ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΚΟΒΑΛΤΙΟ – Ο ΝΕΟΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ
Eρευνα – Ανάλυση: καθ. Γιάννης Μανιάτης
Με τη συνεργασία των μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών: Παναγιώτη Κούτρα, Αγγελικής Μελά, Γεωργίας Τσομπανίδου
Η πρόσφατη πώληση από αμερικανική εταιρεία των δύο μεγαλύτερων ορυχείων κοβαλτίου του κόσμου στο Κονγκό και η αγορά τους από την κινεζική China Molybdenum ανέδειξαν τη στρατηγική «εισβολή» του Πεκίνου στα ορυχεία κοβαλτίου.
Η «εισβολή» του Πεκίνου στα ορυχεία κοβαλτίου
Η πρόσφατη πώληση από αμερικανική εταιρεία των δύο μεγαλύτερων ορυχείων κοβαλτίου του κόσμου στο Κονγκό (το οποίο έχει το 70% της παγκόσμιας παραγωγής) και η αγορά τους από την κινεζική China Molybdenum ανέδειξαν τη στρατηγική «εισβολή» του Πεκίνου στα ορυχεία κοβαλτίου, που αποτελούν βασικό υλικό για την κατασκευή μπαταριών ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η πράσινη ενεργειακή και η ψηφιακή μετάβαση κινδυνεύουν να μετεξελιχθούν σε στρατηγική «ήττα» της Ε.Ε., αφού η Κίνα ελέγχει τις μεγαλύτερες ποσότητες κρίσιμων μεταλλευμάτων, τόσο για μπαταρίες όσο για αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα. Ετσι, υπάρχει ο κίνδυνος η κατά 40% ενεργειακή εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα της Ε.Ε. από τη Ρωσία να συμπληρωθεί με μια κατά 40% εξάρτηση σε ορυκτές πρώτες ύλες από την Κίνα για κατασκευή αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, καθώς και μπαταριών λιθίου.

Η ανάγκη σε ποσότητες
Είναι τεράστια η αύξηση ποσότητας των κρίσιμων ορυκτών που απαιτούνται για την κατασκευή ηλεκτρικού Ι.Χ., σε σύγκριση με το συμβατικό. Από τα 40 kg/όχημα, οι ανάγκες εκτοξεύονται σε πάνω από 200 kg/όχημα. Τα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα χρειάζονται σημαντικές ποσότητες, με τα υπεράκτια να απαιτούν πάνω από 15.000 kg/ΜW, τα χερσαία πάνω από 10.000 kg/ΜW, ενώ τα φωτοβολταϊκά πάνω από 7.000 kg/ΜW.

Το κορυφαίο γεωπολιτικό παιχνίδι
Οι ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο. Στον τομέα των κρίσιμων μεταλλευμάτων για την πράσινη μετάβαση, το 70% του κοβαλτίου εξορύσσεται στο Κονγκό, πάνω από το 60% των σπάνιων γαιών στην Κίνα, το 55% του λιθίου στην Αυστραλία και πάνω από 30% του νικελίου στην Ινδονησία. Στον τομέα της επεξεργασίας των παραπάνω μεταλλευμάτων, η Κίνα κατέχει από 40 έως 90% της συνολικής επεξεργασίας τους. Η στρατηγική της κινεζικής κυβέρνησης την έχει πλέον καταστήσει πανίσχυρο γεωπολιτικό παίκτη στην προμήθεια πρώτων υλών για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Αντιθέτως, η Ε.Ε. είναι τραγικά απούσα από όλο αυτό το κορυφαίο γεωπολιτικό παιχνίδι.

Επανάχρηση μπαταριών
Σύμφωνα με το σενάριο αειφόρου ανάπτυξης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας-ΙΕΑ, η ανακύκλωση και επανάχρηση μπαταριών ηλεκτροκίνητων Ι.Χ., ώστε να μειωθεί η ανάγκη σε κρίσιμες πρώτες ύλες, από σχεδόν μηδενική σήμερα, αναμένεται το 2030 να ανέλθει σε 100.000 τόνους (0,5%) ενώ το 2040 οριακά θα έχει ξεπεράσει τις 800.000 τόνους (8%).

Αλλαγή των ισορροπιών και νέες προσεγγίσεις
Κατά 500% θα αυξηθούν οι ανάγκες σε κρίσιμα μεταλλεύματα ενεργειακών τεχνολογιών μέχρι το 2050, ιδιαίτερα σε γραφίτη, λίθιο και κοβάλτιο, ενώ κατά 200% θα αυξηθούν οι ανάγκες σε ίνδιο και βανάδιο και κατά 100% σε νικέλιο. Οι τεράστιες αυτές ανάγκες της μετάβασης ανατρέπουν τις μέχρι σήμερα γεωπολιτικές ισορροπίες και απαιτούν νέες προσεγγίσεις, για τις οποίες δυστυχώς η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν έχει πράξει ούτε τα ελάχιστα ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες χώρες (κυρίως από την Κίνα). Επιπλέον, οι σημαντικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου για την εξόρυξη και επεξεργασία των κρίσιμων αυτών μεταλλευμάτων συνιστούν μια σημαντική νέα πηγή αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας.

Ανατροπή στα έσοδα
Τα επόμενα 20 χρόνια αναμένεται τεράστια ανατροπή στα έσοδα από παραγωγή ορυκτών καυσίμων και μεταλλευμάτων ενεργειακής μετάβασης. Από τα 70 τρισ. δολ. της προηγούμενης 20ετίας, τα έσοδα από ορυκτά καύσιμα θα μειωθούν στα 19 τρισ. την τρέχουσα 20ετία, ενώ στα μεταλλεύματα ενεργειακής μετάβασης τα έσοδα, από 3 τρισ., θα εκτοξευθούν στα 13 τρισ.

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΥΠΕΞ Κύπρου: «Απαράδεκτες» οι ενέργειες του Μπεν-Γκβιρ
Η Λευκωσία τοποθετήθηκε με σαφήνεια απέναντι στον Ισραηλινό Υπουργό Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, με το Υπουργείο Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας να καταδικάζει ως «απαράδεκτες» τις ενέργειές του απέναντι στους ακτιβιστές του στολίσκου για τη Γάζα.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, το Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρεται στο βίντεο που δημοσιοποιήθηκε και στο οποίο ο Μπεν-Γκβιρ εμφανίζεται να χλευάζει ακτιβιστές του στολίσκου για τη Γάζα, οι οποίοι συνελήφθησαν εν πλω και μεταφέρθηκαν στο λιμάνι της Ασντόντ.
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, «οι πράξεις που επέδειξε ο Υπουργός Μπεν Γκβιρ απέναντι στους συμμετέχοντες στον στολίσκο είναι εντελώς απαράδεκτες και ασυμβίβαστες με τους δημοκρατικούς κανόνες και τις θεμελιώδεις αξίες της ανθρώπινης αξιοπρέπειας».
Παράλληλα, το Υπουργείο Εξωτερικών προσθέτει ότι «παρότι καταγράφονται οι δηλώσεις μελών της ισραηλινής κυβέρνησης που αποστασιοποιούνται από αυτή την ασεβή συμπεριφορά, απαιτείται η άμεση λήψη διορθωτικών μέτρων».
Τονίζεται επίσης ότι «μια τέτοια καταδικαστέα συμπεριφορά δεν μπορεί ποτέ να γίνει ανεκτή και θα πρέπει να υπάρξει η ανάλογη λογοδοσία».
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Φον ντερ Λάιεν και Ερντογάν συζήτησαν Κυπριακό και σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τούρκο Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά την οποία συζητήθηκε μεταξύ άλλων και το Κυπριακό.
Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ, η κ. φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι στη συνομιλία τέθηκαν επί τάπητος ζητήματα που αφορούν την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό, σημειώνοντας πως «η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να στηρίξει τη διαδικασία υπό τα Ηνωμένα Έθνη σε όλα τα στάδια». Παράλληλα, πρόσθεσε ότι «υπογραμμίσαμε τη σημασία των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας».
Η Πρόεδρος της Κομισιόν χαρακτήρισε τη συνομιλία της με τον κ. Ερντογάν ως «πολύ καλή», περιγράφοντας την Τουρκία ως «βασικό εταίρο σε μια περιοχή που βρίσκεται σε αναταραχή».
Όπως ανέφερε η ίδια, τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας «συμπίπτουν», με στόχο να παραμείνουν ανοιχτές οι εμπορικές οδοί, να συνεχιστεί απρόσκοπτα η ροή ενέργειας και να διατηρηθεί η σταθερότητα στις αλυσίδες εφοδιασμού. Η κ. φον ντερ Λάιεν πρόσθεσε ακόμη ότι η στενή συνεργασία ανάμεσα στις δύο πλευρές θα συνεχιστεί πάνω σε αυτές τις προτεραιότητες.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμά τις προσπάθειες της Τουρκίας για τη στήριξη της αποκλιμάκωσης και μιας διπλωματικής λύσης στη σύγκρουση με το Ιράν», σημείωσε επίσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΚΥΠΕ, η τηλεφωνική επικοινωνία πραγματοποιήθηκε κατόπιν αιτήματος του Προέδρου Ερντογάν. Όσον αφορά την ατζέντα της συνομιλίας, τα θέματα επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στο Κυπριακό και στη σημασία επίτευξης συμφωνίας για λύση, καθώς και στις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας.
ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Χριστοδουλίδης στην Ινδία με ισχυρή επιχειρηματική αποστολή για επενδύσεις και στρατηγικές συνεργασίες
-
Off the Record6 days agoΟ Φούλης εν όπως τον σκαλαπούνταρο… εδείχτηκεν τους ούλλους!
-
EKLOGES20264 weeks agoEKLOGES2026 – Αποτελέσματα Δημοσκοπήσεων | Τετάρτη 29/04 στις 7μμ
-
voulitv1 month agoEKLOGES2026 – Λεμεσός 2026 – Η μάχη της έδρας | Πέμπτη 16/04 στις 7μμ
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 week agoΌσα πρέπει να ξέρετε πριν ψηφίσετε!
-
EKLOGES20261 month agoEKLOGES2026 – Λευκωσία 2026 – Η μάχη της έδρας | Δευτέρα 20/04 στις 7μμ
-
EKLOGES20264 weeks agoEKLOGES2026 – Θέματα Επικαιρότητας | Δευτέρα 27/04 στις 7μμ
-
EKLOGES20261 month agoEKLOGES2026 – Λευκωσία 2026 – Η μάχη της έδρας | Παρασκευή 17/04 στις 7μμ
-
Βουλευτικές Εκλογές 20263 weeks agoΦ. Παναγιώτου: «Στόχος μας μια νέα, πιο σύγχρονη και άμεση δημοκρατία»
-
EKLOGES20261 month agoEKLOGES2026 – Λάρνακα 2026 – Η μάχη της έδρας | Παρασκευή 24/04 στις 7μμ
-
Βουλευτικές Εκλογές 20263 weeks agoΜε μία κενή θέση στο ψηφοδέλτιό του ως ένδειξη τιμής για τον Ανδρέα Νεοφύτου, το ΚΕΚΚ κατέρχεται με 55 υποψηφίους

