Με παταγώδη αποτυχία ολοκληρώθηκε και η χθεσινή τηλεδιάσκεψη που διοργάνωσε η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με σκοπό να ασκηθεί πίεση προς τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ), ώστε να αποδεχθεί το αίτημα του ΑΔΜΗΕ — του αρμόδιου φορέα υλοποίησης για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Κρήτης. Συγκεκριμένα, ζητείται από την Κύπρο να αρχίσει να καταβάλλει στον ΑΔΜΗΕ τα όποια έξοδα προκύπτουν για το έργο, μέσω χρεώσεων στους Κύπριους καταναλωτές, αντί να τηρείται το συμφωνημένο πλαίσιο των 25 εκατ. ευρώ ετησίως, όπως προνοούσε η διμερής συμφωνία Χριστοδουλίδη – Μητσοτάκη.

Ωστόσο, στην πράξη, το έργο έχει περιοριστεί μέχρι στιγμής αποκλειστικά στην κατασκευή του καλωδίου από τη γαλλική εταιρεία Nexans, χωρίς καμία άλλη πρόοδο επί του πεδίου και με σοβαρές καθυστερήσεις σε σχέση με τα δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα. Οι έρευνες σε διεθνή ύδατα, τα οποία η Τουρκία διεκδικεί ως μέρος της δικής της υφαλοκρηπίδας, δεν έχουν καν ξεκινήσει, ενώ επικρατεί πλήρης αβεβαιότητα για το αν και πότε θα υπάρξει εξέλιξη.

Παρόλα αυτά, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει απευθύνει καμία επίσημη αντίδραση προς την Τουρκία. Την ίδια στιγμή, καλεί την Κυπριακή Δημοκρατία να επωμιστεί οικονομικά ένα έργο του οποίου η υλοποίηση —ούτε καν από την ίδια την ΕΕ— δεν μπορεί να διασφαλιστεί. Από τη χθεσινή τηλεδιάσκεψη έγινε φανερό ότι η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κοινό μέτωπο, αποτελούμενο από τη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Κομισιόν και τον ΑΔΜΗΕ. Οι δύο πλευρές φαίνεται πλέον να αμφισβητούν και να επιχειρούν την ανατροπή της συμφωνίας που επιτεύχθηκε πέρσι μεταξύ των κυβερνήσεων Ελλάδας και Κύπρου.

Η εν λόγω συμφωνία όριζε ρητά ότι η Κύπρος θα καταβάλλει μέχρι 25 εκατ. ευρώ ετησίως —ανεξαρτήτως των απαιτήσεων του ΑΔΜΗΕ— για την πενταετία 2025–2029, εφόσον το έργο προχωρεί ομαλά. Με την έναρξη λειτουργίας της διασύνδεσης, που έχει προγραμματιστεί για το 2029, η Κυπριακή Δημοκρατία θα καλύψει το 63% του συνολικού κόστους, κατανεμημένο σε χρονικό ορίζοντα 30 ετών, συμπεριλαμβανομένης της απόδοσης κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, που ανέρχεται σε περίπου 8,2%.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Φιλελευθέρου, ο ΑΔΜΗΕ —σε συνεννόηση με τη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας— επιχειρεί να παρακάμψει τη διακρατική συμφωνία και να πιέσει τη ΡΑΕΚ να ευθυγραμμιστεί με τη στάση της ελληνικής Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕΕΥ). Η τελευταία, μετά από πολιτικές πιέσεις, αποδέχθηκε να καλύψει όλα τα έξοδα του ΑΔΜΗΕ για τη διασύνδεση, μετακυλίοντάς τα στους Έλληνες καταναλωτές — πρακτική που δεν ακολουθήθηκε στην περίπτωση της γραμμής Κρήτης – Αττικής. Επιχειρείται, έτσι, να επαναληφθεί το ίδιο μοντέλο και στην Κύπρο, ακόμη και αν η Τουρκία δεν επιτρέψει ποτέ την πόντιση ούτε ενός μέτρου καλωδίου αξίας 1,4 δισ. ευρώ.

Λογάριασαν χωρίς τον Κεραυνό

Πληροφορίες του Φιλελευθέρου αναφέρουν ότι το κυπριακό Υπουργείο Οικονομικών και ο υπουργός Μάκης Κεραυνός παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας και τον υπουργό Γιώργο Παπαναστασίου. Η θέση του Υπουργείου Οικονομικών είναι σαφής: δεν πρόκειται να εκταμιευθούν ούτε τα 25 εκατ. ευρώ για το 2025, εάν ο ΑΔΜΗΕ δεν προσκομίσει σαφείς αποδείξεις ότι το έργο προχωρεί επί της ουσίας και όχι μόνο στα εργοστάσια της Nexans.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, το Υπουργείο Οικονομικών έχει αποστείλει γραπτώς τις επιφυλάξεις του, επισημαίνοντας ότι τα υφιστάμενα δεδομένα ενισχύουν τις ανησυχίες πως το έργο έχει ουσιαστικά παγώσει. Εκφράζεται επίσης η αντίθεση στην προοπτική να πληρώνουν οι Κύπριοι καταναλωτές για ένα έργο ύψους 1,4 δισ. ευρώ, το οποίο ούτε ο ΑΔΜΗΕ, ούτε η ελληνική κυβέρνηση, ούτε η ΕΕ —και πολύ περισσότερο η Κυπριακή Δημοκρατία— μπορούν να εγγυηθούν πως θα ολοκληρωθεί μέχρι το 2030 προς όφελος των πολιτών σε Κύπρο και Ελλάδα.