελεσματικοί μηχανισμοί ελέγχου των όρων απασχόλησης, διαφανείς διαδικασίες πρόσληψης, ουσιαστική εποπτεία των ιδιωτικών γραφείων εξεύρεσης εργασίας και ασφαλείς δυνατότητες υποβολής καταγγελιών από τους εργαζομένους.

Κανένας εργαζόμενος δεν πρέπει να βρίσκεται αντιμέτωπος με απειλές, αυθαίρετες πρακτικές, απώλεια στέγης ή εκφοβισμό επειδή διεκδικεί τα νόμιμα δικαιώματά του. Ούτε είναι αποδεκτό η εξάρτηση από έναν εργοδότη ή μεσάζοντα να μετατρέπεται σε εμπόδιο στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη και στην προστασία που οφείλει να παρέχει το κράτος δικαίου.

Η ευθύνη της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι σαφής: να διασφαλίζει ότι οι νόμιμες διαδικασίες εργοδότησης συνοδεύονται από την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η αντιμετώπιση πιθανών φαινομένων εκμετάλλευσης δεν προστατεύει μόνο τους εργαζομένους, αλλά ενισχύει και την αξιοπιστία της Κύπρου ως χώρας που επιδιώκει να προσελκύει ανθρώπινο δυναμικό, επενδύσεις και διεθνείς συνεργασίες.

Σε αυτό το περιβάλλον, ιδιαίτερη σημασία αποκτά το έργο του Ύπατου Αρμοστή της Ινδίας στην Κύπρο, κ. Manish, καθώς και της Ύπατης Αρμοστείας της Ινδίας στη Λευκωσία. Η διπλωματική τους παρουσία συνδέεται με τη συστηματική προσπάθεια περαιτέρω εμβάθυνσης των σχέσεων των δύο χωρών και ενίσχυσης της συνεργασίας σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος.

Η ανάπτυξη των διμερών σχέσεων δεν αποτελεί μια αφηρημένη διπλωματική επιδίωξη. Προϋποθέτει συστηματικές επαφές, διάλογο μεταξύ θεσμών, δικτύωση επιχειρήσεων, πολιτιστικές ανταλλαγές και πρωτοβουλίες που δημιουργούν απτά οφέλη για τις δύο κοινωνίες. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμβολή του κ. Manish αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ενίσχυση των σχέσεων Κύπρου–Ινδίας απαιτεί συνεχή επικοινωνία, συντονισμό και αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η συνεργασία των δύο κρατών.

Στον οικονομικό και επιχειρηματικό τομέα, η προώθηση επαφών μεταξύ των επιχειρηματικών κοινοτήτων μπορεί να διευρύνει τις δυνατότητες συνεργασίας, να ενθαρρύνει νέες επενδύσεις και να αναδείξει την Κύπρο ως πιθανή πύλη εισόδου για ινδικές επιχειρήσεις που επιδιώκουν πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, οι κυπριακές επιχειρήσεις μπορούν να διερευνήσουν νέες ευκαιρίες σε μια μεγάλη αγορά με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.

Η αξιοποίηση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, συμπεριλαμβανομένων μηχανικών και επαγγελματιών υψηλής κατάρτισης, αποτελεί επίσης πεδίο με δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Η συνεργασία αυτή μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας και να καλύψει ουσιαστικές ανάγκες της αγοράς, εφόσον στηρίζεται σε σαφείς κανόνες, αμοιβαίο όφελος και σεβασμό των δικαιωμάτων όλων των εργαζομένων. Η διασφάλιση της ευημερίας των Ινδών πολιτών που εργάζονται στο νησί αποτελεί, επομένως, ουσιαστικό μέρος μιας ολοκληρωμένης και υπεύθυνης διμερούς σχέσης.

Στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, οι επαφές, η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η ανάπτυξη συνεργασιών συμβάλλουν στην περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων των δύο κρατών. Οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια οικοδόμησης μιας πολυδιάστατης εταιρικής σχέσης, η οποία ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες και στις κοινές επιδιώξεις Κύπρου και Ινδίας.

Εξίσου σημαντική είναι η πολιτιστική διάσταση των διμερών σχέσεων. Δράσεις όπως το φεστιβάλ NAMASTE CYPRUS και οι συνεργασίες με το Υφυπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο των σχετικών συμφωνιών και μνημονίων συνεργασίας, δημιουργούν ευκαιρίες γνωριμίας των δύο λαών με την ιστορία, τις παραδόσεις και τον σύγχρονο πολιτισμό τους. Μέσα από αυτές τις πρωτοβουλίες, η πολιτιστική διπλωματία συμβάλλει στην ενίσχυση της αμοιβαίας κατανόησης και στη δημιουργία ακόμη στενότερων δεσμών φιλίας.

Ο πολιτισμός αποτελεί ένα από τα πιο σταθερά θεμέλια της διεθνούς φιλίας. Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, οι εκπαιδευτικές ανταλλαγές και οι επαφές μεταξύ κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων δίνουν ουσιαστικό περιεχόμενο στις σχέσεις των δύο χωρών, πέρα από τις επίσημες συναντήσεις και τις διπλωματικές ανακοινώσεις. Η συμβολή της Ύπατης Αρμοστείας στην προώθηση τέτοιων πρωτοβουλιών αναδεικνύει τη σημασία της συνεχούς επικοινωνίας μεταξύ των δύο κοινωνιών.

Η Κύπρος έχει πολλά να κερδίσει από την περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεών της με την Ινδία. Η συνεργασία στην οικονομία, στην επιχειρηματικότητα, στην άμυνα, στην τεχνολογία και στον πολιτισμό προσφέρει σημαντικές δυνατότητες που αξίζει να αξιοποιηθούν μέσα από έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η συστηματική διπλωματική δραστηριότητα του Ύπατου Αρμοστή και της Ύπατης Αρμοστείας στη Λευκωσία συμβάλλει στην προώθηση αυτής της προσπάθειας και στην ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Ταυτόχρονα, η ποιότητα μιας διμερούς σχέσης δεν αποτυπώνεται μόνο στον αριθμό των συμφωνιών που υπογράφονται ή στις εμπορικές συναλλαγές που πραγματοποιούνται. Αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο μια χώρα αντιμετωπίζει τους πολίτες της άλλης που ζουν και εργάζονται στο έδαφός της. Η διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας για τους Ινδούς πολίτες στην Κύπρο πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ευρύτερης συνεργασίας των δύο κρατών.

Η προστασία των εργαζομένων δεν είναι απλώς ένα ανθρωπιστικό ζήτημα. Είναι ζήτημα κράτους δικαίου, θεσμικής αξιοπιστίας και αμοιβαίου σεβασμού. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε περιστατικού εκμετάλλευσης και η διασφάλιση ίσης προστασίας από την εργατική νομοθεσία ενισχύουν τις βάσεις πάνω στις οποίες μπορούν να αναπτυχθούν ακόμη στενότερες σχέσεις μεταξύ Κύπρου και Ινδίας.

Ο Ύπατος Αρμοστής της Ινδίας, κ. Manish, και η Ύπατη Αρμοστεία στη Λευκωσία έχουν ουσιαστικό ρόλο στην προώθηση του διαλόγου και στην περαιτέρω ενδυνάμωση των διμερών δεσμών. Η συνέχιση αυτής της προσπάθειας μπορεί να συμβάλει στην υλοποίηση των κοινών στόχων, στην ανάπτυξη νέων συνεργασιών και στην περαιτέρω αναβάθμιση της σχέσης των δύο κρατών.

Το ζητούμενο είναι οι σχέσεις αυτές να ενισχύονται σε όλα τα επίπεδα: από τις κυβερνητικές επαφές και τις επιχειρηματικές συνεργασίες έως την καθημερινότητα των ανθρώπων. Γιατί η πραγματική φιλία μεταξύ δύο χωρών δεν κρίνεται μόνο από όσα προσφέρουν η μία στην άλλη σε οικονομικό και διπλωματικό επίπεδο, αλλά και από το κατά πόσο διασφαλίζουν ότι οι πολίτες τους αντιμετωπίζονται με δικαιοσύνη, σεβασμό και αξιοπρέπεια.

Αυτή είναι η βάση πάνω στην οποία μπορεί να οικοδομηθεί μια ακόμη ισχυρότερη και ουσιαστικότερη εταιρική σχέση μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ινδίας, προς όφελος των δύο λαών και των μελλοντικών γενεών.

ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ