MILITAIRE
Πως και γιατί η Ελλάδα αρνείται να τετραπλασιάσει την κυριαρχία της! Δρ Γ.Ανθρακεύς
Στις 27 Φεβρουαρίου 2025, η Ελλάδα καταδικάστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την αδυναμία της να προχωρήσει στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. Αν μη τι άλλο, η απόφαση αυτή αποτελεί μια από τις πιο ηχηρές επισημάνσεις της αδιαφορίας και της αδράνειας της ελληνικής πολιτείας απέναντι σε σοβαρά γεωστρατηγικά ζητήματα που αφορούν την προστασία των συμφερόντων της στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Η καταδίκη της χώρας, η οποία «ήρθε σαν κεραυνός εν αιθρία», αποτυπώνει με τραγική ακρίβεια τη σημερινή κατάσταση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Όπως σημείωσε ο Δρ. Νομικής Γιώργος Ανθρακεύς σε συνέντευξή του στο Militaire Channel, η απόφαση του Ευρωδικαστηρίου είναι «ντροπιαστική» και «εξευτελιστική», και δεν αποτελεί μόνο νομικό πλήγμα, αλλά μια ακόμη ένδειξη της αδυναμίας της Ελλάδας να προασπίσει τα συμφέροντά της στη Νότια Μεσόγειο. Σύμφωνα με τον κ. Ανθρακεύ, το μεγαλύτερο λάθος που έκανε η κυβέρνηση ήταν να προσπαθήσει να αντιπαρατεθεί στην κατηγορία της αδράνειας με μια σειρά «επιχειρημάτων» που δεν πείθουν κανέναν. Μάλιστα, η ελληνική πλευρά υποστήριξε ότι «δεν πρόλαβε» να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες λόγω του μνημονίου που υπέγραψε με την Αίγυπτο. Συμφωνία που, πέρα από το ότι δείχνει απελπισμένη αναποφασιστικότητα, ενέχει σοβαρά αρνητικά σημεία για τα ελληνικά συμφέροντα στην περιοχή.
Η απορία που τίθεται αμέσως είναι: Μήπως η Ελλάδα δεν «πρόλαβε» λόγω της αδράνειας που τη διακρίνει τα τελευταία χρόνια στο γεωστρατηγικό πεδίο; Το παράδειγμα της συμφωνίας με την Αίγυπτο είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας στρατηγικής που αγνοεί τα εθνικά συμφέροντα, την ώρα που άλλοι παίκτες στην περιοχή, όπως η Τουρκία, αναπτύσσουν στρατηγικές που ενδυναμώνουν τη θέση τους.
Όπως τονίζει ο Δρ. Ανθρακεύς, η καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου δεν είναι απλά μια νομική πτυχή, αλλά και μια πραγματική ευκαιρία που χάθηκε για την Ελλάδα να τετραπλασιάσει την κυριαρχία της στην περιοχή. Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί εδώ και χρόνια, εάν η ελληνική κυβέρνηση είχε ακολουθήσει μια πιο οργανωμένη και στρατηγική προσέγγιση στην περιοχή. Η τετραπλασιασμένη κυριαρχία δεν είναι μια υπερβολική υπόθεση — είναι κάτι που θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί με σωστό συντονισμό και σοβαρές πολιτικές κινήσεις, αντί για την επιπόλαιη προσέγγιση που παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια.
Και κάπου εδώ, έρχεται το ερώτημα που σίγουρα έχει ακουστεί πολλές φορές από τους υποστηρικτές της πολιτικής του «κατευνασμού»: «Τι θέλουμε, να κάνουμε πόλεμο με την Τουρκία;». Λοιπόν, όχι. Δεν πρόκειται για πόλεμο. Πρόκειται για τη σωστή αξιοποίηση της γεωπολιτικής θέσης της χώρας, την εξασφάλιση των θαλασσίων συνόρων και την προστασία των εθνικών συμφερόντων με έναν στρατηγικό, αλλά ειρηνικό τρόπο. Υπάρχουν πολλές άλλες εναλλακτικές που θα μπορούσαν να έχουν υλοποιηθεί, και που απλά δεν υλοποιήθηκαν. Όχι λόγω ανικανότητας, αλλά λόγω πολιτικής αδιαφορίας και φόβου του πολιτικού κόστους.
Η «αδράνεια» που αναφέρει το Ευρωδικαστήριο, καθώς και η «ανικανότητα» της ελληνικής κυβέρνησης να ολοκληρώσει τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, δείχνουν πως η χώρα μας απλά δεν εκμεταλλεύτηκε τα περιθώρια που είχε για να κατοχυρώσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Στο μεταξύ, η Τουρκία συνεχίζει να επενδύει σε στρατηγικές που εδραιώνουν τη θέση της στην περιοχή, ενώ εμείς σπαταλάμε χρόνο και ευκαιρίες, δικαιολογώντας την αδράνειά μας με «αντικειμενικούς λόγους».
ΠΗΓΗ: MILITAIRE
MILITAIRE
Ρωσικές καταγγελίες για στρατιωτική ενίσχυση του NATO στην Αρκτική
MILITAIRE
Η «Γροιλανδία» του Τραμπ ανοίγει την όρεξη της Άγκυρας για το Καστελλόριζο
MILITAIRE
Κάτι φαίνεται να διαφεύγει στον Τραμπ από όσα έγραψε ο Θουκυδίδης
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025 επανέφερε στο επίκεντρο μια αντίληψη για τη διεθνή πολιτική που παραπέμπει έντονα στις ιδέες του αρχαίου Έλληνα ιστορικού Θουκυδίδη. Η γνωστή ρήση του από την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου ότι «οι ισχυροί πράττουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υπομένουν ό,τι τους επιβάλλει η αδυναμία τους» μοιάζει να αντικατοπτρίζεται στη ρητορική και στις επιλογές πολιτικής του Αμερικανού προέδρου.
Ο θουκυδίδειος ρεαλισμός στην πράξη…
Ο Θουκυδίδης παρουσίασε έναν κόσμο όπου η ισχύς αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα των διεθνών σχέσεων. Στον περίφημο «Μηλιακό Διάλογο», οι Αθηναίοι θεμελιώνουν την επιθετική τους στάση στην άποψη ότι η ανθρώπινη φύση επιβάλλει την επικράτηση του ισχυρού. Αυτή η ωμή αποδοχή της δύναμης φαίνεται να διατρέχει και τη στάση του Τραμπ απέναντι στη διεθνή σκηνή. Η αμερικανική πολιτική υπό την ηγεσία του χαρακτηρίζεται από αποφάσεις που θέτουν σε πρώτη μοίρα τα εθνικά συμφέροντα, χωρίς ιδιαίτερες ηθικές ωραιοποιήσεις. Το δόγμα «America First» εκφράζει τη θουκυδίδεια αντίληψη ότι κάθε κράτος οφείλει να προτάσσει την προστασία των δικών του επιδιώξεων. Όπως οι Αθηναίοι δεν επικαλέστηκαν ηθικές υποχρεώσεις απέναντι στους Μηλίους, έτσι και ο Τραμπ αποφεύγει συστηματικά τη γλώσσα περί αξιακής παγκόσμιας ηγεσίας.
Η παγίδα του Θουκυδίδη και η Κίνα
Ο καθηγητής του Χάρβαρντ Graham Allison ανέπτυξε τη θεωρία της «Παγίδας του Θουκυδίδη», σύμφωνα με την οποία όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να αντικαταστήσει μια κατεστημένη, η σύγκρουση καθίσταται σχεδόν αναπόφευκτη. Αυτό ακριβώς είχε περιγράψει ο Θουκυδίδης αναφορικά με την Αθήνα και τη Σπάρτη: η άνοδος της αθηναϊκής ισχύος γέννησε φόβο στη Σπάρτη, οδηγώντας τελικά στον πόλεμο.
Ο Τραμπ φαίνεται να διαβλέπει αυτόν τον κίνδυνο στη σχέση των ΗΠΑ με την Κίνα. Οι δασμοί, οι περιορισμοί στην τεχνολογία και η σκληρή διπλωματική ρητορική συνθέτουν μια στρατηγική που στοχεύει στη διατήρηση της αμερικανικής υπεροχής. Αντί για λόγο συνεργασίας και κοινών αξιών, επιλέγεται η ανοιχτή αντιπαράθεση και η διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.
Συμμαχίες ως συναλλαγές
Ένα ακόμη στοιχείο της θουκυδίδειας οπτικής είναι η θεώρηση των συμμαχιών ως σχέσεων συμφέροντος και όχι ως ηθικών δεσμεύσεων. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, απαιτώντας από τους εταίρους μεγαλύτερη συμμετοχή στις αμυντικές δαπάνες. Αυτή η «συναλλακτική» διπλωματία αναδεικνύει την άποψη ότι οι συμμαχίες οφείλουν να αποφέρουν απτά οφέλη και όχι να βασίζονται σε αφηρημένες αρχές.
Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, οι Αθηναίοι μετέτρεψαν τη Δηλιακή Συμμαχία από ένωση ισότιμων πόλεων σε αυτοκρατορικό μηχανισμό, επιβάλλοντας φόρους στους συμμάχους τους. Αν και ο Τραμπ δεν κινείται σε τόσο ακραία κατεύθυνση, η επιμονή του στη «δίκαιη κατανομή του κόστους» εκφράζει παρόμοια λογική: οι συμμαχίες πρέπει να υπηρετούν απτά τα αμερικανικά συμφέροντα.
Ο φόβος, η τιμή και το συμφέρον
Ο Θουκυδίδης προσδιόρισε τρία βασικά κίνητρα της διεθνούς πολιτικής: τον φόβο, την τιμή και το συμφέρον. Η πολιτική του Τραμπ μοιάζει να κινείται και στα τρία επίπεδα. Ο φόβος απώλειας της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας, η επιδίωξη σεβασμού στη διεθνή σκηνή και η αδιάλλακτη υπεράσπιση των οικονομικών συμφερόντων συνθέτουν ένα μοτίβο που ο αρχαίος ιστορικός θα αναγνώριζε άμεσα.
Η συχνή αναφορά του Τραμπ στην ανάγκη να γίνει η Αμερική «ξανά σεβαστή» παραπέμπει στην έννοια της τιμής, κεντρική στην αρχαιοελληνική σκέψη. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η έμφαση συνδυάζεται με την ωμή επιδίωξη υλικών συμφερόντων.
Τα όρια του ρεαλισμού
Ωστόσο, ο θουκυδίδειος ρεαλισμός δεν είναι πανάκεια. Ο ίδιος ο Θουκυδίδης κατέδειξε πως η υπέρμετρη εμπιστοσύνη στη δύναμη και η παραμέληση ηθικών περιορισμών μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή. Η Αθήνα τελικά ηττήθηκε, εν μέρει λόγω αλαζονείας και υπερέκτασης που γεννήθηκαν από την αίσθηση ανωτερότητας.
Για τις ΗΠΑ επί Τραμπ, το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο μια καθαρά ρεαλιστική στρατηγική μπορεί να διατηρήσει την ισχύ τους σε έναν πολυπολικό κόσμο. Οι διεθνείς θεσμοί, οι συμμαχίες αξιών και το soft power διαθέτουν σημασία ακόμη και από ρεαλιστική σκοπιά. Η πλήρης απαξίωσή τους ενδέχεται να αποδυναμώσει μακροπρόθεσμα την ίδια την ισχύ που επιδιώκεται να διαφυλαχθεί.
Η θουκυδίδεια ανάγνωση της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ προσφέρει μια ωμή αλλά ειλικρινή εικόνα της λειτουργίας της δύναμης στις διεθνείς σχέσεις. Ωστόσο, όπως διδάσκει η τραγική εμπειρία της Αθήνας, η ανεξέλεγκτη επιδίωξη ισχύος χωρίς μέτρο και αυτογνωσία μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες. Ο Θουκυδίδης δεν υπήρξε μόνο ρεαλιστής, αλλά και στοχαστής που προειδοποιούσε για την ύβρη που συχνά συνοδεύει την εξουσία.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
-
Think Tank1 month agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ1 month agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
Off the Record2 weeks agoΣΥΚΑΣ: Πολιορκία κομμάτων για να είναι υποψήφιος – Λευκωσιάτικη δημοσκόπηση
-
Off the Record2 weeks agoΑνθρωποφαγία από το ΔΗΣΥ καταγγέλλει ο Τορναρίτης
-
Off the Record1 week agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks agoΠώς στήνεται ένα πολιτικό «viral σκάνδαλο»
-
Off the Record1 month agoΕκλογές 2026: Το ποτάμι δεν γυρίζει ΠΙΣΩ…
-
Off the Record1 week agoΕπέκταση της υπηρεσίας των εφέδρων στρατιωτών στην Εθνική Φρουρά μέχρι την ηλικία των 65 ετών
-
Think Tank1 month agoΤο πραξικόπημα των ΤΚ το 1963 | Μία εκπομπή ντοκουμέντο
-
Off the Record2 weeks agoΟ κωμικός θίασος και τα ρεζιλίκια…

