ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η Αρκτική στην Εποχή του Τραμπ και της Κλιματικής Αλλαγής: Ευκαιρίες και Προκλήσεις για τους Έλληνες Εφοπλιστές
Η Αρκτική, μια περιοχή που για χρόνια συνδέθηκε με το απέραντο ψύχος και τις πολικές αρκούδες, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Η κλιματική αλλαγή και η συνεπαγόμενη τήξη των πάγων έχουν αναδείξει την περιοχή σε στρατηγικό και οικονομικό κόμβο, προσελκύοντας τις ισχυρότερες παγκόσμιες δυνάμεις. Ο Mads Qvist Frederiksen, εκτελεστικός διευθυντής του Arctic Economic Council, μιλά για τη γεωπολιτική σημασία της Αρκτικής, τις επενδυτικές προοπτικές και το ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.
Η αυξημένη εστίαση των μεγάλων δυνάμεων στην Αρκτική δεν είναι τυχαία. Όπως εξηγεί ο κ. Frederiksen, η περιοχή αποτελεί το πεδίο όπου η Ρωσία διατηρεί ξεκάθαρη υπεροχή: το 50% της Αρκτικής ανήκει στη ρωσική επικράτεια, ενώ το 75% της οικονομικής δραστηριότητας στην περιοχή συνδέεται με τη Ρωσία. Επιπλέον, η Μόσχα διαθέτει περισσότερα παγοθραυστικά από τις ΗΠΑ, γεγονός που ενισχύει τον έλεγχό της στις εμπορικές διαδρομές.
Η Ουάσιγκτον, υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, έχει στραμμένο το βλέμμα της σε τρεις στρατηγικές χώρες: τον Καναδά, τη Γροιλανδία και την Ουκρανία. Ο κοινός παρονομαστής; Οι κρίσιμες πρώτες ύλες και οι εξορυκτικές δυνατότητες. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία είναι δεδομένη, ενώ οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να επεκτείνουν τις εξορυκτικές επενδύσεις τους στο νησί, χωρίς να χρειάζεται να το προσαρτήσουν.
Η Κίνα, από την πλευρά της, έχει αναπτύξει τον λεγόμενο Polar Silk Road, ωστόσο οι επενδύσεις της στην περιοχή είναι περιορισμένες σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις.
Η οικονομία της Αρκτικής στηρίζεται κυρίως σε τρεις τομείς:
- Αλιεία: Το 95% των εξαγωγών της Γροιλανδίας και ένα σημαντικό ποσοστό των εξαγωγών της Νορβηγίας προέρχονται από την αλιευτική βιομηχανία. Η Κίνα αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά για αυτά τα προϊόντα.
- Ενέργεια: Η Αρκτική διαθέτει πλούσια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, ιδίως στη Ρωσία και την Αλάσκα. Στην Ισλανδία, ωστόσο, κυριαρχεί η γεωθερμική ενέργεια.
- Εξορυκτική βιομηχανία: Παρότι η Κίνα έχει πραγματοποιήσει κάποιες επενδύσεις, οι μεγάλες ευκαιρίες εξακολουθούν να είναι ανοιχτές για εταιρείες που ενδιαφέρονται για κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως χαλκός, νικέλιο και ουράνιο.
Με την τήξη των πάγων, νέες θαλάσσιες διαδρομές αρχίζουν να διαμορφώνονται, προσφέροντας εναλλακτικές στο Σουέζ και τον Παναμά. Οι τρεις κύριες διαδρομές είναι:
- Βορειοδυτικό Πέρασμα (πάνω από τον Καναδά): Παραμένει αβέβαιο εάν θα γίνει πλήρως πλωτό στο άμεσο μέλλον.
- Βορειοανατολικό Πέρασμα (κατά μήκος των ρωσικών ακτών): Προς το παρόν χρησιμοποιείται κυρίως από ρωσικά και κινεζικά πλοία.
- Transpolar Route: Πιθανό να καταστεί πλωτό μέσα στα επόμενα 20-30 χρόνια, απαιτεί όμως τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές.
Για να αξιοποιηθούν οι διαδρομές αυτές, απαιτούνται επενδύσεις που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν το 1 τρισ. δολάρια τα επόμενα 15 χρόνια. Η βιωσιμότητα αποτελεί κεντρικό ζητούμενο, καθώς η περιοχή φιλοξενεί μόλις 4 εκατομμύρια ανθρώπους, εκ των οποίων το 10% είναι ιθαγενείς. Η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να συνδυαστεί με περιβαλλοντική προστασία, ιδιαίτερα στον τομέα της αλιείας, της ενέργειας και της εξόρυξης.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Αρκτικής είναι η προσέλκυση και διατήρηση εργατικού δυναμικού. Στο παρελθόν, το αφήγημα επικεντρωνόταν στην αγάπη για τη φύση και τα χειμερινά σπορ. Σήμερα, οι ευκαιρίες εργασίας εστιάζουν στην πράσινη μετάβαση και τις εξορυκτικές δραστηριότητες. Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ ήδη επενδύουν σε άμυνα και εξόρυξη στη Φινλανδία και τη Σουηδία, αυξάνοντας τη ζήτηση για εργατικό δυναμικό.
Ο κ. Frederiksen στέλνει ένα σαφές μήνυμα στους Έλληνες εφοπλιστές: η Αρκτική αποτελεί έναν νέο εμπορικό και επενδυτικό ορίζοντα. Η ελληνική ναυτιλία, ως παγκόσμια δύναμη, έχει ήδη παρουσία στην περιοχή και μπορεί να επωφεληθεί από τις αναδυόμενες ναυτιλιακές διαδρομές και τις επενδύσεις στις θαλάσσιες υποδομές.
«Η Ελλάδα πάντα είχε σχέση με την Αρκτική μέσω των ναυτιλιακών της εταιρειών. Υπάρχουν πολλές ευκαιρίες και ανυπομονούμε να συνεργαστούμε περισσότερο με τους Έλληνες. Η ναυτιλία είναι στο DNA της Ελλάδας και της Αρκτικής. Αν συνδυάσουμε την εμπειρία από τον νότο και τον βορρά, θα δημιουργηθεί κάτι μαγικό», επισημαίνει.
Το μέλλον της Αρκτικής είναι αβέβαιο αλλά γεμάτο προκλήσεις και ευκαιρίες. Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να αλλάξει το τοπίο, καθιστώντας την περιοχή πιο προσβάσιμη. Η αύξηση των επενδύσεων, οι νέες ναυτιλιακές διαδρομές και η ανάγκη για φυσικούς πόρους καθιστούν την Αρκτική έναν ανερχόμενο οικονομικό και γεωπολιτικό πυλώνα. Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η ελληνική ναυτιλία έχει τη δυνατότητα να παίξει καθοριστικό ρόλο, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του εμπορικού μέλλοντος της περιοχής.
ΠΗΓΗ: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Σε διπλωματικούς υπολογισμούς η Λευκωσία μετά την πρόσκληση Τραμπ για το «Συμβούλιο Ειρήνης»
Μετρά προσεκτικά τα επόμενα βήματά της η Λευκωσία αναφορικά με την πρόσκληση που απηύθυνε ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς εντός της ημέρας αναμένεται να ξεκαθαρίσει εάν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, θα αποδεχθεί τη συμμετοχή της Κύπρου στο λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση από τη Λευκωσία, ενώ δεν προκύπτει σαφής ένδειξη για την κατεύθυνση προς την οποία προσανατολίζεται. Υπενθυμίζεται ότι η πρόσκληση του Προέδρου των ΗΠΑ προς τον Νίκο Χριστοδουλίδη έγινε γνωστή το περασμένο Σάββατο.
Τι είναι το «Συμβούλιο Ειρήνης»
Όταν, τον περασμένο Νοέμβριο, τα Ηνωμένα Έθνη ενέκριναν τη δημιουργία του Συμβουλίου Ειρήνης, με την προσδοκία ότι θα δεσμεύσουν τον Τραμπ σε μια ειρηνευτική διαδικασία για τη Γάζα, δεν είχαν προβλέψει ότι στην πράξη στήριζαν «έναν κλειστό κύκλο υπό τον Τραμπ – μια παγκόσμια εκδοχή της αυλής του Μαρ-α-Λάγκο με στόχο την υποκατάσταση του ίδιου του ΟΗΕ», όπως επισημαίνει ο Τζούλιαν Μπόργκερ σε ανάλυσή του στον Guardian.
Το αποκαλούμενο Συμβούλιο Ειρήνης ξεκίνησε ως πρωτοβουλία με βασικό σκοπό τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Γάζα, ωστόσο στη συνέχεια φαίνεται να αποκτά ευρύτερες φιλοδοξίες, που αφορούν τη διαχείριση συγκρούσεων και σε άλλα σημεία του πλανήτη.
Σύμφωνα με το καταστατικό του, το «Συμβούλιο Ειρήνης» ορίζεται ως «διεθνής οργανισμός με στόχο την προώθηση της σταθερότητας, την αποκατάσταση αξιόπιστης και νόμιμης διακυβέρνησης και τη διασφάλιση διαρκούς ειρήνης σε περιοχές που πλήττονται ή απειλούνται από συγκρούσεις». Όπως προκύπτει από προσχέδιο του καταστατικού, αντίγραφο του οποίου έχει στη διάθεσή του το CNN, ο Τραμπ προβλέπεται να παραμείνει πρόεδρος του Συμβουλίου επ’ αόριστον, γεγονός που πρακτικά σημαίνει ότι η εξουσία του μπορεί να υπερβεί τη θητεία του ως Προέδρου των ΗΠΑ. Η αντικατάστασή του προβλέπεται μόνο σε περίπτωση «εθελοντικής παραίτησης ή ανεπάρκειας», κατόπιν ομόφωνης απόφασης του Εκτελεστικού Συμβουλίου.
Κάθε κράτος-μέλος προβλέπεται να έχει θητεία έως τρία έτη από την έναρξη ισχύος του καταστατικού, με δυνατότητα ανανέωσης από τον πρόεδρο του Συμβουλίου, ενώ το κόστος συμμετοχής ανέρχεται στο ένα δισεκατομμύριο δολάρια.
Οι προσκλήσεις
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, αποδέχθηκε το πρωί της Τετάρτης την πρόσκληση του Ντόναλντ Τραμπ για συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης. Αποτελεί τον πιο πρόσφατο ηγέτη που συμφώνησε να συμμετάσχει, μετά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο, το Βιετνάμ, το Καζακστάν, την Ουγγαρία, την Αργεντινή, το Μπαχρέιν, το Αζερμπαϊτζάν και τη Λευκορωσία.
Προσκλήσεις έχουν επίσης αποσταλεί, μεταξύ άλλων, σε Κίνα, Ινδία, Τουρκία, Καναδά, Ουκρανία, Αίγυπτο, Ηνωμένο Βασίλειο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και σε μεμονωμένα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ελλάδα.
Το βράδυ της Δευτέρας, ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι στο Συμβούλιο έχει προσκληθεί και ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν. Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, η Μόσχα «μελετά τις λεπτομέρειες» και θα επιδιώξει να αποσαφηνίσει «όλες τις πτυχές» μέσω επαφών με τις ΗΠΑ, πριν τοποθετηθεί επίσημα. Ο Ρόμπερτ Γουντ, πρώην αναπληρωτής πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, δήλωσε ότι «ο Πούτιν θα χρησιμοποιήσει τη συμμετοχή της Ρωσίας στο Συμβούλιο Ειρήνης για να υπονομεύσει τον ΟΗΕ και να εντείνει τη διχόνοια στις συμμαχίες της Αμερικής». Από την πλευρά της, η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών, Ιβέτ Κούπερ, τόνισε πως «ο Πούτιν δεν είναι άνθρωπος της ειρήνης και δεν θεωρώ ότι έχει θέση σε οποιονδήποτε οργανισμό φέρει τη λέξη “ειρήνη” στην ονομασία του».
Ποιοι απέχουν
Μέχρι στιγμής, η Γαλλία —η οποία έχει εκφράσει με αυστηρό τόνο την αντίθεσή της στις προθέσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία— δεν προτίθεται να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης.
«Ναι στην εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου που παρουσίασε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο υποστηρίζουμε πλήρως, αλλά όχι στη δημιουργία ενός οργανισμού όπως παρουσιάστηκε, που θα υποκαθιστά τα Ηνωμένα Έθνη», δήλωσε χθες, Τρίτη, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Χθες, και η Νορβηγία, διά του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών Αντρέας Μότσφελτ Κράβικ, ξεκαθάρισε ότι δεν θα συμμετάσχει. «Η Νορβηγία δεν θα λάβει μέρος στο “Συμβούλιο Ειρήνης” του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, όπως αυτό παρουσιάζεται σήμερα», δήλωσε στην εφημερίδα Aftenposten.
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Κρεμλίνο: Ο Τραμπ «σίγουρα θα μείνει στην ιστορία» αν καταλάβει τη Γροιλανδία
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Επιστολή Τραμπ σε πρωθυπουργό Νορβηγίας: «Αφού δεν μου δώσατε το Νόμπελ, δεν είμαι υποχρεωμένος να σκέφτομαι αποκλειστικά την ειρήνη»
Επιστολή προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας απέστειλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, στην οποία αναφέρει ότι δεν αισθάνεται πλέον δεσμευμένος να σκέφτεται «αποκλειστικά την ειρήνη», καθώς δεν του απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης.
«Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα σας αποφάσισε να μη μου απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης, παρότι σταμάτησα πάνω από οκτώ πολέμους, δεν αισθάνομαι πλέον την υποχρέωση να σκέφτομαι αποκλειστικά την ειρήνη», ανέφερε ο Τραμπ σε μήνυμα προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε, σύμφωνα με το AFP.
Πρόσθεσε ότι «αν και [η σκέψη για την ειρήνη] θα παραμείνει πάντα κυρίαρχη, πλέον μπορώ να σκέφτομαι τι είναι καλό και σωστό για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής».
Ο Τραμπ αμφισβήτησε για ακόμη μία φορά την κυριαρχία της Δανίας επί της Γροιλανδίας, υποστηρίζοντας ότι ούτε η Κοπεγχάγη ούτε οι υφιστάμενες εγγυήσεις ασφαλείας μπορούν να προστατεύσουν το αρκτικό νησί. «Η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει αυτό το έδαφος από τη Ρωσία ή την Κίνα και, σε κάθε περίπτωση, γιατί οι Δανοί έχουν ‘δικαίωμα ιδιοκτησίας’; Δεν υπάρχουν γραπτά έγγραφα· απλώς μια βάρκα έφτασε εκεί πριν από εκατοντάδες χρόνια, αλλά και εμείς είχαμε πλοία που έφτασαν εκεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προηγήθηκε αίτημα Νορβηγίας και Φινλανδίας για τηλεφωνική επικοινωνία
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, η επιστολή Τραμπ στάλθηκε ως απάντηση σε αίτημά του για τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Όπως εξήγησε, το μήνυμα ελήφθη λίγο μετά την αποστολή επιστολής από τον ίδιο και τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, με την οποία εξέφραζαν αντιρρήσεις για τους δασμούς που ανακοίνωσε ο Τραμπ εις βάρος οκτώ ευρωπαϊκών χωρών σε σχέση με τη Γροιλανδία.
«Τονίσαμε την ανάγκη αποκλιμάκωσης της ανταλλαγής απόψεων και ζητήσαμε μια τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Τραμπ, του Στουμπ και εμού εντός της ημέρας», δήλωσε ο Νορβηγός πρωθυπουργός στη νορβηγική εφημερίδα VG.
Όπως επισημαίνει ο The Guardian, οι αποφάσεις για το Νόμπελ Ειρήνης δεν λαμβάνονται από τη νορβηγική κυβέρνηση, αλλά από τη Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ, ανεξάρτητο όργανο με έδρα το Όσλο, το οποίο δεν τελεί υπό κρατικό έλεγχο.
«Σε ό,τι αφορά το Νόμπελ Ειρήνης, έχω εξηγήσει επανειλημμένα στον Τραμπ κάτι που είναι ευρέως γνωστό: ότι το βραβείο απονέμεται από ανεξάρτητη Επιτροπή Νόμπελ και όχι από τη νορβηγική κυβέρνηση», απάντησε ο Στέρε σε ανακοίνωσή του που εστάλη στο Bloomberg.
Σε ξεχωριστή τοποθέτησή του, ο Στέρε χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την απειλή του Τραμπ για επιβολή επιπλέον δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στις προσπάθειές του να θέσει τη Γροιλανδία υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών.
ΠΗΓΗ: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ .gr
-
Think Tank1 month agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ3 weeks agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
Off the Record6 days agoΣΥΚΑΣ: Πολιορκία κομμάτων για να είναι υποψήφιος – Λευκωσιάτικη δημοσκόπηση
-
Off the Record6 days agoΑνθρωποφαγία από το ΔΗΣΥ καταγγέλλει ο Τορναρίτης
-
#exAformis1 month ago#ExAformis – Το ΑΛΜΑ στο δρόμο προς τις εκλογές | Παρασκευή 19/12 στις 7μμ
-
#exAformis1 month ago#ExAformis – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης | Τετάρτη 17/12 στις 7μμ
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks agoΠώς στήνεται ένα πολιτικό «viral σκάνδαλο»
-
Off the Record4 weeks agoΕκλογές 2026: Το ποτάμι δεν γυρίζει ΠΙΣΩ…
-
Think Tank1 month agoΤο πραξικόπημα των ΤΚ το 1963 | Μία εκπομπή ντοκουμέντο
-
Off the Record1 day agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…

