ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Γεωπολιτικές ευκαιρίες για Ελλάδα και Κύπρο
Του Πέτρου Ζαρούνα*
Τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα στην Αν. Μεσόγειο όπως αυτά διαμορφώθηκαν τη τελευταία δεκαετία σε συνδυασμό με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη πολιτική της Δύσης για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο ευνοούν περισσότερο την Ελλάδα και τη Κύπρο παρά τη Τουρκία και θα εξηγήσω το γιατί.
Συγκεκριμένα η ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ, η εξομάλυνση των σχέσεων Ισραήλ και Αράβων διά των συμφωνιών του Αβραάμ και η δημιουργία μίας ντε φάκτο κουρδικής περιοχής στη Β. Συρία έχουν μειώσει τον στρατηγικό ρόλο και τη χρησιμότητα της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή. Κάποτε η Τουρκία διά της αεροπορικής βάσης του Ινσιρλίκ εκβίαζε τις ΗΠΑ κερδίζοντας σημαντικά ανταλλάγματα. Σήμερα η αξία της συγκεκριμένης βάσης έχει μειωθεί και οι ΗΠΑ έχουν πλέον εναλλακτικές επιλογές έχοντας αξιοποιήσει τις αεροναυτικές υποδομές στην Ελλάδα όπως είναι η Λάρισα και η Σούδα. Αντίστοιχα η χρησιμότητα των τουρκικών Στενών έχει περιοριστεί αφού η όποια στρατιωτική βοήθεια σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ουκρανία περνάει σήμερα μέσα από το ελληνικό λιμάνι της Αλεξανδρούπολης και όχι από τα τουρκικά Στενά. Παράλληλα η Αλεξανδρούπολη καθίσταται σημαντική ενεργειακή πύλη των Βαλκανίων όπου διά του πλωτού σταθμού απουγροποίησης και του αγωγού προς Βουλγαρία οι χώρες των Βαλκανίων μπορούν και προμηθεύονται φυσικό αέριο από χώρες πέραν της Ρωσίας όπως πχ οι ΗΠΑ.
Η επείγουσα ανάγκη της Δύσης για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έχει αναδείξει την γεωστρατηγική αξία των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Αν. Μεσογείου. Ήδη η ΕΕ διά της Φον Ντερ Λάιεν προχώρησε σε υπογραφή συμφωνίας με Αίγυπτο και Ισραήλ για την αποστολή φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές. Τη βδομάδα που πέρασε η Ισραηλινή υπουργός Ενέργειας επισκέφθηκε τη Κύπρο με μία πρόταση πώλησης του ισραηλινού μεριδίου (Ισάι) στο κυπριακό κοίτασμα «Αφροδίτη» με στόχο τη ταχεία και οριστική επίλυση της χρονίζουσας αυτής εκκρεμότητας. Ταυτόχρονα οι εταιρείες που συμμετέχουν στο εν λόγω κοίτασμα ανακοίνωσαν τη διάθεση 192 εκατ. δολαρίων για άμεση αξιοποίηση του. Ακόμα και στο γειτονικό Λίβανο η Χεζμπολλά διαφοροποίησε τη στάση της ώστε να διευκολύνει τη θετική κατάληξη των διαπραγματεύσεων της κυβέρνησης του Λιβάνου με το Ισραήλ για την οριοθέτηση των μεταξύ τους ΑΟΖ κάτι για το οποίο μεσολαβούν οι ΗΠΑ διά του Άμος Χόκσταιν. Εκτιμώ πως ακόμα ο περιορισμός του νέου γεωτρητικού σκάφους της Τουρκίας «Αμπτούλ Χαμίντ» και του ερευνητικού «Ορούτς Ρείς» στο Κόλπο της Αττάλειας δεν είναι τυχαίος αλλά αποτέλεσμα αμερικανικών υποδείξεων. Εκτιμώ πως ακόμα και ο περιορισμός του νέου γεωτρητικού σκάφους της Τουρκίας “Αμπτούλ Χαμίντ” και του ερευνητικού “Ορούτς Ρέις” στο Κόλπο της Αττάλειας δεν είναι τυχαίος, αλλά αποτέλεσμα αμερικανικών υποδείξεων. Στα πιο πάνω να προσθέσουμε και το διορισμό του πρώην πρέσβη στην Αθήνα Πάγιατ ως υφυπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ. Ο Πάγιατ μαζί με την Νούλαντ είχαν ήδη συνάντηση για τα ενεργειακά με τον ΥΠΕΞ της Κύπρου Ιωάννη Κασουλίδη. Με λίγα λόγια η νέα συγκυρία αναδεικνύει την γεωπολιτική αξία της Ελλάδας και της Κύπρου.
Σε αυτό συντείνει και το γεγονός ότι η Τουρκία έχει καταστεί ένας αφερέγγυος και προβληματικός εταίρος και σύμμαχος που αλληθωρίζει προς τη Μόσχα και τον Οργανισμό της Σαγκάης. Μία χώρα που δημιουργεί προβλήματα στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, που δεν εφαρμόζει κυρώσεις κατά της Ρωσίας και που απειλεί σε καθημερινή βάση την Ελλάδα. Ο εκτοπισμός της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 και τα εμπόδια για παραχώρηση F-16 VIPER την ίδια στιγμή που η Ελλάδα γίνεται δεκτή στα πρώτα και παραλαμβάνει ήδη σταδιακά τα δεύτερα δεν είναι καθόλου τυχαίος. Επίσης καθόλου τυχαία δεν είναι και η πλήρης άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων στη Κύπρο κάτι που έγινε για να σταλούν σαφή μηνύματα στη προβληματική σύμμαχο Τουρκία. Η κίνηση αυτή δεν έχει να κάνει μόνο με τα όπλα αλλά ισοδυναμεί με ένταξη της ΚΔ στην ευρωατλαντική αρχιτεκτονική ασφάλειας. Η Τουρκία αντιλαμβανόμενη τη στρατηγική της υποβάθμιση και την αντίστοιχη αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας διαμαρτύρεται προκαλώντας συνεχείς εντάσεις στο Αιγαίο. Παράλληλα προχώρησε σε διορθωτικές κινήσεις εξευμενισμού των ΗΠΑ με κατάργηση των ρωσικών καρτών MIR, την αύξηση των εισαγόμενων ποσοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ και την εξομάλυνση των σχέσεων της με το Ισραήλ.
Η γεωπολιτική συγκυρία είναι κατά τη γνώμη μου ευνοϊκή για την Ελλάδα και τη ΚΔ. Επιβάλλεται η αξιοποίηση της με συγκεκριμένες κινήσεις ώστε να προωθήσουμε την ασφάλεια και την ευημερία των δύο χωρών. Μία από αυτές τις κινήσεις να ζητηθεί η βοήθεια των ΗΠΑ ώστε οι κυπριακές ένοπλες δυνάμεις (μέσω παραχώρησης δωρεάν πολεμικού υλικού) να προχωρήσουν σε σταδιακή αντικατάσταση του ρωσικού υλικού. Μία άλλη κίνηση είναι η Ελλάδα, με την άδεια των ΗΠΑ, να βοηθήσει στη δημιουργία κυπριακής πολεμικής αεροπορίας παραχωρώντας στη ΚΔ μέρος των F-16C Block 30 που δεν σκοπεύει να εκσυγχρονίσει. Πέραν και παράλληλα από τις κινήσεις στον αμυντικό τομέα χρειάζεται και οι δύο χώρες να επιταχύνουν τα ενεργειακά τους προγράμματα και να αναλάβουν πρωτοβουλίες προς τη κατεύθυνση οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών με όλες της χώρες της Αν. Μεσογείου.
* Ο κ. Πέτρος Ζαρούνας είναι διεθνολόγος
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο Νετανιάχου για Τραμπ: Βλέπει ευκαιρία συμφωνίας με το Ιράν
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε σήμερα ότι μίλησε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος βλέπει μια ευκαιρία για επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν.
Ο Τραμπ πιστεύει ότι υπάρχει μια δυνατότητα να αξιοποιηθούν τα επιτεύγματα του ισραηλινού και του αμερικανικού στρατού «ώστε να υλοποιηθούν οι στόχοι του πολέμου μέσω μιας συμφωνίας που θα διασφαλίζει τα ζωτικά συμφέροντά μας», είπε ο Νετανιάχου στη βιντεοσκοπημένη δήλωση που έδωσε στη δημοσιότητα το γραφείο του.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δήλωσε ταυτόχρονα ότι το Ισραήλ είναι αποφασισμένο να προστατεύσει «τα ζωτικά συμφέροντά του σε κάθε περίπτωση» και ότι συνεχίζει τα πλήγματα στο Ιράν και τον Λίβανο. «Συντρίβουμε το πυραυλικό και πυρηνικό πρόγραμμα (σ.σ. του Ιράν) και συνεχίζουμε να πλήττουμε σκληρά τη Χεζμπολάχ», είπε. «Πριν από λίγες μόλις ημέρες εξοντώσαμε άλλους δύο πυρηνικούς επιστήμονες και παραμένουμε ετοιμοπόλεμοι», πρόσθεσε.
Πηγή: ΑΠΕ
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
EKT: Σε επιφυλακή για τις επόμενες κινήσεις για επιτόκια λόγω Μέσης Ανατολής
Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τις εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου στο Ιράν, οι οποίες ήδη έχουν αρχίσει να αφήνουν το αποτύπωμά τους στα βασικά οικονομικά μεγέθη της ευρωζώνης.
Η ανησυχία είναι έντονη στη Φρανκφούρτη για την κλιμάκωση της σύγκρουσης που εκτυλίχθηκε με τους βομβαρδισμούς ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν και των άλλων χωρών του Κόλπου τις προηγούμενες ημέρες, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που επιβαρύνουν ήδη τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά
Το επιτελείο της ΕΚΤ, προς το παρόν, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, θα περιμένει τους επόμενους μήνες προκειμένου να μπορέσει να εκτιμήσει με ξεκάθαρο τρόπο τη διάρκεια, την ένταση και την ευρύτητα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Δηλαδή, τις κρίσιμες παραμέτρους βάση των οποίων θα προκύψει και το μέγεθος των επιπτώσεων του πολέμου στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Το βασικό σενάριο των επόμενων κινήσεων της ΕΚΤ προβλέπει ότι μια σαφέστερη εικόνα θα έχει διαμορφωθεί έως τον Ιούνιο. Υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι το σενάριο αυτό δεν θα ανατραπεί από ακραίες εξελίξεις στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής.
Έτσι, αν δεν υπάρξουν δυσμενέστερες ανατροπές, τον Ιούνιο η ΕΚΤ προτίθεται να επανεξετάσει τις αποφάσεις της για τα επιτόκια. Τότε θα κρίνει αν θα λάβει μέτρα για τον πληθωρισμό, δηλαδή αν θα προχωρήσει σε αύξηση του βασικού της επιτοκίου πάνω από το 2% που είναι σήμερα και σε ποιον βαθμό, ώστε να υπάρξει η μικρότερη αρνητική επίπτωση στην ήδη ασθενική ανάπτυξη της ευρωζώνης.
Η άνοδος του πληθωρισμού είναι αυτή τη στιγμή ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία. «Οι κίνδυνοι στον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, ιδιαίτερα βραχυπρόθεσμα, ενώ μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει σε μια παρατεταμένη αλλαγή στις τιμές ενέργειας, ενισχύοντας ακόμα περισσότερο τον πληθωρισμό», ανέφερε η επικεφαλής της Κριστίν Λαγκάρντ μετά την συνεδρίαση της ΕΚΤ την Πέμπτη.
«Αυτό μπορεί να ενισχυθεί αν οι πληθωριστικές προσδοκίες και οι μισθολογικές εξελίξεις επίσης περάσουν σε ανοδική τροχιά», επεσήμανε.
Στο επιτελείο της ΕΚΤ η ανησυχία είναι έντονη για τις επιπτώσεις του πολέμου οι οποίες ήδη αποτυπώνονται στην πραγματική οικονομία με αυξήσεις τιμών ή προαναγγελίες αναπροσαρμογών τιμολογίων από διάφορους κλάδους της οικονομίας. Ωστόσο, έχει ληφθεί η απόφαση να μην υπάρξει άμεσα αναπροσαρμογή επιτοκίων προκειμένου να αποφευχθεί μια υπεραντίδραση που θα έβλαπτε την ευρωπαϊκή οικονομία στην περίπτωση που αποδειχθεί ότι η πολεμική σύρραξη θα έχει τελικά μικρότερη διάρκεια από τα δυσμενέστερα σενάρια.
Σε κάθε περίπτωση κοινή διαπίστωση είναι ότι τουλάχιστον το 2026 η ανάπτυξη θα κινηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα και ο πληθωρισμός σε υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις, λόγω του πολέμου. Το βασικό σενάριο της ΕΚΤ, που αναθεωρήθηκε με βάση τις τελευταίες εξελίξεις, προβλέπει ότι η αύξηση του ΑΕΠ στην ευρωζώνη θα κυμανθεί φέτος στο 0,9% από 1,2% αρχικής πρόβλεψης και ο πληθωρισμός θα ανέβει στο 2,6% από 1,9%. Και αυτές, ωστόσο, οι προβλέψεις μπορεί να ανατραπούν ανάλογα με τις εξελίξεις στις αγορές εμπορευμάτων και στη εφοδιαστική αλυσίδα που σχετίζονται με το διάστημα που θα παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, με τις προσδοκίες των επιχειρήσεων για την αύξηση του κόστους τους, αλλά και την συμπεριφορά των καταναλωτών απέναντι στα αυξημένα επίπεδα των τιμών.
Η μεγαλύτερη άμεση απειλή για την οικονομία από τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή αφορά τις τιμές της ενέργειας. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διεξάγεται το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου αλλά και το 20% των θαλάσσιων φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου, εκτίναξε την τιμή του πετρελαίου σε επίπεδα πάνω από τα 110 δολάρια το πετρέλαιο. Όσο διαρκεί ο αποκλεισμός τόσο πιο έντονες θα είναι οι επιπτώσεις στις τιμές της ενέργειας
Ο δεύτερος μεγάλος κίνδυνος αφορά τη ναυτιλία. Η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει ήδη αυξήσει τους χρόνους παράδοσης και το κόστος μεταφοράς των εμπορευμάτων μέσω των τάνκερ, με ιδιαίτερη επιβάρυνση για την Ευρώπη λόγω της εξάρτησής της από τη διαδρομή Ασίας-Ευρώπης, μέσω Σουέζ.
Ο τρίτος μεγάλος κίνδυνος είναι η μεγάλη αβεβαιότητα που προκαλούν οι εξελίξεις αυτές για την πορεία της οικονομίας, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε αναβολή αποφάσεων για επενδύσεις και κατανάλωση.
Πηγή: ΚΥΠΕ
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
G7 ζητά από το Ιράν άμεσο και άνευ όρων τερματισμό των επιθέσεων
Η G7 εκφράζει την «υποστήριξή της προς τους εταίρους μας στη Μέση Ανατολή απέναντι στις αδικαιολόγητες επιθέσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και των συμμάχων της», αναφέρεται στο κοινό ανακοινωθέν.
Οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών της Ομάδας των 7 (G7) ζητούν από το Ιράν «τον άμεσο και άνευ όρων τερματισμό» των «αδικαιολόγητων» επιθέσεών του κατά των χωρών της Μέσης Ανατολής.
«Καλούμε σε άμεσο και άνευ όρων τερματισμό όλων των επιθέσεων που πραγματοποιούνται από το ιρανικό καθεστώς», σύμφωνα με κοινό ανακοινωθέν των υπουργών Εξωτερικών της G7 (Γερμανία, Καναδάς, Ηνωμένες Πολιτείες, Γαλλία, Ιταλία, Ιαπωνία, Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και η Υπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ).
Το Ιράν απάντησε στην αεροπορική εκστρατεία των ΗΠΑ και του Ισραήλ, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, εξαπολύοντας επιθέσεις κατά πολλών χωρών της περιοχής τόσο κατά δυτικών στρατιωτικών στόχων όσο και ενεργειακών υποδομών και μη στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Η G7 εκφράζει την «υποστήριξή της προς τους εταίρους μας στη Μέση Ανατολή απέναντι στις αδικαιολόγητες επιθέσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και των συμμάχων της», αναφέρεται στο κοινό ανακοινωθέν.
Μέχρι στιγμής, οι χώρες που έχουν δεχθεί επιθέσεις από το Ιράν δεν έχουν απαντήσει στρατιωτικά.
«Υποστηρίζουμε το δικαίωμα των χωρών που δέχονται αδικαιολόγητες επιθέσεις από το Ιράν ή από τους συμμάχους του να υπερασπισθούν το έδαφός τους και να προστατεύσουν τους πολίτες τους. Επαναδιατυπώνουμε την αταλάντευτη στήριξή μας στην ασφάλεια, την κυριαρχία και την εδαφική τους ακεραιότητα», προσθέτουν οι υπουργοί Εξωτερικών.
Σε ό,τι αφορά τα Στενά του Ορμούζ, βασική παγκόσμια πετρελαϊκή αρτηρία όπου η διέλευση των πλοίων έχει ουσιαστικά διακοπεί, η G7 υπογραμμίζει «τη σημασία της διατήρησης των θαλάσσιων οδών και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, ιδίως στα Στενά του Ορμούζ και σε όλες τις συναφείς βασικές οδούς ναυσιπλοΐας, καθώς και της ασφάλειας των εφοδιαστικών αλυσίδων και της σταθερότητας των αγορών ενέργειας».
Πηγή: ΑΠΕ / ΜΠΕ
-
EKLOGES20264 weeks agoEkloges2026 – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης Vouli.TV | Παρασκευή 27/02 στις 7μμ
-
Behind Politics1 month agoBehind Politics | Επεισόδιο 2: Γιώργος Μαυρουδής, Σάββατο 21/02 στις 7μμ
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ1 month agoΣυντάξεις για ψηφοθηρία: Κρατικό έγκλημα με χρονόμετρο
-
Off the Record1 month agoΞεσηκωμός στον Μαζωτό για Μονάδα Αφαλάτωσης
-
Off the Record1 month agoΤο Trident περιμένει ακόμη — και αυτή τη φορά περιμένει εμάς
-
#exAformis1 month ago#ExAformis – Η θεωρία πίσω απο την Άμεση Δημοκρατία | Σάββατο 21/02 στις 6μμ
-
Off the Record1 month agoΚαμένη εμπιστοσύνη:το Ειρήνη-gate «έθαψε επαναθέσμιση» και προοπτική Οδυσσέα
-
ΕΚΠΟΜΠΕΣ1 month agoΣΕ ΠΡΩΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ – Επεισόδιο 18 | 10/02 στις 7μμ
-
Off the Record1 month agoΟι κατασκευασμένες δημοσκοπήσεις και η ττενέκκα
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ1 month agoΦωτοβολταϊκά πάρκα: καταγγελία για άναρχη ανάπτυξη και θεσμική απραξία

