*του Χάρη Θεραπή

Όταν το μοντάζ προηγείται της αλήθειας   
Στην εποχή των social media, ένα πολιτικό σκάνδαλο δεν χρειάζεται πλέον αποδείξεις. Χρειάζεται αφήγημα, σωστό timing και εικόνα. Ένα καλά μονταρισμένο βίντεο μπορεί να προηγηθεί της έρευνας, να επιβάλει ερμηνεία και να αναγκάσει θεσμούς, κόμματα και μέσα ενημέρωσης να αντιδράσουν σε κάτι που παρουσιάζεται ως «ντοκουμέντο», πριν ακόμη ελεγχθεί.

Η πρόσφατη κυκλοφορία βίντεο από τον λογαριασμό Emily Thompson είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς κατασκευάζεται ένα πολιτικό viral σκάνδαλο βήμα-βήμα.

Από ποιον ξεκινά
Το σκάνδαλο δεν ξεκινά από οργανωμένο δημοσιογραφικό οργανισμό, αλλά από λογαριασμό χαμηλού θεσμικού κόστους. Έναν προσωπικό ή ημι-ανώνυμο λογαριασμό, χωρίς δεσμεύσεις δεοντολογίας, χωρίς νομική ευθύνη, χωρίς υποχρέωση επαλήθευσης.
Η αξιοπιστία δεν χτίζεται στο κύρος, αλλά στην αιφνιδιαστική «αποκάλυψη».

Η δύναμη της φόρμας
Το βίντεο υιοθετεί τη μορφή μικρού ντοκιμαντέρ: αφήγηση, δραματική μουσική, τίτλους έντασης, αποσπάσματα δηλώσεων. Η φόρμα λειτουργεί υποσυνείδητα ως εγγύηση εγκυρότητας.

• Απουσιάζουν όμως τα βασικά στοιχεία της έρευνας:
  πλήρες, αμοντάριστο πρωτογενές υλικό,

• σαφής χρονολόγηση,

• τεκμηρίωση με έγγραφα ή δεδομένα,

• ανεξάρτητη επιβεβαίωση.

Η εικόνα πείθει εκεί όπου τα στοιχεία λείπουν.

Το μοντάζ ως εργαλείο πειθούς
Κεντρικός μηχανισμός είναι η αποσπασματική χρήση δηλώσεων. Φράσεις κόβονται, αφαιρούνται από το πλαίσιο και επανατοποθετούνται σε νέα αφήγηση που οδηγεί τον θεατή σε συγκεκριμένο συμπέρασμα. Δεν αποδεικνύεται παρανομία. Δεν παρουσιάζεται έλεγχος.
Δημιουργείται, όμως, η αίσθηση ότι «κάτι σοβαρό έχει συμβεί». Η αμφιβολία μετατρέπεται σε ενοχή χωρίς ενδιάμεσα στάδια.

Από τα ερωτήματα στα συμπεράσματα
Η τεχνική είναι γνώριμη: το υλικό ξεκινά θέτοντας «ερωτήματα» και καταλήγει να υποβάλλει απαντήσεις. Ο θεατής δεν καλείται να κρίνει· καθοδηγείται να συμφωνήσει. Το πλήρες υλικό δεν δημοσιοποιείται ποτέ. Δεν υπάρχει timeline, δεν υπάρχουν timestamps, δεν υπάρχει τρόπος επαλήθευσης. Η απουσία αυτή δεν είναι τυχαία: το πρωτογενές υλικό είναι εχθρός του αφηγήματος.

Το timing και η διάχυση
Τίποτα δεν ανεβαίνει τυχαία. Το πολιτικό viral επιλέγει περίοδο έντασης, θεσμικής ευαισθησίας ή προεκλογικού κλίματος. Δεν απευθύνεται πρώτα σε θεσμούς ή ανεξάρτητες αρχές, αλλά απευθείας στο κοινό.
Η κοινή γνώμη μετατρέπεται σε δικαστήριο χωρίς φάκελο.
Μόλις ξεκινήσει η αναπαραγωγή, πολιτικές αντιδράσεις και δημοσιογραφικές αναφορές —ακόμη και με επιφυλάξεις— λειτουργούν ως μηχανισμός νομιμοποίησης του αφηγήματος.

Όταν η ζημιά προηγείται της αλήθειας

Ακόμη κι αν το υλικό αμφισβητηθεί ή αποδομηθεί εκ των υστέρων, το αποτύπωμα έχει ήδη μείνει. Το πολιτικό viral σκάνδαλο δεν χρειάζεται να είναι αληθινό. Χρειάζεται να προλάβει την αλήθεια.

Το πραγματικό διακύβευμα

Το πρόβλημα δεν είναι ένα βίντεο. Είναι το μοντέλο. Όταν το μοντάζ υποκαθιστά την έρευνα και το viral αντικαθιστά τη θεσμική διαδικασία, η πολιτική συζήτηση μετατρέπεται σε πεδίο εντυπώσεων.
Και τότε, το σκάνδαλο δεν είναι αυτό που καταγγέλλεται.
Είναι ο τρόπος που μαθαίνουμε να το πιστεύουμε.

*Διευθυντής του Vouli.TV

Ο επικεφαλής της Τουρκικής Αμυντικής Βιομηχανίας, καθηγητής Haluk GORGUN, ανακοίνωσε ότι η τουρκική αμυντική και αεροδιαστημική βιομηχανία έκλεισε το 2025 με εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών άμυνας που ξεπέρασαν τα 10 δισ. δολάρια, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές σημείωσαν αύξηση 48% σε σχέση με το 2024, όταν είχαν ανέλθει σε 7,1 δισ. δολάρια, φτάνοντας το 2025 στο ποσό των 10,054 δισ. δολαρίων. Στο συνολικό αυτό ποσό περιλαμβάνονται και 184 εκατ. δολάρια που αφορούν σε εξαγωγές υπηρεσιών.

Ο GORGUN υπογράμμισε ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 καταγράφηκε διαρκής άνοδος σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ ο Δεκέμβριος σημείωσε ιστορικό μηνιαίο ρεκόρ, με τις εξαγωγές να υπερβαίνουν τα 2,5 δισ. δολάρια. Ο Τούρκος αξιωματούχος προσέθεσε ότι ο συνολικός όγκος των εξαγωγικών συμβάσεων που υπογράφηκαν το 2025 έφτασε τα 17,8 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί σε 78-80% σε σύγκριση με τις εξαγωγικές συμβάσεις των 10 δισ. δολαρίων του 2024.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το μερίδιο της αμυντικής και αεροδιαστημικής βιομηχανίας στις συνολικές εξαγωγές της Τουρκίας παρουσίασε σημαντική αύξηση, από 1,7% το 2022 σε 3,7% έως το 2025. Έτσι, ο τομέας σχεδόν διπλασίασε το μερίδιό του στις εξαγωγές της χώρας μέσα σε μόλις τρία χρόνια.

Όσον αφορά την κατανομή των αγορών, περίπου το 56% των εξαγωγών αμυντικού και αεροδιαστημικού υλικού το 2025 κατευθύνθηκε προς χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ. Παράλληλα, χώρες της Ασίας-Ειρηνικού, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής εμφανίζουν αυξανόμενα μερίδια στις εξαγωγές. Μεταξύ των σημαντικότερων συμβάσεων που υπεγράφησαν το 2025 περιλαμβάνονται: πολεμικά πλοία για Ισπανία και Πορτογαλία, εκπαιδευτικά αεροσκάφη για την Ισπανία, καθώς και UCAVs, στρατιωτικά οχήματα και πυρομαχικά για χώρες του Κόλπου και της Αφρικής.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι το 2002, όταν ανέλαβε την εξουσία το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, οι εξαγωγές του τομέα ανέρχονταν σε μόλις 248 εκατ. δολάρια.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr

Μέχρι πριν λίγο καιρό θα φαινόταν εξωπραγματικό. Τώρα, όμως, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι ο Ντόναλντ Τραμπ σοβαρολογεί όταν δηλώνει ότι θέλει οι ΗΠΑ να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία, αυτόνομο έδαφος υπό την κυριαρχία της Δανίας.

Παρότι δεν καταναλώνει αλκοόλ, ο Τραμπ διαθέτει, σύμφωνα με τη Σούζι Γουάιλς, προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, «προσωπικότητα αλκοολικού». Άτομα με τέτοιο χαρακτήρα τείνουν στον εθισμό και αναζητούν ρίσκα: αναζητούν έντονες εμπειρίες που τους προσφέρουν ικανοποίηση και τους αποσπούν από προσωπικά προβλήματα. Στην περίπτωση του Τραμπ, αυτά τα προβλήματα, όπως σημειώνει στους Financial Times ο Εντουαρντ Λους, προκύπτουν όλο και περισσότερο από το εσωτερικό πολιτικό μέτωπο, ενώ η «θεραπεία» φαίνεται να αναζητείται στο εξωτερικό. Όσο επιδεινώνονται τα εσωτερικά προβλήματα –με δημοσκοπήσεις που δεν δείχνουν ανάκαμψη– τόσο αυξάνεται η επιθυμία για εντυπωσιακές κινήσεις στη διεθνή σκηνή.

Το γεγονός ότι σχεδόν όλοι οι Αμερικανοί πρόεδροι επικεντρώνονται περισσότερο στην εξωτερική πολιτική προς το τέλος της θητείας τους δεν αρκεί για να εξηγήσει τις κινήσεις του Τραμπ, ο οποίος έχει μάθει ότι είναι πιο εύκολο να αγνοήσει τους άγραφους κανόνες του διεθνούς δικαίου απ’ ό,τι τις αποφάσεις των αμερικανικών δικαστηρίων.

Όταν κλήθηκε να εξηγήσει γιατί διέταξε την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τη Βενεζουέλα, επικαλέστηκε ένα αμερικανικό ένταλμα σύλληψης. Παρουσίασε την επιχείρηση σαν αποστολή σερίφη που μπαίνει στη ζούγκλα για να συλλάβει έναν φυγόδικο. Και πράγματι, το σχέδιο πέτυχε. Όταν ο στόχος είναι στρατιωτικά ανίσχυρος, η επιτυχία φαίνεται δεδομένη. Ο Τραμπ δείχνει πλέον να αισθάνεται ότι ελέγχει απόλυτα την αμερικανική πολεμική μηχανή.

Υπό αυτό το πρίσμα, σημειώνουν οι Financial Times, η ανησυχία της Δανίας είναι απολύτως δικαιολογημένη. Χωρίς να ερωτηθεί, ο Τραμπ επανέφερε το ζήτημα της Γροιλανδίας στην πρώτη δημόσια εμφάνισή του μετά τη σύλληψη Μαδούρο και από τότε επαναλαμβάνει ότι «η Γροιλανδία είναι απαραίτητη» για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δανή πρωθυπουργός, Μέτε Φρεντέρικσεν, απάντησε ότι «δεν έχει νόημα να μιλά κανείς για ανάγκη κατάληψης της Γροιλανδίας». Ο Τραμπ, ωστόσο, επιμένει ότι πρόκειται για ζήτημα αμερικανικής ασφάλειας, ειρωνευόμενος μάλιστα τη Δανία λέγοντας ότι ενίσχυσε την άμυνα του νησιού «προσθέτοντας ένα ακόμη έλκηθρο με σκύλους».

Η εμμονή του είναι τέτοια, που λίγο πριν τα Χριστούγεννα διόρισε ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία, τον Ρεπουμπλικανό κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, ο οποίος δήλωσε ότι είναι «τιμή» του να εργαστεί εθελοντικά για να ενσωματωθεί η Γροιλανδία στις ΗΠΑ. Πέρυσι, μάλιστα, ο Τραμπ έστειλε τον αντιπρόεδρό του, Τζέι Ντι Βανς, στο νησί για «επιτόπια επιθεώρηση».

Όποιος πιστεύει ότι όλα αυτά αποτελούν απλό τρολάρισμα, γράφουν οι Financial Times, θα πρέπει να θυμηθεί τι συνέβη στο Καράκας.

Γιατί όμως η Γροιλανδία; Πρώτον, επειδή αποτελεί εύκολη υπόθεση. Όπως και στη Βενεζουέλα, μια προσάρτηση θα μπορούσε να αποφασιστεί από το «δωμάτιο επιχειρήσεων» χωρίς απώλειες και χωρίς ουσιαστικό ρίσκο για τις ΗΠΑ. Ο Τραμπ θα μπορούσε έτσι να αναπαράγει εικόνες ισχύος που ζηλεύει από την εποχή Ομπάμα. Η Δανία, όσο αποφασισμένη και αν είναι, δεν θα μπορούσε να αντισταθεί στρατιωτικά σε μια υπερδύναμη.

Δεύτερον, η Γροιλανδία είναι οικονομικά ελκυστική. Κύκλοι της αμερικανικής τεχνολογικής και φιλελεύθερης ελίτ τη βλέπουν ως ιδανικό πεδίο πειραματισμών, από νέες μορφές κρατικής οργάνωσης μέχρι τεχνολογικά εγχειρήματα. Παράλληλα, μια τέτοια κίνηση θα ικανοποιούσε τους ιδεολόγους του MAGA, καθώς θα δοκίμαζε ή και θα ακύρωνε στην πράξη το ΝΑΤΟ.

Καθώς τα εσωτερικά πολιτικά προβλήματα αυξάνονται, με πιθανή ήττα στο Κογκρέσο τον προσεχή Νοέμβριο και δικαστικές πιέσεις, ο Τραμπ φαίνεται ολοένα και πιο πρόθυμος να ρισκάρει στο εξωτερικό. Σε αντίθεση με το εσωτερικό, εκεί δεν υπάρχει δικαστήριο ικανό να περιορίσει αποτελεσματικά τις κινήσεις του. Και χωρίς φωνές αυτοσυγκράτησης γύρω του, η Γροιλανδία παραμένει πάντα μια δελεαστική επιλογή. Ο πειρασμός, όσο περνά ο καιρός, συνεχώς μεγαλώνει.

Πηγή: Protagon.gr