Στο Κέντρο κάτι συμβαίνει. Οι Προεδρικές του 2028 απέχουν ακόμη, αλλά η αγωνία για την εξεύρεση υποψηφίου έχει ήδη αρχίσει. Ονόματα ακούγονται, δημοσκοπήσεις γίνονται, «διεισδύσεις» στην Κεντροδεξιά μετριούνται και εσχάτως στο κάδρο μπήκε και ο Κυριάκος Κενεβέζος.

Μέχρι εδώ, όλα φυσιολογικά. Υπάρχει όμως μια μικρή λεπτομέρεια: ο προηγούμενος Χριστοδουλίδης είναι ακόμη στο Προεδρικό. Και είναι ο Πρόεδρος που οι ίδιες κεντρώες δυνάμεις βοήθησαν αποφασιστικά να εκλεγεί το 2023, συμμετέχοντας στη συνέχεια στη διακυβέρνησή του και αποκτώντας υπουργεία, διορισμούς και πολιτική παρουσία στην εξουσία.

Κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον. Αν ο Χριστοδουλίδης δεν τους κάνει, γιατί παραμένουν μαζί του; Αν τους κάνει, γιατί ψάχνουν αντικαταστάτη; Και αν ακόμη δεν έχουν αποφασίσει εάν θα τον στηρίξουν το 2028, γιατί μετρούν από τώρα ποιος μπορεί να πάρει ψήφους από το Κέντρο, ποιος από τον ΔΗΣΥ και ποιος μπορεί να περάσει στον δεύτερο γύρο;

Εκτός αν δεν ψάχνουν Πρόεδρο. Ψάχνουν καλύτερο deal. Γιατί άλλο είναι να πας στον Χριστοδουλίδη το 2027 και να του πεις «Πρόεδρε, είμαστε μαζί σου» και άλλο να του πεις «Πρόεδρε, έχουμε κι άλλες επιλογές». Το δεύτερο αποκτά σαφώς μεγαλύτερη αξία όταν αρχίσει η συζήτηση για συμμαχίες, υπουργεία, διορισμούς και την επόμενη ημέρα της εξουσίας.

Ίσως, λοιπόν, το Κέντρο να μη χρειάζεται πραγματικά έναν νέο Χριστοδουλίδη. Ίσως χρειάζεται να πείσει τον σημερινό Χριστοδουλίδη ότι μπορεί να βρει άλλον Χριστοδουλίδη. Κενεβέζος σήμερα, κάποιος άλλος αύριο και ένας τρίτος μεθαύριο. Το casting μπορεί να συνεχίζεται μέχρι να βρεθεί ο κατάλληλος υποψήφιος — ή μέχρι να επιτευχθεί η κατάλληλη συμφωνία.

Και εδώ βρίσκεται τελικά το ερώτημα που έχει πραγματικό παραπολιτικό ενδιαφέρον: Θέλει το Κέντρο άλλον Πρόεδρο ή θέλει περισσότερη εξουσία από τον ίδιο Πρόεδρο;

Γιατί, πριν αρχίσει η αναζήτηση του διαδόχου, καλό θα ήταν να θυμηθούν μια μικρή λεπτομέρεια:

Ψάχνουν τον νέο Χριστοδουλίδη. Ο παλιός, πάντως, είναι ακόμη στο Προεδρικό.

Μακιαβέλι

Το δίλημμα για τον Νίκο Χριστοδουλίδη δεν είναι αν χρειάζεται τις ψήφους του ΕΛΑΜ. Τις χρειάζεται. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να μετατρέψει την εκλογική ανάγκη σε ανοικτή πολιτική συμμαχία χωρίς να χάσει περισσότερα απ’ όσα θα κερδίσει.

Υπάρχουν πολιτικά φλερτ που όλοι βλέπουν, αλλά κανείς δεν βιάζεται να επισημοποιήσει. Και υπάρχει λόγος.

Στην περίπτωση Χριστοδουλίδη–ΕΛΑΜ, το πρόβλημα δεν βρίσκεται τόσο στην κάλπη όσο στη φωτογραφία. Άλλο οι ψηφοφόροι του ΕΛΑΜ να επιλέξουν Χριστοδουλίδη στον δεύτερο γύρο και άλλο οι δύο πλευρές να καθίσουν πριν από τον πρώτο στο ίδιο τραπέζι και να ανακοινώσουν συμμαχία.

Η πρώτη περίπτωση είναι εκλογική αριθμητική. Η δεύτερη είναι πολιτική ταυτότητα.

Το φιλί που μπορεί να τρομάξει το Κέντρο

Και εδώ μπαίνει το ΔΗΚΟ στην εξίσωση.

Μπορεί να συμμετέχει άνετα σε μια προεδρική συμμαχία στην οποία το ΕΛΑΜ θα αποτελεί πλέον επίσημο εταίρο; Και τι θα κάνουν οι μετριοπαθείς ψηφοφόροι του Κέντρου ή οι συναγερμικοί που εξακολουθούν να βλέπουν θετικά τον Χριστοδουλίδη;

Μια ανοικτή συμφωνία με το ΕΛΑΜ μπορεί να ενισχύσει τον Χριστοδουλίδη από τα δεξιά, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργήσει διαρροές από το Κέντρο.

Κάπου εδώ βρίσκεται και η μεγάλη παγίδα του 2028:

Ο Χριστοδουλίδης μπορεί να χρειάζεται τις ψήφους του ΕΛΑΜ, χωρίς να τον συμφέρει να χρειάζεται και τη σφραγίδα του.

Γιατί στις Προεδρικές δεν αρκεί να μετράς πόσους φέρνει μια συμμαχία.

Πρέπει να μετράς και πόσους διώχνει.

Μακιαβέλι

Ένα δημοσίευμα που εγείρει περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα απαντά – και η ανάγκη να προστατευθούν οι σχέσεις Κύπρου και Κίνας από τεχνητές εντάσεις.

Ένα νέο δημοσίευμα του βρετανικού Τύπου, με αναφορές σε υποτιθέμενη κινεζική κατασκοπευτική δραστηριότητα γύρω από τις Βρετανικές Βάσεις και ειδικότερα την περιοχή του Ακρωτηρίου, προκαλεί εύλογους προβληματισμούς όχι μόνο για το περιεχόμενό του, αλλά κυρίως για τη σκοπιμότητα, τη χρονική συγκυρία και τον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται να παρουσιαστεί μια υποτιθέμενη «κινεζική απειλή».

Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που φιλοξενούνται στο βρετανικό δημοσίευμα, το ύψος και η τοποθεσία του ξενοδοχειακού συγκροτήματος City of Dreams Mediterranean παρέχουν δυνατότητα οπτικής επαφής με εγκαταστάσεις των Βρετανικών Βάσεων στο Ακρωτήρι. Το ρεπορτάζ φέρεται, μάλιστα, να συνδέει την κινεζική επιχειρηματική παρουσία με το ενδεχόμενο άσκησης πίεσης για εγκατάσταση εξοπλισμού συλλογής πληροφοριών.

Εδώ, όμως, αρχίζουν τα σοβαρά ερωτήματα.

Άλλο η λήψη μέτρων ασφαλείας από μια στρατιωτική δύναμη και άλλο η δημιουργία ενός αφηγήματος περί «κινεζικής κατασκοπείας» στηριζόμενου σε υποθέσεις, ενδεχόμενα και σενάρια. Η δημοσιογραφία οφείλει να διαχωρίζει με απόλυτη σαφήνεια τα επιβεβαιωμένα στοιχεία από τις εκτιμήσεις των υπηρεσιών ασφαλείας και, κυρίως, από τις πολιτικές ερμηνείες που μπορεί να δοθούν σε αυτά.

Η αναφορά στην Κίνα δεν μπορεί να λειτουργεί ως αυτόματη εξήγηση κάθε ζητήματος ασφαλείας. Πολύ περισσότερο δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως εργαλείο δημιουργίας ενός κλίματος φόβου στην Κύπρο, μιας χώρας που διατηρεί διαχρονικά σημαντικές και πολυεπίπεδες σχέσεις με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.

Η χρονική στιγμή του δημοσιεύματος, αλλά και η ένταση με την οποία προβάλλεται η συγκεκριμένη υπόθεση, είναι στοιχεία που δικαιολογημένα προκαλούν πολιτικές συζητήσεις.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που διερωτώνται κατά πόσον πίσω από τέτοιες αναφορές υπάρχει ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης του αφηγήματος περί κινεζικής απειλής, προκειμένου να δικαιολογηθούν αυξημένα μέτρα ασφαλείας, στρατιωτικές υποδομές και εντονότερη παρουσία γύρω από τις Βρετανικές Βάσεις.

Και εδώ η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική.

Δεν είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται, άμεσα ή έμμεσα, να δημιουργηθεί από εξωτερικούς παράγοντες ένα κλίμα καχυποψίας γύρω από τις σχέσεις Κύπρου–Κίνας. Κατά το παρελθόν, υπήρξαν παρεμβάσεις και πιέσεις από πλευρές που αυτοπροσδιορίζονται ως «εταίροι» της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι οποίες επιχείρησαν να επηρεάσουν τις σχέσεις της Λευκωσίας με το Πεκίνο. Οι προσπάθειες αυτές, ανεξαρτήτως της μορφής που έλαβαν, δεν κατάφεραν να ακυρώσουν τους ιστορικούς δεσμούς και την αμοιβαία συνεργασία των δύο χωρών.

Η Κύπρος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως χώρος όπου τρίτες χώρες θα καθορίζουν με ποιους θα αναπτύσσει οικονομικές, διπλωματικές και πολιτικές σχέσεις. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει κάθε δικαίωμα να διατηρεί ανοικτούς διαύλους με την Κίνα, όπως και με κάθε άλλη χώρα, με βάση τα δικά της εθνικά συμφέροντα.

Όσο για τις αναφορές περί «κατασκοπείας από τις ταράτσες», η όλη επιχειρηματολογία προκαλεί, τουλάχιστον, απορίες. Στη σύγχρονη εποχή της δορυφορικής παρακολούθησης, των προηγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων και των τεχνολογιών συλλογής πληροφοριών, η εικόνα ενός υποτιθέμενου κατασκόπου που χρειάζεται να βρίσκεται στην ταράτσα ενός ξενοδοχείου για να παρακολουθεί μια στρατιωτική βάση μοιάζει περισσότερο με σενάριο που εξυπηρετεί ένα επικοινωνιακό αφήγημα παρά με τεκμηριωμένη ανάλυση μιας σύγχρονης απειλής.

Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις δεν πρέπει να προστατεύονται. Σημαίνει όμως ότι η ασφάλεια δεν μπορεί να μετατρέπεται σε πρόσχημα για πολιτικές πιέσεις, ούτε η Κίνα να παρουσιάζεται χωρίς αποδείξεις ως ο μόνιμος ύποπτος.

Το συγκεκριμένο δημοσίευμα θα πρέπει, συνεπώς, να αντιμετωπιστεί με ψυχραιμία αλλά και με αυστηρή κριτική ματιά. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει λόγο να συμμετάσχει σε ένα παιχνίδι εντυπώσεων που μπορεί να πλήξει τις εξαιρετικές σχέσεις της με την Κίνα.

Η Λευκωσία οφείλει να υπερασπιστεί την ανεξάρτητη εξωτερική της πολιτική, να απαιτεί τεκμηρίωση για κάθε σοβαρή καταγγελία και να μην επιτρέπει σε κανέναν, φίλο ή «εταίρο», να υπονομεύει τις σχέσεις της με χώρες που αποτελούν σημαντικούς διεθνείς συνομιλητές.

Οι καιροί απαιτούν ψυχραιμία, σοβαρότητα και καθαρό μυαλό. Όχι κινδυνολογία, όχι κατασκευασμένους εχθρούς και, κυρίως, όχι νέες απόπειρες διασάλευσης των σχέσεων Κύπρου–Κίνας.

ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ