Παρακολουθείτε το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Vouli TV, σήμερα Πέμπτη 27 Μαρτίου 2025. 

1. ΠΟΛΕΜΟΣ ΔΑΣΜΩΝ
   Απειλές Τραμπ προς Ε.Ε και Καναδά

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Καναδά πως, εάν συνεργαστούν για να πλήξουν οικονομικά τις ΗΠΑ, θα επιβληθούν ακόμη υψηλότεροι δασμοί από τους ήδη προγραμματισμένους. «Θα προστατεύσουμε τον καλύτερο φίλο που είχαν ποτέ αυτές οι χώρες», ανέφερε μέσω ανάρτησής του στο Truth Social.

Παράλληλα, ανακοίνωσε την επιβολή δασμών ύψους 25% στις εισαγωγές αυτοκινήτων από τις 2 Απριλίου. Όπως δήλωσε από το Οβάλ Γραφείο, το μέτρο θα εφαρμοστεί σε όλα τα οχήματα που δεν κατασκευάζονται στις ΗΠΑ, με στόχο την ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας.

Το 2024, οι ΗΠΑ εισήγαγαν αυτοκίνητα και εξαρτήματα αξίας άνω των 690 δισ. δολαρίων, κυρίως από το Μεξικό, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τον Καναδά και τη Γερμανία.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξέφρασε τη λύπη της για την απόφαση, υπογραμμίζοντας ότι οι δασμοί πλήττουν επιχειρήσεις και καταναλωτές και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αντιποίνων, ενώ τόνισε πως η Ε.Ε. θα προστατεύσει τα συμφέροντά της μέσω διαπραγματεύσεων.

Η Ιαπωνία επίσης αντέδρασε έντονα, με τον πρωθυπουργό Σιγκέρου Ισίμπα να δηλώνει ότι εξετάζονται όλα τα ενδεχόμενα για ανταποδοτικά μέτρα. Η είδηση προκάλεσε πτώση των μετοχών ιαπωνικών και νοτιοκορεατικών αυτοκινητοβιομηχανιών, όπως της Toyota, Mitsubishi, Nissan και Hyundai.

Από την πλευρά του, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι έκανε λόγο για «άμεση επίθεση» στους Καναδούς εργαζόμενους και κατηγόρησε τον Τραμπ για «προδοσία» της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού.

2. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ
   Σκληρότερα μέτρα για παράτυπους μετανάστες: Κράτηση και αυξημένα μέτρα αποτροπής

Αυστηρότερο πλαίσιο για την παράτυπη μετανάστευση επεξεργάζεται το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, με βασικούς άξονες την ενεργητική αποτροπή και την κράτηση όσων εισέρχονται παράνομα στη χώρα, ιδίως όταν προέρχονται από «ασφαλείς τρίτες χώρες». Σύμφωνα με τον υπουργό Μάκη Βορίδη, στόχος είναι να ενταθεί η πίεση προς τους παράνομους μετανάστες ώστε να επιλέξουν την επιστροφή στις χώρες προέλευσής τους.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την επίσκεψή του στο υπουργείο, υπογράμμισε τη δέσμευση της κυβέρνησης να πρωτοστατήσει στην προώθηση του ευρωπαϊκού κανονισμού για τις επιστροφές και ξεκαθάρισε πως όσοι δικαιούνται άσυλο είναι ευπρόσδεκτοι, ενώ όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις θα επιστρέφουν.

Στο πλαίσιο αυτό, προετοιμάζεται νέα υπουργική απόφαση που θα χαρακτηρίζει εκ νέου την Τουρκία ως «ασφαλή τρίτη χώρα», ώστε να διευκολυνθούν οι απορρίψεις αιτημάτων ασύλου χωρίς εξατομικευμένη εξέταση.

Ταυτόχρονα, σχεδιάζεται μεταρρύθμιση του συστήματος νόμιμης μετανάστευσης, με στόχο την κάλυψη αναγκών της αγοράς εργασίας μέσω μετακλήσεων, χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα των Ελλήνων εργαζομένων. Πίεση ασκείται επίσης στους εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης στη Λέσβο για τη λειτουργία της δομής στη Βάστρια, η οποία παραμένει ανενεργή.

3. ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
   Ψυχρές ισορροπίες στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας, παρά τις προσδοκίες της Άγκυρας

Η εκλογή Τραμπ είχε προκαλέσει αισιοδοξία στην Άγκυρα για αναθέρμανση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον. Ωστόσο, πέρα από τις φιλοφρονήσεις του Αμερικανού προέδρου προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καμία ουσιαστική πρόοδος δεν έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής.

Η πρώτη επίσημη συνάντηση μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και Μάρκο Ρούμπιο ανέδειξε τις δυσκολίες. Οι ασυντόνιστες ανακοινώσεις των δύο πλευρών και η απουσία κοινής συνέντευξης Τύπου μαρτυρούν την έλλειψη σύμπνοιας. Αν και υπήρξε συμφωνία στην ανάγκη σταθερότητας σε Συρία, Γάζα και Ουκρανία, η προσέγγιση σε καίρια ζητήματα παραμένει διαφορετική.

Στα «αγκάθια» περιλαμβάνονται η αναβάθμιση των τουρκικών F-16 και η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, που παραμένει παγωμένο λόγω της αγοράς ρωσικών S-400. Αν και το Κογκρέσο έχει εγκρίνει την πώληση νέων F-16 Viper, η Άγκυρα δεν ενδιαφέρεται πλέον για τα κιτ αναβάθμισης των παλαιών μαχητικών, λόγω κόστους. Όσο για το ζήτημα των F-35, η στάση των ΗΠΑ παραμένει αμετακίνητη, εκτός εάν η Άγκυρα απομακρύνει τους S-400 – πιθανόν αποθηκεύοντάς τους εκτός Τουρκίας, όπως συνέβη με τους S-300 της Κύπρου στη Σούδα.

Πρόσθετη ένταση προκάλεσε η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για ανησυχίες των ΗΠΑ σχετικά με τη σύλληψη του Εκρέμ Ιμάμογλου και τις διαδηλώσεις στην Τουρκία. Αν και η Άγκυρα διέψευσε ότι τέθηκαν τέτοια ζητήματα στη συνάντηση Φιντάν – Ρούμπιο, η Ουάσιγκτον επέμεινε ότι η τοποθέτηση Ρούμπιο ήταν σαφής και εκφράστηκε επίσημα.

Τέλος, το ενδεχόμενο ανταλλαγής επισκέψεων Τραμπ – Ερντογάν βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση. Για να αποδώσει η φημολογούμενη προσωπική χημεία των δύο ηγετών, απαιτούνται χρόνος, πολιτική βούληση και οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο ΝΑΤΟϊκών συμμάχων.

4. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
   ΣΥΝΟΔΟΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

Σύνοδος ηγετών για την Ουκρανία πραγματοποιείται σήμερα στο Παρίσι με τη συμμετοχή 31 χωρών, μεταξύ των οποίων ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Η διάσκεψη επικεντρώνεται σε τέσσερα βασικά επιχειρησιακά σημεία: την άμεση στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ουκρανία, τις προϋποθέσεις για μια πλήρη και επαληθεύσιμη κατάπαυση του πυρός, την ενίσχυση της αμυντικής της ικανότητας και τη μελλοντική δημιουργία ευρωπαϊκής «δύναμης εξασφάλισης» της ειρήνης.

Η Γαλλία εκτιμά πως οι ΗΠΑ δεν αντιτίθενται στην ιδέα αυτή και συνεχίζουν διαβουλεύσεις με τη Μόσχα. Θετικά αξιολογούνται, σύμφωνα με πηγή του Ελιζέ, πρόσφατες συμφωνίες ΗΠΑ-Ρωσίας για την προστασία ενεργειακών υποδομών, τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα και τα λιμάνια, χωρίς ωστόσο να αρκούν για συνολική ειρήνη.

Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν θα έχει απόψε συνάντηση με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Στη διάσκεψη θα συμμετάσχει και η Τουρκία, όχι όμως σε επίπεδο Προέδρου. Το Παρίσι επανέλαβε τη θέση του υπέρ της άμεσης απελευθέρωσης του Ιμάμογλου και υπέρ μιας δημοκρατικής Τουρκίας που σέβεται τις ευρωπαϊκές αξίες.

5. ΑΝΑΛΥΣΗ | Ευρωπαϊκή Ασπίδα 150 δισ. για Ελλάδα και Κύπρο

Βρυξέλλες και Αθήνα συντονίζουν –έστω και με διαφορετικές αφετηρίες– τα ρολόγια τους στον τομέα της άμυνας. Η πρόταση της Κομισιόν για δημιουργία κοινού αμυντικού Ταμείου ύψους 150 δισ. ευρώ και την εξαίρεση αμυντικών δαπανών έως 1,5% του ΑΕΠ από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς την περίοδο 2025–2028, δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις και για τον ελληνικό εξοπλιστικό σχεδιασμό.

Το 12ετές πρόγραμμα ανανέωσης των Ενόπλων Δυνάμεων που αναμένεται να ανακοινώσει η κυβέρνηση, έρχεται μετά από δύο δεκαετίες χαμηλών επενδύσεων στον τομέα, με σημαντικά προβλήματα υποστήριξης υλικού και γερασμένων οπλικών συστημάτων. Ωστόσο, η αισιοδοξία μετριάζεται από τέσσερις κρίσιμους παράγοντες:

Πρώτον, οι προτάσεις της Κομισιόν δεν έχουν ακόμα εγκριθεί και ενδέχεται να τροποποιηθούν λόγω πιέσεων από ισχυρά κράτη-μέλη.

Δεύτερον, αβέβαιο παραμένει το πώς θα χρηματοδοτηθεί το Ταμείο, καθώς η Γερμανία απορρίπτει την έκδοση ευρωομολόγου, στερώντας από την Ελλάδα την προοπτική φθηνής ευρωπαϊκής δανειοδότησης.

Τρίτον, σοβαρά είναι τα προβλήματα στην ελληνική αμυντική βιομηχανία. Η ΕΑΒ και τα ΕΑΣ δυσκολεύονται να αναλάβουν μεγάλα έργα, με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως η Intracom Defense –που έχει πλέον εξαγοραστεί από ισραηλινή εταιρεία.

Τέταρτον, εντείνονται οι πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες για στενότερη συνεργασία ΝΑΤΟ και Ε.Ε., εκφράζοντας επιφυλάξεις για τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που δεν περιλαμβάνουν τις αμερικανικές αμυντικές βιομηχανίες.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Μέγαρο Μαξίμου καλείται να προχωρήσει με απόλυτη διαφάνεια στην υλοποίηση του εξοπλιστικού σχεδιασμού, με διεθνείς διαγωνισμούς και χωρίς “προτιμητέους” προμηθευτές, ώστε να αποφευχθούν σκιές και αμφιβολίες γύρω από ένα πρόγραμμα στρατηγικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια.