Ο Επίκουρος Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας Γιώργος Κέντας, ήταν καλεσμένος του Χάρη Θεραπή και στην εκπομπή “ #exaformis” , σε μία -ακόμη- αιχμηρή συνέντευξη του ιντερνετικού καναλιού Vouli TV.

Τέθηκε επί τάπητος το ιστορικό πλαίσιο της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, στις αντίθετες επιδιώξεις Αθηνών και Λευκωσίας- που παραμένουν εν κρυπτώ και παραβύστω- στο ρόλο του Όρουτς Ρέις, στην προσπάθεια της Γαλλίας να διαφυλάξει τα συμφέροντά της και στους κινδύνους (ή μη) ενός θερμού επεισοδίου.

Ο κ. Κέντας ξεδίπλωσε το ιστορικό πλαίσιο των παραβιάσεων της Τουρκίας, από το 2016 και την αμφισβήτηση των δικαιωμάτων της Κύπρου για ανεύρεση φυσικού αερίου από τις θαλάσσιες ζώνες της, την παρεμπόδιση της μετάβασης του γεωτρύπανου της ENI στο τεμάχιο 3, τη διείσδυση της Τουρκίας στην περιοχή, όταν έστειλε δικό της γεωτρύπανο το 2019.

Διερωτήθηκε, εάν και όταν η Κύπρος επαναρχίσει το πρόγραμμα γεωτρήσεων, τί θα πράξει η Τουρκία, με τις αμερικανικές, γαλλικές και ιταλικές κοινοπραξίες;

Θα εμποδιστούν;

Και πως θα απαντήσει η Κύπρος και η διεθνής κοινότητα;

Στο ερώτημα που τέθηκε από τον Χάρη Θεραπή για το εάν ταυτίζονται οι επιδιώξεις της Ελλάδος και της Κύπρου ο Γιώργος Κέντας χαρακτήρισε τις κυπροελληνικές σχέσεις ως “ταμπού”, με την πολιτική ηγεσία του τόπου μας, να κρατάει τις υπαρκτές διαφωνίες πίσω από τις κλειστές πόρτες.

Ποιες είναι άραγε οι διαφωνίες;

Η βασικότερη κατά τον κ. Κέντρα είναι η προοπτική οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ Kυπρου- Eλλάδας.

“Καλέσαμε την Ελλάδα το 2002-2003 να τις ορίσουμε, είχαμε ήδη συμφωνήσει με την Αίγυπτο, έπρεπε να γίνει και τριμερής Ελλάδος- Κύπρου-Αιγύπτου, η Ελλάδα έκανε πίσω, φοβούμενη τουρκική αντίδραση. Η Ελλάδα συζήταγε με την Αίγυπτο το 2005, αλλά ποτέ με την Κύπρο”.

Ο Επίκουρος Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Γιώργος Κέντας, αναφέρει επίσης, ότι οι αιγυπτιακές θέσεις σταδιακά αλλάζουν, από την επίμονη προσπάθεια της Τουρκίας να την προσεταιριστεί, κάνοντας (η Τουρκία) γενναίες παραχωρήσεις θαλάσσιου χώρου προς την Αίγυπτο.

Η Τουρκία οριοθετεί ΑΟΖ με την Λιβύη, την οποία η Ελλάδα και άλλες χώρες αμφισβητούν. Η Αθήνα τότε προχωρά σε τμηματική οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο, μέχρι τον 28ο μεσημβρινό, αλλά η Ελλάδα δεν βάζει και την Κύπρο στο παιχνίδι, φοβούμενη τουρκικά αντίποινα.

“Το Όρουτς Ρέις στάλθηκε σε ελληνική θαλάσσια ζώνη για να αμφισβητήσει την ελληνική κυριαρχία στο Ανατολική Μεσόγειο, να δείξει οτι η Ελλάδα είναι μέρος του προβλήματος, να επιμεριστούν οι ευθύνες και να βλέπουν οι τρίτοι ( ΕΕ-ΝΑΤΟ) ότι δύο χώρες τσακώνονται και χρειάζεται επιδιαιτησία”.

Στόχος της Τουρκίας και μεγάλου μέρους της διεθνούς κοινότητας, κατά τον κ. Κέντα είναι να πειστεί η ελληνική κυβέρνηση να ξεκινήσει διάλογο με την Τουρκία-άνευ όρων- για όλα τα ζητήματα. Δηλαδή διάλογος χωρίς προϋποθέσεις. Να μετακινηθεί η Ελλάδα από τη θέση της μίας διαφοράς( υφαλοκρηπίδα) και να τεθεί στο τραπέζι ο διαμερισμός του φυσικού πλούτου, ακόμα και η αποστρατικοποίηση των νησιών.

Όσον αφορά τη Γαλλία, ο Γιώργος Κέντας θεωρεί ότι η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν θέλει να υπερασπιστεί τα διαχρονικά συμφέροντα της στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Νότια Αφρική και με τις κινήσεις της δηλώνει την παρουσία της στις εξελίξεις.

Αλλά η μη ύπαρξη στρατιωτικής συμφωνίας Ελλάδας-Γαλλίας -μόνο διπλωματική εξοπλιστική- δείχνει ότι δεν είναι διατεθειμένη η γαλλική κυβέρνηση να συνδράμει στρατιωτικά, σε περίπτωση πολέμου Ελλάδας-Τουρκίας.

Ταυτόχρονα, η Γαλλία -μέχρι στιγμής- δεν φαίνεται να έχει στόχο να παρεμποδίσει τις τουρκικές ενέργειες στην κυπριακή ΑΟΖ.

Τέλος, για το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου, ο κ. Κέντας δεν το αποκλείει αλλά θεωρεί ότι θα συρθεί πρώτα η Ελλάδα σε διάλογο με τους τουρκικούς όρους να είναι πάνω στο τραπέζι.