ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Δύση σε Παρακμή

Published

2 years ago

November 18, 2024

του Αναστάσιου Τζιόμπανου*

Στο όραμα που διαμόρφωσαν οι αρχιτέκτονες του σύγχρονου κοινωνικοπολιτικού τοπίου, δημιουργήθηκε μια παγκόσμια δομή όπου η οικονομία και οι αρχές του ελεύθερου εμπορίου χρησίμευσαν ως οι βασικοί άξονες. Οι πολιτικές ηγεσίες, στην προσπάθειά τους για έναν πιο ενοποιημένο κόσμο, στόχευσαν στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου τα παραδοσιακά σύνορα θα έχαναν τη σημασία τους, επιτρέποντας την ανεμπόδιστη ροή αγαθών, υπηρεσιών και ανθρώπων. Από αυτές τις προσπάθειες προέκυψε ένας ιδεαλιστικός κόσμος, που χαρακτηριζόταν από μια αξιοσημείωτη μετατόπιση εξουσίας από τα κυρίαρχα έθνη προς τις πολυεθνικές εταιρείες, των οποίων τα επιχειρησιακά όρια καθορίζονταν αποκλειστικά από τα οικονομικά τους συμφέροντα. Καθώς προχωρήσαμε στη νέα χιλιετία, περάσαμε σε μια εποχή που ορίστηκε από την παγκοσμιοποίηση. Το κλείσιμο του 20ού αιώνα είχε σημαδευτεί από έντονες αναταραχές, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων πολέμων, αλλά επίσης σήμανε και ένα κύμα ανανέωσης και φιλοδοξίας που ενέπνευσε τις κοινωνίες παγκοσμίως να αγκαλιάσουν ένα μέλλον γεμάτο ελπίδα και αισιοδοξία.

Το κλείσιμο του 20ού αιώνα είχε σημαδευτεί από έντονες αναταραχές, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων πολέμων, αλλά επίσης σήμανε και ένα κύμα ανανέωσης και φιλοδοξίας που ενέπνευσε τις κοινωνίες παγκοσμίως να αγκαλιάσουν ένα μέλλον γεμάτο ελπίδα και αισιοδοξία.

Ωστόσο, τα επόμενα χρόνια εκτυλίχθηκαν δραματικά διαφορετικά από ό,τι αναμενόταν. Οι συγκρούσεις επανεμφανίστηκαν σε διάφορες περιοχές, υπογραμμίζοντας μια ζοφερή πραγματικότητα: ίσως ο πόλεμος είναι η εγγενής κατάσταση της ανθρωπότητας, με την ειρήνη να αποτελεί την εξαίρεση και όχι τον κανόνα. Οι τεχνοκράτες και οι οραματιστές που προώθησαν την παγκόσμια ενότητα υποτίμησαν δραματικά τις επικίνδυνες συνέπειες που θα μπορούσε να επιφέρει η ανεξέλεγκτη εξουσία.

Σήμερα γινόμαστε μάρτυρες της αποσύνθεσης της παγκοσμιοποίησης και της διάλυσης της ειρήνης που είχε ονομαστεί “Pax Americana”, μια εποχή όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες αναδείχθηκαν ως η κυρίαρχη δύναμη, παρόμοια με μια σύγχρονη Ρώμη, η οποία θεωρήθηκε ότι εγγυάται σταθερότητα και ευημερία στην επικράτειά της.

Σήμερα γινόμαστε μάρτυρες της αποσύνθεσης της παγκοσμιοποίησης και της διάλυσης της ειρήνης που είχε ονομαστεί “Pax Americana”, μια εποχή όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες αναδείχθηκαν ως η κυρίαρχη δύναμη, παρόμοια με μια σύγχρονη Ρώμη, η οποία θεωρήθηκε ότι εγγυάται σταθερότητα και ευημερία στην επικράτειά της. Ωστόσο, το φάντασμα του Ψυχρού Πολέμου έχει επανεμφανιστεί, αν και σε μια διαφορετική μορφή. Το πιεστικό ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο ποιον θεωρούμε ως εχθρό, αλλά ποιες δυνάμεις απειλούν τον σύγχρονο πολίτη που ζει μέσα στις ελεύθερες δημοκρατίες;

Η Δύση αναδύεται ως ένα σύνολο εθνών-κρατών, που θεμελιώνονται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, τις αρχές του ρωμαϊκού δικαίου και τις αξίες του Χριστιανισμού, οι οποίες έχουν διαμορφώσει τις κοινωνικές δομές και την πολιτιστική της ταυτότητα.

Στον προηγούμενο αιώνα, το γεωπολιτικό τοπίο χαρακτηριζόταν από σαφείς διαχωριστικές γραμμές και μια σχετικά κατανοητή ισορροπία δυνάμεων. Μια νοητή γραμμή χώριζε τον πλανήτη σε αντίθετα στρατόπεδα: “εμείς” και “αυτοί,” καπιταλιστές ενάντια σε κομμουνιστές, και σαφείς Δυτικό και Ανατολικό μπλοκ — μια πραγματικότητα ορισμένη σε ασπρόμαυρους όρους. Αυτή η διπολική διάταξη αποτέλεσε τη δομική ραχοκοκαλιά του Ψυχρού Πολέμου. Ωστόσο, αυτό το πρότυπο έχει αντικατασταθεί από μια πιο σύνθετη έννοια της πολυπολικότητας, όπου νέοι παγκόσμιοι δρώντες — που μέχρι πρότινος ήταν στο περιθώριο των διεθνών υποθέσεων — διεκδικούν πλέον ρόλο στη διεθνή σκηνή, αναζητώντας να ανακτήσουν τις χαμένες αυτοκρατορικές τους ταυτότητες και συχνά ενεργώντας αναθεωρητικά και απρόβλεπτα.
Η ουσία του ζητήματος μπορεί να βρίσκεται στην αναγνώριση ότι ίσως ο πιο ισχυρός εχθρός της Δύσης να είναι η ίδια η Δύση. Σε αντίθεση με τις ασιατικές δυνάμεις που έχουν αναδειχθεί και έχουν αγκαλιάσει την ιστορική τους κληρονομιά, η Δύση φαίνεται να έχει προβεί σε μια συντονισμένη προσπάθεια να ξεχάσει, αν όχι να αποκηρύξει εντελώς, το αυτοκρατορικό της παρελθόν. Για να συμμετάσχουμε ουσιαστικά σε αυτόν τον διάλογο, είναι απαραίτητος ένας σαφής ορισμός της “Δύσης.” Η Δύση αναδύεται ως ένα σύνολο εθνών-κρατών, που θεμελιώνονται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, τις αρχές του ρωμαϊκού δικαίου και τις αξίες του Χριστιανισμού, οι οποίες έχουν διαμορφώσει τις κοινωνικές δομές και την πολιτιστική της ταυτότητα.

Σήμερα, η Ευρώπη βρίσκεται παγιδευμένη σε συγκρούσεις εντός των συνόρων της, δαιμονοποιώντας τη Ρωσία ενώ παραβλέπει τις πιο ουσιαστικές απειλές που προβάλλουν στον ορίζοντα.

Δυστυχώς, το παγκόσμιο κέντρο βάρους της οικονομίας και του πολιτισμού έχει μετατοπιστεί από την παραδοσιακή ευρωπαϊκή του βάση προς την Ασία, με την άνοδο της Κίνας ως βασικού παίκτη στην παγκόσμια αγορά. Η οικονομική στροφή προς τις ασιατικές αγορές αντιπροσωπεύει μια σημαντική μεταμόρφωση, μειώνοντας την παραδοσιακή κυριαρχία της Ευρώπης στη βιομηχανία και την τεχνολογική πρόοδο — έναν τομέα που κάποτε σχετιζόταν αποκλειστικά με τη δυτική καινοτομία και την πνευματική ανωτερότητα. Σήμερα, η Ευρώπη βρίσκεται παγιδευμένη σε συγκρούσεις εντός των συνόρων της, δαιμονοποιώντας τη Ρωσία ενώ παραβλέπει τις πιο ουσιαστικές απειλές που προβάλλουν στον ορίζοντα.

Τα στρατηγικά μέτρα που έχουν υιοθετήσει τόσο η Ευρώπη όσο και οι ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των αυξημένων δασμών στις εισαγωγές από την Κίνα, φαίνεται να αντανακλούν μια απελπισμένη προσπάθεια για επανάκτηση του ελέγχου και επιβολή επιρροής, αντί να προσφέρουν μια βιώσιμη λύση στα ζητήματα που υπάρχουν.

Ο νέος ηγέτης του δυτικού κόσμου έρχεται αντιμέτωπος με την επείγουσα πρόκληση να συσπειρώσει ένα ενιαίο μέτωπο μεταξύ των δυτικών κρατών ενάντια στις αντιληπτές απειλές που αναδύονται από την Ασία. Ως εκ τούτου, ένας οικονομικός και υβριδικός πόλεμος έχει ξεκινήσει, καταρρίπτοντας κάθε εναπομείνασα φιλοδοξία για μια ουτοπική ύπαρξη χωρίς εθνικά σύνορα.

Η εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ εισήγαγε μια σειρά από απρόβλεπτες δυναμικές. Ο νέος ηγέτης του δυτικού κόσμου έρχεται αντιμέτωπος με την επείγουσα πρόκληση να συσπειρώσει ένα ενιαίο μέτωπο μεταξύ των δυτικών κρατών ενάντια στις αντιληπτές απειλές που αναδύονται από την Ασία. Ως εκ τούτου, ένας οικονομικός και υβριδικός πόλεμος έχει ξεκινήσει, καταρρίπτοντας κάθε εναπομείνασα φιλοδοξία για μια ουτοπική ύπαρξη χωρίς εθνικά σύνορα.

Καθώς γυρίζουμε τη σελίδα σε ένα νέο κεφάλαιο του 21ου αιώνα, ερχόμαστε αντιμέτωποι με έναν λευκό καμβά — έναν που θα συμπληρωθεί μόνο από εκείνους που θα επιβιώσουν από αυτήν τη σύγκρουση. Η ιστορία, όπως γνωρίζουμε, γράφεται πάντοτε από τους νικητές, και απομένει να δούμε πώς αυτό το αφήγημα θα διαμορφωθεί τα επόμενα χρόνια.

*Φοιτητής Νομικής

MILITAIRE

Πόσο εφικτός είναι ο IMEC σε μια ασταθή Μέση Ανατολή;

Published

2 hours ago

June 17, 2026

Vouli.TV

Ο διάδρομος IMEC αποτέλεσε το 2023 ένα από τα πιο φιλόδοξα γεωοικονομικά σχέδια, παρουσιάζοντας το όραμα μιας νέας γέφυρας που θα συνδέει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω των χωρών του Κόλπου. Πρόκειται για έναν πολυδιάστατο διάδρομο εμπορίου, ενέργειας και μεταφοράς δεδομένων, ο οποίος φιλοδοξεί να προσφέρει στην Ευρώπη μια εναλλακτική διαδρομή προς την Ασία, ενώ παράλληλα αναβαθμίζει τη Μέση Ανατολή σε κομβικό σημείο διασυνδεσιμότητας.

Ωστόσο, ακόμη και πριν από την κλιμάκωση της σημερινής κρίσης στην περιοχή, είχα επισημάνει ότι η επιτυχία του IMEC δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών. Θα εξαρτηθεί από την πολιτική βούληση των συμμετεχόντων, τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης, τις διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες των κρατών που εμπλέκονται και, κυρίως, από το επίπεδο των περιφερειακών εντάσεων. Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών έρχονται ουσιαστικά να επιβεβαιώσουν αυτή την εκτίμηση. Ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, η αβεβαιότητα που περιβάλλει τα Στενά του Ορμούζ και η ευρύτερη αστάθεια στη Μέση Ανατολή επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο ασφαλής μπορεί να θεωρείται μια επένδυση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, όταν προϋποθέτει μακροχρόνια σταθερότητα σε μια περιοχή που συνεχώς παράγει νέες εστίες κρίσεων και αντιπαραθέσεων;

Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διακινείται μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν ήδη επιβαρύνει σημαντικά τις θαλάσσιες μεταφορές, αναγκάζοντας πολλές ναυτιλιακές εταιρείες να επιλέγουν μεγαλύτερες και σαφώς πιο δαπανηρές διαδρομές. Η σύγκρουση Ισραήλ – Ιράν ανέδειξε τα εγγενή όρια ενός διαδρόμου που σχεδιάστηκε με δεδομένες συνθήκες ειρήνης, σε μια περιοχή όπου οι εμπορικές οδοί έχουν πλέον αποκτήσει χαρακτήρα στρατηγικών στόχων.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται και η ουσιαστική πρόκληση για τον IMEC. Το ζήτημα δεν περιορίζεται στο αν θα εξασφαλιστούν οι απαιτούμενοι οικονομικοί πόροι ή αν θα ολοκληρωθούν λιμάνια, σιδηροδρομικά δίκτυα, ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποθαλάσσια καλώδια. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να διαμορφωθεί μια αξιόπιστη και ανθεκτική αλυσίδα συνδεσιμότητας ανάμεσα στην Ινδία, τις χώρες του Κόλπου και την Ευρώπη, τη στιγμή που η ίδια η περιοχή παραμένει εκτεθειμένη σε διαρκείς γεωπολιτικούς κραδασμούς.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ο IMEC χάνει τη στρατηγική του αξία. Αντιθέτως, όσο οι παραδοσιακές εμπορικές διαδρομές γίνονται περισσότερο ευάλωτες και ασταθείς, τόσο αυξάνεται η ανάγκη για εναλλακτικά δίκτυα εμπορίου, ενέργειας και διακίνησης δεδομένων. Ο IMEC εξακολουθεί να αποτελεί ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο εγχείρημα, το οποίο θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την οικονομική συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων περιοχών. Ωστόσο, η συνδεσιμότητα δεν οικοδομείται μόνο σε σχεδιασμούς και χάρτες, αλλά σε πραγματικά γεωπολιτικά περιβάλλοντα. Και σήμερα, το περιβάλλον της Μέσης Ανατολής είναι σαφώς πιο αβέβαιο σε σχέση με εκείνο που υπέθετε η αρχική αισιοδοξία γύρω από το συγκεκριμένο εγχείρημα.

Για την Ελλάδα, η συγκεκριμένη συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η πιθανότητα η χώρα να αναδειχθεί σε ευρωπαϊκό κρίκο αυτού του διαδρόμου, αξιοποιώντας τις λιμενικές της υποδομές και τη γεωγραφική της θέση για τη διασύνδεση Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης, παρουσιάζει σημαντικές προοπτικές. Παράλληλα, οι σχέσεις της Αθήνας με τις χώρες του Κόλπου αποκτούν αυξημένη σημασία τόσο για την ευρωπαϊκή οικονομική όσο και για την ενεργειακή ασφάλεια.

Παρ’ όλα αυτά, η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα εστιάζει συχνά περισσότερο στις δυνατότητες και λιγότερο στις αναγκαίες προϋποθέσεις. Πριν εξεταστεί αν η χώρα μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό κόμβο του IMEC, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί κατά πόσο ο ίδιος ο διάδρομος μπορεί να προχωρήσει με τον ρυθμό και τη φιλοδοξία που είχαν αρχικά σχεδιαστεί, ακόμη και υπό συνθήκες που θεωρούνταν ειρηνικές.

Συνεπώς, ο IMEC δεν αποτελεί ένα ανέφικτο εγχείρημα, αλλά ούτε και μια δεδομένη εξέλιξη. Η μεγαλύτερη πρόκλησή του δεν είναι αποκλειστικά τεχνική ή χρηματοδοτική· είναι πρωτίστως γεωπολιτική. Και τελικά, ακριβώς σε αυτό το πεδίο θα κριθεί αν θα εξελιχθεί σε μια νέα στρατηγική γέφυρα που θα συνδέει την Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη ή αν θα παραμείνει ακόμη ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο σχέδιο που θα μείνει μόνο επί χάρτου.

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Διπλωματικός Θρίαμβος της Τεχεράνης; Τα 14 Σημεία της Φερόμενης Συμφωνίας Ιράν – ΗΠΑ

Published

4 hours ago

June 17, 2026

Vouli TV

του Αλέξη Λεκάκη Κερκυραίου

Το “Al Arabiya English,” η αγγλόφωνη διαδικτυακή υπηρεσία του κρατικού σαουδαραβικού ειδησεογραφικού δικτύου Al Arabiya, υποστηρίζει ότι έχει λάβει ένα αντίγραφο του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ που αναμένεται να υπογραφεί στην Ελβετία την ερχόμενη Παρασκευή. Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο ΜΜΕ δεν διάκειται γενικότερα θετικά απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία. Για την ακρίβεια, είναι εξόχως εχθρικό απέναντί της. Κι, όμως, τα φερόμενα 14 σημεία της προκαταρκτικής συμφωνίας-πλαίσιο που προδημοσιεύει το “Al Arabiya English” παρουσιάζουν μια εικόνα διπλωματικού θριάμβου του Ιράν. Συγκεκριμένα:

“1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, κηρύσσουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης τον αυθωρεί και μόνιμο τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι στο εξής δεν θα προβούν σε καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου και των υπόλοιπων Άρθρων.

2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να σέβονται η μία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης, καθώς και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις αλλήλων.

3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης περιόδου 60 ημερών, η οποία δύναται να παραταθεί με αμοιβαία συγκατάθεση.

4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, και θα αποκαταστήσουν την κυκλοφορία στο μέγιστο της δυνατότητάς της εντός 30 ημερών· η κίνηση των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον προπολεμικό όγκο κυκλοφορίας από την πλευρά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν επίσης τη δέσμευση να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.

5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει ότι η κίνηση των εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επανέλθει εντός 30 ημερών στον προπολεμικό της όγκο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για την άρση των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.

6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να δημιουργήσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο συμφωνημένο και από τα δύο μέρη για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, διασφαλίζοντας χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός υλοποίησης αυτού του σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.

7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, όλους τους τύπους κυρώσεων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου Διοικητών του Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΔΥΑΕ), καθώς και όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, τόσο των πρωτογενών όσο και των δευτερογενών.

8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα παραγάγει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων αμοιβαία συμφωνηθέντων πυρηνικών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς σε μια τελική συμφωνία· η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου.

9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το υφιστάμενο status quo: το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα, και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.

10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, και μέχρι την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει εξαιρέσεις [στην επιβολή κυρώσεων] για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις σχετικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορικών και άλλων παρόμοιων υπηρεσιών.

11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση ότι, υπό το φως της προόδου των διαπραγματεύσεων προς μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή υπό περιορισμό κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευτούν και θα τεθούν πλήρως στη διάθεσή της. Αυτά τα κεφάλαια, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε τελική πληρωμή δικαιούχου καθοριστεί από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα προς χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν τη δέσμευση να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις σε αυτή τη βάση.

12. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός υλοποίησης για την επίβλεψη της επιτυχούς εφαρμογής και της μελλοντικής δέσμευσης στην Τελική Συμφωνία.

13. Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, και κατόπιν λήψης διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη της εφαρμογής των Άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης, καθώς και τη συνεχιζόμενη εφαρμογή αυτών των βημάτων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εισέλθουν σε διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα Άρθρα.

14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.”

Αρκετά από ανωτέρω άρθρα είχαν διαρρεύσει τις προηγούμενες ημέρες, κυρίως, στα ιρανικά ΜΜΕ. Εφόσον ισχύουν τα προαναφερθέντα 14 σημεία, πρόκειται αναμφίλεκτα για μια μεγάλη διπλωματική νίκη του Ιράν, καθώς φέρεται να προβλέπει την αυθωρεί λήξη των εχθροπραξιών σε όλα τα περιφερειακά μέτωπα, την αυθωρεί αναστολή των αμερικανικών κυρώσεων στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου κι άλλων πετροχημικών προϊόντων, την απόσυρση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από τις γειτνιάζουσες περιοχές εντός προθεσμίας 30 ημερών από τη σύναψη μιας τελικής συμφωνίας (ένας διακαής πόθος του Ιράν επί δεκαετίες), τη δημιουργία ενός ταμείου 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων ως τροπόν τινά πολεμικές επανορθώσεις προς την Τεχεράνη, την μη επιβολή νέων κυρώσεων και την μη αποστολή νέων αμερικανικών στρατευμάτων στην περιοχή κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων πριν την οριστική διευθέτηση και, τέλος, την άρση όλων των κυρώσεων μετά την επίτευξη τελικής συμφωνίας. Παράλληλα, δεν γίνεται (αναμενόμενα) ουδεμία αναφορά στο ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα και τις φίλιες πολιτικο-στρατιωτικές οργανώσεις, τα οποία είναι κόκκινες γραμμές για την Ισλαμική Δημοκρατία. Αντίστοιχα, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη που να απαγορεύει στο Ιράν να συλλέγει τέλη ναυτιλιακών υπηρεσιών στα Στενά Χορμόζ. Όσον αφορά τις προβλέψεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αυτές είναι αόριστες και μεταθέτουν την επίλυση του ζητήματος για μετά.

Εντούτοις, δεν είναι απολύτως βέβαιο ότι αυτή η φερόμενη διπλωματική επιτυχία του Ιράν θα μεταφρασθεί απαραιτήτως σε ενέργειες. Τα φερόμενα 14 σημεία περιλαμβάνουν αρκετές ασάφειες και, κυρίως, δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι το ετεροβαρές Μνημόνιο Συνεννόησης θα τηρηθεί απαρέγκλιτα από τις ηττηθείσες ΗΠΑ και κατ’ επέκταση από το Ισραήλ, το οποίο ήδη το παραβιάζει συνεχίζοντας τις επιθέσεις στον Λίβανο. Εν πάση περιπτώσει, η βιασύνη του Αμερικανού προέδρου να απεμπλακεί όπως κι όπως από το κοστόβορο και ταπεινωτικό αδιέξοδο στο οποίο περιήλθε με τις δικές του ασυλλόγιστες επιλογές κι αβελτηρίες είναι καταφανές. Το, δε, πλήγμα που επέφερε το Ιράν στο αμερικανικό γόητρο είναι ανεπανόρθωτο.

MILITAIRE

Η σκοτεινή Ευρώπη, μια ιστορία εγκλημάτων! Ηλίας Παπαναστασίου

Published

2 days ago

June 15, 2026

Vouli.TV

«Η Ευρώπη της Δημοκρατίας», «η Ευρώπη του πολιτισμού», «οι ευρωπαϊκές ηθικές αξίες», «η Ευρώπη των πολιτών»… Για αυτή την Ευρώπη ακούσαμε πολλά όλα αυτά τα χρόνια, την γνωρίσαμε μέσα από αφηγήσεις και ιδεώδη και πολλοί από εμάς τα πιστέψαμε. Χρειάστηκε, όμως, να έρθουμε αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα και τη στάση των «πολιτισμένων Ευρωπαίων» για να αντιληφθούμε πως υπάρχει και μια άλλη όψη της ηπείρου. Μια Ευρώπη διαφορετική από εκείνη που μας παρουσιάστηκε, μια Ευρώπη σκοτεινή, η οποία αποδεικνύεται τελικά η πραγματική της διάσταση.

Αυτήν ακριβώς τη σκοτεινή Ευρώπη φωτίζει μέσα από την ιστορική διαδρομή, αλλά και τη σύγχρονη πραγματικότητα, ο οικονομολόγος και πολιτικός επιστήμονας Ηλίας Παπαναστασίου. Μια Ευρώπη που, σύμφωνα με την ανάλυσή του, έχει διαπράξει και συνεχίζει να διαπράττει εγκλήματα εις βάρος ολόκληρων λαών, ανάμεσά τους και του ελληνικού.