ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Γεωπολιτικές ευκαιρίες για Ελλάδα και Κύπρο
Του Πέτρου Ζαρούνα*
Τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα στην Αν. Μεσόγειο όπως αυτά διαμορφώθηκαν τη τελευταία δεκαετία σε συνδυασμό με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη πολιτική της Δύσης για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο ευνοούν περισσότερο την Ελλάδα και τη Κύπρο παρά τη Τουρκία και θα εξηγήσω το γιατί.
Συγκεκριμένα η ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ, η εξομάλυνση των σχέσεων Ισραήλ και Αράβων διά των συμφωνιών του Αβραάμ και η δημιουργία μίας ντε φάκτο κουρδικής περιοχής στη Β. Συρία έχουν μειώσει τον στρατηγικό ρόλο και τη χρησιμότητα της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή. Κάποτε η Τουρκία διά της αεροπορικής βάσης του Ινσιρλίκ εκβίαζε τις ΗΠΑ κερδίζοντας σημαντικά ανταλλάγματα. Σήμερα η αξία της συγκεκριμένης βάσης έχει μειωθεί και οι ΗΠΑ έχουν πλέον εναλλακτικές επιλογές έχοντας αξιοποιήσει τις αεροναυτικές υποδομές στην Ελλάδα όπως είναι η Λάρισα και η Σούδα. Αντίστοιχα η χρησιμότητα των τουρκικών Στενών έχει περιοριστεί αφού η όποια στρατιωτική βοήθεια σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ουκρανία περνάει σήμερα μέσα από το ελληνικό λιμάνι της Αλεξανδρούπολης και όχι από τα τουρκικά Στενά. Παράλληλα η Αλεξανδρούπολη καθίσταται σημαντική ενεργειακή πύλη των Βαλκανίων όπου διά του πλωτού σταθμού απουγροποίησης και του αγωγού προς Βουλγαρία οι χώρες των Βαλκανίων μπορούν και προμηθεύονται φυσικό αέριο από χώρες πέραν της Ρωσίας όπως πχ οι ΗΠΑ.
Η επείγουσα ανάγκη της Δύσης για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έχει αναδείξει την γεωστρατηγική αξία των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Αν. Μεσογείου. Ήδη η ΕΕ διά της Φον Ντερ Λάιεν προχώρησε σε υπογραφή συμφωνίας με Αίγυπτο και Ισραήλ για την αποστολή φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές. Τη βδομάδα που πέρασε η Ισραηλινή υπουργός Ενέργειας επισκέφθηκε τη Κύπρο με μία πρόταση πώλησης του ισραηλινού μεριδίου (Ισάι) στο κυπριακό κοίτασμα «Αφροδίτη» με στόχο τη ταχεία και οριστική επίλυση της χρονίζουσας αυτής εκκρεμότητας. Ταυτόχρονα οι εταιρείες που συμμετέχουν στο εν λόγω κοίτασμα ανακοίνωσαν τη διάθεση 192 εκατ. δολαρίων για άμεση αξιοποίηση του. Ακόμα και στο γειτονικό Λίβανο η Χεζμπολλά διαφοροποίησε τη στάση της ώστε να διευκολύνει τη θετική κατάληξη των διαπραγματεύσεων της κυβέρνησης του Λιβάνου με το Ισραήλ για την οριοθέτηση των μεταξύ τους ΑΟΖ κάτι για το οποίο μεσολαβούν οι ΗΠΑ διά του Άμος Χόκσταιν. Εκτιμώ πως ακόμα ο περιορισμός του νέου γεωτρητικού σκάφους της Τουρκίας «Αμπτούλ Χαμίντ» και του ερευνητικού «Ορούτς Ρείς» στο Κόλπο της Αττάλειας δεν είναι τυχαίος αλλά αποτέλεσμα αμερικανικών υποδείξεων. Εκτιμώ πως ακόμα και ο περιορισμός του νέου γεωτρητικού σκάφους της Τουρκίας “Αμπτούλ Χαμίντ” και του ερευνητικού “Ορούτς Ρέις” στο Κόλπο της Αττάλειας δεν είναι τυχαίος, αλλά αποτέλεσμα αμερικανικών υποδείξεων. Στα πιο πάνω να προσθέσουμε και το διορισμό του πρώην πρέσβη στην Αθήνα Πάγιατ ως υφυπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ. Ο Πάγιατ μαζί με την Νούλαντ είχαν ήδη συνάντηση για τα ενεργειακά με τον ΥΠΕΞ της Κύπρου Ιωάννη Κασουλίδη. Με λίγα λόγια η νέα συγκυρία αναδεικνύει την γεωπολιτική αξία της Ελλάδας και της Κύπρου.
Σε αυτό συντείνει και το γεγονός ότι η Τουρκία έχει καταστεί ένας αφερέγγυος και προβληματικός εταίρος και σύμμαχος που αλληθωρίζει προς τη Μόσχα και τον Οργανισμό της Σαγκάης. Μία χώρα που δημιουργεί προβλήματα στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, που δεν εφαρμόζει κυρώσεις κατά της Ρωσίας και που απειλεί σε καθημερινή βάση την Ελλάδα. Ο εκτοπισμός της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 και τα εμπόδια για παραχώρηση F-16 VIPER την ίδια στιγμή που η Ελλάδα γίνεται δεκτή στα πρώτα και παραλαμβάνει ήδη σταδιακά τα δεύτερα δεν είναι καθόλου τυχαίος. Επίσης καθόλου τυχαία δεν είναι και η πλήρης άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων στη Κύπρο κάτι που έγινε για να σταλούν σαφή μηνύματα στη προβληματική σύμμαχο Τουρκία. Η κίνηση αυτή δεν έχει να κάνει μόνο με τα όπλα αλλά ισοδυναμεί με ένταξη της ΚΔ στην ευρωατλαντική αρχιτεκτονική ασφάλειας. Η Τουρκία αντιλαμβανόμενη τη στρατηγική της υποβάθμιση και την αντίστοιχη αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας διαμαρτύρεται προκαλώντας συνεχείς εντάσεις στο Αιγαίο. Παράλληλα προχώρησε σε διορθωτικές κινήσεις εξευμενισμού των ΗΠΑ με κατάργηση των ρωσικών καρτών MIR, την αύξηση των εισαγόμενων ποσοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ και την εξομάλυνση των σχέσεων της με το Ισραήλ.
Η γεωπολιτική συγκυρία είναι κατά τη γνώμη μου ευνοϊκή για την Ελλάδα και τη ΚΔ. Επιβάλλεται η αξιοποίηση της με συγκεκριμένες κινήσεις ώστε να προωθήσουμε την ασφάλεια και την ευημερία των δύο χωρών. Μία από αυτές τις κινήσεις να ζητηθεί η βοήθεια των ΗΠΑ ώστε οι κυπριακές ένοπλες δυνάμεις (μέσω παραχώρησης δωρεάν πολεμικού υλικού) να προχωρήσουν σε σταδιακή αντικατάσταση του ρωσικού υλικού. Μία άλλη κίνηση είναι η Ελλάδα, με την άδεια των ΗΠΑ, να βοηθήσει στη δημιουργία κυπριακής πολεμικής αεροπορίας παραχωρώντας στη ΚΔ μέρος των F-16C Block 30 που δεν σκοπεύει να εκσυγχρονίσει. Πέραν και παράλληλα από τις κινήσεις στον αμυντικό τομέα χρειάζεται και οι δύο χώρες να επιταχύνουν τα ενεργειακά τους προγράμματα και να αναλάβουν πρωτοβουλίες προς τη κατεύθυνση οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών με όλες της χώρες της Αν. Μεσογείου.
* Ο κ. Πέτρος Ζαρούνας είναι διεθνολόγος
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Στην Πάφο Μητσοτάκης και Μακρόν για συνάντηση με Χριστοδουλίδη – Στο επίκεντρο ασφάλεια και εξελίξεις στην περιοχή
Φθάνουν σήμερα στην Κύπρο ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης για συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, στο πλαίσιο του στενού συντονισμού για τις εξελίξεις στην περιοχή και τα αυξημένα προληπτικά μέτρα που λαμβάνονται, όπως ανέφερε την Κυριακή ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
Οι ηγέτες της Ελλάδας και της Γαλλίας θα πραγματοποιήσουν ολιγόωρη επίσκεψη στην Πάφο, στη διάρκεια της οποίας θα προβούν μαζί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σε μια ανασκόπηση των περιφερειακών εξελίξεων.
Εξάλλου, σύμφωνα με κύκλους προσκείμενους στο Ελιζέ, «η επίσκεψη του Προέδρου Μακρόν στην Πάφο εκφράζει την αλληλεγγύη της Γαλλίας προς την Κύπρο, κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την οποία έχουμε συμφωνία στρατηγικής σημασίας και η οποία χτυπήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα από πολλά drones και πυραύλους».
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι αντικείμενο της επίσκεψης είναι η ενίσχυση, από κοινού με τους Ευρωπαίους εταίρους, της ασφαλείας στην περιοχή της Κύπρου και της ανατολικής Μεσογείου, με στόχο την αποκλιμάκωση της κρίσης στην περιοχή.
Αυτή η επίσκεψη θα επιτρέψει επίσης στον Γάλλο Πρόεδρο να υπογραμμίσει πόσο σημαντική είναι η εξασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην περιοχή, κυρίως με την ναυτική επιχείρηση «Ασπίδες» της ΕΕ, ανέφεραν οι ίδιοι κύκλοι, οι οποίοι ταυτόχρονα υπογραμμίζουν ότι με την επίσκεψη θα δοθεί η ευκαιρία του συντονισμού των προσπαθειών αναφορικά με την ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών που βρίσκονται σε επικίνδυνες περιοχές αλλά και αναφορικά με τις επιχειρήσεις επαναπατρισμού τους.
Εξάλλου, σύμφωνα με πληροφορίες από την ελληνική Κυβέρνηση, η επίσκεψη του κ. Μητσοτάκη εντάσσεται στο πλαίσιο της αμυντικής συνδρομής που παρέχει η Ελλάδα στην Κύπρο.
Υπενθυμίζεται ότι στην εβδομαδιαία ανάρτησή του στο Facebook, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας ανέφερε ότι την εβδομάδα που πέρασε «είδαμε πώς μετουσιώνεται έμπρακτα σε ασφάλεια και σε αλληλεγγύη η αναβάθμιση της εθνικής μας διπλωματίας και άμυνας των τελευταίων χρόνων».
«Γιατί, μόλις η σύρραξη στη Μέση Ανατολή απείλησε και τον Ελληνισμό της Κύπρου, η Ελλάδα στάθηκε, χωρίς δεύτερη σκέψη, στο πλευρό του. Το παράδειγμά μας ακολούθησαν και άλλοι εταίροι μας, απλώνοντας ένα ευρωπαϊκό πλέγμα αεροναυτικής προστασίας γύρω από την Μεγαλόνησο. Επιβεβαιώθηκε, έτσι, το αυτονόητο: όταν κινδυνεύει ευρωπαϊκό έδαφος από εξωτερικούς κινδύνους, τότε η κοινή μας απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι άμεση και ισχυρή» σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Σάντσεθ κατά Τραμπ: «Δεν παίζουμε ρωσική ρουλέτα με τις ζωές εκατομμυρίων» – Απάντηση στις αμερικανικές απειλές
Η Ισπανία δεν πρόκειται να υποκύψει σε πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να στηρίξει τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, δήλωσε σήμερα ο Πρωθυπουργός της χώρας, απαντώντας ουσιαστικά στις απειλές Τραμπ για διακοπή εμπορικών σχέσεων με τη Μαδρίτη.
«Δεν πρόκειται να υιοθετήσουμε μια θέση που αντιβαίνει στις αξίες και τις αρχές μας από φόβο για αντίποινα άλλων», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πέδρο Σάντσεθ σε τηλεοπτικό διάγγελμά του προς τον ισπανικό λαό.
Ο Σάντσεθ επέμεινε στην αντίθεσή του στην επίθεση στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι η σύγκρουση δημιουργεί τον κίνδυνο «ρώσικης ρουλέτας» με τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. «Με αυτό τον τρόπο ξεκινούν οι μεγάλες καταστροφές της ανθρωπότητας … Δεν μπορείς να παίζεις ρώσικη ρουλέτα με την τύχη εκατομμύριων», επισήμανε.
Οι δηλώσεις του Ισπανού πρωθυπουργού ήρθαν μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ εχθές, Τρίτη, για διακοπή εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η αντίδραση του Αμερικανού προέδρου συνδέεται με την ανακοίνωση που εξέδωσε η Μαδρίτη τη Δευτέρα, επισημαίνοντας ότι δεν θα επιτρέψει οι στρατιωτικές της βάσεις (οι οποίες από κοινού χρησιμοποιούνται από τις ΗΠΑ και την Ισπανία, αλλά υπό την κυριαρχία της Ισπανίας) να χρησιμοποιηθούν για επιθέσεις στο Ιράν.
«Θα διακόψουμε το εμπόριο κάθε είδους με την Ισπανία», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησης στον Λευκό Οίκο με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. «Δεν θέλουμε να έχουμε καμία σχέση με την Ισπανία».
Ο Σάντσεθ υποστήριξε ότι η θέση της Μαδρίτης απέναντι στη σύγκρουση με το Ιράν είναι συνεπής με τη στάση που είχε υιοθετήσει η χώρα και σε άλλες διεθνείς κρίσεις, όπως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ή ο πόλεμος στη Γάζα.
«Λέμε όχι στην κατάρρευση του διεθνούς δικαίου», δήλωσε. «Λέμε όχι στην αντίληψη ότι ο κόσμος μπορεί να λύσει τα προβλήματά του μόνο μέσω συγκρούσεων και βομβαρδισμών. Λέμε όχι στην επανάληψη των λαθών του παρελθόντος… Λέμε όχι στον πόλεμο», δήλωσε ο Ισπανός πρωθυπουργός.
Ο Σάντσεθ συνέκρινε επίσης την αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν με την εισβολή στο Ιράκ το 2003 υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, η οποία, όπως είπε, είχε ως αποτέλεσμα μόνο δυστυχία και αυξημένη διεθνή αστάθεια.
Παράλληλα, σημείωσε ότι δεν μπορεί να προβλέψει ποιες θα είναι οι ακριβείς συνέπειες από «την πτώση του τρομερού καθεστώτος των αγιατολάχ στο Ιράν», ωστόσο εξέφρασε την πεποίθηση ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα οδηγήσει σε έναν δικαιότερο διεθνή κόσμο ούτε θα βελτιώσει τις συνθήκες ζωής των πολιτών.
«Αυτό που βλέπουμε προς το παρόν είναι περισσότερη οικονομική αβεβαιότητα, αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου αλλά και του φυσικού αερίου», πρόσθεσε. «Γι’ αυτό στην Ισπανία είμαστε αντίθετοι σε αυτή την καταστροφή, γιατί κατανοούμε ότι οι κυβερνήσεις υπάρχουν για να βελτιώνουν τις ζωές των ανθρώπων, να δίνουν λύσεις στα προβλήματά τους και όχι να τα επιδεινώνουν».
Πηγή: Πρώτο Θέμα
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ανάλυση Guardian: Τα τέσσερα πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα στο Ιράν – Από ελεγχόμενη διαδοχή έως εμφύλια σύγκρουση και το χάος
Η στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ κατά του Ιράν εγκαινιάζει μια νέα, ιδιαίτερα αβέβαιη περίοδο για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Το πλήγμα στόχευσε κομβικούς πυλώνες ισχύος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, όπως το πυρηνικό και το πυραυλικό της πρόγραμμα, καθώς και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), επαναφέροντας στο προσκήνιο το ενδεχόμενο βαθιών πολιτικών εξελίξεων στο εσωτερικό της χώρας.
-
Off the Record1 month agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…
-
EKLOGES20261 week agoEkloges2026 – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης Vouli.TV | Παρασκευή 27/02 στις 7μμ
-
Behind Politics2 weeks agoBehind Politics | Επεισόδιο 2: Γιώργος Μαυρουδής, Σάββατο 21/02 στις 7μμ
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ4 weeks agoΣυντάξεις για ψηφοθηρία: Κρατικό έγκλημα με χρονόμετρο
-
Off the Record1 month agoΑργίες à la carte: κόλλησε ο Κουλάς του ΔηΣυ όταν ρωτήθηκε για τον δήμαρχο Αγίας Νάπας
-
Off the Record4 weeks agoΞεσηκωμός στον Μαζωτό για Μονάδα Αφαλάτωσης
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoBloomberg: Διεθνής κυβερνοεπίθεση πλήττει δεκάδες χώρες – Στο κάδρο και η Κύπρος
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΜε ψήφους 5-3 απορρίφθηκε η αίτηση Βαρωσιώτου – Προσφυγή στο ΕΔΑΔ
-
Off the Record4 weeks agoΤο Trident περιμένει ακόμη — και αυτή τη φορά περιμένει εμάς
-
EKLOGES20261 month agoEkloges 2026 – Κράτος σε κλοιό Διαφθοράς | Παρασκευή 06/02, 7μμ



