ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Γεωπολιτικές ευκαιρίες για Ελλάδα και Κύπρο

Published

4 years ago

September 28, 2022

Του Πέτρου Ζαρούνα*

Τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα στην Αν. Μεσόγειο όπως αυτά διαμορφώθηκαν τη τελευταία δεκαετία σε συνδυασμό με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη πολιτική της Δύσης για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο ευνοούν περισσότερο την Ελλάδα και τη Κύπρο παρά τη Τουρκία και θα εξηγήσω το γιατί.

Συγκεκριμένα η ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ, η εξομάλυνση των σχέσεων Ισραήλ και Αράβων διά των συμφωνιών του Αβραάμ και η δημιουργία μίας ντε φάκτο κουρδικής περιοχής στη Β. Συρία έχουν μειώσει τον στρατηγικό ρόλο και τη χρησιμότητα της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή. Κάποτε η Τουρκία διά της αεροπορικής βάσης του Ινσιρλίκ εκβίαζε τις ΗΠΑ κερδίζοντας σημαντικά ανταλλάγματα. Σήμερα η αξία της συγκεκριμένης βάσης έχει μειωθεί και οι ΗΠΑ έχουν πλέον εναλλακτικές επιλογές έχοντας αξιοποιήσει τις αεροναυτικές υποδομές στην Ελλάδα όπως είναι η Λάρισα και η Σούδα. Αντίστοιχα η χρησιμότητα των τουρκικών Στενών έχει περιοριστεί αφού η όποια στρατιωτική βοήθεια σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ουκρανία περνάει σήμερα μέσα από το ελληνικό λιμάνι της Αλεξανδρούπολης και όχι από τα τουρκικά Στενά. Παράλληλα η Αλεξανδρούπολη καθίσταται σημαντική ενεργειακή πύλη των Βαλκανίων όπου διά του πλωτού σταθμού απουγροποίησης και του αγωγού προς Βουλγαρία οι χώρες των Βαλκανίων μπορούν και προμηθεύονται φυσικό αέριο από χώρες πέραν της Ρωσίας όπως πχ οι ΗΠΑ.

Η επείγουσα ανάγκη της Δύσης για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έχει αναδείξει την γεωστρατηγική αξία των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Αν. Μεσογείου. Ήδη η ΕΕ διά της Φον Ντερ Λάιεν προχώρησε σε υπογραφή συμφωνίας με Αίγυπτο και Ισραήλ για την αποστολή φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές. Τη βδομάδα που πέρασε η Ισραηλινή υπουργός Ενέργειας επισκέφθηκε τη Κύπρο με μία πρόταση πώλησης του ισραηλινού μεριδίου (Ισάι) στο κυπριακό κοίτασμα «Αφροδίτη» με στόχο τη ταχεία και οριστική επίλυση της χρονίζουσας αυτής εκκρεμότητας. Ταυτόχρονα οι εταιρείες που συμμετέχουν στο εν λόγω κοίτασμα ανακοίνωσαν τη διάθεση 192 εκατ. δολαρίων για άμεση αξιοποίηση του. Ακόμα και στο γειτονικό Λίβανο η Χεζμπολλά διαφοροποίησε τη στάση της ώστε να διευκολύνει τη θετική κατάληξη των διαπραγματεύσεων της κυβέρνησης του Λιβάνου με το Ισραήλ για την οριοθέτηση των μεταξύ τους ΑΟΖ κάτι για το οποίο μεσολαβούν οι ΗΠΑ διά του Άμος Χόκσταιν. Εκτιμώ πως ακόμα ο περιορισμός του νέου γεωτρητικού σκάφους της Τουρκίας «Αμπτούλ Χαμίντ» και του ερευνητικού «Ορούτς Ρείς» στο Κόλπο της Αττάλειας δεν είναι τυχαίος αλλά αποτέλεσμα αμερικανικών υποδείξεων. Εκτιμώ πως ακόμα και ο περιορισμός του νέου γεωτρητικού σκάφους της Τουρκίας “Αμπτούλ Χαμίντ” και του ερευνητικού “Ορούτς Ρέις” στο Κόλπο της Αττάλειας δεν είναι τυχαίος, αλλά αποτέλεσμα αμερικανικών υποδείξεων. Στα πιο πάνω να προσθέσουμε και το διορισμό του πρώην πρέσβη στην Αθήνα Πάγιατ ως υφυπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ. Ο Πάγιατ μαζί με την Νούλαντ είχαν ήδη συνάντηση για τα ενεργειακά με τον ΥΠΕΞ της Κύπρου Ιωάννη Κασουλίδη. Με λίγα λόγια η νέα συγκυρία αναδεικνύει την γεωπολιτική αξία της Ελλάδας και της Κύπρου.

Σε αυτό συντείνει και το γεγονός ότι η Τουρκία έχει καταστεί ένας αφερέγγυος και προβληματικός εταίρος και σύμμαχος που αλληθωρίζει προς τη Μόσχα και τον Οργανισμό της Σαγκάης. Μία χώρα που δημιουργεί προβλήματα στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, που δεν εφαρμόζει κυρώσεις κατά της Ρωσίας και που απειλεί σε καθημερινή βάση την Ελλάδα. Ο εκτοπισμός της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 και τα εμπόδια για παραχώρηση F-16 VIPER την ίδια στιγμή που η Ελλάδα γίνεται δεκτή στα πρώτα και παραλαμβάνει ήδη σταδιακά τα δεύτερα δεν είναι καθόλου τυχαίος. Επίσης καθόλου τυχαία δεν είναι και η πλήρης άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων στη Κύπρο κάτι που έγινε για να σταλούν σαφή μηνύματα στη προβληματική σύμμαχο Τουρκία. Η κίνηση αυτή δεν έχει να κάνει μόνο με τα όπλα αλλά ισοδυναμεί με ένταξη της ΚΔ στην ευρωατλαντική αρχιτεκτονική ασφάλειας. Η Τουρκία αντιλαμβανόμενη τη στρατηγική της υποβάθμιση και την αντίστοιχη αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας διαμαρτύρεται προκαλώντας συνεχείς εντάσεις στο Αιγαίο. Παράλληλα προχώρησε σε διορθωτικές κινήσεις εξευμενισμού των ΗΠΑ με κατάργηση των ρωσικών καρτών MIR, την αύξηση των εισαγόμενων ποσοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ και την εξομάλυνση των σχέσεων της με το Ισραήλ.

Η γεωπολιτική συγκυρία είναι κατά τη γνώμη μου ευνοϊκή για την Ελλάδα και τη ΚΔ. Επιβάλλεται η αξιοποίηση της με συγκεκριμένες κινήσεις ώστε να προωθήσουμε την ασφάλεια και την ευημερία των δύο χωρών. Μία από αυτές τις κινήσεις να ζητηθεί η βοήθεια των ΗΠΑ ώστε οι κυπριακές ένοπλες δυνάμεις (μέσω παραχώρησης δωρεάν πολεμικού υλικού) να προχωρήσουν σε σταδιακή αντικατάσταση του ρωσικού υλικού. Μία άλλη κίνηση είναι η Ελλάδα, με την άδεια των ΗΠΑ, να βοηθήσει στη δημιουργία κυπριακής πολεμικής αεροπορίας παραχωρώντας στη ΚΔ μέρος των F-16C Block 30 που δεν σκοπεύει να εκσυγχρονίσει. Πέραν και παράλληλα από τις κινήσεις στον αμυντικό τομέα χρειάζεται και οι δύο χώρες να επιταχύνουν τα ενεργειακά τους προγράμματα και να αναλάβουν πρωτοβουλίες προς τη κατεύθυνση οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών με όλες της χώρες της Αν. Μεσογείου.

* Ο κ. Πέτρος Ζαρούνας είναι διεθνολόγος

Related Topics:Γεωπολιτικές ευκαιρίες για Ελλάδα και Κύπρο

Up Next

Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών, Αξιών και Επιτρόπου Διοικήσεως | Vouli report 28/09/2022

Don't Miss

Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας και Πολιτισμού | Vouli report 28/09/2022

MILITAIRE

Πόσο εφικτός είναι ο IMEC σε μια ασταθή Μέση Ανατολή;

Published

10 hours ago

June 17, 2026

Vouli.TV

Ο διάδρομος IMEC αποτέλεσε το 2023 ένα από τα πιο φιλόδοξα γεωοικονομικά σχέδια, παρουσιάζοντας το όραμα μιας νέας γέφυρας που θα συνδέει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω των χωρών του Κόλπου. Πρόκειται για έναν πολυδιάστατο διάδρομο εμπορίου, ενέργειας και μεταφοράς δεδομένων, ο οποίος φιλοδοξεί να προσφέρει στην Ευρώπη μια εναλλακτική διαδρομή προς την Ασία, ενώ παράλληλα αναβαθμίζει τη Μέση Ανατολή σε κομβικό σημείο διασυνδεσιμότητας.

Ωστόσο, ακόμη και πριν από την κλιμάκωση της σημερινής κρίσης στην περιοχή, είχα επισημάνει ότι η επιτυχία του IMEC δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών. Θα εξαρτηθεί από την πολιτική βούληση των συμμετεχόντων, τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης, τις διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες των κρατών που εμπλέκονται και, κυρίως, από το επίπεδο των περιφερειακών εντάσεων. Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών έρχονται ουσιαστικά να επιβεβαιώσουν αυτή την εκτίμηση. Ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, η αβεβαιότητα που περιβάλλει τα Στενά του Ορμούζ και η ευρύτερη αστάθεια στη Μέση Ανατολή επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο ασφαλής μπορεί να θεωρείται μια επένδυση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, όταν προϋποθέτει μακροχρόνια σταθερότητα σε μια περιοχή που συνεχώς παράγει νέες εστίες κρίσεων και αντιπαραθέσεων;

Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διακινείται μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν ήδη επιβαρύνει σημαντικά τις θαλάσσιες μεταφορές, αναγκάζοντας πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να επιλέγουν μεγαλύτερες και σαφώς πιο δαπανηρές διαδρομές. Η σύγκρουση Ισραήλ – Ιράν ανέδειξε τα εγγενή όρια ενός διαδρόμου που σχεδιάστηκε με δεδομένες συνθήκες ειρήνης, σε μια περιοχή όπου οι εμπορικές οδοί έχουν πλέον αποκτήσει χαρακτήρα στρατηγικών στόχων.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται και η ουσιαστική πρόκληση για τον IMEC. Το ζήτημα δεν περιορίζεται στο αν θα εξασφαλιστούν οι απαιτούμενοι οικονομικοί πόροι ή αν θα ολοκληρωθούν λιμάνια, σιδηροδρομικά δίκτυα, ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποθαλάσσια καλώδια. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να διαμορφωθεί μια αξιόπιστη και ανθεκτική αλυσίδα συνδεσιμότητας ανάμεσα στην Ινδία, τις χώρες του Κόλπου και την Ευρώπη, τη στιγμή που η ίδια η περιοχή παραμένει εκτεθειμένη σε διαρκείς γεωπολιτικούς κραδασμούς.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ο IMEC χάνει τη στρατηγική του αξία. Αντιθέτως, όσο οι παραδοσιακές εμπορικές διαδρομές γίνονται περισσότερο ευάλωτες και ασταθείς, τόσο αυξάνεται η ανάγκη για εναλλακτικά δίκτυα εμπορίου, ενέργειας και διακίνησης δεδομένων. Ο IMEC εξακολουθεί να αποτελεί ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο εγχείρημα, το οποίο θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την οικονομική συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων περιοχών. Ωστόσο, η συνδεσιμότητα δεν οικοδομείται μόνο σε σχεδιασμούς και χάρτες, αλλά σε πραγματικά γεωπολιτικά περιβάλλοντα. Και σήμερα, το περιβάλλον της Μέσης Ανατολής είναι σαφώς πιο αβέβαιο σε σχέση με εκείνο που υπέθετε η αρχική αισιοδοξία γύρω από το συγκεκριμένο εγχείρημα.

Για την Ελλάδα, η συγκεκριμένη συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η πιθανότητα η χώρα να αναδειχθεί σε ευρωπαϊκό κρίκο αυτού του διαδρόμου, αξιοποιώντας τις λιμενικές της υποδομές και τη γεωγραφική της θέση για τη διασύνδεση Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης, παρουσιάζει σημαντικές προοπτικές. Παράλληλα, οι σχέσεις της Αθήνας με τις χώρες του Κόλπου αποκτούν αυξημένη σημασία τόσο για την ευρωπαϊκή οικονομική όσο και για την ενεργειακή ασφάλεια.

Παρ’ όλα αυτά, η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα εστιάζει συχνά περισσότερο στις δυνατότητες και λιγότερο στις αναγκαίες προϋποθέσεις. Πριν εξεταστεί αν η χώρα μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό κόμβο του IMEC, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί κατά πόσο ο ίδιος ο διάδρομος μπορεί να προχωρήσει με τον ρυθμό και τη φιλοδοξία που είχαν αρχικά σχεδιαστεί, ακόμη και υπό συνθήκες που θεωρούνταν ειρηνικές.

Συνεπώς, ο IMEC δεν αποτελεί ένα ανέφικτο εγχείρημα, αλλά ούτε και μια δεδομένη εξέλιξη. Η μεγαλύτερη πρόκλησή του δεν είναι αποκλειστικά τεχνική ή χρηματοδοτική· είναι πρωτίστως γεωπολιτική. Και τελικά, ακριβώς σε αυτό το πεδίο θα κριθεί αν θα εξελιχθεί σε μια νέα στρατηγική γέφυρα που θα συνδέει την Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη ή αν θα παραμείνει ακόμη ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο σχέδιο που θα μείνει μόνο επί χάρτου.

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Διπλωματικός Θρίαμβος της Τεχεράνης; Τα 14 Σημεία της Φερόμενης Συμφωνίας Ιράν – ΗΠΑ

Published

12 hours ago

June 17, 2026

Vouli TV

του Αλέξη Λεκάκη Κερκυραίου

Το “Al Arabiya English,” η αγγλόφωνη διαδικτυακή υπηρεσία του κρατικού σαουδαραβικού ειδησεογραφικού δικτύου Al Arabiya, υποστηρίζει ότι έχει λάβει ένα αντίγραφο του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ που αναμένεται να υπογραφεί στην Ελβετία την ερχόμενη Παρασκευή. Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο ΜΜΕ δεν διάκειται γενικότερα θετικά απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία. Για την ακρίβεια, είναι εξόχως εχθρικό απέναντί της. Κι, όμως, τα φερόμενα 14 σημεία της προκαταρκτικής συμφωνίας-πλαίσιο που προδημοσιεύει το “Al Arabiya English” παρουσιάζουν μια εικόνα διπλωματικού θριάμβου του Ιράν. Συγκεκριμένα:

“1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, κηρύσσουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης τον αυθωρεί και μόνιμο τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι στο εξής δεν θα προβούν σε καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου και των υπόλοιπων Άρθρων.

2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να σέβονται η μία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης, καθώς και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις αλλήλων.

3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης περιόδου 60 ημερών, η οποία δύναται να παραταθεί με αμοιβαία συγκατάθεση.

4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, και θα αποκαταστήσουν την κυκλοφορία στο μέγιστο της δυνατότητάς της εντός 30 ημερών· η κίνηση των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον προπολεμικό όγκο κυκλοφορίας από την πλευρά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν επίσης τη δέσμευση να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.

5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει ότι η κίνηση των εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επανέλθει εντός 30 ημερών στον προπολεμικό της όγκο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για την άρση των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.

6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να δημιουργήσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο συμφωνημένο και από τα δύο μέρη για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, διασφαλίζοντας χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός υλοποίησης αυτού του σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.

7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, όλους τους τύπους κυρώσεων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου Διοικητών του Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΔΥΑΕ), καθώς και όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, τόσο των πρωτογενών όσο και των δευτερογενών.

8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα παραγάγει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων αμοιβαία συμφωνηθέντων πυρηνικών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς σε μια τελική συμφωνία· η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου.

9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το υφιστάμενο status quo: το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα, και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.

10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, και μέχρι την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει εξαιρέσεις [στην επιβολή κυρώσεων] για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις σχετικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορικών και άλλων παρόμοιων υπηρεσιών.

11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι, υπό το φως της προόδου των διαπραγματεύσεων προς μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή υπό περιορισμό κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευτούν και θα τεθούν πλήρως στη διάθεσή της. Αυτά τα κεφάλαια, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε τελική πληρωμή δικαιούχου καθοριστεί από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα προς χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις σε αυτή τη βάση.

12. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός υλοποίησης για την επίβλεψη της επιτυχούς εφαρμογής και της μελλοντικής δέσμευσης στην Τελική Συμφωνία.

13. Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, και κατόπιν λήψης διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη της εφαρμογής των Άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, καθώς και τη συνεχιζόμενη εφαρμογή αυτών των βημάτων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εισέλθουν σε διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα Άρθρα.

14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.”

Αρκετά από ανωτέρω άρθρα είχαν διαρρεύσει τις προηγούμενες ημέρες, κυρίως, στα ιρανικά ΜΜΕ. Εφόσον ισχύουν τα προαναφερθέντα 14 σημεία, πρόκειται αναμφίλεκτα για μια μεγάλη διπλωματική νίκη του Ιράν, καθώς φέρεται να προβλέπει την αυθωρεί λήξη των εχθροπραξιών σε όλα τα περιφερειακά μέτωπα, την αυθωρεί αναστολή των αμερικανικών κυρώσεων στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου κι άλλων πετροχημικών προϊόντων, την απόσυρση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από τις γειτνιάζουσες περιοχές εντός προθεσμίας 30 ημερών από τη σύναψη μιας τελικής συμφωνίας (ένας διακαής πόθος του Ιράν επί δεκαετίες), τη δημιουργία ενός ταμείου 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων ως τροπόν τινά πολεμικές επανορθώσεις προς την Τεχεράνη, την μη επιβολή νέων κυρώσεων και την μη αποστολή νέων αμερικανικών στρατευμάτων στην περιοχή κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων πριν την οριστική διευθέτηση και, τέλος, την άρση όλων των κυρώσεων μετά την επίτευξη τελικής συμφωνίας. Παράλληλα, δεν γίνεται (αναμενόμενα) ουδεμία αναφορά στο ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα και τις φίλιες πολιτικο-στρατιωτικές οργανώσεις, τα οποία είναι κόκκινες γραμμές για την Ισλαμική Δημοκρατία. Αντίστοιχα, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη που να απαγορεύει στο Ιράν να συλλέγει τέλη ναυτιλιακών υπηρεσιών στα Στενά Χορμόζ. Όσον αφορά τις προβλέψεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αυτές είναι αόριστες και μεταθέτουν την επίλυση του ζητήματος για μετά.

Εντούτοις, δεν είναι απολύτως βέβαιο ότι αυτή η φερόμενη διπλωματική επιτυχία του Ιράν θα μεταφρασθεί απαραιτήτως σε ενέργειες. Τα φερόμενα 14 σημεία περιλαμβάνουν αρκετές ασάφειες και, κυρίως, δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι το ετεροβαρές Μνημόνιο Συνεννόησης θα τηρηθεί απαρέγκλιτα από τις ηττηθείσες ΗΠΑ και κατ’ επέκταση από το Ισραήλ, το οποίο ήδη το παραβιάζει συνεχίζοντας τις επιθέσεις στον Λίβανο. Εν πάση περιπτώσει, η βιασύνη του Αμερικανού προέδρου να απεμπλακεί όπως κι όπως από το κοστόβορο και ταπεινωτικό αδιέξοδο στο οποίο περιήλθε με τις δικές του ασυλλόγιστες επιλογές κι αβελτηρίες είναι καταφανές. Το, δε, πλήγμα που επέφερε το Ιράν στο αμερικανικό γόητρο είναι ανεπανόρθωτο.

MILITAIRE

Η σκοτεινή Ευρώπη, μια ιστορία εγκλημάτων! Ηλίας Παπαναστασίου

Published

2 days ago

June 15, 2026

Vouli.TV

«Η Ευρώπη της Δημοκρατίας», «η Ευρώπη του πολιτισμού», «οι ευρωπαϊκές ηθικές αξίες», «η Ευρώπη των πολιτών»… Για αυτή την Ευρώπη ακούσαμε πολλά όλα αυτά τα χρόνια, την γνωρίσαμε μέσα από αφηγήσεις και ιδεώδη και πολλοί από εμάς τα πιστέψαμε. Χρειάστηκε, όμως, να έρθουμε αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα και τη στάση των «πολιτισμένων Ευρωπαίων» για να αντιληφθούμε πως υπάρχει και μια άλλη όψη της ηπείρου. Μια Ευρώπη διαφορετική από εκείνη που μας παρουσιάστηκε, μια Ευρώπη σκοτεινή, η οποία αποδεικνύεται τελικά η πραγματική της διάσταση.

Αυτήν ακριβώς τη σκοτεινή Ευρώπη φωτίζει μέσα από την ιστορική διαδρομή, αλλά και τη σύγχρονη πραγματικότητα, ο οικονομολόγος και πολιτικός επιστήμονας Ηλίας Παπαναστασίου. Μια Ευρώπη που, σύμφωνα με την ανάλυσή του, έχει διαπράξει και συνεχίζει να διαπράττει εγκλήματα εις βάρος ολόκληρων λαών, ανάμεσά τους και του ελληνικού.