Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί οκτώ κράτη, ανάμεσά τους και την Κύπρο, να ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο τους ενισχυμένους κανόνες που αφορούν την προώθηση της ανανεώσιμης ενέργειας.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η Κομισιόν αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένες γνώμες στην Ελλάδα, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Κύπρο, στην Ουγγαρία, στη Μάλτα, στην Πολωνία και στην Πορτογαλία, καθώς δεν προχώρησαν πλήρως στη μεταφορά των διατάξεων της τροποποιητικής οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413 στο εθνικό τους δίκαιο. Η οδηγία εκδόθηκε το 2023 και τα κράτη μέλη όφειλαν να γνωστοποιήσουν τη μεταφορά της έως τις 21 Μαΐου 2025, με εξαίρεση ορισμένες διατάξεις που αφορούν την αδειοδότηση, οι οποίες έπρεπε ήδη να έχουν ενσωματωθεί μέχρι την 1η Ιουλίου 2024.

Οι νέοι κανόνες στοχεύουν στην επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμης ενέργειας σε όλους τους τομείς της οικονομίας, όχι μόνο στην ηλεκτροπαραγωγή αλλά και σε τομείς όπου η πρόοδος είναι πιο δύσκολη, όπως η θέρμανση, η ψύξη, τα κτίρια, οι μεταφορές και η βιομηχανία. Σε αυτούς τους τομείς η ΕΕ έχει θέσει νέους ή αυστηρότερους στόχους.

Η οδηγία προβλέπει οριζόντια και διατομεακά μέτρα για την ενίσχυση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως την αναβάθμιση του συστήματος εγγυήσεων προέλευσης, την ενίσχυση της ενεργειακής ενοποίησης μέσω του εξηλεκτρισμού και του ανανεώσιμου υδρογόνου, αλλά και διασφαλίσεις για πιο βιώσιμη παραγωγή βιοενέργειας.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας είναι κρίσιμη για την ταχύτερη ανάπτυξη εγχώριας καθαρής ενέργειας, τη μείωση των εκπομπών του τομέα ενέργειας —ο οποίος ευθύνεται για πάνω από το 75% των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου— και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας. Παράλληλα, συμβάλλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας. Τον Ιούλιο του 2025, η Κομισιόν είχε αποστείλει προειδοποιητικές επιστολές σε 26 κράτη μέλη για την ελλιπή μεταφορά της οδηγίας.

Μετά την αξιολόγηση των απαντήσεων, η Επιτροπή προχωρά σε αιτιολογημένες γνώμες προς την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Κύπρο και την Πορτογαλία για μη κοινοποίηση μέτρων μεταφοράς. Παράλληλα, απευθύνει γνώμες και προς την Ουγγαρία, τη Μάλτα και την Πολωνία, επειδή δεν παρείχαν επαρκώς σαφείς και λεπτομερείς πληροφορίες για τον τρόπο ενσωμάτωσης των διατάξεων. Τα κράτη μέλη έχουν δύο μήνες για να απαντήσουν και να συμμορφωθούν, αλλιώς η Κομισιόν μπορεί να παραπέμψει τις υποθέσεις στο Δικαστήριο της ΕΕ και να ζητήσει οικονομικές κυρώσεις.

Ελλείψεις στην εφαρμογή ασφάλειας και επιτήρησης αεροδρομίων

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στην Κύπρο, καθώς δεν διασφάλισε, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 139/2014 και του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 923/2012, ότι ο φορέας εκμετάλλευσης των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου πληροί όλες τις απαιτήσεις της ΕΕ που πρέπει να αποτυπώνονται στα εγχειρίδια αεροδρομίου, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών διάσωσης και πυρόσβεσης.

Επιπλέον, η Επιτροπή εκφράζει ανησυχίες για το κατά πόσον το Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας διαθέτει επαρκώς εξειδικευμένο προσωπικό στους απαραίτητους τεχνικούς τομείς, προκειμένου να ασκεί αποτελεσματικά τα καθήκοντα επιτήρησης των αεροδρομίων. Τα ζητήματα είχαν εντοπιστεί σε επιθεώρηση του 2020 από τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια της Αεροπορίας και αναφέρθηκαν στην προειδοποιητική επιστολή της 16ης Νοεμβρίου 2023.

Καθώς η Κύπρος δεν έχει ακόμη διορθώσει τα προβλήματα, η Επιτροπή αποστέλλει αιτιολογημένη γνώμη, δίνοντας δύο μήνες προθεσμία για συμμόρφωση. Αν δεν υπάρξει πρόοδος, η υπόθεση μπορεί να παραπεμφθεί στο Δικαστήριο της ΕΕ.

Επανεξέταση αδειών για τα ύδατα

Τέλος, η Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στην Κύπρο για μη συμμόρφωση με την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα και την υποχρέωση περιοδικής επανεξέτασης των αδειών υδάτων. «Η πλήρης εφαρμογή των ευρωπαϊκών απαιτήσεων για την ποιότητα των υδάτων είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος», τονίζεται.

Η οδηγία απαιτεί από κάθε κράτος μέλος να θεσπίσει πρόγραμμα μέτρων ανά λεκάνη απορροής ποταμού με στόχο τη διασφάλιση της καλής κατάστασης υδάτινων σωμάτων, όπως ποταμών και λιμνών. Τα προγράμματα πρέπει να περιλαμβάνουν μέτρα ελέγχου διαφόρων πιέσεων, όπως η άντληση νερού ή η διάχυτη ρύπανση.

Οι χώρες υποχρεούνται να επανεξετάζουν τα μέτρα και τις άδειες που σχετίζονται με αυτά, ώστε να διαπιστώνουν εάν παραμένουν αποτελεσματικά και, αν χρειάζεται, να τα επικαιροποιούν.

Στην περίπτωση της Κύπρου, η εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει την υποχρεωτική περιοδική επανεξέταση, κάτι που δείχνει ελλιπή μεταφορά της οδηγίας-πλαισίου. Η Επιτροπή είχε αποστείλει προειδοποιητική επιστολή τον Νοέμβριο του 2024. Παρά το ότι η Κύπρος αναγνώρισε την ανάγκη αλλαγής της νομοθεσίας, η τροποποίηση δεν έχει ακόμη εγκριθεί.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αποστέλλει αιτιολογημένη γνώμη, δίνοντας προθεσμία δύο μηνών για απάντηση και διορθωτικές ενέργειες. Αν δεν υπάρξει συμμόρφωση, η υπόθεση μπορεί να παραπεμφθεί στο Δικαστήριο της ΕΕ.