Τριμερής συνάντηση πραγματοποιείται σήμερα ανάμεσα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ερσίν Τατάρ, στο πλαίσιο της 80ής Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη.

Η σύνοδος συγκαλείται από τον κ. Γκουτέρες, σε συνέχεια της Πολυμερούς Διάσκεψης που έλαβε χώρα τον Ιούλιο στη Νέα Υόρκη, και εντάσσεται στη συνεχιζόμενη προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό. Μετά την κατ’ ιδίαν συνάντηση που είχε την Πέμπτη με τον Γενικό Γραμματέα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι ο κ. Γκουτέρες παραμένει προσηλωμένος στο στόχο της αναβίωσης των συνομιλιών. Τόνισε ότι ο ρεαλιστικός σκοπός της σημερινής τριμερούς είναι η αποτίμηση της τρέχουσας κατάστασης και η προετοιμασία της επόμενης συνάντησης, η οποία εκτιμάται πως θα πραγματοποιηθεί μετά τις εκλογές στα κατεχόμενα στις 19 Οκτωβρίου. Υπολόγισε δε ότι εντός Νοεμβρίου μπορεί να συγκληθεί διευρυμένη διάσκεψη με στόχο την επανεκκίνηση των συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά, όπως διαμηνύεται από τη Λευκωσία, προσέρχεται προετοιμασμένη για όλα τα ενδεχόμενα.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης βρίσκεται από το προηγούμενο Σάββατο στη Νέα Υόρκη, όπου προσφώνησε την Ολομέλεια της Γενικής Συνέλευσης, ενώ μετά την τριμερή με τον ΓΓ του ΟΗΕ και τον κ. Τατάρ αναμένεται να επιστρέψει στην Κύπρο.

«Είμαστε ρεαλιστές για λύση Κυπριακού», τονίζει ο Πρόεδρος

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μιλώντας στο δείπνο της Ομοσπονδίας Κυπριακών Οργανώσεων Αμερικής στη Νέα Υόρκη την Παρασκευή, υπογράμμισε ότι η κυπριακή ηγεσία προσεγγίζει το ζήτημα με απόλυτο ρεαλισμό, αναγνωρίζοντας πως το διεθνές δίκαιο από μόνο του δεν αρκεί για την απελευθέρωση της πατρίδας.

«Στο σημερινό ρευστό και συχνά άναρχο διεθνές περιβάλλον, τα συμφέροντα υπερισχύουν του δικαίου. Σε αυτό το πλαίσιο, τα τελευταία δυόμιση χρόνια επιδιώκουμε να ταυτίσουμε τα συμφέροντα της Κύπρου με αυτά ισχυρών χωρών, αποδεικνύοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι μόνο το Κυπριακό πρόβλημα, αλλά και αξιόπιστος παράγοντας που μπορεί να δίνει λύσεις, ιδίως στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, περιοχή υψίστης γεωστρατηγικής σημασίας», ανέφερε.

Στην ομιλία του, ο Πρόεδρος εξέφρασε θερμές ευχαριστίες προς την κυπριακή ομογένεια. «Κάθε φορά που συναντώ τη διασπορά μας εδώ στη Νέα Υόρκη, νιώθω την ίδια ζεστασιά και αγάπη», είπε, χαρακτηρίζοντας τους ομογενείς «τους πιο αυθεντικούς πρεσβευτές της Κύπρου».

Αναφορικά με το Κυπριακό, σημείωσε ότι δυστυχώς η φετινή συνάντηση γίνεται με την πατρίδα να παραμένει υπό κατοχή, 51 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, με εκτοπισμένους, αγνοούμενους και πρόσφυγες. Τόνισε ότι από την αρχή της διακυβέρνησής του καταβάλλεται μεθοδική προσπάθεια για επανέναρξη διαπραγματεύσεων, υπογραμμίζοντας ότι «μετά από επτά χρόνια στασιμότητας πετύχαμε την ενεργοποίηση του διεθνούς παράγοντα», μέσα από τις πολυμερείς διασκέψεις σε Γενεύη και Νέα Υόρκη.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύνδεση των ευρωτουρκικών σχέσεων με την πορεία του Κυπριακού και στη σαφή ενίσχυση της εμπλοκής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραπέμποντας τόσο στην επιστολή των Προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Επιτροπής προς τον ΓΓ του ΟΗΕ όσο και στον διορισμό ειδικής προσωπικότητας από πλευράς ΕΕ.

Επισήμανε επίσης ότι η Κύπρος έχει αναδείξει τον ρόλο της μέσα από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, όπως ο θαλάσσιος διάδρομος για ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα και η διαθεσιμότητά της να λειτουργήσει ως κόμβος απεγκλωβισμού πολιτών. Συνέδεσε την εικόνα αυτή με την επικείμενη κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το 2026, λέγοντας ότι στόχος είναι να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο το αποτύπωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και να αποδειχθεί η συμβολή της στην ευρωπαϊκή ενοποίηση.

«Αποδείξαμε ότι η χώρα μας δεν αποτελεί μέρος του προβλήματος αλλά μέρος της λύσης, και ότι παραμένει ένα σταθερό, προβλέψιμο και αξιόπιστο κράτος στην περιοχή», τόνισε.

Αναφέρθηκε επίσης σε μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονιστικές τομές. «Βρισκόμαστε στο 2025 και τολμούμε να προχωρήσουμε μπροστά, να ενισχύσουμε το κράτος δικαίου και να καταπολεμήσουμε τη διαφθορά», ανέφερε, ενώ έκανε λόγο και για διεθνή εκστρατεία «rebranding» με δράσεις σε Νέα Υόρκη, Τέξας, Silicon Valley και Καναδά, όπου παρατηρείται αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον. Τόνισε ότι, παρά τις διεθνείς κρίσεις, η Κύπρος διατηρεί από τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη (3,4%), με δημόσιο χρέος κάτω του 60% και ανεργία σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Σημείωσε ότι για να μπορέσει η Κύπρος να διεκδικήσει αποτελεσματικά λύση στο Κυπριακό – το ύψιστο εθνικό ζήτημα – πρέπει να ενισχύονται όλοι οι παράγοντες ισχύος της χώρας, καθώς «μια αδύναμη οικονομικά και ευάλωτη Κυπριακή Δημοκρατία είναι περισσότερο εκτεθειμένη σε εξωτερικές πιέσεις».

Ειδική μνεία έκανε στην πρωτοβουλία Minds in Cyprus, που επιδιώκει να αντιστρέψει τη διαρροή επιστημόνων, προσφέροντας κίνητρα για την επιστροφή Κυπρίων. «Ξεκινήσαμε από το Λονδίνο και θα συνεχίσουμε σε άλλες πόλεις, συμπεριλαμβανομένης και της Νέας Υόρκης», σημείωσε.

Ολοκληρώνοντας, ευχαρίστησε την Επιτροπή Βοήθειας Παιδιών της Κύπρου για τη διαχρονική προσφορά της σε παιδιά προσφύγων και ευάλωτων οικογενειών.

Τατάρ: «Οι συνομιλίες για ομοσπονδία έχουν εξαντληθεί»

Οι συνομιλίες για ομοσπονδιακή λύση έχουν εξαντληθεί και μια διαρκής διευθέτηση μπορεί να επιτευχθεί μόνο στη βάση της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος, δήλωσε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ερσίν Τατάρ μετά τη συνάντησή του την Παρασκευή με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Υποστήριξε ότι προσέρχεται στην τριμερή με «εποικοδομητική διάθεση» και «αισιοδοξία», δίνοντας έμφαση σε πρακτικά ζητήματα, όπως τα οδοφράγματα, η ηλεκτρική ενέργεια και το νερό.

Ο κ. Τατάρ ευχαρίστησε τον κ. Γκουτέρες για τις «πολύτιμες προσπάθειες ενίσχυσης της εμπιστοσύνης και συνεργασίας στην Κύπρο», καθώς και την απεσταλμένη του Μαρία Άνχελα Ολγκίν για την προετοιμασία της διαδικασίας.

Εξέφρασε αλληλεγγύη προς τον παλαιστινιακό λαό, σημειώνοντας ότι οι Τουρκοκύπριοι παρακολουθούν με «ανησυχία και θλίψη» τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ενώ χαιρέτισε την αναγνώριση της Παλαιστίνης από πολλές χώρες. Παράλληλα, ευχαρίστησε τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος κάλεσε τη διεθνή κοινότητα «να αναγνωρίσει επίσημα την τδβκ» και να τερματίσει – όπως είπε – «την άδικη απομόνωση του τουρκοκυπριακού λαού».

Για την επικείμενη τριμερή, υπογράμμισε ότι θα συμμετάσχει «με καλή θέληση και αισιοδοξία», επιδιώκοντας πρόοδο σε πρακτικά θέματα που μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητα και τις επαφές των δύο κοινοτήτων.

Επανέλαβε ότι οι διαπραγματεύσεις στη βάση της ομοσπονδίας έχουν «φτάσει στο τέλος τους», τονίζοντας ότι από το 1968 μέχρι το Κραν Μοντανά το 2017, η κατάληξη ήταν πάντα η ίδια: απόρριψη από την ελληνοκυπριακή πλευρά, η οποία – όπως ισχυρίστηκε – δεν θέλει να μοιραστεί εξουσία και ευημερία με τους Τουρκοκύπριους. Κατά τον ίδιο, οποιαδήποτε λύση πρέπει να στηρίζεται στην «κυριαρχική ισότητα και στο ίσο διεθνές καθεστώς» των Τουρκοκυπρίων.

Μέχρι τότε, πρότεινε συνεργασία σε τομείς όπως εμπόριο, υγεία, περιβάλλον και διαχείριση φυσικών πόρων, σημειώνοντας ότι ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες και η ενεργειακή ασφάλεια καταδεικνύουν πως η συνεργασία δεν είναι επιλογή αλλά αναγκαιότητα.

Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά προσέρχεται στη Νέα Υόρκη «με καλή πίστη» και πως ακόμη και χωρίς επίσημες διαπραγματεύσεις, μπορούν να υλοποιηθούν «σημαντικά έργα» που θα ωφελήσουν και τις δύο κοινότητες, αποδεικνύοντας στη διεθνή κοινότητα τη διάθεση συνεργασίας.