Η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται σε μια περίοδο εύθραυστων ισορροπιών, όπου η στρατιωτική ισχύς, οι συμμαχίες και η πολιτική αποφασιστικότητα καθορίζουν την ασφάλεια των κρατών. Ένα θερμό επεισόδιο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σοβαρή περιφερειακή κρίση, με άμεσες συνέπειες για την Κύπρο, την Ευρώπη και την ενεργειακή ασφάλεια. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Ελλάδα και η Κύπρος διαθέτουν την αποτρεπτική ισχύ που απαιτείται, ώστε κανένας επίδοξος επιτιθέμενος να μη θεωρήσει ότι μπορεί να επιβάλει τετελεσμένα χωρίς βαρύτατο κόστος.

Η απάντηση πρέπει να είναι ξεκάθαρη: η ειρήνη δεν εξασφαλίζεται με ευχολόγια, ούτε η εθνική κυριαρχία προστατεύεται με διακηρύξεις χωρίς αντίκρισμα. Απαιτεί ισχύ, ετοιμότητα, αποφασιστικότητα και αξιόπιστη αποτροπή.

Σε περίπτωση θερμού επεισοδίου στο Αιγαίο ή στην Ανατολική Μεσόγειο, η Ελλάδα οφείλει να είναι έτοιμη να υπερασπιστεί αποτελεσματικά την κυριαρχία και την εδαφική της ακεραιότητα. Η σύγχρονη αεροπορία, το Πολεμικό Ναυτικό, η ολοκληρωμένη αεράμυνα, η επιτήρηση και η επιχειρησιακή ετοιμότητα αποτελούν βασικούς πυλώνες της εθνικής ασφάλειας. Η αποτροπή, όμως, δεν εξαρτάται μόνο από τα οπλικά συστήματα. Προϋποθέτει επαρκή πυρομαχικά, εκπαίδευση, ανθεκτικές υποδομές, ισχυρή αμυντική βιομηχανία και σαφή πολιτική βούληση.

Το μήνυμα προς κάθε επίδοξο επιτιθέμενο πρέπει να είναι αδιαμφισβήτητο: οποιαδήποτε απόπειρα αλλαγής του καθεστώτος κυριαρχίας διά της βίας θα συναντήσει αποφασιστική και νόμιμη αντίδραση. Η Ελλάδα δεν επιδιώκει τον πόλεμο, αλλά δεν μπορεί να επιτρέψει να θεωρηθεί ευάλωτη σε στρατιωτικούς εκβιασμούς. Η αμυντική της ισχύς πρέπει να καθιστά κάθε επιθετική ενέργεια εξαιρετικά επικίνδυνη και ασύμφορη για εκείνον που θα την επιλέξει.

Το Αιγαίο, με τη σύνθετη γεωγραφία και τα πολυάριθμα νησιά του, δημιουργεί ιδιαίτερες επιχειρησιακές απαιτήσεις. Η αποτελεσματική άμυνα προϋποθέτει συντονισμό αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων, έγκαιρη προειδοποίηση και δυνατότητα αντιμετώπισης σύγχρονων απειλών. Το πλεονέκτημα του αμυνόμενου μπορεί να είναι σημαντικό, αλλά δεν είναι αυτόματο. Καθορίζεται από την προετοιμασία, την τεχνολογία, την εκπαίδευση και την ικανότητα διατήρησης της επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ θα είχαν ισχυρό κίνητρο να αποτρέψουν μια ελληνοτουρκική σύγκρουση. Ωστόσο, η Αθήνα δεν πρέπει να στηρίζει την ασφάλειά της στην προσδοκία ότι οι σύμμαχοι θα παρέμβουν οπωσδήποτε και εγκαίρως. Η διπλωματία είναι απαραίτητη, αλλά γίνεται αποτελεσματικότερη όταν συνοδεύεται από πραγματική αμυντική ισχύ και ξεκάθαρη στρατηγική.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Το Ισραήλ διαθέτει σημαντική εμπειρία στην αεράμυνα, στην επιτήρηση, στα μη επανδρωμένα συστήματα, στην κυβερνοασφάλεια και στη συλλογή πληροφοριών. Η αξιοποίηση αυτής της τεχνογνωσίας μπορεί να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητες της Ελλάδας και της Κύπρου, να βελτιώσει την προστασία κρίσιμων υποδομών και να συμβάλει στην αντιμετώπιση κοινών απειλών.

Σε περίπτωση ελληνοτουρκικής κρίσης, το Ισραήλ θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο μέσω της διπλωματικής του επιρροής, της τεχνολογικής συνεργασίας και, εφόσον το επέτρεπαν οι πολιτικές αποφάσεις και οι σχετικές συμφωνίες, της παροχής υποστήριξης σε τομείς ασφάλειας. Δεν πρέπει, ωστόσο, να θεωρείται δεδομένη η άμεση στρατιωτική εμπλοκή του εναντίον της Τουρκίας. Η πραγματική αξία μιας στρατηγικής συνεργασίας βρίσκεται στις συγκεκριμένες δυνατότητες και δεσμεύσεις της, όχι σε προσδοκίες που δεν έχουν διασφαλιστεί.

Για την Κύπρο, οι κίνδυνοι θα ήταν ιδιαίτερα σοβαροί. Η συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή μετά την εισβολή του 1974 καθιστά την Κυπριακή Δημοκρατία ευάλωτη σε πρόσθετες πιέσεις, ιδίως εάν μια κρίση στο Αιγαίο δημιουργούσε ευκαιρίες για νέες προκλήσεις ή απόπειρες επιβολής τετελεσμένων. Η Λευκωσία δεν μπορεί να περιμένει την εκδήλωση μιας κρίσης για να οργανώσει την άμυνά της. Χρειάζεται στενότερο συντονισμό με την Αθήνα, ενίσχυση της προστασίας κρίσιμων υποδομών και ουσιαστική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών και περιφερειακών συνεργασιών.

Η ασφάλεια της Κύπρου συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια της Ελλάδας και τη σταθερότητα ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου. Η συνεργασία με το Ισραήλ μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην προστασία ενεργειακών εγκαταστάσεων, τηλεπικοινωνιών, λιμανιών και άλλων κρίσιμων υποδομών. Παράλληλα, μια πολεμική σύγκρουση θα μπορούσε να πλήξει τον τουρισμό, τη ναυτιλία, τις επενδύσεις και τα ενεργειακά σχέδια, προκαλώντας σοβαρές οικονομικές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή.

Η Ελλάδα και η Κύπρος οφείλουν, επομένως, να κινηθούν με στρατηγική σοβαρότητα. Χρειάζονται ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, κοινό σχεδιασμό, αξιόπιστες συμμαχίες και σαφή μηνύματα προς κάθε κατεύθυνση. Η συνεργασία με το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς πρέπει να αποκτήσει ακόμη πιο ουσιαστικό περιεχόμενο, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και την αποτροπή της επιθετικότητας.

Η διπλωματία πρέπει να παραμένει ανοικτή, αλλά κανείς δεν πρέπει να συγχέει την επιδίωξη ειρήνης με την ανοχή απέναντι στον εκβιασμό. Η εθνική κυριαρχία δεν μπορεί να τίθεται υπό στρατιωτική απειλή, ούτε η Κύπρος να αντιμετωπίζεται ως χώρος όπου είναι δυνατή η επιβολή νέων τετελεσμένων χωρίς συνέπειες.

Η Ελλάδα πρέπει να διαθέτει τη δύναμη να αποκρούσει αποφασιστικά κάθε επίθεση, ενώ η Κύπρος πρέπει να ενισχύσει την ασφάλειά της με τη στήριξη αξιόπιστων εταίρων. Η αποτροπή δεν αποτελεί απειλή κατά της ειρήνης· αποτελεί την ισχυρότερη εγγύηση ότι η ειρήνη δεν θα καταλυθεί από εκείνον που θα επιχειρήσει να επιβάλει τη θέλησή του διά της βίας.

ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Υπάρχουν πολιτικοί που, ακόμη και όταν η κάλπη τους στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα, επιμένουν να συμπεριφέρονται σαν να μην συνέβη τίποτα. Και υπάρχουν πολιτικοί που θεωρούν ότι η πολιτική μνήμη των πολιτών είναι τόσο βραχεία, ώστε μπορούν ανά πάσα στιγμή να επιστρέφουν στη σκηνή με τον ρόλο του σωτήρα. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου φαίνεται να επιλέγει τον δεύτερο δρόμο.

Ο πολιτικός από την Αργάκα εμφανίζεται ξανά στο προσκήνιο με την αυτοπεποίθηση ανθρώπου που θεωρεί ότι η Κύπρος βρίσκεται σε αναζήτηση του προσώπου που θα την «σώσει» και ότι αυτό το πρόσωπο είναι ο ίδιος. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι η χώρα δεν πάσχει από πολιτική αμνησία.

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου δεν υπήρξε ποτέ απλός παρατηρητής των εξελίξεων. Για χρόνια βρισκόταν στον πυρήνα της πολιτικής εξουσίας, ως ηγετική φυσιογνωμία του Δημοκρατικού Συναγερμού και επί μακρόν πρόεδρός του. Το 2023, μάλιστα, διεκδίκησε ο ίδιος την Προεδρία της Δημοκρατίας, παρουσιάζοντας την υποψηφιότητά του ως πρόταση για «ικανή ηγεσία», οικονομική σταθερότητα και επιστροφή στον διάλογο για το Κυπριακό.

Δεν είναι, λοιπόν, εύκολο σήμερα να εμφανίζεται ως ο άνθρωπος που μόλις τώρα ανακάλυψε τα προβλήματα του τόπου.

Η πολιτική κριτική προς τον κ. Νεοφύτου δεν αφορά το δικαίωμά του να έχει φιλοδοξίες. Κάθε πολιτικός δικαιούται να διεκδικεί ρόλο και να επανέρχεται. Το ερώτημα είναι άλλο: τι ακριβώς κομίζει σήμερα που δεν το είχε την προηγούμενη φορά; Ποια νέα πρόταση καταθέτει; Ποιο διαφορετικό σχέδιο παρουσιάζει; Και, κυρίως, γιατί θα πρέπει οι πολίτες να θεωρήσουν ότι η πολιτική του συνταγή θα οδηγήσει σε διαφορετικό αποτέλεσμα;Το 2023 ο ίδιος κατέβηκε στην προεδρική κούρσα δηλώνοντας ότι κατέρχεται «για να τις κερδίσουμε» και ότι στόχος του ήταν η συνέχιση της σταθερότητας και της ασφάλειας. Η κάλπη, όμως, αποφάσισε διαφορετικά.

Ο Νεοφύτου δεν πέρασε στον δεύτερο γύρο και το αποτέλεσμα που κατέγραψε αποτελεί αναμφισβήτητο πολιτικό δεδομένο.

Κι όμως, αντί η αποτυχία εκείνης της προσπάθειας να οδηγήσει σε βαθύτερο πολιτικό αναστοχασμό, σήμερα παρακολουθούμε μια επιστροφή στη γνώριμη πολιτική ρητορική. Ο Νεοφύτου εμφανίζεται ως κριτής, σχολιαστής και εν δυνάμει εναλλακτική λύση για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η πολιτική αντίφαση.

Δεν μπορεί κάποιος να διεκδικεί επίμονα τον ρόλο του εθνικού σωτήρα και ταυτόχρονα να αποφεύγει τη δύσκολη συζήτηση για τον δικό του πολιτικό απολογισμό. Δεν μπορεί να ζητά ξανά την εμπιστοσύνη της κοινωνίας χωρίς να εξηγεί πειστικά γιατί οι προηγούμενες πολιτικές επιλογές του πρέπει σήμερα να αξιολογηθούν διαφορετικά.

Και ασφαλώς δεν αρκούν οι πιασάρικες δηλώσεις. Ούτε οι μεγάλες λέξεις. Ούτε η πολιτική αυτοπεποίθηση που συχνά συνοδεύει τις δημόσιες παρεμβάσεις του.

Η πολιτική δεν είναι προσωπική ιδιοκτησία ούτε διαγωνισμός πολιτικής επιβίωσης. Είναι λογοδοσία.

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου έχει κάθε δικαίωμα να φιλοδοξεί. Εκείνο που δεν μπορεί να απαιτεί είναι να διαγραφεί το πολιτικό παρελθόν του από τη συλλογική μνήμη. Και ακόμη περισσότερο, δεν μπορεί να θεωρεί αυτονόητο ότι η ίδια κοινωνία που το 2023 δεν του έδωσε την πρόκριση στον δεύτερο γύρο θα ξεχάσει απλώς το αποτέλεσμα και θα του παραδώσει ξανά λευκή επιταγή.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, επομένως, δεν είναι ότι ο Αβέρωφ Νεοφύτου φιλοδοξεί να επιστρέψει. Είναι ότι η φιλοδοξία από μόνη της δεν συνιστά πολιτική πρόταση.

Η Κύπρος δεν χρειάζεται Μεσσίες. Χρειάζεται πολιτικούς που να μπορούν να αποδείξουν, με έργα και συγκεκριμένο σχέδιο, γιατί αξίζουν ξανά την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.

Και αυτό, για τον Αβέρωφ Νεοφύτου, είναι το πραγματικό στοίχημα.

Όχι να πείσει ότι θέλει την προεδρική καρέκλα.

Αυτό το γνωρίζουμε ήδη.

Το δύσκολο είναι να πείσει γιατί πρέπει να την ξαναδιεκδικήσει.

ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και παρουσία εκπροσώπων της πολιτικής, διπλωματικής, οικονομικής και επιχειρηματικής ζωής της Κύπρου, πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση του Chinese Solidarity Association Cyprus, με την ευκαιρία της Εθνικής Επετείου της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και του Moon Festival.

Η εκδήλωση αποτέλεσε, παράλληλα, μια ξεχωριστή ευκαιρία για τον εορτασμό της Ημέρας Ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία συμπίπτει με την εθνική εορτή της Κίνας, αναδεικνύοντας τους δεσμούς φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι από τον πολιτικό, οικονομικό και επιχειρηματικό κόσμο της Κύπρου, ξένοι διπλωμάτες, αρχηγοί πολιτικών κομμάτων, καθώς και εκπρόσωποι της ηγεσίας της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο. Παρόντες ήταν επίσης μέλη της κινεζικής κοινότητας στην Κύπρο.

Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Πρόεδρος του Συνδέσμου, κ. Che Huali, ο Επίτιμος Πρόεδρος του Συνδέσμου, κ. Κρις Μιχαήλ, καθώς και ο νέος Πρέσβης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας στην Κύπρο, κ. YangYundong ως επίσης και η Διευθύντρια της TOPCY, και κύρια χορηγός της εκδήλωσηςκα JudyWangXiaoyu.

Εκ μέρους του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, χαιρετισμό απηύθυνε ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, κ. Κυριάκος Ιορδάνους.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης υπογραμμίστηκε η σημασία της ενίσχυσης των σχέσεων φιλίας, συνεργασίας και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ της Κύπρου και της Κίνας, καθώς και η συμβολή της κινεζικής κοινότητας στην κυπριακή κοινωνία.

Η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Πρέσβη της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας στην Κύπρο.

Στη φωτογραφία διακρίνονται ο Εξοχότατος Πρέσβης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, κ. Yang Yundong, ο Επίτιμος Πρόεδρος του Chinese Solidarity Association Cyprus,κ. Κρις Μιχαήλ, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου, κ. Che Huali και η  Διευθύντρια της TOPCYκαι κύρια χορηγός της εκδήλωσης, κα Judy Wang Xiaoyu.