ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Ειρήνη ή συμβιβασμός; Το παράδοξο για Ουκρανία και Ρωσία
Ο χρόνος μετρά αντίστροφα μετά το τελεσίγραφο που απηύθυνε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προς τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ζητώντας άμεση αποδοχή του αμερικανικού σχεδίου για την ειρήνευση στην Ουκρανία.
Το σχέδιο των 28 σημείων παραβιάζει τις «κόκκινες γραμμές» του Κιέβου, με ορισμένους αναλυτές να υποστηρίζουν ότι στην ουσία πρόκειται για την «wish list» του Κρεμλίνου. Η πρόταση φαίνεται να παραχωρεί στη Ρωσία μεγάλα τμήματα του ουκρανικού εδάφους και περιορίζει τις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας, παρέχοντας ταυτόχρονα στην Ουκρανία εγγυήσεις ασφαλείας, αν και χωρίς παρουσία δυτικών στρατευμάτων.
Ο Ουκρανός πρόεδρος έχει προθεσμία μέχρι τις 27 Νοεμβρίου για να απαντήσει, αναγνωρίζοντας ο ίδιος την κρισιμότητα της κατάστασης και προειδοποιώντας χθες ότι η χώρα βρίσκεται μπροστά σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές στην ιστορία της. Στο διάγγελμά του, ο Ζελένσκι αποκάλυψε το βασικό του δίλημμα, μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τους ηγέτες της Γερμανίας, της Βρετανίας και της Γαλλίας, οι οποίοι φαίνεται να δηλώνουν ότι η Ευρώπη δεν θα υποστηρίξει το προτεινόμενο ειρηνευτικό σχέδιο με την τρέχουσα μορφή του.
«Ο Ζελένσκι βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση: δεν μπορεί ούτε να αποδεχθεί το σχέδιο — δεδομένου ότι διακυβεύονται η αξιοπρέπεια και η κυριαρχία της χώρας — ούτε να το απορρίψει χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τη σχέση με την Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ καθοδηγούν τη διαδικασία, η Ευρώπη αρνείται την ουσία, και η Ουκρανία βρίσκεται παγιδευμένη στη μέση», συνοψίζει ο Μπαλάζ Γιαράμπικ του R.Politik.
Σύμφωνα με τον αναλυτή, ο Ζελένσκι «τρέχει» αυτήν την περίοδο μια στρατηγική αναμονής, προσπαθώντας να κερδίσει χρόνο. Ωστόσο, το περιθώριο ελιγμών του μειώνεται εξαιτίας της στρατιωτικής πίεσης στο πεδίο, της πολιτικής αστάθειας στο εσωτερικό, της δημοσιονομικής εξάντλησης και των αντικρουόμενων μηνυμάτων ΗΠΑ–ΕΕ για την ειρήνη.
Ο αναλυτής εντοπίζει δύο κρίσιμα σημεία καμπής:
-
το νότιο μέτωπο, όπου η Ουκρανία δεν μπορεί να σταθεροποιήσει τη γραμμή
-
την απόφαση της ΕΕ που αναμένεται τον Δεκέμβριο για τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία θεωρούνται «το τελευταίο χαρτί της Ευρώπης».
«Εάν ο μηχανισμός καταρρεύσει, το Κίεβο χάνει την οικονομική του σανίδα σωτηρίας. Εάν εγκριθεί, η Ουκρανία κερδίζει χρόνο — μήνες όχι χρόνια», εκτιμά ο ίδιος.
Τα φωτεινά σημεία
Παρά το γεγονός ότι το αμερικανικό σχέδιο ικανοποιεί πολλά ρωσικά αιτήματα, αρκετοί αναλυτές εντοπίζουν θετικά στοιχεία, σημειώνοντας ότι πρόκειται για προσχέδιο και συνεπώς μπορεί να τροποποιηθεί.
«Το σχέδιο απαιτεί πολύ περισσότερη δουλειά και συνεπώς η κατάπαυση του πυρός θα καθυστερήσει. Μόλις οι δύο πλευρές εκφράσουν αντιρρήσεις και ζητήσουν τροποποιήσεις, θα υπάρξουν παρατεταμένες διαπραγματεύσεις, οδηγώντας σε επιπλέον καθυστερήσεις. Το πλεονέκτημα είναι ότι ένα ολοκληρωμένο σχέδιο επιτρέπει να εντοπιστούν οι παγίδες, χωρίς να παρέχει απαραίτητα τρόπους να ξεπεραστούν», σχολιάζει ο καθηγητής Λόρενς Φρίντμαν.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για το Κίεβο αφορά την παραχώρηση στη Ρωσία ολόκληρης της περιοχής του Ντονμπάς, την οποία το Κρεμλίνο δεν έχει καταλάβει πλήρως. Οι αναλυτές του Atlantic Council χαρακτηρίζουν την ιδέα «ανόητη», καθώς συνιστά «ανταμοιβή του επιτιθέμενου». Την ίδια στιγμή, η διατύπωση περί εγγυήσεων ασφαλείας κρίνεται «πιθανώς θετική», ενώ μια ισχυρή διμερής εγγύηση από τις ΗΠΑ «θα αποτρέψει μελλοντική ρωσική επιθετικότητα, αφού οι Ρώσοι φοβούνται τον αμερικανικό στρατό».
Όπως εξηγούν, η συμφωνία ακυρώνεται εάν η Ρωσία επιτεθεί ξανά στην Ουκρανία. Αναφέρουν επίσης ότι η εμπειρία από προηγούμενες κακές αρχικές προτάσεις των ΗΠΑ — όπως η συμφωνία για τα ορυκτά — μετατράπηκε τελικά σε λογική συμφωνία με πλεονέκτημα για τις σχέσεις ΗΠΑ–Ουκρανίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο καθηγητής Μαρκ Γκαλεότι, ειδικός στη Ρωσία, υποστηρίζει ότι το κακογραμμένο και ελλιπές κείμενο του αμερικανικού σχεδίου δεν ισοδυναμεί με συνθηκολόγηση της Ουκρανίας. Αντιθέτως, οι προτάσεις Τραμπ μπορούν να λειτουργήσουν ως σημείο εκκίνησης.
Στα θετικά σημεία του σχεδίου περιλαμβάνονται:
-
Η αναγνώριση του de facto ελέγχου των κατεχόμενων εδαφών από τη Ρωσία, παρακάμπτοντας την ανάγκη για συνταγματικό δημοψήφισμα στην Ουκρανία ή επίσημη αποδοχή από την ΕΕ, χωρίς να αποκλείεται μελλοντική ειρηνική επανένωση.
-
Ο περιορισμός του ουκρανικού στρατού σε 600.000 στρατιώτες, αριθμός που δεν αφήνει την Ουκρανία ανυπεράσπιστη.
-
Η σταδιακή άρση κυρώσεων και η δυνατότητα αξιοποίησης 100 δισ. δολαρίων από τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια για ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
-
Οι εγγυήσεις ασφαλείας και η προοπτική ένταξης στην ΕΕ, που παρέχει καλύτερες εγγυήσεις από το ΝΑΤΟ, σύμφωνα με την Άννα Αρουτουνιάν.
Η ίδια αναλύτρια εκτιμά ότι ο Ζελένσκι πιθανότατα θα απορρίψει την αμερικανική πρόταση, καθώς το σκάνδαλο διαφθοράς στην Ουκρανία μειώνει την ικανότητά του να «πουλήσει» μια κακή συμφωνία στο κοινό.
Οι αναλυτές του Atlantic Council επισημαίνουν ότι η Ουκρανία βρίσκεται σε δύσκολη θέση, διότι η απόρριψη του σχεδίου μπορεί να προκαλέσει θυμό του Τραμπ και περαιτέρω απόσυρση υποστήριξης από τις ΗΠΑ. Στόχος του Κιέβου πρέπει να είναι να αποφευχθεί η καταστροφική έκβαση του σχεδίου και η ευθύνη για πιθανή αποτυχία. Εάν καταλήξουν σε συμφωνία, η κυβέρνηση Τραμπ θα πρέπει να υποβάλει το σχέδιο στη Γερουσία για επικύρωση, στέλνοντας μήνυμα ενότητας σε Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς, εξασφαλίζοντας τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.
Το παράδοξο για τη Ρωσία
Η Μόσχα εμφανίζεται σε αμηχανία. Ο Πρόεδρος Πούτιν δήλωσε την Παρασκευή ότι το σχέδιο των ΗΠΑ θα μπορούσε να θέσει τα θεμέλια για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, επιβεβαιώνοντας ότι η Μόσχα έλαβε αντίγραφο του σχεδίου.
«Πιστεύω ότι θα μπορούσε να θέσει τα θεμέλια για τελική ειρηνευτική συμφωνία», τόνισε. Ωστόσο, σύμφωνα με την αναλύτρια Τατάνια Στανόβαγια, το σχέδιο δεν ανταποκρίνεται στα όνειρα της Ρωσίας.
Η διατύπωση δείχνει παρανόηση του τρόπου με τον οποίο η Μόσχα διατυπώνει τις θέσεις της. Αν και περιλαμβάνει σημαντικές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία, απαιτεί από τη Μόσχα να εγκαταλείψει προηγούμενους όρους, όπως τη ριζική μείωση των ουκρανικών δυνάμεων ή μέρη των αλλαγών στην πολιτική ζωή της χώρας.
«Η διατύπωση μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα για τη Μόσχα, καθώς αντιστοιχεί σε αστήρικτες υποσχέσεις που απαιτούν δεσμεύσεις της Δύσης (ΝΑΤΟ). Δεν σημαίνει ότι ο Πούτιν θα απορρίψει το σχέδιο, αλλά θα επιμείνει σε σχολαστική επεξεργασία των διατυπώσεων και καταγραφή κάθε δέσμευσης», εξηγεί.
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο για τη Ρωσία: παρά το γεγονός ότι έχει λάβει πολλά από αυτά που ήθελε, καλείται τώρα να διαχειριστεί ένα σχέδιο που μπορεί να θεωρήσει θεμελιωδώς αβάσιμο και αναξιόπιστο.
ΠΗΓΗ: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ .gr
MILITAIRE
Σχέδιο πολέμου 100 ημερών από τις ΗΠΑ – Στο τραπέζι η συμμετοχή των Κούρδων
Η Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών έχει ζητήσει από το Πεντάγωνο την αποστολή επιπλέον αξιωματικών στρατιωτικών πληροφοριών στην έδρα της στην Τάμπα της Φλόριντα, προκειμένου να ενισχυθεί η διαχείριση των πολεμικών επιχειρήσεων για ακόμη 100 ημέρες.
Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν ξεπερνά το 1 δισεκατομμύριο δολάρια ημερησίως για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, δυτικές πηγές σημειώνουν ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο εμπλοκής των Κούρδων στον πόλεμο κατά του Ιράν. Οι Κούρδοι έχουν ήδη ζητήσει στρατιωτική στήριξη από τις ΗΠΑ, ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις για πιθανή συνδρομή της CIA στην προμήθεια οπλισμού. Την ίδια στιγμή, Ιρακινοί ηγέτες στο Ερμπίλ και τη Βαγδάτη βρίσκονται τις τελευταίες ημέρες σε επαφή με την κυβέρνηση Τραμπ.
Στόχος των κινήσεων αυτών φαίνεται να είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων για μια ενδεχόμενη εξέγερση των Ιρανών πολιτών εναντίον του ισλαμικού καθεστώτος.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Οι φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά» στα ανοικτά της Πάφου
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται κυριολεκτικά σε κατάσταση ανάφλεξης – και η διατύπωση αυτή δεν αποτελεί υπερβολή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπολύουν σφοδρά πλήγματα κατά της Τεχεράνης, το Ισραήλ πραγματοποιεί επιθέσεις τόσο στο Ιράν όσο και στον Λίβανο, ενώ η Τεχεράνη απαντά με πυραυλικά και μη επανδρωμένα χτυπήματα σε στόχους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Με αμερικανικές πρεσβείες, προξενεία και στρατιωτικές εγκαταστάσεις να θεωρούνται πλέον πιθανοί στόχοι, οι ΗΠΑ προχωρούν στην απομάκρυνση διπλωματικού προσωπικού από διάφορες χώρες της περιοχής. Παρόμοια οδηγία εκδόθηκε και για την Κύπρο, όπου κατέπλευσαν οι ελληνικές φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά», ενώ στην περιοχή έχουν αναπτυχθεί και δύο ζεύγη μαχητικών F-16. Παράλληλα, η Γαλλία ενισχύει την παρουσία της στη Μεγαλόνησο με την αποστολή φρεγάτας και μαχητικών Rafale.
Την ίδια ώρα, ισραηλινή επιδρομή στον Λίβανο έπληξε ξενοδοχείο στο προάστιο Χαζμία, ενώ νέες εκρήξεις καταγράφονται και στην Τεχεράνη. Στην ιρανική πρωτεύουσα πραγματοποιούνται σήμερα τελετές αποχαιρετισμού για τον Αλί Χαμενεΐ. Την προηγούμενη ημέρα, η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων ανέδειξε ως νέο ανώτατο ηγέτη της χώρας τον γιο του, Μοτζτάμπα Χοσεϊνί Χαμενεΐ. Υπό τη δική του καθοδήγηση σημειώθηκαν τα πρόσφατα πλήγματα στο αμερικανικό προξενείο στο Ντουμπάι καθώς και σε στρατιωτική βάση στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη αμερικανική εγκατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Οι δραματικές αυτές εξελίξεις ενισχύουν τις ανησυχίες για το ενδεχόμενο μιας νέας παγκόσμιας ενεργειακής και οικονομικής κρίσης. Στις διεθνείς αγορές επικρατεί έντονη αναστάτωση, ενώ το πρωί της Τετάρτης τα χρηματιστήρια της Ασίας καταγράφουν έντονες απώλειες. Σήμα κινδύνου εκπέμπει και το Χρηματιστήριο Αθηνών, καθώς το κλίμα αβεβαιότητας επηρεάζει ολοένα και περισσότερο τις οικονομικές εξελίξεις.
ΠΗΓΗ: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ .gr
MILITAIRE
Από τον Περσικό Κόλπο ως την Ανατολική Μεσόγειο: Η «επιβλητική αρμάδα» του Τραμπ
Μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκέντρωσαν γύρω από το Ιράν σημαντικό όγκο στρατιωτικών δυνάμεων, ενόψει ενδεχόμενης επίθεσης τις προσεχείς ημέρες. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «μια επιβλητική αρμάδα», χρησιμοποιώντας τον ίδιο χαρακτηρισμό που είχε επιλέξει και πριν από την επίθεση του Ιανουαρίου κατά της Βενεζουέλας. Ωστόσο, η δύναμη που έχει πλέον αναπτυχθεί απέναντι στο Ιράν είναι αισθητά μεγαλύτερη και παραπέμπει σε επιχείρηση με προοπτική μεγαλύτερης διάρκειας.
Το μεγαλύτερο μέρος των πολεμικών πλοίων έχει μετασταθμεύσει στη βόρεια Αραβική Θάλασσα. Από την Ασία κατέφθασε το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από τρία αντιτορπιλικά, και εδώ και ημέρες πλέει ανοιχτά του Ομάν. Το Lincoln έχει δυνατότητα μεταφοράς έως και 90 μαχητικών αεροσκαφών, αν και δεν έχει διευκρινιστεί ο ακριβής αριθμός που φέρει αυτή τη στιγμή. Επιπλέον, άλλα πλοία έχουν αναπτυχθεί στον Κόλπο του Ομάν — το θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Ομάν και Ιράν που οδηγεί στον Περσικό Κόλπο — καθώς και στην ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Τα Στενά αποτελούν κρίσιμο κόμβο για το παγκόσμιο εμπόριο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, ενώ η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα απειλήσει με αποκλεισμό τους σε περίπτωση επίθεσης. Για τον λόγο αυτό, τρία από τα πλοία που βρίσκονται πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές έχουν αναλάβει αποστολή εξουδετέρωσης θαλάσσιων ναρκών και αντιμετώπισης υποβρυχίων απειλών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει επιπλέον αντιτορπιλικά και στην ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, προς την περιοχή του Ιράν κατευθύνεται και δεύτερο αεροπλανοφόρο, το USS Gerald R. Ford, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί στην επίθεση κατά της Βενεζουέλας και προερχόταν από την Καραϊβική Θάλασσα. Προς το παρόν, το μεγαλύτερο μέρος των πλοίων διατηρείται σε απόσταση ασφαλείας από τις ιρανικές ακτές, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πλήγματος από πυραύλους μικρού βεληνεκούς. Το Ιράν διαθέτει και πυραύλους μεγαλύτερης εμβέλειας, όπως βαλλιστικούς, οι οποίοι όμως θεωρούνται λιγότερο ακριβείς.
Στη ναυτική ισχύ προστίθεται και η αεροπορική. Οι δύο αμερικανικές βάσεις που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο είναι εκείνη του Muwaffaq Salti στην Ιορδανία και του Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία, όπου έχουν μεταφερθεί δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων F-35, F-15 και F-16. Εκτός από τα μαχητικά, έχουν αναπτυχθεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη Reaper, αεροσκάφη αναγνώρισης και επιτήρησης, επιθετικά ελικόπτερα, καθώς και αεροσκάφη εξοπλισμένα με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών επικοινωνιών.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακές είναι και οι μετακινήσεις σε επίπεδο επιμελητείας: έχουν επιβεβαιωθεί δεκάδες πτήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, με μεταγωγικά αεροσκάφη, ιπτάμενα τάνκερ εναέριου ανεφοδιασμού και άλλα μέσα απαραίτητα για τη στήριξη παρατεταμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για επιχείρηση μεγαλύτερης κλίμακας σε σύγκριση με εκείνη στη Βενεζουέλα. Σύμφωνα με εκτίμηση της The Wall Street Journal, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν αναπτύξει τόσο ισχυρή αεροπορική παρουσία στη Μέση Ανατολή από την περίοδο της εισβολής στο Ιράκ το 2003.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν οκτώ μόνιμες στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και δεκάδες μικρότερες εγκαταστάσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio δήλωσε τις προηγούμενες ημέρες ότι στην περιοχή βρίσκονται σήμερα από 30.000 έως 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες. Το τελευταίο διάστημα, οι αντιαεροπορικές άμυνες πολλών βάσεων έχουν ενισχυθεί με πρόσθετα συστήματα αναχαίτισης πυραύλων που ενδέχεται να εκτοξευθούν από το Ιράν, ενώ ορισμένες εγκαταστάσεις έχουν μερικώς εκκενωθεί.
Ένα ακόμη στοιχείο που βρίσκεται στο μικροσκόπιο των αναλυτών είναι οι κινήσεις των βομβαρδιστικών B-2, αεροσκαφών πολύ μεγάλου βεληνεκούς που οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη αξιοποιήσει κατά την επίθεσή τους εναντίον του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο. Εκτιμάται ότι, εφόσον αποφασιστεί η χρήση τους, τα B-2 θα απογειωθούν απευθείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
-
EKLOGES20262 weeks agoEkloges2026 – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης Vouli.TV | Παρασκευή 27/02 στις 7μμ
-
Behind Politics3 weeks agoBehind Politics | Επεισόδιο 2: Γιώργος Μαυρουδής, Σάββατο 21/02 στις 7μμ
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ1 month agoΣυντάξεις για ψηφοθηρία: Κρατικό έγκλημα με χρονόμετρο
-
Off the Record1 month agoΑργίες à la carte: κόλλησε ο Κουλάς του ΔηΣυ όταν ρωτήθηκε για τον δήμαρχο Αγίας Νάπας
-
Off the Record1 month agoΞεσηκωμός στον Μαζωτό για Μονάδα Αφαλάτωσης
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoBloomberg: Διεθνής κυβερνοεπίθεση πλήττει δεκάδες χώρες – Στο κάδρο και η Κύπρος
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΜε ψήφους 5-3 απορρίφθηκε η αίτηση Βαρωσιώτου – Προσφυγή στο ΕΔΑΔ
-
Off the Record1 month agoΤο Trident περιμένει ακόμη — και αυτή τη φορά περιμένει εμάς
-
EKLOGES20261 month agoEkloges 2026 – Κράτος σε κλοιό Διαφθοράς | Παρασκευή 06/02, 7μμ
-
#exAformis3 weeks ago#ExAformis – Η θεωρία πίσω απο την Άμεση Δημοκρατία | Σάββατο 21/02 στις 6μμ

