ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
70 Χρόνια από τα Σεπτεμβριανά: Μνήμη και Διδάγματα
*του Στέλιου Γ. Προκοπίου
Στις αρχές τις δεκαετίας του 1950, οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις σημείωναν αισθητή επιδείνωση και αυτό λόγω Κυπριακού ζητήματος. Οι Έλληνες της Κύπρου πλέον ασφυκτιούσαν ευρισκόμενοι κάτω από την ηγεμονία των Βρετανών και αγανακτισμένοι από τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις που έλαβαν, τόσο κατά τον Α΄, αλλά και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποφάσισαν ότι η ώρα του ξεσηκωμού είχε φθάσει.
Το αίτημα της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, πλέον αποτελούσε εθνική και ηθική υποχρέωση για τους Έλληνες της Κύπρου, οι οποίοι κήρυξαν την έναρξη του ένοπλου απελευθερωτικού αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. την 1ην Απριλίου του 1955.
Το γεγονός αυτό συνάντησε την έντονη αντίδραση της Άγκυρας, η οποία άδραξε την ευκαιρία και επιχείρησε να στρέψει την Τουρκική κοινή γνώμη εναντίον της Ελληνικής μειονότητας της Κωνσταντινούπολης, η οποία μόλις είχε αρχίσει να ανακάμπτει μετά το μεσοδιάστημα της Συνθήκης της Λωζάνης και το πέρας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οπόταν το Τουρκικό κράτος προσπάθησε και έπληξε καίρια τους κοινωνικούς, πολιτικούς, πολιτιστικούς και οικονομικούς θεσμούς της Ελληνικής μειονότητας.
Η οργανωμένη αυτή προσπάθεια αποκαλύφθηκε λίγους μήνες αργότερα, όταν τα μεσάνυκτα της 5ης προς 6η Σεπτεμβρίου εξερράγη βόμβα στον κήπο του Τουρκικού Προξενίου στην Θεσσαλονίκη, η οποία προκάλεσε μικρές υλικές ζημιές στην παρακείμενη οικία του Κεμάλ Ατατούρκ. Αργότερα και μετά από έρευνα, απεδείχθη ότι επρόκειτο για προβοκάτσια, καθώς διεφάνη ότι τοποθετήθηκε από τον Τούρκο κλητήρα του Προξενείου.
Παρόλα αυτά το βράδυ της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, η Κωνσταντινούπολη βυθίστηκε σε ένα κύμα συντονισμένης βίας και καταστροφής που έμελλε να αλλάξει για πάντα την ιστορία της Ελληνορθόδοξης παρουσίας στην Πόλη.
Μέσα σε λίγες ώρες, η βία πήρε διαστάσεις πογκρόμ. Περισσότερα από 4.500 σπίτια λεηλατήθηκαν, 3.000 καταστήματα καταστράφηκαν, δεκάδες εκκλησίες βεβηλώθηκαν και πυρπολήθηκαν, ενώ ανυπολόγιστης αξίας κειμήλια της ορθόδοξης παράδοσης έγιναν στάχτη. Νεκροί και τραυματίες καταγράφηκαν τόσο από ξυλοδαρμούς όσο και από εμπρησμούς. Οι γυναίκες υπέστησαν βιασμούς και σεξουαλική βία, ενώ ακόμα και νεκροταφεία συλήθηκαν, με μάρτυρες να περιγράφουν σκηνές φρικαλεοτήτων που ξεπερνούσαν κάθε όριο βαρβαρότητας.
Οι Τουρκικές αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις, αντί να προστατεύσουν τους πολίτες, στάθηκαν απαθείς ή και συνέδραμαν τους επιτιθέμενους. Ήταν πια φανερό ότι η επίθεση δεν ήταν μια αυθόρμητη έκρηξη βίας και μίσους, αλλά ένα οργανωμένο σχέδιο εξόντωσης του Ελληνικού στοιχείου. Τα γεγονότα εκείνης της ημέρας παρέμειναν στην ιστορία γνωστά ως Σεπτεμβριανά.
Ένα από τα σημαντικότερα διδάγματα που προκύπτουν από τα Σεπτεμβριανά, είναι ότι κάθε φορά που τα Ελληνοτουρκικά φτάνουν σε κρίσιμη καμπή, η Άγκυρα επιλέγει την κλιμάκωση σε όλα τα επίπεδα, διπλωματικό, στρατιωτικό, πολιτικό, αλλά και κοινωνικό, στρέφοντας συχνά τον όχλο εναντίον μειονοτήτων ή συμβόλων. Αυτό το μοτίβο φάνηκε καθαρά το 1955, φάνηκε το 1964 με τις απελάσεις, κορυφώθηκε το 1974 με την εισβολή στην Κύπρο, και παραμένει μέχρι σήμερα στον τρόπο που η Τουρκία προσεγγίζει τις Ελληνοτουρκικές κρίσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Το ερώτημα που προκύπτει, είναι αν αυτή η στρατηγική εξυπηρετεί πραγματικά την άμυνα της Κύπρου, όπως προβάλλεται συχνά από την τουρκική πλευρά. Στην πραγματικότητα, η συστηματική κλιμάκωση δεν συνδέεται με μια αμυντική στρατηγική, αλλά περισσότερο με την προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει τετελεσμένα και να αποσπάσει πολιτικά και διπλωματικά οφέλη. Η Κύπρος αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί το πρόσχημα για την ενίσχυση του εθνικιστικού αφηγήματος στην Τουρκία, αλλά και το πεδίο όπου δοκιμάζονται τα όρια της Ελληνικής και διεθνούς ανοχής.
Για την Ελλάδα και τον Κυπριακό Ελληνισμό, η εμπειρία των Σεπτεμβριανών διδάσκει ότι η ασφάλεια της Κύπρου δεν μπορεί να στηριχθεί στην ψευδαίσθηση του «κατευνασμού», ούτε στην αποδοχή μιας συνεχούς κλιμάκωσης από την Άγκυρα. Αντίθετα, απαιτεί σταθερές συμμαχίες, ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και κυρίως συνεχή υπενθύμιση της ιστορικής αλήθειας στη διεθνή κοινότητα.
Τα Σεπτεμβριανά του 1955 δεν είναι απλώς μια θλιβερή επέτειος του Ελληνισμού, αλλά ένα παγκόσμιο μάθημα για το πώς ο εθνικισμός, όταν τροφοδοτείται από το κράτος, μπορεί να οδηγήσει σε βαρβαρότητες. Εβδομήντα χρόνια μετά, η μνήμη των θυμάτων, μας καλεί να σταθούμε απέναντι σε κάθε μορφή διωγμού και να υπερασπιστούμε τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του σεβασμού της διαφορετικότητας.
*ο Στέλιος Γ. Προκοπίου είναι διεθνολόγος
EKLOGES2026
Ekloges2026 – Η Διαφθορά σκοτώνει το Μέλλον της Νέας Γενιάς | Παρασκευή 20/02 στις 7μμ
Με αιχμηρές παρεμβάσεις και έντονο προβληματισμό από τη σκοπιά της νέας γενιάς συνεχίστηκε η πολιτική εκπομπή Ekloges2026 με παρουσιαστή τον Μίκη Κασάπη, φέρνοντας στο επίκεντρο τα διαχρονικά προβλήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσα από τα μάτια των νέων.
Καλεσμένοι της εκπομπής ήταν ο Αντιπρόεδρος του Volt Χαρίλαος Βελάρης, ο Χαράλαμπος Αριστοτέλους, υποψήφιος συνεργαζόμενος με το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών στη Λευκωσία, καθώς και η Κατερίνα Παπαραδαμάνθους, υποψήφια με το ΑΛΜΑ για την επαρχία Κερύνειας.
🧭 Η Κύπρος μέσα από το πρίσμα της νεολαίας
Κεντρικός άξονας της συζήτησης αποτέλεσε η οπτική της νεολαίας για τα προβλήματα της χώρας, με τους συμμετέχοντες να καταθέτουν τις ανησυχίες των νέων για το πολιτικό σύστημα και την καθημερινότητά τους.
🏛️ Διαφθορά και παθογένειες του κράτους
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της διαφθοράς και στις διαχρονικές αδυναμίες των θεσμών να αντιμετωπίσουν φαινόμενα αυθαιρεσίας στο πολιτικό σύστημα. Οι καλεσμένοι υπογράμμισαν την ανάγκη ενίσχυσης της διαφάνειας και αποτελεσματικότερων μηχανισμών ελέγχου, προκειμένου να ανακοπεί η εξάπλωση τέτοιων φαινομένων.
📚 Ιστορική αναδρομή και «ρίζα» του προβλήματος
Στη συζήτηση έγινε εκτενής ιστορική αναδρομή από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και το πρώτο Σύνταγμα, μέχρι την εφαρμογή του Δικαίου της Ανάγκης. Όπως επισημάνθηκε, το συγκεκριμένο πλαίσιο επηρεάζει τη θεσμική λειτουργία του κράτους, με τους συμμετέχοντες να συγκλίνουν ότι το Κυπριακό παραμένει η βαθύτερη ρίζα πολλών δυσλειτουργιών.
🏠 Στεγαστικό, ακρίβεια και υπογεννητικότητα
Στο επίκεντρο βρέθηκε και το στεγαστικό πρόβλημα που πλήττει κυρίως τους νέους. Τονίστηκε ότι ο συνδυασμός υψηλών ενοικίων, ακρίβειας και χαμηλών απολαβών καθιστά δύσκολη την αυτονόμηση και τη δημιουργία οικογένειας, γεγονός που συνδέεται άμεσα με την αυξανόμενη υπογεννητικότητα.
🏦 Υπερκέρδη τραπεζών και κοινωνική πολιτική
Οι καλεσμένοι τοποθετήθηκαν επίσης για τα αυξημένα κέρδη των τραπεζών, εκφράζοντας θέση υπέρ της φορολόγησης των υπερκερδών στο πλαίσιο μιας πιο δίκαιης κοινωνικής πολιτικής
📺 Ekloges2026 — πολιτικός διάλογος με τη φωνή της νέας γενιάς, στον δρόμο προς τις κάλπες.
50 +1 χρόνια μετά
Γη, κατοχή και ευθύνες: Το ζήτημα των αγοραπωλησιών στην Καρπασία
Μια σοβαρή υπόθεση με εθνικές προεκτάσεις εκτυλίσσεται στην Καρπασία: Πρόθυμοι Ελληνοκύπριοι φέρονται να «νομιμοποιούν» παράτυπες αγοραπωλησίες περιουσιών προς εισβολείς και εποίκους.
Τούρκοι, Τουρκοκύπριοι αλλά και Ελληνοκύπριοι διαμεσολαβητές εμφανίζονται να δραστηριοποιούνται έντονα το τελευταίο διάστημα στην πώληση ακινήτων στην Καρπασία, με το φαινόμενο να παρουσιάζει αυξητικές τάσεις.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Βάσου Βασιλείου στον «Φιλελεύθερο», κυβερνητική πηγή που μίλησε στην εφημερίδα επιβεβαίωσε την άνοδο στις αγοραπωλησίες ακινήτων στην περιοχή. Η ίδια πηγή εξέφρασε έντονο προβληματισμό για τις εξελίξεις, καθώς και απογοήτευση για το γεγονός ότι όσοι εμπλέκονται στην προώθηση πώλησης ελληνοκυπριακών περιουσιών φαίνεται να διευκολύνονται από Ελληνοκύπριους.
Διευκρινίστηκε περαιτέρω ότι ο αριθμός των Ελληνοκυπρίων που συμμετέχουν σε τέτοιες δραστηριότητες δεν είναι μεγάλος. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, για τέτοιου είδους συναλλαγές δεν απαιτείται μεγάλος αριθμός προσώπων. Την ίδια ώρα τονίστηκε πως, επειδή οι πράξεις αυτές δεν δηλώνονται επισήμως, το Τμήμα Κτηματολογίου δεν μπορεί να γνωρίζει ποιες περιουσίες μεταβιβάζονται.
Η κυβερνητική πηγή σημείωσε ότι η αύξηση που παρατηρείται ενδέχεται να συνδέεται, σε κάποιο βαθμό, με το γεγονός ότι οι αρχικοί ιδιοκτήτες σταδιακά αποβιώνουν. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι κληρονόμοι – παιδιά ή και εγγόνια – που έχουν μεταναστεύσει και στους οποίους μεταβιβάστηκαν τα ακίνητα, ενδέχεται να αγνοούν ακόμη και τη γεωγραφική θέση της περιουσίας τους. Έτσι, όταν προσεγγίζονται, είναι πιο εύκολο να εξετάσουν το ενδεχόμενο πώλησης, έχοντας αποκοπεί από κάθε δεσμό.
Ερωτηθείσα σχετικά, η ίδια πηγή ανέφερε ότι «στο ζήτημα των πωλήσεων ακινήτων στα κατεχόμενα δραστηριοποιούνται κυρίως Τουρκοκύπριοι δικηγόροι και Τούρκοι μεσίτες».
Όπως εξηγήθηκε, τα πρόσωπα αυτά κινούν τις διαδικασίες, ενθαρρύνοντας ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε πώληση βάσει του καθεστώτος που ισχύει στο αποκαλούμενο κτηματολόγιο του ψευδοκράτους. H τακτική προσέγγισης
Η μέθοδος που ακολουθείται περιλαμβάνει την προσέγγιση των κληρονόμων και τη διερεύνηση της πρόθεσής τους να διαθέσουν προς πώληση την περιουσία που τους έχει μεταβιβαστεί. Συχνά προβάλλεται το επιχείρημα ότι δεν πρόκειται ποτέ να την ανακτήσουν ή ότι μελλοντικές εξελίξεις θα οδηγήσουν σε απώλειά της, ούτως ή άλλως.
Εφόσον οι κληρονόμοι ανταποκριθούν θετικά και εισέλθουν στη διαδικασία πώλησης, τους ζητείται να προσκομίσουν πιστοποιητικά που αποδεικνύουν ότι τα τεμάχια που κληρονόμησαν έχουν μεταβιβαστεί μέσω του Κτηματολογίου της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Με την κατάθεση των σχετικών πιστοποιητικών (τίτλων ιδιοκτησίας), το αποκαλούμενο κτηματολόγιο αποδέχεται τα έγγραφα και προχωρεί στην ολοκλήρωση της πώλησης προς Τούρκο έποικο ή άλλο ενδιαφερόμενο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στις περιπτώσεις ιδιοκτητών που διαμένουν στη Βρετανία, οι συναλλαγές πραγματοποιούνται σε στερλίνες, στοιχείο που έχει διαβιβαστεί ως πληροφορία σε αρμόδιους φορείς.
Αντίστοιχες πρακτικές φαίνεται να εφαρμόζονται και σε σχέση με κληρονόμους που διαμένουν στις ελεύθερες περιοχές. Επισημαίνεται ότι οι εν λόγω πράξεις δεν αφορούν περιπτώσεις όπου ιδιοκτήτες επιλέγουν να απευθυνθούν στη λεγόμενη «επιτροπή ακίνητης περιουσίας» των κατεχομένων, αλλά πρόκειται για συναλλαγές που πραγματοποιούνται εκτός αυτής της διαδικασίας.
Όταν πρόκειται για καθαρά ιδιωτική συμφωνία, το κύκλωμα φέρεται να έχει βρει τρόπο πρόσβασης σε δεδομένα ιδιοκτητών, οι οποίοι προσεγγίζονται με πρόταση πώλησης των περιουσιών τους σε εποίκους ή γενικότερα σε Τούρκους επενδυτές, οι οποίοι ενδέχεται να μην κατοικούν καν στα κατεχόμενα αλλά ενδιαφέρονται να επενδύσουν σε ακίνητα.
Τα επιχειρήματα
Μεταξύ των επιχειρημάτων που προβάλλονται είναι και το ακόλουθο: «Αντί να αποταθείς στην “επιτροπή ακίνητης περιουσίας” και να λάβεις περίπου το 10% της αξίας της περιουσίας σου, όπως αυτή είχε εκτιμηθεί το 1974, υπάρχει ενδιαφερόμενος και μπορούμε να εξασφαλίσουμε καλύτερο τίμημα».
Για να ολοκληρωθεί η πράξη, ο ιδιοκτήτης καλείται είτε να προσκομίσει τον τίτλο ιδιοκτησίας από το Κτηματολόγιο της Κυπριακής Δημοκρατίας – το οποίο φυσικά δεν γνωρίζει τον σκοπό για τον οποίο ζητείται – είτε, εναλλακτικά, Τουρκοκύπριος δικηγόρος αναλαμβάνει να πιστοποιήσει ότι εξέτασε τα έγγραφα της Δημοκρατίας και διαπίστωσε πως ο κληρονόμος είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης.
Μια επιπλέον πτυχή που προκαλεί ανησυχία αφορά το γεγονός ότι ορισμένοι εγκλωβισμένοι, οι οποίοι λαμβάνουν οικονομική στήριξη από την Κυπριακή Δημοκρατία, φέρονται ταυτόχρονα να διαδραματίζουν ρόλο στην προώθηση πώλησης ελληνοκυπριακών περιουσιών στα εγκλωβισμένα χωριά.
Η συγκεκριμένη διάσταση της υπόθεσης ενδέχεται να αποτελέσει αντικείμενο αρμόδιας εξέτασης.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών στην πρώτη γραμμή κατά της συμφωνίας ΕΕ – MERCOSUR
Έντονο ήταν το μήνυμα που στάλθηκε το μεσημέρι του Σαββάτου έξω από το Σπίτι της Ευρώπης, στη Λεωφόρο Βύρωνος στη Λευκωσία, όπου πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση διαμαρτυρίας αγροτικών, συνδικαλιστικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών οργανώσεων ενάντια στη Συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της MERCOSUR (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη).
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών ήταν το μόνο πολιτικό κόμμα που στήριξε επίσημα την εκδήλωση, ευθυγραμμιζόμενο με τη στάση των Ευρωπαίων Πράσινων που έχουν ταχθεί ξεκάθαρα κατά της συγκεκριμένης εμπορικής συμφωνίας.
Κατά τη διάρκεια της κινητοποίησης, επιδόθηκε ψήφισμα με αποδέκτη την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ενώ αντίστοιχο κείμενο θα παραδοθεί και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης καθώς και στα κοινοβουλευτικά κόμματα.
Οι διοργανωτές εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις της συμφωνίας στα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών, στην επισιτιστική ασφάλεια και στο μέλλον του πρωτογενούς τομέα, τονίζοντας ότι η «αυτόνομη Ευρώπη» δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στην αυξημένη εξάρτηση από εισαγωγές τροφίμων τρίτων χωρών.
Στο ψήφισμα γίνεται ειδική αναφορά στο χαλλούμι ΠΟΠ, το οποίο – παρά τη σημασία του ως βασικό εξαγωγικό προϊόν της Κύπρου – δεν έχει συμπεριληφθεί ρητά στη συμφωνία. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι τα εισαγόμενα προϊόντα ενδέχεται να παράγονται με χημικές ουσίες που στην Ευρώπη έχουν απαγορευτεί εδώ και δεκαετίες.
Σε δηλώσεις της, η Εκπρόσωπος Τύπου του Κινήματος, κ. Έλενα Κοζάκου Λυμπουρή, υπογράμμισε ότι «δεν είναι δυνατόν την ώρα που η ΕΕ πρωτοστατεί στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, να τίθενται σε αμφισβήτηση – για χάρη εμπορικών συμφερόντων – η ασφάλεια, η υγεία των πολιτών και το μέλλον του πρωτογενούς τομέα». Όπως τόνισε, για το Κίνημα Οικολόγων προτεραιότητα παραμένει η προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, γι’ αυτό και από την πρώτη στιγμή τάχθηκε απέναντι στη συμφωνία.
Στην αντιπροσωπεία του Κινήματος συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο τέως Πρόεδρος κ. Γιώργος Περδίκης, καθώς και οι υποψήφιοι βουλευτές Λευκωσίας Κυριάκος Τσιμίλλης, Oz Karahan και Nicol Petrou Louka, όπως και η υποψήφια βουλευτής Αμμοχώστου Εύη Σταύρη.
Οι παρευρισκόμενοι έκαναν λόγο για μια συμφωνία που ευνοεί κυρίως μεγάλες βιομηχανικές δυνάμεις της Ευρώπης, εις βάρος των μικρομεσαίων αγροτών και των καταναλωτών, ενώ επανέλαβαν ότι ο αγώνας θα συνεχιστεί τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με αίτημα την πλήρη επανεξέταση της συμφωνίας.
Το μήνυμα της διαμαρτυρίας ήταν σαφές: η υγεία των πολιτών και η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορούν να υποχωρούν μπροστά σε εμπορικές σκοπιμότητες.
-
Off the Record4 weeks agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…
-
Off the Record1 month agoΣΥΚΑΣ: Πολιορκία κομμάτων για να είναι υποψήφιος – Λευκωσιάτικη δημοσκόπηση
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ2 weeks agoΣυντάξεις για ψηφοθηρία: Κρατικό έγκλημα με χρονόμετρο
-
Off the Record1 month agoΑνθρωποφαγία από το ΔΗΣΥ καταγγέλλει ο Τορναρίτης
-
Off the Record2 weeks agoΑργίες à la carte: κόλλησε ο Κουλάς του ΔηΣυ όταν ρωτήθηκε για τον δήμαρχο Αγίας Νάπας
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ2 weeks agoBloomberg: Διεθνής κυβερνοεπίθεση πλήττει δεκάδες χώρες – Στο κάδρο και η Κύπρος
-
Off the Record1 week agoΞεσηκωμός στον Μαζωτό για Μονάδα Αφαλάτωσης
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή1 month agoΠώς στήνεται ένα πολιτικό «viral σκάνδαλο»
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ2 weeks agoΜε ψήφους 5-3 απορρίφθηκε η αίτηση Βαρωσιώτου – Προσφυγή στο ΕΔΑΔ
-
Off the Record2 weeks agoΤο Trident περιμένει ακόμη — και αυτή τη φορά περιμένει εμάς

