IBNA
26 Χρόνια από τους Βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία
Ήταν Τετάρτη, 24 Μαρτίου 1999. Μια συνηθισμένη ανοιξιάτικη ημέρα που έμελλε να σημαδέψει τη σύγχρονη ιστορία της Σερβίας. Το βράδυ, καθώς πολλοί ετοιμάζονταν να παρακολουθήσουν την αγαπημένη τους λατινοαμερικανική σαπουνόπερα «Esmeralda» ή την ιστορική σερβική ταινία «The Battle of Kosovo», η πραγματικότητα άλλαζε δραματικά.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο τότε πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας (ΟΔΓ), Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, ανακοίνωνε: «Η χώρα μας βρίσκεται σε πόλεμο».
Οι σειρήνες του αεροπορικού συναγερμού ήχησαν στις 8:00 μ.μ., όμως οι πρώτες επιθέσεις είχαν ήδη ξεκινήσει. Πέντε λεπτά νωρίτερα, στις 7:55 μ.μ., πύραυλοι κρουζ που εκτοξεύτηκαν από πλοία του ΝΑΤΟ στην Αδριατική χτύπησαν στρατιωτικούς στόχους στην Πρίστινα και το Κοσσυφοπέδιο. Ένας από αυτούς έπληξε το στρατιωτικό αεροδρόμιο Batajnica, προκαλώντας την πρώτη απώλεια. Μέσα στη νύχτα, ακολούθησαν χτυπήματα σε στρατώνες και αντιαεροπορικές μονάδες στο Prokuplje, το Kuršumlija και άλλες περιοχές.
Οι πολίτες, αν και δεν έβλεπαν τον εχθρό, αντιλαμβάνονταν τον πόλεμο με όλες τις αισθήσεις τους. Πολύ γρήγορα έμαθαν νέες λέξεις: Tomahawk, B-52, Aviano (η βάση απ’ όπου απογειώνονταν τα αεροσκάφη του ΝΑΤΟ). Και, φυσικά, αναρωτήθηκαν: «Γιατί μας βομβαρδίζουν;»
Η στρατιωτική επιχείρηση του ΝΑΤΟ ήρθε ως απάντηση στις πολύμηνες συγκρούσεις μεταξύ του Γιουγκοσλαβικού Στρατού και των σερβικών αστυνομικών δυνάμεων με μέλη του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου (UCK). Αν και οι συγκρούσεις ξεκίνησαν το 1996-97, το 1998 κλιμακώθηκαν σε πόλεμο πλήρους κλίμακας.
Η αφορμή για την επέμβαση ήταν η σφαγή στο χωριό Račak στις 15 Ιανουαρίου 1999, όπου 45 Αλβανοί σκοτώθηκαν. Ο ΟΑΣΕ, μέσω του Αμερικανού διπλωμάτη William Walker, κατηγόρησε τη σερβική πλευρά για σφαγή αμάχων. Αντίθετα, οι σερβικές αρχές υποστήριξαν ότι επρόκειτο για μέλη του UCK που σκοτώθηκαν σε μάχη.
Οι ειρηνευτικές συνομιλίες στη Γαλλία (Ραμπουγιέ) κατέρρευσαν στις 23 Μαρτίου 1999. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, ο Αμερικανός διαμεσολαβητής Richard C. Holbrooke εγκατέλειψε το Βελιγράδι, δίνοντας το σήμα ότι η στρατιωτική επέμβαση ήταν αναπόφευκτη.
Η εντολή για την επίθεση, την πρώτη που εξαπέλυσε το ΝΑΤΟ εναντίον κυρίαρχου κράτους, δόθηκε από τον Γενικό Γραμματέα της Συμμαχίας, Javier Solana, στον Αμερικανό Στρατηγό Wesley Clark. Έτσι, στις 24 Μαρτίου 1999 ξεκίνησε η επιχείρηση που στη Σερβία ονομάστηκε «Ελεήμων Άγγελος», αν και το ΝΑΤΟ δεν υιοθέτησε ποτέ αυτόν τον όρο.
Η εκστρατεία διήρκεσε 78 ημέρες και άφησε πίσω της χιλιάδες νεκρούς και τεράστιες καταστροφές:
Απώλειες ανθρώπινων ζωών:
1.008 στρατιώτες και αστυνομικοί της ΟΔΓ.
2.500 άμαχοι (σύμφωνα με τη σερβική κυβέρνηση), μεταξύ αυτών 89 παιδιά.
Από 489 έως 527 άμαχοι (σύμφωνα με τη Human Rights Watch).
6.000 τραυματίες, εκ των οποίων 2.700 παιδιά.
Επιχειρήσεις, Στόχοι και Υλικές ζημιές:
-22.000 τόνοι βομβών έπληξαν τη χώρα.
-2.300 αεροπορικές επιδρομές.
-Το 50% της παραγωγικής ικανότητας της Σερβίας και το 1/3 της ηλεκτρικής ενέργειας καταστράφηκαν.
-Στόχοι: στρατιωτικές βάσεις, γέφυρες, νοσοκομεία, μέσα ενημέρωσης (όπως το RTS, όπου σκοτώθηκαν 16 υπάλληλοι), ακόμη και η κινεζική πρεσβεία στο Βελιγράδι.
Στις 27 Μαρτίου, η σερβική αεράμυνα κατέρριψε ένα αμερικανικό Lockheed F-117A «Night Hawk», το πρώτο και μοναδικό μέχρι σήμερα stealth αεροσκάφος που καταστράφηκε σε μάχη. Ο πιλότος Dale Zelko διασώθηκε μετά από έξι ώρες.
Στις 10 Ιουνίου 1999, μετά από έντονες διαπραγματεύσεις, υπογράφηκε η Συμφωνία του Κουμάνοβο μεταξύ της ΟΔΓ και του ΝΑΤΟ.
-Ο σερβικός στρατός και η αστυνομία αποχώρησαν από το Κοσσυφοπέδιο.
-Η διεθνής ειρηνευτική δύναμη KFOR ανέλαβε τον έλεγχο με 37.200 στρατιώτες από 36 χώρες.
-Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε το Ψήφισμα 1244, που προέβλεπε τη διοίκηση του Κοσσυφοπεδίου από την UNMIK.
Ο Slobodan Milosevic, εμφανιζόμενος στην τηλεόραση, δήλωσε: «Η επιθετικότητα τελείωσε, η ειρήνη νίκησε τη βία. Αγαπητοί πολίτες, καλή ειρήνη σε εσάς».
Το 2008, το Κοσσυφοπέδιο κήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία του. Σήμερα, η Σερβία δεν το αναγνωρίζει, ενώ οι συνομιλίες για την εξομάλυνση των σχέσεων συνεχίζονται. Η ιστορία δεν έχει ακόμη τελειώσει. 26 χρόνια μετά, η μνήμη των 78 ημερών παραμένει ζωντανή, τόσο για τη Σερβία όσο και για τη διεθνή κοινότητα.
ΠΗΓΗ: IBNA
IBNA
Τηλεφωνική διπλωματία της Ουάσινγκτον με Άγκυρα και Δαμασκό: Στο επίκεντρο Συρία, Γάζα και περιφερειακή σταθερότητα
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Σύρος Πρόεδρος υπογράμμισε την ανάγκη για συντονισμένες διεθνείς πρωτοβουλίες με στόχο την αποτροπή της επανεμφάνισης τρομοκρατικών οργανώσεων, κάνοντας ειδική μνεία στο Ισλαμικό Κράτος. Παράλληλα, επισήμανε ότι η «νέα Συρία» επιδιώκει συνεργασία με όλους τους διεθνείς δρώντες στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού και των κοινών συμφερόντων. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη σημασία του διαλόγου ως θεμελιώδους εργαλείου για την επίλυση περιφερειακών διαφορών, με τον Ahmed Sharaa να τονίζει ότι η ενεργή διπλωματία συνιστά τη μοναδική οδό για την υπέρβαση των χρόνιων κρίσεων της περιοχής.
Από την πλευρά του, ο Donald Trump εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πορεία των πολιτικών που αφορούν τη Συρία και τη Μέση Ανατολή ευρύτερα, επαναβεβαιώνοντας τη στήριξη των Ηνωμένες Πολιτείες στις προσδοκίες του συριακού λαού για τη δημιουργία ενός ενωμένου και ισχυρού κράτους. Χαιρέτισε, επίσης, την παράταση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και των κουρδικών δυνάμεων, καθώς και τις συμφωνίες που αφορούν την ενσωμάτωση ένοπλων σχηματισμών, συμπεριλαμβανομένων των Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις, στους επίσημους κρατικούς θεσμούς.
Στην ατζέντα της τηλεφωνικής επικοινωνίας Trump–Sharaa περιλήφθηκαν και οικονομικά ζητήματα, με τον Αμερικανό Πρόεδρο να δηλώνει ότι η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να στηρίξει την ανοικοδόμηση της Συρίας μέσω της ενθάρρυνσης επενδύσεων και της διαμόρφωσης ενός ελκυστικού περιβάλλοντος για το κεφάλαιο. Όπως υπογράμμισε, η οικονομική σταθερότητα της χώρας αποτελεί βασικό πυλώνα για τη συνολική σταθερότητα της Μέσης Ανατολής.
Οι διαδοχικές αυτές τηλεφωνικές επαφές καταδεικνύουν την προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των διπλωματικών ισορροπιών στην περιοχή, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να διατηρούν ενεργό ρόλο τόσο στις σχέσεις με την Τουρκία όσο και στη συριακή μετάβαση. Πρόκειται για μια περίοδο κατά την οποία η περιφερειακή σταθερότητα, η ασφάλεια και η ανθρωπιστική διάσταση εξακολουθούν να αποτελούν αλληλένδετες και κρίσιμες προκλήσεις.
ΠΗΓΗ: IBNA
IBNA
Η ρωσική SVR κατά Βαρθολομαίου: Εκκλησία, γεωπολιτική και το νέο μέτωπο της «ήπιας ισχύος»
50 +1 χρόνια μετά
‘Eρχιουρμαν – Ολγκίν: Τριμερής στον ορίζοντα με επίκεντρο μεθοδολογία, ΜΟΕ και κρίσιμες λύσεις στον Άγιο Δομέτιο
Η πρώτη κατ’ ιδίαν συνάντηση μεταξύ του Tufan Erhürman και της προσωπικής εκπροσώπου του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό, María Ángela Holguín, ολοκληρώθηκε έπειτα από περίπου μία ώρα εντατικών συνομιλιών, σε κλίμα που και οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν παραγωγικό. Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε τρεις βασικούς άξονες: τη μεθοδολογία που προτείνει η τουρκοκυπριακή πλευρά, το πακέτο των δέκα μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, καθώς και τα πρακτικά ζητήματα που έχουν προκύψει στα οδοφράγματα, με επίκεντρο τον Άγιο Δομέτιο.
Ο Erhürman παρουσίασε αναλυτικά την «μεθοδολογία τεσσάρων σημείων» που προτείνει η τουρκοκυπριακή πλευρά, εξηγώντας στη Holguín τη λογική και τον σκοπό κάθε παραμέτρου. Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσέγγιση αυτή στοχεύει στη δημιουργία ενός πλαισίου εργασίας που θα επιτρέψει τη συστηματική και αποτελεσματική προώθηση της διαδικασίας. Παράλληλα, ενημέρωσε την ειδική απεσταλμένη για το πακέτο των δέκα μέτρων που παρουσίασε στην πρόσφατη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, το οποίο περιλαμβάνει τόσο ζητήματα καθημερινότητας όσο και πρωτοβουλίες που μπορούν να βελτιώσουν το κλίμα μεταξύ των δύο κοινοτήτων.
Ιδιαίτερη μνεία έγινε στα σημεία διέλευσης Λουρουτζίνας, Μιας Μηλιάς και Πυρόι, καθώς και στο έργο εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών στη νεκρή ζώνη, χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Erhürman τόνισε ότι πρόκειται για πρωτοβουλίες με άμεσες θετικές συνέπειες για την καθημερινότητα των πολιτών, εφόσον υπάρξει τεχνική πρόοδος και πολιτική βούληση.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στο οδόφραγμα του Αγίου Δομετίου, όπου η συμφόρηση των τελευταίων ημερών έχει προκαλέσει έντονη ταλαιπωρία. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης επισήμανε ότι πριν ξεκινήσουν τα έργα στη νεκρή ζώνη, είχε προηγηθεί επιτόπια επίσκεψη για εντοπισμό των προβλημάτων, τα οποία παραμένουν άλυτα λόγω της περιορισμένης λειτουργίας των φυλακίων ελέγχου στη νότια πλευρά. Σημείωσε ότι το θέμα περιλαμβάνεται επίσης στις δέκα προτάσεις που τέθηκαν ενώπιον του Christodoulides, επιμένοντας πως η λειτουργία τριών νέων θαλάμων και η ενίσχυση του προσωπικού θα έλυνε άμεσα την κατάσταση.
Ο Erhürman αναφέρθηκε και στις δημόσιες τοποθετήσεις στελεχών της Λευκωσίας και Ελληνοκυπρίων πολιτών, που έχουν επίσης επισημάνει καθυστερήσεις και δυσλειτουργίες. Ενημέρωσε τη Holguín ότι βρίσκονται ήδη σε επαφή με τον Ελληνοκύπριο διαπραγματευτή Μενέλαο Μενελάου, ενώ στελέχη της «προεδρίας» του Τουρκοκύπριου ηγέτη – ο Mehmet Dânâ και ο Mustafa Ergüven – έχουν πραγματοποιήσει επιτόπιες διαπιστώσεις στον Άγιο Δομέτιο.
Με έμφαση, ο Erhürman είπε στη Holguín ότι η επίλυση του ζητήματος είναι εφικτή εφόσον ληφθούν υπόψη οι τεχνικές εισηγήσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς. «Όταν δεν μπορούμε να προχωρήσουμε ούτε σε τόσο απλά ζητήματα, είναι λογικό να προβληματίζεται κανείς για το πώς θα προχωρήσουμε στα δυσκολότερα», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας να γίνουν άμεσα οι απαραίτητες ενέργειες ώστε να μη συνεχιστεί η καθημερινή ταλαιπωρία των πολιτών.
Η Holguín, από την πλευρά της, δήλωσε ικανοποιημένη που βρίσκεται εκ νέου στην Κύπρο και συνεχάρη τον Erhürman για την ανάληψη της ηγεσίας της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Χαρακτήρισε τη συνάντηση «θετική και χρήσιμη» και εξέφρασε την πρόθεσή της να φιλοξενήσει την επόμενη εβδομάδα συνάντηση των δύο ηγετών, με στόχο να υπάρξει «ουσιαστική και συγκεκριμένη πρόοδος». Υπενθύμισε τη σημασία της πρόσφατης συνεδρίασης της Τεχνικής Επιτροπής για τη Νεολαία στο Αμμάν, την οποία χαρακτήρισε εξαιρετικά παραγωγική, υπογραμμίζοντας πως η νέα ατμόσφαιρα στο νησί αποτελεί θετικό υπόβαθρο για τα επόμενα βήματα.
Η ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ κατέστησε σαφές ότι θα επιδιώξει μια αποδοτική τριμερή συνάντηση με τους δύο ηγέτες μόλις ολοκληρώσει τις διμερείς επαφές της. Ο Erhürman, από την πλευρά του, εξέφρασε ετοιμότητα για οποιαδήποτε νέα συνάντηση ή τεχνική επαφή κριθεί απαραίτητη πριν από την τριμερή, σημειώνοντας πως ελπίζει ότι στα τρία βασικά θέματα που παρουσίασε στη Holguín θα υπάρξει «απτή πρόοδος» στην επόμενη συνεδρίαση.
Σε ερώτηση για την πιθανότητα σύγκλησης νέας συνόδου 5+1, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης απάντησε ότι δεν απορρίπτει τη διαδικασία, αλλά θεωρεί πως χρειάζεται προετοιμασία στη Λευκωσία ώστε να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα τυχόν μελλοντικές συναντήσεις. «Οι προηγούμενες συναντήσεις σε Νέα Υόρκη και Γενεύη δεν απέδωσαν. Στόχος μου είναι οι λύσεις να βρίσκονται εδώ», τόνισε.
Η Holguín, κλείνοντας, σημείωσε ότι η επιτυχία της διαδικασίας προϋποθέτει τη στήριξη των πολιτών προς τους ηγέτες τους: «Ελπίζω σε μια καλή και παραγωγική εβδομάδα», ανέφερε, εκφράζοντας την αισιοδοξία της ότι η νέα δυναμική που διαμορφώνεται στο νησί μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός προόδου στο Κυπριακό.
-
Think Tank1 month agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ1 month agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
Off the Record2 weeks agoΣΥΚΑΣ: Πολιορκία κομμάτων για να είναι υποψήφιος – Λευκωσιάτικη δημοσκόπηση
-
Off the Record2 weeks agoΑνθρωποφαγία από το ΔΗΣΥ καταγγέλλει ο Τορναρίτης
-
Off the Record1 week agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks agoΠώς στήνεται ένα πολιτικό «viral σκάνδαλο»
-
Off the Record1 month agoΕκλογές 2026: Το ποτάμι δεν γυρίζει ΠΙΣΩ…
-
Off the Record1 week agoΕπέκταση της υπηρεσίας των εφέδρων στρατιωτών στην Εθνική Φρουρά μέχρι την ηλικία των 65 ετών
-
Think Tank1 month agoΤο πραξικόπημα των ΤΚ το 1963 | Μία εκπομπή ντοκουμέντο
-
Off the Record2 weeks agoΟ κωμικός θίασος και τα ρεζιλίκια…

