MILITAIRE
Η “εξαφανισμένη” Γαλλία, οι ΗΠΑ του Τραμπ και το Ισραήλ σε αδιέξοδο – Συνέντευξη με τον Jean-Pierre Page
Στο πλαίσιο μιας σειράς συνεντεύξεων με αναλυτές και ειδικούς στη διεθνή πολιτική, ο δημοσιογράφος Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος συνομίλησε με τον Ζαν-Πιερ Παζ, βετεράνο του γαλλικού συνδικαλιστικού κινήματος και πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της CGT, του μεγαλύτερου εργατικού συνδικάτου της Γαλλίας. Ο Παζ είναι επίσης διευθυντής της επιθεώρησης La Pensée Libre, συγγραφέας και ενεργός παρατηρητής της παγκόσμιας γεωπολιτικής σκηνής.
Ο ίδιος, με μακρόχρονη εμπειρία και στην πολιτική του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, μίλησε για την παρακμή της γαλλικής πολιτικής σκηνής, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για την πλήρη απαξίωση του προέδρου Μακρόν και της πολιτικής τάξης συνολικά. Όπως σημειώνει, η δυσφορία των πολιτών προς τον Μακρόν φτάνει σε πρωτοφανή επίπεδα, με περίπου 80% των πολιτών να εκφράζουν αποστροφή στο πρόσωπό του.
Η πολιτική της Γαλλίας, τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στο ΝΑΤΟ, παρουσιάζει σήμερα ριζική απόκλιση από την παραδοσιακή “γκωλική” γραμμή ανεξαρτησίας και αυτονομίας. Ο Παζ μιλά για «παγκόσμια έκλειψη» της Γαλλίας και για μια Ευρώπη χωρίς ηγετικό ρόλο, σε αντίθεση με το ιστορικό της παρελθόν. Κατά την εκτίμησή του, η διανοητική και πολιτική κατάρρευση των δυτικών ελίτ αποτελεί κρίσιμο φαινόμενο, με παράδειγμα τόσο τη Γαλλία όσο και τις ΗΠΑ επί Τραμπ.
Σε ό,τι αφορά τη Γάζα και τις ενέργειες του Ισραήλ, ο Παζ θεωρεί ότι η κατάσταση προκαλεί πλέον ρωγμές ακόμα και σε χώρες με παραδοσιακά φιλοϊσραηλινή στάση, όπως η Γαλλία. Τονίζει πως, παρά την αρχική σιωπή, η γαλλική νεολαία και κοινωνία κινητοποιούνται, ιδιαίτερα γύρω από τον αριστερό σχηματισμό Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λυκ Μελανσόν και οργανώσεις της ριζοσπαστικής αριστεράς, που έχουν ταχθεί υπέρ της παλαιστινιακής υπόθεσης.
Αντίθετα, η ακροδεξιά εμφανίζεται στενά συνδεδεμένη με τις πολιτικές του Ισραήλ, όπως παρατηρεί ο Παζ, αναφέροντας ως παραδείγματα τους Μπαρντελά και Λεπέν. Ενδιαφέρον έχει και η δράση εργατικών ενώσεων σε Γαλλία και Ευρώπη, οι οποίες προσπαθούν να εμποδίσουν την αποστολή όπλων προς το Ισραήλ, παρά την επιφύλαξη ή σιωπή της συνδικαλιστικής ηγεσίας.
Η γαλλική κυβέρνηση, σύμφωνα με τον Παζ, αντιδρά με αυξανόμενη καταστολή απέναντι στις φωνές αλληλεγγύης στους Παλαιστινίους. Πάνω από χίλια μέλη της CGT και στελέχη της Ανυπότακτης Γαλλίας έχουν κληθεί σε απολογία για “υπόθαλψη τρομοκρατίας”, εξαιτίας δημόσιας κριτικής στις ενέργειες του Ισραήλ. Ο Παζ εκτιμά πως όσο η “συλλογική Δύση” βαθαίνει την εμπλοκή της σε παγκόσμιες συγκρούσεις, τόσο απομακρύνεται από το πλαίσιο της μεταπολεμικής αστικής δημοκρατίας.
Η ανάλυση του Παζ δεν περιορίζεται σε καταγγελίες αλλά επιχειρεί να φωτίσει τη σταδιακή διαμόρφωση ενός νέου, πολυεθνικού κινήματος “από τα κάτω”, που διεκδικεί αλλαγές σε πλανητική κλίμακα, σε μια εποχή όπου οι παραδοσιακές ηγεσίες φαίνεται να χάνουν τη σύνδεση με τις κοινωνίες τους.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE
MILITAIRE
Ρωσικές καταγγελίες για στρατιωτική ενίσχυση του NATO στην Αρκτική
MILITAIRE
Η «Γροιλανδία» του Τραμπ ανοίγει την όρεξη της Άγκυρας για το Καστελλόριζο
MILITAIRE
Κάτι φαίνεται να διαφεύγει στον Τραμπ από όσα έγραψε ο Θουκυδίδης
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025 επανέφερε στο επίκεντρο μια αντίληψη για τη διεθνή πολιτική που παραπέμπει έντονα στις ιδέες του αρχαίου Έλληνα ιστορικού Θουκυδίδη. Η γνωστή ρήση του από την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου ότι «οι ισχυροί πράττουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υπομένουν ό,τι τους επιβάλλει η αδυναμία τους» μοιάζει να αντικατοπτρίζεται στη ρητορική και στις επιλογές πολιτικής του Αμερικανού προέδρου.
Ο θουκυδίδειος ρεαλισμός στην πράξη…
Ο Θουκυδίδης παρουσίασε έναν κόσμο όπου η ισχύς αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα των διεθνών σχέσεων. Στον περίφημο «Μηλιακό Διάλογο», οι Αθηναίοι θεμελιώνουν την επιθετική τους στάση στην άποψη ότι η ανθρώπινη φύση επιβάλλει την επικράτηση του ισχυρού. Αυτή η ωμή αποδοχή της δύναμης φαίνεται να διατρέχει και τη στάση του Τραμπ απέναντι στη διεθνή σκηνή. Η αμερικανική πολιτική υπό την ηγεσία του χαρακτηρίζεται από αποφάσεις που θέτουν σε πρώτη μοίρα τα εθνικά συμφέροντα, χωρίς ιδιαίτερες ηθικές ωραιοποιήσεις. Το δόγμα «America First» εκφράζει τη θουκυδίδεια αντίληψη ότι κάθε κράτος οφείλει να προτάσσει την προστασία των δικών του επιδιώξεων. Όπως οι Αθηναίοι δεν επικαλέστηκαν ηθικές υποχρεώσεις απέναντι στους Μηλίους, έτσι και ο Τραμπ αποφεύγει συστηματικά τη γλώσσα περί αξιακής παγκόσμιας ηγεσίας.
Η παγίδα του Θουκυδίδη και η Κίνα
Ο καθηγητής του Χάρβαρντ Graham Allison ανέπτυξε τη θεωρία της «Παγίδας του Θουκυδίδη», σύμφωνα με την οποία όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να αντικαταστήσει μια κατεστημένη, η σύγκρουση καθίσταται σχεδόν αναπόφευκτη. Αυτό ακριβώς είχε περιγράψει ο Θουκυδίδης αναφορικά με την Αθήνα και τη Σπάρτη: η άνοδος της αθηναϊκής ισχύος γέννησε φόβο στη Σπάρτη, οδηγώντας τελικά στον πόλεμο.
Ο Τραμπ φαίνεται να διαβλέπει αυτόν τον κίνδυνο στη σχέση των ΗΠΑ με την Κίνα. Οι δασμοί, οι περιορισμοί στην τεχνολογία και η σκληρή διπλωματική ρητορική συνθέτουν μια στρατηγική που στοχεύει στη διατήρηση της αμερικανικής υπεροχής. Αντί για λόγο συνεργασίας και κοινών αξιών, επιλέγεται η ανοιχτή αντιπαράθεση και η διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.
Συμμαχίες ως συναλλαγές
Ένα ακόμη στοιχείο της θουκυδίδειας οπτικής είναι η θεώρηση των συμμαχιών ως σχέσεων συμφέροντος και όχι ως ηθικών δεσμεύσεων. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, απαιτώντας από τους εταίρους μεγαλύτερη συμμετοχή στις αμυντικές δαπάνες. Αυτή η «συναλλακτική» διπλωματία αναδεικνύει την άποψη ότι οι συμμαχίες οφείλουν να αποφέρουν απτά οφέλη και όχι να βασίζονται σε αφηρημένες αρχές.
Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, οι Αθηναίοι μετέτρεψαν τη Δηλιακή Συμμαχία από ένωση ισότιμων πόλεων σε αυτοκρατορικό μηχανισμό, επιβάλλοντας φόρους στους συμμάχους τους. Αν και ο Τραμπ δεν κινείται σε τόσο ακραία κατεύθυνση, η επιμονή του στη «δίκαιη κατανομή του κόστους» εκφράζει παρόμοια λογική: οι συμμαχίες πρέπει να υπηρετούν απτά τα αμερικανικά συμφέροντα.
Ο φόβος, η τιμή και το συμφέρον
Ο Θουκυδίδης προσδιόρισε τρία βασικά κίνητρα της διεθνούς πολιτικής: τον φόβο, την τιμή και το συμφέρον. Η πολιτική του Τραμπ μοιάζει να κινείται και στα τρία επίπεδα. Ο φόβος απώλειας της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας, η επιδίωξη σεβασμού στη διεθνή σκηνή και η αδιάλλακτη υπεράσπιση των οικονομικών συμφερόντων συνθέτουν ένα μοτίβο που ο αρχαίος ιστορικός θα αναγνώριζε άμεσα.
Η συχνή αναφορά του Τραμπ στην ανάγκη να γίνει η Αμερική «ξανά σεβαστή» παραπέμπει στην έννοια της τιμής, κεντρική στην αρχαιοελληνική σκέψη. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η έμφαση συνδυάζεται με την ωμή επιδίωξη υλικών συμφερόντων.
Τα όρια του ρεαλισμού
Ωστόσο, ο θουκυδίδειος ρεαλισμός δεν είναι πανάκεια. Ο ίδιος ο Θουκυδίδης κατέδειξε πως η υπέρμετρη εμπιστοσύνη στη δύναμη και η παραμέληση ηθικών περιορισμών μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή. Η Αθήνα τελικά ηττήθηκε, εν μέρει λόγω αλαζονείας και υπερέκτασης που γεννήθηκαν από την αίσθηση ανωτερότητας.
Για τις ΗΠΑ επί Τραμπ, το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο μια καθαρά ρεαλιστική στρατηγική μπορεί να διατηρήσει την ισχύ τους σε έναν πολυπολικό κόσμο. Οι διεθνείς θεσμοί, οι συμμαχίες αξιών και το soft power διαθέτουν σημασία ακόμη και από ρεαλιστική σκοπιά. Η πλήρης απαξίωσή τους ενδέχεται να αποδυναμώσει μακροπρόθεσμα την ίδια την ισχύ που επιδιώκεται να διαφυλαχθεί.
Η θουκυδίδεια ανάγνωση της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ προσφέρει μια ωμή αλλά ειλικρινή εικόνα της λειτουργίας της δύναμης στις διεθνείς σχέσεις. Ωστόσο, όπως διδάσκει η τραγική εμπειρία της Αθήνας, η ανεξέλεγκτη επιδίωξη ισχύος χωρίς μέτρο και αυτογνωσία μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες. Ο Θουκυδίδης δεν υπήρξε μόνο ρεαλιστής, αλλά και στοχαστής που προειδοποιούσε για την ύβρη που συχνά συνοδεύει την εξουσία.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 month agoΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΘΕΣΗΣ ΨΗΦΟΥ ΓΙΑ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ 2026
-
#exAformis1 month ago#exaformis – Ζούμε στην πιο ενδιαφέρουσα χώρα! Vol. 3 | Παρασκευή 05/12 στις 7μμ
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ2 weeks agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
Think Tank3 weeks agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
#exAformis1 month ago#ExAformis – Το ΑΛΜΑ στο δρόμο προς τις εκλογές | Παρασκευή 19/12 στις 7μμ
-
#exAformis1 month ago#ExAformis – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης | Τετάρτη 17/12 στις 7μμ
-
Off the Record1 month agoΣτάθμευση Κυπριακών μαχητικών αεροσκαφών στο σύμμαχο μας Ισραήλ
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή1 week agoΠώς στήνεται ένα πολιτικό «viral σκάνδαλο»
-
Off the Record3 weeks agoΕκλογές 2026: Το ποτάμι δεν γυρίζει ΠΙΣΩ…
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΤο Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών βράβευσε τον δημοσιογράφο Φάνη Μακρίδη για τον αδιάκοπο αγώνα του κατά της διαφθοράς

