2 Ιανουαρίου 2026
Aziz Şah

Στις 30 Δεκεμβρίου, η Fileleftheros δημοσίευσε είδηση σύμφωνα με την οποία, τη Δευτέρα 29 Δεκεμβρίου, δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες που όργωναν τα χωράφια τους κοντά στη Ζώνη Ασφαλείας, στην περιοχή της Μάμμαρι, δέχθηκαν επίθεση από περισσότερους από 20 Τούρκους στρατιώτες και «αστυνομικούς», ενώ —όπως αναφέρεται— έγινε προσπάθεια να συλληφθούν.

Περίπου δύο μήνες νωρίτερα, το πρωί του Σαββάτου 8 Νοεμβρίου, είχε προηγηθεί άλλο περιστατικό στη Δένεια: Ελληνοκύπριος αγρότης, που εισήλθε με τρακτέρ στη Ζώνη για να οργώσει τη γη του, φέρεται να παρεμποδίστηκε από Τούρκους στρατιώτες, με την Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ να καταφθάνει στη συνέχεια στην περιοχή.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, σχολιάζοντας τότε το περιστατικό, το χαρακτήρισε «αρνητική εξέλιξη που δυναμιτίζει το καλό κλίμα» και διαβεβαίωσε ότι έγιναν άμεσα «όλες οι απαραίτητες ενέργειες» ώστε να μην επαναληφθούν αντίστοιχες κινήσεις.

Τι ακολούθησε; Αντί να εκτονωθεί, η ένταση κλιμακώθηκε: το μεμονωμένο επεισόδιο του Νοεμβρίου «μεγάλωσε» αισθητά τον Δεκέμβριο.

Στην Παλαιστίνη, επιθέσεις δυνάμεων κατοχής και εποίκων κατά αγροτών εν ώρα εργασίας είναι σχεδόν καθημερινό φαινόμενο — και συχνά καταλήγουν σε αρπαγή γης. Το άρθρο θέτει το ερώτημα: τι σημαίνει αυτό για την Κύπρο και ποια είναι η λειτουργία του μηχανισμού στη Ζώνη Ασφαλείας;

Η βασική θέση που προβάλλεται είναι ότι ο ρόλος της Ζώνης —όπως εφαρμόζεται στην πράξη— δεν περιορίζεται στη «διατήρηση ηρεμίας», αλλά συνδέεται με έναν ευρύτερο έλεγχο του πεδίου: να «πειθαρχεί» τον ΟΗΕ και την ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας και να διευρύνει, σταδιακά, τα τετελεσμένα της κατοχής.

Στην Κύπρο υπάρχει ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος: η Κυπριακή Δημοκρατία. Η Τουρκία κατέχει το 37% του εδάφους της. Και, όπως υποστηρίζεται, εδώ και 51 χρόνια δεν υπάρχει υπογεγραμμένη Συμφωνία Ανακωχής ούτε καθορισμένη Γραμμή Ανακωχής. Έτσι, η λεγόμενη «Ζώνη Ασφαλείας» περιγράφεται ως περιοχή πέραν της γραμμής που κατέλαβε ο τουρκικός στρατός, με αποτέλεσμα —κατά τον αρθρογράφο— να υφίσταται «διπλή κατοχή»: από την Τουρκία και από τον ΟΗΕ, μέσω του ειδικού καθεστώτος της Ζώνης.

Η εικόνα που περιγράφεται είναι συγκεκριμένη: αγρότες που προσπαθούν να καλλιεργήσουν τη δική τους γη, με τον στρατό κατοχής παρόντα στην περίμετρο και με την UNFICYP, στην πράξη, να τους εμποδίζει να σπείρουν ή να οργώσουν. Την ίδια στιγμή, σημειώνεται ότι μετανάστες που εισέρχονται μέσω Τουρκίας περνούν τη Ζώνη χωρίς ουσιαστική παρέμβαση, ενώ όταν πρόκειται για καλλιέργεια, «ο αγρότης βρίσκει απέναντί του τον ΟΗΕ».

Στο πλαίσιο αυτής της «ελεγχόμενης έντασης», όπως την ονομάζει, ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι επί δεκαετίες σημειώνονται περιοδικές επιθέσεις εναντίον Ελληνοκυπρίων αγροτών και αμάχων στη Ζώνη. Παράλληλα, επιμένει ότι η Τουρκία δεν δέχθηκε ούτε καν να υπογράψει Συμφωνία Ανακωχής ώστε να οριοθετηθεί γραμμή, ενώ συγκρίνει το γεγονός με άλλες περιπτώσεις όπου έχουν υπογραφεί συμφωνίες ανακωχής ακόμη και με αντιμαχόμενους που χαρακτηρίζονται «τρομοκρατικές οργανώσεις».

Το συμπέρασμα που επιχειρείται είναι αιχμηρό: μια δύναμη κατοχής που δεν αποδέχεται ούτε τα στοιχειώδη δεσμευτικά πλαίσια, μπορεί πράγματι να επιτρέψει «συνολική λύση»;

Στη συνέχεια, το κείμενο αναπτύσσει τη λογική ότι η απουσία καθορισμένου «συνόρου» ευνοεί τον κατακτητή, διότι αφήνει περιθώριο επέκτασης, παραπέμποντας σε ανάλογες στρατηγικές που εφαρμόστηκαν αλλού. Από αυτή τη σκοπιά, εξηγεί γιατί —κατά την εκτίμησή του— δεν υπάρχει πραγματικό σύνορο ανάμεσα στην κατεχόμενη και τη μη κατεχόμενη περιοχή: η Κύπρος δεν είναι «διχοτομημένη», αλλά «υπό κατοχή». Και η κατοχή, μαζί με την εποικιστική αποικιοκρατία, παρουσιάζεται ως φαινόμενο που «δεν αναγνωρίζει όρια».

Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι αυτό ακριβώς είναι που αρνούνται να αποδεχθούν η ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας και οι ελληνοκυπριακές ελίτ: ότι, επιδιώκοντας τη διατήρηση ενός «καλού κλίματος», στην πράξη αποδέχονται την πραγματικότητα της κατοχής και προσπαθούν να διασφαλίσουν τη μετα-1974 τάξη πραγμάτων.

Και προσθέτει, παραφράζοντας το γνωστό απόφθεγμα του Τρότσκι, ότι ακόμη κι αν δεν ασχολείσαι με την κατοχή, η κατοχή θα ασχοληθεί μαζί σου — γιατί λειτουργεί σαν «καρκίνος», με «όγκο» την εποικιστική πολιτική.

Το ερώτημα «γιατί συνέβη στη Μάμμαρι;» συνδέεται, τέλος, με όσα αποδίδονται στον προσωπικό απεσταλμένο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Holguín. Σύμφωνα με το κείμενο, ο Holguín έχει διατυπώσει σε κλειστές συναντήσεις τη θέση ότι «δεν βλέπει πρόβλημα στην Κύπρο» και δεν κατανοεί «τι δουλειά έχει η Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ στο νησί».

Στο ίδιο δημοσίευμα της Fileleftheros αναφέρεται επίσης ότι ο νεαρός αγρότης, Γαβριήλ Γερόλεμος, δήλωσε πως το περιστατικό συνέβη εντός της Ζώνης Ασφαλείας και ότι οι στρατιώτες της UNFICYP που έφτασαν στο σημείο περιορίστηκαν στο να παρακολουθούν και να καταγράφουν όσα συνέβησαν, χωρίς να επέμβουν.

πηγή: https://www.cumhuriyetci.cy/2026/01/02/holguinin-bm-baris-gucu-ne-ise-yarar-sorusu-ve-tufan-erhurmanin-sartlari-mammaride-iki-kibrisli-rum-ciftci-neden-saldiriya-ugradi/

του Πέτρου Ζαρούνα*

Η αναγνώριση της αποσχισθείσας από τη Σομαλία περιοχής της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ έρχεται να προστεθεί στον ευρύτερο γεωστρατηγικό ανταγωνισμό μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Ο ανταγωνισμός αυτός περιλαμβάνει το Αζερμπαιτζάν, τη Κύπρο, τη Συρία, το Λίβανο, τη Γάζα, το Περσικό Κόλπο και τώρα και το Κέρας της Αφρικής στο οποίο ευρίσκεται η Σομαλιλάνδη.

Η αναγνώριση αυτή προέκυψε ως μία στρατηγική κίνηση του Ισραήλ η οποία αποβλέπει από τη μία να αντιμετωπίσει την απειλή των Χούθι της Υεμένης και τη προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας στα στενά του Μπαμ Ελ Μαντέπ και από την άλλη να εξισορροπήσει την τουρκική πολιτική, οικονομική και στρατιωτική παρουσία στη Σομαλία. Η παρουσία αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Τουρκίας να επεκτείνει την επιρροή της στην αφρικανική ήπειρο καθώς επίσης και στην δημιουργία κέντρου πυραυλικών δοκιμών αλλά και διαστημικού κέντρου αξιοποιώντας το γεγονός ότι η Σομαλία ευρίσκεται επί του Ισημερινού κάτι που διευκολύνει αυτού του είδους τις δραστηριότητες.

Η κίνηση του Ισραήλ έχει προκαλέσει αρνητικές αντιδράσεις από διεθνείς οργανισμούς όπως η ΕΕ, η Αφρικανική Ένωση, ο Αραβικός Σύνδεσμος και η Ισλαμική Διάσκεψη. Ισχυρότερα αντέδρασαν χώρες που επηρεάζονται άμεσα όπως η Σομαλία, η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Τζιπούτι και η Σαουδική Αραβία. Το θέμα παραπέμφθηκε στο ΣΑ του ΟΗΕ το οποίο τελικά δεν πήρε την όποια απόφαση αλλά τα 14 από τα 15 μέλη καταδίκασαν την ισραηλινή κίνηση. Συζητήθηκε επίσης κατά τη συνάντηση Νετανιάχου-Τράμπ στη Φλώριδα. Οι ΗΠΑ επιμένουν επί του παρόντος στη πολιτική για μία Σομαλία παρά τις σκέψεις που γίνονται από διάφορα κέντρα αποφάσεων εντός της χώρας για διαφοροποίηση της.

Τα νέα αυτά δεδομένα επηρεάζουν και το Κυπριακό που από τμήμα του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού μετατρέπεται σταδιακά σε τμήμα του τούρκο-ισραηλινού. Με τη πώληση των ισραηλινής κατασκευής πυραύλων BARAK MX στην ΚΔ και την ανάπτυξη τους στη Κύπρο η κυπριακή αεράμυνα καθίσταται σε ένα βαθμό προέκταση της ισραηλινής χάρις στο ισχυρό ραντάρ που τους συνοδεύει και της διασύνδεσης του με τα συστήματα του Ισραήλ.

Αναμένεται να ακολουθήσει η ενεργειακή σύνδεση των δύο χωρών με την υλοποίηση του τμήματος του GSI που θα συνδέσει τη Κύπρο με το Ισραήλ. Πέραν αυτού ευρίσκεται σε εξέλιξη και η κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει τα κοιτάσματα της Energean στην ισραηλινή ΑΟΖ με τις ενεργειακές υποδομές της Cyfield στο Βασιλικό. Όλα αυτά λαμβάνουν χώρα με την Αφροδίτη να παραμένει όμηρος των Ισραηλινών λόγω της εκκρεμότητας γύρω από το κοίτασμα Ισάι που αποτελεί προέκταση της Αφροδίτης εντός της ισραηλινής ΑΟΖ.

Δεν είναι καθόλου τυχαία η πρόσφατη δήλωση Φιντάν για πάγωμα των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό και σε επικέντρωση στη συνεργασία στα θέματα του τουρισμού και της ενέργειας. Οι δηλώσεις της Ολγκίν για αναβολή της διευρυμένης σύσκεψης αμέσως μετά τη συνάντηση της με τον Φιντάν είναι ενδεικτικές των προθέσεων και της στροφής της Τουρκίας. Αντί της διεκδίκησης δικαιωμάτων σε ολόκληρη τη Κύπρο μέσα από μία συνομοσπονδιακή λύση η Τουρκία φαίνεται τώρα να προσανατολίζεται στη διατήρηση του στάτους κβο και την ενίσχυση και σταθεροποίηση του μέσα από κάποια ΜΟΕ.

*Ο Πέτρος Ζαρούνας είναι ο Διεθνολόγος.

Στο νέο επεισόδιο του Vouli Report, καλεσμένος είναι ο Γιώργος Πενηνταέξ, ο 56ος βουλευτής που εισήλθε πρόσφατα στη Βουλή, μετά τον διορισμό του Μαρίνος Μουσιούττας στη θέση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Σε μια ουσιαστική και ανθρώπινη συζήτηση, μιλά για:

Συζητάμε:
• 🏛️ Τα νέα του κοινοβουλευτικά καθήκοντα και τον ρόλο που καλείται να αναλάβει στη Βουλή.
• 🎗️ Την προεδρία του Συνδέσμου για παιδιά με καρκίνο «Ένα Όνειρο Μια Ευχή» και τη σημασία της κοινωνικής προσφοράς.
• 🧑‍🦽 Τη ζωή του και τις προσωπικές του εμπειρίες, μιλώντας ανοιχτά για τον τραυματισμό του κατά την τουρκική εισβολή του 1974.
• 🇨🇾 Μνήμες πολέμου και αντοχή, πώς οι εμπειρίες αυτές διαμόρφωσαν τη στάση ζωής και την κοινωνική του δράση.

🎙️ Παρουσιάζει ο Μίκης Κασάπης
🗓️ Δευτέρα 22/12 στις 7μμ
📺 Vouli Report — αποκλειστικά στο Vouli.TV