Μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκέντρωσαν γύρω από το Ιράν σημαντικό όγκο στρατιωτικών δυνάμεων, ενόψει ενδεχόμενης επίθεσης τις προσεχείς ημέρες. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «μια επιβλητική αρμάδα», χρησιμοποιώντας τον ίδιο χαρακτηρισμό που είχε επιλέξει και πριν από την επίθεση του Ιανουαρίου κατά της Βενεζουέλας. Ωστόσο, η δύναμη που έχει πλέον αναπτυχθεί απέναντι στο Ιράν είναι αισθητά μεγαλύτερη και παραπέμπει σε επιχείρηση με προοπτική μεγαλύτερης διάρκειας.

Το μεγαλύτερο μέρος των πολεμικών πλοίων έχει μετασταθμεύσει στη βόρεια Αραβική Θάλασσα. Από την Ασία κατέφθασε το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από τρία αντιτορπιλικά, και εδώ και ημέρες πλέει ανοιχτά του Ομάν. Το Lincoln έχει δυνατότητα μεταφοράς έως και 90 μαχητικών αεροσκαφών, αν και δεν έχει διευκρινιστεί ο ακριβής αριθμός που φέρει αυτή τη στιγμή. Επιπλέον, άλλα πλοία έχουν αναπτυχθεί στον Κόλπο του Ομάν — το θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Ομάν και Ιράν που οδηγεί στον Περσικό Κόλπο — καθώς και στην ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Τα Στενά αποτελούν κρίσιμο κόμβο για το παγκόσμιο εμπόριο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, ενώ η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα απειλήσει με αποκλεισμό τους σε περίπτωση επίθεσης. Για τον λόγο αυτό, τρία από τα πλοία που βρίσκονται πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές έχουν αναλάβει αποστολή εξουδετέρωσης θαλάσσιων ναρκών και αντιμετώπισης υποβρυχίων απειλών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει επιπλέον αντιτορπιλικά και στην ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, προς την περιοχή του Ιράν κατευθύνεται και δεύτερο αεροπλανοφόρο, το USS Gerald R. Ford, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί στην επίθεση κατά της Βενεζουέλας και προερχόταν από την Καραϊβική Θάλασσα. Προς το παρόν, το μεγαλύτερο μέρος των πλοίων διατηρείται σε απόσταση ασφαλείας από τις ιρανικές ακτές, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πλήγματος από πυραύλους μικρού βεληνεκούς. Το Ιράν διαθέτει και πυραύλους μεγαλύτερης εμβέλειας, όπως βαλλιστικούς, οι οποίοι όμως θεωρούνται λιγότερο ακριβείς.

Στη ναυτική ισχύ προστίθεται και η αεροπορική. Οι δύο αμερικανικές βάσεις που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο είναι εκείνη του Muwaffaq Salti στην Ιορδανία και του Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία, όπου έχουν μεταφερθεί δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων F-35, F-15 και F-16. Εκτός από τα μαχητικά, έχουν αναπτυχθεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη Reaper, αεροσκάφη αναγνώρισης και επιτήρησης, επιθετικά ελικόπτερα, καθώς και αεροσκάφη εξοπλισμένα με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών επικοινωνιών.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακές είναι και οι μετακινήσεις σε επίπεδο επιμελητείας: έχουν επιβεβαιωθεί δεκάδες πτήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, με μεταγωγικά αεροσκάφη, ιπτάμενα τάνκερ εναέριου ανεφοδιασμού και άλλα μέσα απαραίτητα για τη στήριξη παρατεταμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για επιχείρηση μεγαλύτερης κλίμακας σε σύγκριση με εκείνη στη Βενεζουέλα. Σύμφωνα με εκτίμηση της The Wall Street Journal, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν αναπτύξει τόσο ισχυρή αεροπορική παρουσία στη Μέση Ανατολή από την περίοδο της εισβολής στο Ιράκ το 2003.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν οκτώ μόνιμες στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και δεκάδες μικρότερες εγκαταστάσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio δήλωσε τις προηγούμενες ημέρες ότι στην περιοχή βρίσκονται σήμερα από 30.000 έως 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες. Το τελευταίο διάστημα, οι αντιαεροπορικές άμυνες πολλών βάσεων έχουν ενισχυθεί με πρόσθετα συστήματα αναχαίτισης πυραύλων που ενδέχεται να εκτοξευθούν από το Ιράν, ενώ ορισμένες εγκαταστάσεις έχουν μερικώς εκκενωθεί.

Ένα ακόμη στοιχείο που βρίσκεται στο μικροσκόπιο των αναλυτών είναι οι κινήσεις των βομβαρδιστικών B-2, αεροσκαφών πολύ μεγάλου βεληνεκούς που οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη αξιοποιήσει κατά την επίθεσή τους εναντίον του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο. Εκτιμάται ότι, εφόσον αποφασιστεί η χρήση τους, τα B-2 θα απογειωθούν απευθείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr

Γράφει ο ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ 

Πήγε, ήρθε και απήλθε.

Οι «δίαυλοι επικοινωνίας» παρέμειναν – ευτυχώς – ανοιχτοί, κι έτσι του επετράπη να αναχωρήσει και να επιστρέψει.

Η γλώσσα του σώματος, από την οποία κάποιοι δημοσιογράφοι επιχείρησαν να αντλήσουν ρεπορτάζ, εμφανίζεται θετική. Δεν διακρίνονται εκχυμώσεις ή μώλωπες.

Η κυβερνητική ρητορική που προηγήθηκε της επίσκεψης υπήρξε πρωτοφανής: «Πάμε για να μείνουν οι δίαυλοι επικοινωνίας ανοιχτοί»! Πώς; εντός ή εκτός των Navtex; Προσδοκίες εξαιρετικά χαμηλού προφίλ για ζητήματα μείζονος σημασίας – ή μάλλον για προβλήματα. Εκεί όμως που θα έπρεπε κανείς να απομείνει άφωνος είναι στη λογική «να τα πούμε, πριν αναλάβει να μας τα βρει ο Τραμπ».

Τι ακριβώς να πούμε ώστε να μη μας τα «βρει» ο Τραμπ; Να τα βρούμε μόνοι μας; Και τι να βρούμε; Υπάρχει κάτι προς διαμοιρασμό;

Ρητορικές παιδαριώδεις και εμφανώς αμήχανες.

Πάντως δεν μπορούμε να παραπονεθούμε! Ο Ερντογάν με τον καλό λόγο στο στόμα: «Φυσάει άνεμος Τουρκίας στην περιοχή», αλλά χωρίς – όπως λέει – να ταράζει τα ήρεμα νερά. Ούτε καν γύρω από την Κάσο. Τέλος πάντων, ό,τι έγινε, έγινε· η συνάντηση πραγματοποιήθηκε.

Οι δηλώσεις που ακολούθησαν από τις δύο πλευρές ήταν περίπου αναμενόμενες.

Ο φίλος Ταγίπ, με τον δικό του τρόπο, υπογράμμισε το ζήτημα του Αιγαίου, αναφέρθηκε σε διευθετήσεις στη Γάζα και τη Συρία, ενώ επέδειξε ιδιαίτερη ένταση στο θέμα της μειονότητας στη Θράκη.

Στην απάντησή του, ο Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη φιλοξενία, τον τουρισμό και την κλιματική αλλαγή, παραμένοντας σταθερός στις ελληνικές θέσεις για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης.

Για το μοναδικό ζήτημα που – κατά την ελληνική θέση – χωρίζει τις δύο χώρες στο Αιγαίο, ο Κ. Μητσοτάκης μίλησε για ενδεχόμενη προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, το οποίο θα αποφανθεί βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Ο Ταγίπ ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες «μοιράστηκαν τις σκέψεις τους», ενώ ο Κ. Μητσοτάκης δεν έκανε λόγο για «μοιρασιά» οτιδήποτε άλλου.

Αυτά ειπώθηκαν ενώπιον των ανοιχτών θυρών· τι συζητήθηκε όμως πίσω από τις κλειστές, ουδείς γνωρίζει.

Είναι βεβαίως αδύνατον η Τουρκία να έχει αποσύρει από την ατζέντα της τη διεκδίκηση ελέγχου ανατολικώς του 25ου Μεσημβρινού ή το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών κ.λπ. Το αμέσως επόμενο διάστημα θα καταδείξει αν βαδίζουμε προς ένα προαναγγελθέν και προσυμφωνημένο Βατερλώ ή όχι.

Η Τουρκία, πάντως, βρίσκεται σε κατάσταση «υπερεπέκτασης», με όλους τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται για την ίδια – αλλά και για την Ελλάδα, καθώς και για την Κύπρο.

Προς το παρόν, ο Ερντογάν παραμένει χαμογελαστός, αφήνοντας τους υπουργούς του να δείχνουν τα δόντια του…

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr

Εντυπωσιακή και υψηλού συμβολισμού υπήρξε η υποδοχή που επιφύλαξε ο Αιγύπτιος Πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι στον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος στις 4 Φεβρουαρίου πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Αίγυπτο, προκειμένου να συμμετάσχει στη δεύτερη συνεδρίαση του Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου μεταξύ των δύο χωρών.

Στο πλαίσιο της επίσκεψης, οι δρόμοι του Καΐρου κοσμήθηκαν με αφίσες των δύο Προέδρων, ενώ η αυτοκινητοπομπή που μετέφερε τον Τούρκο Πρόεδρο χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερη μεγαλοπρέπεια. Ανάλογης επισημότητας ήταν και η υποδοχή του στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου πραγματοποιήθηκαν κανονιοβολισμοί. Από την πλευρά του, ο Ερντογάν προσέφερε στον Σίσι μία λιμουζίνα Togg T10X, τουρκικής σχεδίασης και κατασκευής, μια πρακτική που ακολουθεί σε επισκέψεις ιδιαίτερης σημασίας για την Τουρκία.

Κατά τις εργασίες του Συμβουλίου υπογράφηκαν συνολικά επτά συμφωνίες, με πλέον κομβική τη στρατιωτική συμφωνία-πλαίσιο. Η συγκεκριμένη συμφωνία συνιστά ένα νομικό και στρατηγικό κείμενο που καθορίζει τις βασικές αρχές, τους όρους και τις διαδικασίες για μελλοντική συνεργασία, προμήθειες αμυντικού υλικού ή επιχειρησιακές δράσεις μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών, είτε πρόκειται για κράτη είτε για οργανισμούς. Λειτουργεί ως βάση για τη σύναψη μεταγενέστερων εκτελεστικών συμφωνιών, παρέχοντας ευελιξία και επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Οι σχέσεις Αιγύπτου και Τουρκίας εισέρχονται πλέον σε φάση ουσιαστικής εξομάλυνσης και στρατηγικής αναβάθμισης, αφήνοντας πίσω τους μια δεκαετία έντασης που επιβάρυνε τις διμερείς επαφές. Το ενδιαφέρον των δύο πλευρών στρέφεται πλέον στην ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας, στην ενεργειακή σύγκλιση, στην ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας, καθώς και στον συντονισμό σε περιφερειακά ζητήματα όπως η Λιβύη, η Γάζα και το Σουδάν.

Παρά τη θετική δυναμική, η προσέγγιση Άγκυρας – Καΐρου γεννά προβληματισμό ως προς τις πιθανές μεταβολές των ισορροπιών στην ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις σχέσεις της Αιγύπτου με τη χώρα μας. Υπενθυμίζεται ότι το 2020 Ελλάδα και Αίγυπτος υπέγραψαν συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ, η οποία αφορούσε «μερική οριοθέτηση» μεταξύ του 26ου και του 28ου μεσημβρινού, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών διαβουλεύσεων για το υπόλοιπο τμήμα. Αντιθέτως, η Τουρκία επιδιώκει συστηματικά την υπογραφή συμφωνίας ΑΟΖ με την Αίγυπτο, προβάλλοντας ως δέλεαρ την παραχώρηση μεγαλύτερης θαλάσσιας έκτασης σε σχέση με εκείνη που εξασφάλισε το Κάιρο μέσω της συμφωνίας με την Αθήνα.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE. gr