MILITAIRE
Ιμάμογλου – Ερντογάν: Κοινές ρίζες και ιδεολογική συγγένεια
Η πολιτική πορεία του Εκρέμ Ιμάμογλου και οι πιθανότητες να διαδεχθεί τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην τουρκική προεδρία έχουν απασχολήσει πολλές αναλύσεις τα τελευταία χρόνια. Ο Δρ. Δημήτρης Σταθακόπουλος είχε ήδη από το 2019 επισημάνει το κοινό παρελθόν και την ιδεολογική συγγένεια των δύο ανδρών, μια εκτίμηση που σήμερα φαίνεται να επιβεβαιώνεται.
Ποιος είναι ο Εκρέμ Ιμάμογλου;
Ο Ιμάμογλου, όπως και ο Ερντογάν, προέρχεται από τον Πόντο, συγκεκριμένα από το Cevizli του Akçaabat στην επαρχία Τραπεζούντας. Ομοίως, ο Ερντογάν έχει καταγωγή από την Ποταμιά (Potamya/Güneysu) της Ριζούντας. Επιπλέον, και οι δύο έχουν διατελέσει δήμαρχοι της Κωνσταντινούπολης, με τον Ιμάμογλου να ακολουθεί τα πολιτικά βήματα του σημερινού Τούρκου προέδρου.
Η επιρροή του Νετζμετίν Ερμπακάν
Κομβικός παράγοντας στην πολιτική διαδρομή τόσο του Ερντογάν όσο και του Ιμάμογλου υπήρξε ο Νετζμετίν Ερμπακάν, ηγέτης της ισλαμικής πολιτικής παράδοσης στην Τουρκία και ιδρυτής του κινήματος Millî Görüş («Εθνική Γνώμη»). Σύμφωνα με την ιδεολογία του, η Τουρκία θα έπρεπε να αναπτυχθεί αυτόνομα, προστατεύοντας τις θρησκευτικές της αξίες και επιδιώκοντας στενότερες σχέσεις με τις μουσουλμανικές χώρες, σε αντίθεση με την προσέγγιση της Δύσης.
Ο Ερμπακάν υπήρξε ηγέτης πολλών ισλαμικών κομμάτων από τη δεκαετία του 1960 μέχρι τη δεκαετία του 2010, ενώ φυλακίστηκε για τις πολιτικές του ιδέες και την παραβίαση του κοσμικού χαρακτήρα του τουρκικού κράτους. Ο ίδιος είχε σημαντικό ρόλο σε κρίσιμες στιγμές, όπως η εισβολή στην Κύπρο το 1974 και η κρίση των Ιμίων το 1996. Πέρα από την πολιτική του κληρονομιά, ο γιος του, Φατίχ (Πορθητής) Ερμπακάν, συνεχίζει το έργο του ως βουλευτής Κωνσταντινούπολης με το Κόμμα Νέας Ευημερίας.
Ιμάμογλου: Ο επόμενος πρόεδρος της Τουρκίας;
Οι πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία δείχνουν ότι ο Ιμάμογλου έχει σημαντικές πιθανότητες να είναι ο επόμενος πρόεδρος της χώρας το 2028. Παρά τη φαινομενική αντίθεσή του με τον Ερντογάν, φαίνεται ότι το σύστημα του Τούρκου προέδρου – και όχι το κόμμα του ΑΚΡ – μπορεί να τον στηρίξει ως διάδοχο, ακολουθώντας την παράδοση της πολιτικής διαδοχής που χαρακτηρίζει τόσο την οθωμανική όσο και τη σύγχρονη τουρκική πολιτική σκηνή.

Η Ελλάδα και η ψευδαίσθηση της «νέας» τουρκικής πολιτικής
Παρά τις προσδοκίες ορισμένων κύκλων στην Ελλάδα ότι ο Ιμάμογλου εκπροσωπεί μια πιο μετριοπαθή και δυτικόφιλη Τουρκία, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Οι ρίζες του στην ισλαμική πολιτική παράδοση, η πολιτική του διαδρομή και η σύνδεσή του με το σύστημα Ερντογάν καταδεικνύουν ότι δεν θα υπάρξει ουσιαστική αλλαγή στην τουρκική στρατηγική έναντι της Ελλάδας. Η πολιτική του, όπως και αυτή του Ερντογάν, είναι βαθιά συνδεδεμένη με τις αρχές του Millî Görüş, που δίνουν έμφαση στη γεωπολιτική αυτονομία της Τουρκίας και στον ανταγωνισμό με τη Δύση.
Επομένως, η ανάδειξη του Ιμάμογλου στην προεδρία της Τουρκίας δεν πρέπει να δημιουργεί ψευδαισθήσεις στην ελληνική πολιτική σκηνή. Το τουρκικό πολιτικό σύστημα έχει τους δικούς του κανόνες, και η συνέχεια στην εξωτερική πολιτική της Άγκυρας είναι σχεδόν βέβαιη, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στην κορυφή της εξουσίας.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE
MILITAIRE
Ρωσικές καταγγελίες για στρατιωτική ενίσχυση του NATO στην Αρκτική
MILITAIRE
Η «Γροιλανδία» του Τραμπ ανοίγει την όρεξη της Άγκυρας για το Καστελλόριζο
MILITAIRE
Κάτι φαίνεται να διαφεύγει στον Τραμπ από όσα έγραψε ο Θουκυδίδης
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025 επανέφερε στο επίκεντρο μια αντίληψη για τη διεθνή πολιτική που παραπέμπει έντονα στις ιδέες του αρχαίου Έλληνα ιστορικού Θουκυδίδη. Η γνωστή ρήση του από την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου ότι «οι ισχυροί πράττουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υπομένουν ό,τι τους επιβάλλει η αδυναμία τους» μοιάζει να αντικατοπτρίζεται στη ρητορική και στις επιλογές πολιτικής του Αμερικανού προέδρου.
Ο θουκυδίδειος ρεαλισμός στην πράξη…
Ο Θουκυδίδης παρουσίασε έναν κόσμο όπου η ισχύς αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα των διεθνών σχέσεων. Στον περίφημο «Μηλιακό Διάλογο», οι Αθηναίοι θεμελιώνουν την επιθετική τους στάση στην άποψη ότι η ανθρώπινη φύση επιβάλλει την επικράτηση του ισχυρού. Αυτή η ωμή αποδοχή της δύναμης φαίνεται να διατρέχει και τη στάση του Τραμπ απέναντι στη διεθνή σκηνή. Η αμερικανική πολιτική υπό την ηγεσία του χαρακτηρίζεται από αποφάσεις που θέτουν σε πρώτη μοίρα τα εθνικά συμφέροντα, χωρίς ιδιαίτερες ηθικές ωραιοποιήσεις. Το δόγμα «America First» εκφράζει τη θουκυδίδεια αντίληψη ότι κάθε κράτος οφείλει να προτάσσει την προστασία των δικών του επιδιώξεων. Όπως οι Αθηναίοι δεν επικαλέστηκαν ηθικές υποχρεώσεις απέναντι στους Μηλίους, έτσι και ο Τραμπ αποφεύγει συστηματικά τη γλώσσα περί αξιακής παγκόσμιας ηγεσίας.
Η παγίδα του Θουκυδίδη και η Κίνα
Ο καθηγητής του Χάρβαρντ Graham Allison ανέπτυξε τη θεωρία της «Παγίδας του Θουκυδίδη», σύμφωνα με την οποία όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να αντικαταστήσει μια κατεστημένη, η σύγκρουση καθίσταται σχεδόν αναπόφευκτη. Αυτό ακριβώς είχε περιγράψει ο Θουκυδίδης αναφορικά με την Αθήνα και τη Σπάρτη: η άνοδος της αθηναϊκής ισχύος γέννησε φόβο στη Σπάρτη, οδηγώντας τελικά στον πόλεμο.
Ο Τραμπ φαίνεται να διαβλέπει αυτόν τον κίνδυνο στη σχέση των ΗΠΑ με την Κίνα. Οι δασμοί, οι περιορισμοί στην τεχνολογία και η σκληρή διπλωματική ρητορική συνθέτουν μια στρατηγική που στοχεύει στη διατήρηση της αμερικανικής υπεροχής. Αντί για λόγο συνεργασίας και κοινών αξιών, επιλέγεται η ανοιχτή αντιπαράθεση και η διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.
Συμμαχίες ως συναλλαγές
Ένα ακόμη στοιχείο της θουκυδίδειας οπτικής είναι η θεώρηση των συμμαχιών ως σχέσεων συμφέροντος και όχι ως ηθικών δεσμεύσεων. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, απαιτώντας από τους εταίρους μεγαλύτερη συμμετοχή στις αμυντικές δαπάνες. Αυτή η «συναλλακτική» διπλωματία αναδεικνύει την άποψη ότι οι συμμαχίες οφείλουν να αποφέρουν απτά οφέλη και όχι να βασίζονται σε αφηρημένες αρχές.
Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, οι Αθηναίοι μετέτρεψαν τη Δηλιακή Συμμαχία από ένωση ισότιμων πόλεων σε αυτοκρατορικό μηχανισμό, επιβάλλοντας φόρους στους συμμάχους τους. Αν και ο Τραμπ δεν κινείται σε τόσο ακραία κατεύθυνση, η επιμονή του στη «δίκαιη κατανομή του κόστους» εκφράζει παρόμοια λογική: οι συμμαχίες πρέπει να υπηρετούν απτά τα αμερικανικά συμφέροντα.
Ο φόβος, η τιμή και το συμφέρον
Ο Θουκυδίδης προσδιόρισε τρία βασικά κίνητρα της διεθνούς πολιτικής: τον φόβο, την τιμή και το συμφέρον. Η πολιτική του Τραμπ μοιάζει να κινείται και στα τρία επίπεδα. Ο φόβος απώλειας της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας, η επιδίωξη σεβασμού στη διεθνή σκηνή και η αδιάλλακτη υπεράσπιση των οικονομικών συμφερόντων συνθέτουν ένα μοτίβο που ο αρχαίος ιστορικός θα αναγνώριζε άμεσα.
Η συχνή αναφορά του Τραμπ στην ανάγκη να γίνει η Αμερική «ξανά σεβαστή» παραπέμπει στην έννοια της τιμής, κεντρική στην αρχαιοελληνική σκέψη. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η έμφαση συνδυάζεται με την ωμή επιδίωξη υλικών συμφερόντων.
Τα όρια του ρεαλισμού
Ωστόσο, ο θουκυδίδειος ρεαλισμός δεν είναι πανάκεια. Ο ίδιος ο Θουκυδίδης κατέδειξε πως η υπέρμετρη εμπιστοσύνη στη δύναμη και η παραμέληση ηθικών περιορισμών μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή. Η Αθήνα τελικά ηττήθηκε, εν μέρει λόγω αλαζονείας και υπερέκτασης που γεννήθηκαν από την αίσθηση ανωτερότητας.
Για τις ΗΠΑ επί Τραμπ, το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο μια καθαρά ρεαλιστική στρατηγική μπορεί να διατηρήσει την ισχύ τους σε έναν πολυπολικό κόσμο. Οι διεθνείς θεσμοί, οι συμμαχίες αξιών και το soft power διαθέτουν σημασία ακόμη και από ρεαλιστική σκοπιά. Η πλήρης απαξίωσή τους ενδέχεται να αποδυναμώσει μακροπρόθεσμα την ίδια την ισχύ που επιδιώκεται να διαφυλαχθεί.
Η θουκυδίδεια ανάγνωση της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ προσφέρει μια ωμή αλλά ειλικρινή εικόνα της λειτουργίας της δύναμης στις διεθνείς σχέσεις. Ωστόσο, όπως διδάσκει η τραγική εμπειρία της Αθήνας, η ανεξέλεγκτη επιδίωξη ισχύος χωρίς μέτρο και αυτογνωσία μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες. Ο Θουκυδίδης δεν υπήρξε μόνο ρεαλιστής, αλλά και στοχαστής που προειδοποιούσε για την ύβρη που συχνά συνοδεύει την εξουσία.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
-
Think Tank1 month agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ4 weeks agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
Off the Record1 week agoΣΥΚΑΣ: Πολιορκία κομμάτων για να είναι υποψήφιος – Λευκωσιάτικη δημοσκόπηση
-
Off the Record1 week agoΑνθρωποφαγία από το ΔΗΣΥ καταγγέλλει ο Τορναρίτης
-
Off the Record5 days agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…
-
#exAformis1 month ago#ExAformis – Το ΑΛΜΑ στο δρόμο προς τις εκλογές | Παρασκευή 19/12 στις 7μμ
-
#exAformis1 month ago#ExAformis – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης | Τετάρτη 17/12 στις 7μμ
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks agoΠώς στήνεται ένα πολιτικό «viral σκάνδαλο»
-
Off the Record1 month agoΕκλογές 2026: Το ποτάμι δεν γυρίζει ΠΙΣΩ…
-
Off the Record5 days agoΕπέκταση της υπηρεσίας των εφέδρων στρατιωτών στην Εθνική Φρουρά μέχρι την ηλικία των 65 ετών

