ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Σε ισχύ τίθενται από σήμερα τα ισχυρά μέτρα που ανακοινώθηκαν χτες μετά το πέρας της έκτακτης συνεδρίας του Υπουργικού Συμβουλίου, για αντιμετώπιση της Πανδημίας του κορωνοϊού.
Όπως ανέφερε ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετά το πέρας της συνεδρίας, «με βάση τις επισημάνσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και τα δεδομένα όπως διαφοροποιούνται, δυστυχώς, καθημερινά, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Κύπρο, το Υπουργικό Συμβούλιο θεωρεί πως η Κύπρος αντιμετωπίζει συνθήκες εκτάκτου ανάγκης».
Έτσι, η κυβέρνηση εξήγγειλε πρόσθετα μέτρα, πέραν από αυτά που είχαν εξαγγελθεί κατά το διάγγελμα του Προέδρου την περασμένη Παρασκευή, για διαφύλαξη της δημόσιας υγείας όσο και τη διασφάλιση της οικονομικής επιβίωσης των εργαζομένων, των επιχειρήσεων, των οικονομικά ευάλωτων ομάδων και της οικονομίας ευρύτερα.
Τα μέτρα της Κυβέρνησης:
-Η είσοδος στην Κυπριακή Δημοκρατία των προσώπων που ανέφερε ο Πρόεδρος στο διάγγελμα του (Κύπριοι πολίτες, Νόμιμα διαμένοντες στην Κυπριακή Δημοκρατία, Ευρωπαίοι υπήκοοι ή υπήκοοι τρίτων χωρών που εργάζονται στην Δημοκρατία, υπήκοοι χωρών που ευρίσκονται σε εντεταλμένη διπλωματική υπηρεσία ή αποστολή, δυνάμει διμερών ή διεθνών συμβάσεων, μεμονωμένες περιπτώσεις Ευρωπαίων υπηκόων ή υπηκόων από τρίτες χώρες για αναπόφευκτες επαγγελματικές υποχρεώσεις, νοουμένου ότι έχει εξασφαλιστεί σχετική άδεια από το καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργείο και ευρωπαίοι υπήκοοι ή υπήκοοι τρίτων χωρών που φοιτούν σε εκπαιδευτικά ιδρύματα στην Κυπριακή Δημοκρατία) θα επιτρέπεται μόνο σε όσους κατά την άφιξη τους προσκομίζουν ιατρική βεβαίωση εξέτασης του κορωνοϊού από πιστοποιημένα ιατρικά κέντρα από τη χώρα προέλευσης τους.Όσοι εκπληρούν τις εν λόγω προϋποθέσεις, θα τίθενται υποχρεωτικά υπό περιορισμό (καραντίνα) για 14 μέρες, σε χώρους φιλοξενίας που θα καθορίζει η Κυπριακή Δημοκρατία.
Τόσο ο Πρόεδρος όσο και ο Υπουργός Υγείας ξεκαθάρισαν πως δεν θα επιτρέπεται σε κανένα η είσοδος στην Κυπριακή Δημοκρατία εάν δεν πληροί αυτά τα κριτήρια.
-Όσον αφορά τους φοιτητές που θα επιλέξουν να παραμείνουν στους χώρους φοίτησης, θα τους παραχωρηθεί επίδομα ύψους 750 ευρώ. Η παρούσα απόφαση τίθεται σε εφαρμογή από την 6η μετά μεσημβρινή της 16ης Μαρτίου, 2020 και θα ισχύει μέχρι την 30η Απριλίου του 2020.
Η πιο πάνω απόφαση ισχύει και δια όσους διέρχονται από τα σημεία διέλευσης μεταξύ ελευθέρων και κατεχομένων περιοχών, εκτός από καθαρά ανθρωπιστικούς λόγους και μετά από έγκριση του Υπουργού Εσωτερικών.
– Διάθεση ποσού ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ για σκοπούς ενίσχυσης της δημόσιας υγείας.
– Αναστολή εργασιών συγκεκριμένων επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα.
Συγκεκριμένα, αποφασίστηκε όπως αναστείλουν τη λειτουργία από τις 6πμ της 16ης Μαρτίου και για περίοδο 4 εβδομάδων οι πιο κάτω επιχειρήσεις:
Εμπορικά κέντρα και πολυκαταστήματα,
Καφετέριες, καφενεία, μπαρ και όλες οι επιχειρήσεις εστίασης με εξαίρεση εκείνες που προσφέρουν ή που έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν υπηρεσίες κατ’ οίκον διανομής,
Κέντρα διασκέδασης,
Κινηματογράφοι, θέατρα και αίθουσες θεαμάτων,
Βιβλιοθήκες,
Μουσεία, αρχαιολογικοί και ιστορικοί χώροι,
Πρακτορεία τυχερών παιγνιδιών, καζίνο, κλπ,
Αθλητικές εγκαταστάσεις, αθλητικοί όμιλοι, πολιτιστικοί όμιλοι και σωματεία,
Θεματικά πάρκα (λούνα πάρκ κλπ), και
Κουρεία, κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής-μασάζ.
Νοουμένου ότι λαμβάνουν υποχρεωτικά και τηρούν αυστηρά τους κανόνες υγιεινής, οι επιχειρήσεις μπορούν να εκτελούν κεκλεισμένων των θυρών διοικητικές ή άλλες εργασίες.
Για λόγους ασφάλειας υγείας και εύρυθμης λειτουργίας της κοινότητας, παραμένουν ανοικτές οι πιο κάτω κατηγορίες επιχειρήσεων:
Λιανεμπόριο τροφίμων (π.χ. υπεραγορές εφόσον θα τηρείται το μέτρο της παρουσίας στον ίδιο χώρο ανά πάσα στιγμή αριθμού ατόμων συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, που δεν θα υπερβαίνει το ένα άτομο ανά 8 τ.μ. ωφέλιμου χώρου),
Φαρμακεία,
Ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας (κλινικά εργαστήρια),
Λαϊκές αγορές,
Φούρνοι και ζαχαροπλαστεία (χωρίς τραπεζο-καθίσματα),
Βενζινάδικα, και
Περίπτερα.
Διευκρινίζεται ότι οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου που δεν εμπίπτουν στην κατηγορία αναστολής των εργασιών τους, μπορούν να συνεχίσουν τις εργασίες τους διασφαλίζοντας ότι στον χώρο εργασίας δεν θα υπάρχουν πέραν των πέντε εργαζομένων.
Όλες οι άλλες επιχειρήσεις που δεν αναφέρονται τις πιο πάνω κατηγορίες, μπορούν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους, δεδομένου ότι θα τηρούν αυστηρά τους κανόνες υγιεινής και προστασίας του προσωπικού και του χώρου.
Σε ό,τι αφορά στη λειτουργία των ξενοδοχείων, αυτά αναστέλλουν τις εργασίες τους μέχρι τις 30 Απριλίου 2020. Προς εξυπηρέτηση των υφιστάμενων πελατών τους, δύνανται να συνεχίσουν τη λειτουργία τους για περίοδο έξι ημερών από σήμερα.
Αναφορικά με την εξυπηρέτηση κοινού από επιχειρήσεις ιδιωτικού, δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, επισημαίνεται ότι ισχύει αυστηρά ότι δεν πρέπει η παρουσία ατόμων στον χώρο εξυπηρέτησης να υπερβαίνει το ένα άτομο ανά 8 τετραγωνικά μέτρα. Ενδεικτικά, χώρος εξυπηρέτησης κοινού νοούνται τα υποκαταστήματα των τραπεζών, τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών, τα κέντρα εξόφλησης λογαριασμών, κοκ.
– Τα Ξενοδοχεία αναστέλλουν τις εργασίες τους μέχρι τις 30/04/2020.
Για εξυπηρέτηση των υφιστάμενων πελατών τους μπορούν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους για περίοδο 6 ημερών.
– Όσον αφορά τον δημόσιο τομέα, εξουσιοδοτήθηκαν οι Υπουργοί για καταρτισμό σχεδίου λειτουργίας έκτακτης ανάγκης.
– Μετά από συνεννόηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατία η Αρχιεπισκοπή κάλεσε τους πιστούς να απέχουν από τις λειτουργίες μέχρι τις 10 Απριλίου ούτως ώστε να προστατευθούν από τον ιό.
– Μέτρα στήριξης της κυβέρνησης για τους εργαζομένους και τις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού. Δείτε αναλυτικά εδώ το «Πρόγραμμα Στήριξης» της Κυβέρνησης.
Διευκρινίσεις για τα νέα μέτρα έδωσαν οι Υπουργοί Οικονομικών, Υγείας και Εργασίας
Διευκρινίσεις για τα νέα μέτρα που εξήγγειλ η Κυβέρνηση για αντιμετώπιση της κατάστασης με την πανδημία του κορωνοϊού, έδωσαν οι Υπουργοί Οικονομικών, Υγείας και Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στο πλαίσιο κοινής δημοσιογραφικής διάσκεψης στο Προεδρικό Μέγαρο.
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο Υπουργός Οικονομικών Κωνσταντίνος Πετρίδης είπε, μεταξύ άλλων, ότι είναι «μια εξαιρετικά δύσκολη και πρωτόγνωρη κατάσταση που δεν έχουμε βιώσει ξανά ως χώρα και καμία κυβερνητική πολιτική όσο καλά μελετημένη και να είναι δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη συλλογική και ατομική ευθύνη που πρέπει να έχουμε όλοι».
«Μείνετε σπίτι, δουλέψτε από το σπίτι, σταματήστε τις αχρείαστες μετακινήσεις, από τις κυβερνητικές πολιτικές μπορεί να παρουσιαστούν πρακτικά προβλήματα», είπε και πρόσθεσε ότι «είναι μια δοκιμασία για όλους μας».
Ο Υπουργός Υγείας Κωνσταντίνος Ιωάννου ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι είναι αυτονόητο ότι θα αυξηθούν τα κρούσματα και ότι η Κύπρος από την αρχή προχωρεί σε άμεσο εντοπισμό και ιχνηλάτηση των επαφών των κρουσμάτων και τίθενται σε αυτοπεριορισμό με στόχο να σπάσει η αλυσίδα μετάδοσης.
Ενδεικτικά είπε ότι σε αναλογία αριθμού η Κύπρος έχει διενεργήσει τον πιο μεγάλο αριθμό εξετάσεων μαζί με την Ιταλία, ενώ σε απόλυτο αριθμό έχει διενεργήσει πιο πολλές εξετάσεις από πολύ πιο μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες.
Απαντώντας σε ερώτηση για το πόσο θα επηρεάσει το χρέος και την ανάπτυξη αυτή η κατάσταση, ο Κωνσταντίνος Πετρίδης ανέφερε ότι «επιβεβαιώνεται η κυβερνητική πολιτική η οποία έχει κατακριθεί τα περασμένα χρόνια, ότι η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να είναι συνετή μέσω ισοζυγισμένων προϋπολογισμών ή πλεονασμάτων, ούτως ώστε να έχουμε ένα σημαντικό μαξιλάρι, να έχουμε εργαλεία την ώρα της ανάγκης».
Ήταν μια πολιτική η οποία αμφισβητήθηκε, είπε, προσθέτοντας ότι «αν δεν ασκούσαμε αυτή την συνετή δημοσιονομική πολιτική τότε σήμερα δεν θα ήμασταν στη θέση να μπορούμε να παρέμβουμε δυναμικά στην οικονομία, για να προστατέψουμε και να θωρακίσουμε το σύστημα υγείας, το οποίο δοκιμάζεται, το δίχτυ κοινωνικής προστασίας ή την κυπριακή επιχείρηση και τον μικρομεσαίο».
Σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομικών «είναι καθήκον μας στα πλαίσια του δυνατού αυτή την περίοδο να στηρίξουμε την οικονομία. Αυτό κάνουμε». Σε δύο- τρεις μήνες, εκτίμησε, «ενδεχομένως θα ξέρουμε ποιες θα είναι οι δημοσιονομικές επιπτώσεις». Σίγουρα, πρόσθεσε, δεν μιλάμε για τα πλεονάσματα τα οποία είχαμε, δεν μιλάμε για ρυθμό ανάπτυξης του 2,8% ή 2,9% για το χρόνο και δεν θα μπορούσαμε να μιλήσουμε. Αλλά, ανέφερε, και στην ΕΕ υπάρχει αναθεώρηση των προβλέψεων.
«Εγώ είμαι πεπεισμένος ότι θα αρχίσει να ανακάμπτει η οικονομία, μακάρι να πάνε καλά τα πράγματα, να καταφέρουμε να περιορίσουμε τον ιό, αυτό που προέχει αυτή την στιγμή και για την οικονομία, γιατί η οικονομία είναι η κοινωνία, είναι να εμποδίσουμε την ταχεία διασπορά του ιού, των κρουσμάτων στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό». Και αυτό, πρόσθεσε ο κ. Πετρίδης, «θα έχει πολύ περισσότερες θετικές συνέπειες και στην οικονομία και στην κοινωνία στο μακροπρόθεσμο. Σίγουρα δεν μπορώ να κάνω ακριβείς προβλέψεις», είπε.
Ο κ. Πετρίδης είπε ότι από τα μέτρα που έχουν ληφθεί νομοθετική ρύθμιση χρειάζονται τα μέτρα για την προσωρινή μείωση του ΦΠΑ, για τη μη καταβολή των αυξημένων εισφορών για το ΓεΣΥ αλλά και για αρκετά θέματα που εμπίπτουν στα μέτρα του πακέτου που αφορούν την κοινωνική προστασία.
«Έχω ήδη έρθει σε επικοινωνία με τον Γενικό Εισαγγελέα και θα βρεθούμε αύριο ή μεθαύριο ούτως ώστε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα να πάρουμε τη σύμφωνο γνώμη του ούτως ώστε να κατατεθούν στη Βουλή. Από πλευράς Υπουργείου Οικονομικών και Υπουργείου Εργασίας τα νομοσχέδια είναι ήδη έτοιμα», είπε και πρόσθεσε ότι εξέφρασε την πεποίθηση ότι μετά και από τη διαβούλευση με τα κόμματα τα οποία έχουν εκφράσει τη θέλησή τους για τη νομοθετική ρύθμιση των μέτρων, αυτό θα γίνει το ταχύτερο δυνατόν.
Για τον τουριστικό τομέα, είπε ότι είναι σε επικοινωνία με τον υφυπουργό Τουρισμό όσον αφορά την πραγματοποίηση εκστρατεία ανάκαμψης του τομέα την περίοδο μετά τον Ιούνη και για τον χειμερινή τουρισμό. Εξέφρασε, επίσης, την ελπίδα ότι δεν θα χρειαστούν επιπρόσθετα μέτρα.
Σε ερώτηση τι γίνεται από όσους φτάνουν αύριο στα αεροδρόμια της Κύπρου μετά τις 1800, ο Υπουργός Υγείας επανέλαβε ότι από τις 1800 αύριο και μέχρι τις 30 Απριλίου θα επιτρέπεται η είσοδος στην Δημοκρατία μόνο σε όσους έχουν πιστοποιητικό εξέτασης για τον κορωνοϊό από εργαστήρια αναφοράς τα οποία είναι κρατικά στην χώρα αναχώρησης τους ή έχουν συμφωνία με το κράτος για να διεξάγουν εργαστηριακές αναλύσεις.
Είπε επίσης ότι έχει εκδοθεί οδηγία NOTAM από το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, με βάση το οποίο οι αεροπορικές εταιρείες δεν μπορούν να επιτρέψουν την επιβίβαση κάποιου στο αεροπλάνο αν δεν έχουν το πιστοποιητικό να επιβιβαστούν.
«Προτρέπω τον κόσμο αν δεν έχει αυτό το πιστοποιητικό να μην μπει καν στον κόπο να πάει στο αεροδρόμιο στην χώρα αναχώρησης», τόνισε. Πρόσθεσε ότι όσοι έρθουν και έχουν πιστοποιητικό και πάλι προληπτικά θα μπαίνουν σε καραντίνα για 14 μέρες, σε χώρους που έχει εξεύρει η Κυπριακή Δημοκρατία.
Σε ερώτηση για το Ηνωμένο Βασίλειο συγκεκριμένα, είπε ότι «δεν μπορούμε να κάνουμε εξαίρεση για κανένα. Αν δεν κάνουν εξετάσεις δυστυχώς θα πρέπει να μείνουν στην Αγγλία»
Σε δική του παρέμβαση στο ζήτημα, ο κ. Πετρίδης ανέφερε ότι ο σκοπός δεν είναι να διευκολυνθεί η κάθοδος. Το ορθό είναι να μην έρθουν οι φοιτητές στην Κύπρο. Και γι αυτό παίρνουμε αυστηρά μέτρα. Τα αυστηρά μέτρα τα οποία παίρνουμε είναι σκοπούς δημόσιας υγείας. Έδωσε το παράδειγμα της Κίνας όπου το 80% του ιού έγινε από συγγενικά πρόσωπα.
«Η παράκληση και η έκκληση είναι ότι τα άτομα αυτά πρέπει να μείνουν στο εξωτερικό γι αυτή την περίοδο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «χρειάζονται αυστηρά μέτρα για να διασφαλίσουμε την δημόσια υγεία».
voulitv
Trump’s foreign policy: unconventional methods, traditional goals

*by Euripides L. Evriviades
Trump’s tactics may be disruptive and coercive, but the goal of preserving American economic, technological and strategic dominance is deeply rooted in US foreign policy
What if Donald Trump’s foreign policy is not as chaotic as it looks?
Last year, I argued that beneath the spectacle, contradictions and unpredictability, Trump’s foreign policy had an internal logic. But I stopped short of calling it strategy.
Today, I am more convinced that there is one – grand strategy in fact.
Consider the pieces.
Greenland. Panama. Canada. Venezuela. Iran and Hormuz. Tariffs. Critical minerals. Reindustrialisation. Pressure on allies to carry more of their defence burden. And, increasingly, China.
Viewed separately, these can look like disconnected episodes. Put them on the same map and a pattern begins to emerge.
No conspiracy is required. Nor a secret master plan. Nor is the direction entirely implicit. Elements of it are set out explicitly in the Trump administration’s 2025 National Security Strategy. The question is whether interests, opportunities and events are increasingly moving in the same strategic direction. They do.
Once seen, the pattern is difficult to unsee.
It did not begin with Trump
But this did not begin with Trump.
In 1948, George Kennan, one of the architects of America’s Cold War strategy, observed with unusual candour that the United States possessed about half the world’s wealth with only 6.3 per cent of its population. The task of America, he emphasised, was to devise relationships that would allow it to maintain this “position of disparity” without jeopardising its security.
The world has changed profoundly since then. So has American policy. The methods changed. The purpose changed much less: American preponderance remains the strategic constant. And preponderance has never been merely military. It is economic, technological, commercial and financial too.
This, after all, is what predominant powers do. Britain did it before America. Others did it before Britain. History also records what eventually happened to them.
America nevertheless did something remarkable after 1945. It embedded its enormous power in institutions and alliances from which others also benefited. The resulting Pax Americana has been described by scholars as both hegemony and hegemonic stability. Benign to many. Hegemony to others.
The Marshall Plan helped rebuild Western Europe. Europe and Japan prospered under an American Cold War security umbrella. That umbrella also allowed Europeans to spend more on butter and less on guns. The US supplied dollars, markets, investment and security. The dollars also bought American goods. Prosperity and strategy reinforced each other.
American leadership worked because others had a stake in the system too.
The difference with Trump may therefore lie less in what America seeks than in how openly and coercively he seeks it.
Take Greenland. It is Arctic geography, missile defence, emerging sea routes and critical minerals. Panama is a strategic artery between two oceans. Canada means energy, uranium, minerals and Arctic space. Venezuela brings enormous oil reserves back into the strategic equation.
Then look east.
Hormuz and Malacca are links in the same energy chain. Much of the Gulf oil bound for Asia passes through these maritime chokepoints. China remains heavily dependent on these sea lanes. The United States, by contrast, enjoys enormous domestic energy production, favourable geography and unrivalled global naval reach.
Add Suez, Bab el-Mandeb and emerging Arctic routes and an old strategic truth reappears: whoever can protect – or deny – access to the arteries of global commerce possesses enormous leverage.
Power beyond the battlefield
Twenty-first-century power extends beyond geography.
Semiconductors. Artificial intelligence. Quantum computing. Rare earths. Supply chains. Financial clearing. Capital markets.
And above all, the dollar.
After Nixon severed the dollar’s link to gold in 1971, the emerging petrodollar system further reinforced its global role.
The dollar-centred financial system gives Washington a form of power no aircraft carrier can provide.
Tariffs, too, can be more than protectionism. They can redirect investment, restructure supply chains and turn access to the enormous US market into strategic leverage.
The pieces begin to connect.
The pieces begin to connect
Secure the Western Hemisphere. Protect strategic resources and maritime access. Rebuild industrial capacity. Preserve technological superiority and energy abundance. Make allies carry more of the security burden. Protect the dollar. Prevent China from acquiring enough economic, technological and military power to overturn the strategic balance.
Even apparently separate conflicts can alter the strategic balance in Washington’s favour. Russia, heavily committed in Ukraine, has fewer resources elsewhere. Europe, confronted again by the Russian threat, is rearming, carrying more of its own defence burden and buying more US materiel – benefiting the American defence-industrial base. Regional confrontation has also weakened the ability of Iran to project power. And regional powers assuming greater responsibility in the Middle East can reduce demands on Washington.
None of this proves that these outcomes were scripted in advance. Nor does China explain every American action. Personality, domestic politics, ideology, opportunism and plain miscalculation remain part of the menu.
Grand strategy does not require choreography.
Trump’s methods are unconventional, but the underlying US grand strategy has endured across administrations and eras.
The price of primacy
But therein lies the paradox.
American primacy was never sustained by material power alone. There was soft power too: culture, universities, technology, ideas and the promise of opportunity. The old joke captured the contradiction: “Yankee go home – but take me with you.” Allies sought American protection. Governments accumulated dollars. Investors put their money into American markets.
Underlying much of this was trust – the intangible tangible. And immensely consequential.
Power was reinforced by legitimacy and, critically, consent.
As allies are increasingly treated as clients to be pressured, markets used as instruments of coercion, economic dependence turning into vulnerability, and rules made negotiable according to power, the search for alternatives begins.
Allies are hedging. Diversifying. Building alternative supply chains. Exploring other payment systems. Strengthening regional arrangements. Reducing dependence upon the United States. Even shifting gold reserves out of North America, as France and the Netherlands have recently done.
Historically, the pattern is hardly new. Predominant powers have always sought to preserve their predominance. By overreaching, they can also accelerate their own decline. The ancient Greeks had a word for it: hubris.
The problem, therefore, is not that there is no grand strategy. There is.
The danger lies elsewhere.
The methods used to preserve American primacy are already helping to erode the trust, legitimacy and consent that made it sustainable.
America may win many of the transactions.
The larger question is whether, in so doing, America weakens the very system on which its indispensability rests.
*Euripides L. Evriviades is a former ambassador to the US and high commissioner to the UK. He is now a senior fellow at the Cyprus Centre for European and International Affairs, University of Nicosia
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Το νέο στοίχημα της Μακαρίου: Εμπόριο, ακίνητα και επενδύσεις
Η επόμενη ημέρα της Λεωφόρου Μακαρίου δεν είναι πρωτίστως κυκλοφοριακό ζήτημα. Είναι ένα σύνθετο οικονομικό και επενδυτικό στοίχημα για την εμπορικότητα, την αξία των ακινήτων, την προσέλκυση κεφαλαίων και, τελικά, το μέλλον του κέντρου της Λευκωσίας.
Του Ανδρέα Μουζουρίδη
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου Invest Cyprus – Cyprus Investment Promotion Agency
Η συζήτηση για τη Λεωφόρο Μακαρίου έχει επιστρέψει δυναμικά στον δημόσιο διάλογο, με επίκεντρο τα κενά καταστήματα, την πρόσβαση, τη στάθμευση και την κυκλοφορία. Πρόκειται για εύλογες ανησυχίες, οι οποίες όμως κινδυνεύουν να περιορίσουν ένα πολύ ευρύτερο ζήτημα σε ένα απλοποιημένο δίλημμα: αυτοκίνητα ή πεζοί.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό: Τι θέλουμε να είναι η Μακαρίου σε δέκα ή δεκαπέντε χρόνια;
Για δεκαετίες, η λεωφόρος αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς και επιχειρηματικούς άξονες της πρωτεύουσας. Σήμερα καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε ένα διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον, όπου το λιανικό εμπόριο μετασχηματίζεται, τα εμπορικά κέντρα έχουν αλλάξει τις καταναλωτικές συνήθειες και το ηλεκτρονικό εμπόριο ενισχύει τον ανταγωνισμό.
Η Μακαρίου, επομένως, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένας δρόμος. Είναι ένα σημαντικό οικονομικό, εμπορικό και επενδυτικό περιουσιακό στοιχείο της Λευκωσίας, το οποίο σήμερα, κατά την άποψή μου, δεν αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητές του.
Τα κενά ακίνητα είναι ένα σημαντικό σύμπτωμα, όχι όμως ολόκληρο το πρόβλημα. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στις 21 Αυγούστου 2026, από τα 106 ισόγεια υποστατικά στη Μακαρίου, τα 70 είναι ενοικιασμένα, ενώ 36 παραμένουν κενά. Περίπου ένα στα τρία, επομένως, δεν βρίσκεται σήμερα σε παραγωγική χρήση.
Η εικόνα αυτή δεν μπορεί να αγνοηθεί. Θα ήταν όμως εξίσου λανθασμένο να αποδοθεί αποκλειστικά στην κυκλοφοριακή ρύθμιση της λεωφόρου.
Η εμπορικότητα μιας περιοχής επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: προσβασιμότητα, στάθμευση, ενοίκια, ποιότητα κτιρίων, σύνθεση επιχειρήσεων, αγοραστική δύναμη, επισκεψιμότητα, εστίαση, ψυχαγωγία και χρήσεις των ανώτερων ορόφων.
Ένα πολυπαραγοντικό οικονομικό πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μία μόνο λύση.
Την ίδια στιγμή, η αγορά ακινήτων της Λευκωσίας εξακολουθεί να παρουσιάζει επενδυτικό ενδιαφέρον. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν υπάρχει επενδυτική διάθεση στην πρωτεύουσα, αλλά γιατί μεγαλύτερο μέρος αυτής δεν διοχετεύεται στο κέντρο και ειδικότερα στη Μακαρίου.
Εδώ βρίσκεται και η πραγματική πρόκληση. Πρέπει να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε η σχέση απόδοσης και κινδύνου να γίνει πιο ελκυστική για ιδιοκτήτες, επιχειρηματίες ανάπτυξης γης και επενδυτές.
Η Μακαρίου δεν χρειάζεται να γίνει ένα «υπαίθριο mall». Το συγκριτικό της πλεονέκτημα βρίσκεται ακριβώς σε όσα ένα εμπορικό κέντρο δυσκολεύεται να αναπαράγει: την αυθεντική αστική ζωή και τη συνύπαρξη δημόσιου χώρου, αρχιτεκτονικής, ιστορίας, πολιτισμού, εστίασης, εργασίας και κατοικίας μέσα στον πραγματικό ιστό της πόλης.
Αυτό είναι το στοιχείο που μπορεί να μετατρέψει τη Μακαρίου από έναν δρόμο εμπορικής διέλευσης σε έναν σύγχρονο αστικό προορισμό.
Το εμπορικό κέντρο προσφέρει ευκολία. Η Μακαρίου μπορεί να προσφέρει κάτι περισσότερο: εμπειρία, ταυτότητα και αστική ζωή.
Αυτό σημαίνει μετάβαση από ένα μοντέλο που βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο retail σε ένα μοντέλο μικτών χρήσεων. Κατάλληλα ακίνητα μπορούν να συνδυάζουν καταστήματα και εστίαση στο ισόγειο με γραφεία, κατοικίες, serviced apartments ή hospitality στους ανώτερους ορόφους, όπου το πολεοδομικό πλαίσιο το επιτρέπει.
Έτσι δημιουργούνται περισσότερες πηγές εισοδήματος, μειώνεται η εξάρτηση από έναν μόνο τύπο χρήσης και ενισχύεται η δραστηριότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Δεν αρκεί να περιμένουμε τους επενδυτές. Πρέπει να δημιουργήσουμε επενδυτικές ευκαιρίες στις οποίες αξίζει να επενδύσουν.
Ένα πρακτικό πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός Makariou Investment Map – Επενδυτικού Χάρτη Μακαρίου, με καταγραφή των κενών και υποαξιοποιημένων ακινήτων, των δυνατοτήτων ανακαίνισης ή επαναχρήσης και των πιθανών μοντέλων ανάπτυξης.
Ο στόχος δεν θα ήταν απλώς να καταγραφούν τα κενά ακίνητα, αλλά να αναδειχθούν συγκεκριμένες επενδυτικές ευκαιρίες και να γίνει πιο εύκολη η σύνδεση ιδιοκτητών, developers, επιχειρήσεων και επενδυτών.
Παράλληλα, χρειάζονται στοχευμένα κίνητρα για ανακαινίσεις, ενεργειακές αναβαθμίσεις και έργα μικτής χρήσης, αλλά και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης.
Για έναν επενδυτή, ο χρόνος δεν είναι ακόμη μία διοικητική λεπτομέρεια. Ο χρόνος είναι κεφάλαιο και, επομένως, κόστος.
Η προσβασιμότητα παραμένει κρίσιμη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένας σύγχρονος εμπορικός δρόμος πρέπει να λειτουργεί ως διάδρομος διέλευσης αυτοκινήτων.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα κινητικότητας: επαρκής περιμετρική στάθμευση, αποτελεσματική δημόσια συγκοινωνία, χώροι φορτοεκφόρτωσης, taxi και drop-off, ασφαλείς πεζές διαδρομές και καλύτερη σύνδεση με τους υπόλοιπους εμπορικούς άξονες.
Ο στόχος είναι απλός. Να μπορεί ο καταναλωτής, ο εργαζόμενος και ο επισκέπτης να φτάσει εύκολα στη Μακαρίου, χωρίς να χρειάζεται να διασχίσει τη Μακαρίου με το αυτοκίνητό του.
Μια σύγχρονη εμπορική περιοχή, όμως, δεν αρκεί μόνο να αναβαθμιστεί. Πρέπει και να διαχειρίζεται επαγγελματικά.
Η εμπειρία πόλεων όπως το Λονδίνο και το Άμστερνταμ, μέσα από μοντέλα όπως τα Business Improvement Districts (BIDs) και τα Business Investment Zones (BIZ), δείχνει ότι η συνεργασία επιχειρήσεων, ιδιοκτητών και τοπικής αυτοδιοίκησης μπορεί να δημιουργήσει οργανωμένη διαχείριση μιας εμπορικής περιοχής. Στο Λονδίνο λειτουργούν σήμερα περισσότερα από 70 BIDs, ενώ στο Άμστερνταμ λειτουργούν 91 BIZ.
Τα μοντέλα αυτά μπορούν να υποστηρίξουν δράσεις για τη φροντίδα του δημόσιου χώρου, την καθαριότητα, την ασφάλεια, το marketing, τις εκδηλώσεις, την προβολή της περιοχής και την προσέλκυση νέων επιχειρήσεων και επενδύσεων.
Μια αντίστοιχη προσέγγιση θα μπορούσε να εξεταστεί και για τη Μακαρίου, προσαρμοσμένη στα δεδομένα και στις ανάγκες της Λευκωσίας.
Ένας δρόμος που θέλει να προσελκύει κόσμο, κατανάλωση, επιχειρήσεις και νέες επενδύσεις δεν μπορεί να λειτουργεί ως ένα σύνολο μεμονωμένων ιδιοκτητών και επιχειρήσεων.
Χρειάζεται επαγγελματική και οργανωμένη διαχείριση ενός ενιαίου εμπορικού προορισμού, με συντονισμό, στρατηγική, marketing, εκδηλώσεις, φροντίδα του δημόσιου χώρου και ενεργή προσέλκυση νέων επιχειρήσεων και επενδύσεων.
Η ανάπλαση της Μακαρίου δημιούργησε έναν αναβαθμισμένο δημόσιο χώρο. Το επόμενο και δυσκολότερο βήμα είναι να δημιουργηθεί γύρω από αυτόν ένας βιώσιμος οικονομικός χώρος.
Ένας χώρος όπου ο καταναλωτής θα έχει λόγο να επιστρέφει, ο επιχειρηματίας θα μπορεί να αναπτύσσεται, ο ιδιοκτήτης θα έχει κίνητρο να αναβαθμίσει το ακίνητό του και ο επενδυτής θα βλέπει πραγματικές προοπτικές δημιουργίας αξίας.
Γι’ αυτό η συζήτηση δεν πρέπει να εξαντλείται στο ερώτημα αν η Μακαρίου πρέπει «να ανοίξει ή να κλείσει». Είναι ένα πολύ μικρό ερώτημα για ένα πολύ μεγαλύτερο οικονομικό ζήτημα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να δημιουργήσουμε ένα νέο μοντέλο αστικής οικονομίας, εμπορίου, επενδύσεων και ανάπτυξης.
Δεν πρέπει απλώς να περιμένουμε να επιστρέψει η παλιά εμπορικότητα της Μακαρίου. Πρέπει να δημιουργήσουμε τη νέα.
Η Μακαρίου δεν χρειάζεται να γυρίσει πίσω. Χρειάζεται να πάει μπροστά.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΔΗΣΑΚΕΛ»: Μια λέξη, πολλές ανασφάλειες και το 2028 που ήδη άρχισε
Στην πολιτική, οι λέξεις σπάνια επιλέγονται τυχαία. Και όταν ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποφασίζει να συμπυκνώσει τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της χώρας σε μία λέξη —«ΔΗΣΑΚΕΛ»— δεν κάνει απλώς ένα λεκτικό παιχνίδι. Χαράζει γραμμή αντιπαράθεσης.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης γνώριζε πολύ καλά ότι ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός θα ενοχλούσε. Ίσως, μάλιστα, αυτός να ήταν και ο πραγματικός του στόχος.
Γιατί η ταύτιση ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ αγγίζει δύο διαφορετικές πολιτικές ευαισθησίες: για το ΑΚΕΛ, την προσπάθεια να εμφανίζεται ως η διακριτή αντιπολιτευτική πρόταση απέναντι στην κεντροδεξιά διακυβέρνηση· για τον ΔΗΣΥ, κάτι ακόμη βαθύτερο: την ίδια του την πολιτική ταυτότητα και τη σχέση του με έναν Πρόεδρο που προέρχεται από τα σπλάχνα του.
Και κάπου εδώ η συζήτηση παύει να αφορά μόνο τους διορισμούς στους ημικρατικούς οργανισμούς.
Αφορά το 2028.
Ο Χριστοδουλίδης οικοδομεί τον αντίπαλό του
Η πολιτική στρατηγική του Προεδρικού αρχίζει να αποκτά καθαρότερο περίγραμμα.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιχειρεί να παρουσιάσει την κυβέρνησή του ως έναν αυτόνομο κεντροδεξιό πόλο, απέναντι σε μια αντιπολίτευση που —κατά την κυβερνητική αφήγηση— μπορεί να ξεκινά από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες, αλλά καταλήγει ολοένα συχνότερα στην ίδια πολιτική στόχευση.
Το «ΔΗΣΑΚΕΛ», συνεπώς, δεν απευθύνεται πρωτίστως στις ηγεσίες των δύο κομμάτων.
Απευθύνεται στους ψηφοφόρους.
Και ιδιαίτερα στους ψηφοφόρους του Δημοκρατικού Συναγερμού.
Εκεί βρίσκεται ίσως το πραγματικό πεδίο της μάχης.
Η δύσκολη εξίσωση της Πινδάρου
Για τον ΔΗΣΥ το πρόβλημα είναι πολύ πιο σύνθετο από μια σκληρή ανακοίνωση του Προεδρικού.
Πρέπει ταυτόχρονα να ασκεί αντιπολίτευση στον Νίκο Χριστοδουλίδη και να πείθει ότι αποτελεί τη φυσική πολιτική έκφραση της Κεντροδεξιάς, απέναντι σε έναν Πρόεδρο που δηλώνει συναγερμικός και χαρακτηρίζει την κυβέρνησή του κεντροδεξιά.
Πρέπει να διαφοροποιείται χωρίς να αποξενώνει ένα σημαντικό τμήμα της δικής του εκλογικής βάσης που εξακολουθεί να βλέπει θετικά τον Πρόεδρο.
Και, κυρίως, πρέπει κάποια στιγμή να απαντήσει στο ερώτημα που βρίσκεται πίσω από κάθε σημερινή σύγκρουση:
Ποιος θα εκφράσει την Κεντροδεξιά το 2028;
Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα.
Οι πληγές του 2023 δεν έχουν κλείσει. Απλώς καλύφθηκαν προσωρινά από την ανάγκη πολιτικής συνύπαρξης. Τώρα επανέρχονται, καθώς η επόμενη προεδρική αναμέτρηση παύει σιγά-σιγά να αποτελεί μακρινό ορίζοντα.
Και το ΑΚΕΛ;
Το ΑΚΕΛ έχει διαφορετικό πρόβλημα.
Η σκληρή αντιπολίτευση απέναντι στην κυβέρνηση είναι απολύτως αναμενόμενη για το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης. Όταν όμως η κριτική του συμπίπτει επανειλημμένα με εκείνη του ΔΗΣΥ, το Προεδρικό αποκτά την ευκαιρία να παρουσιάζει δύο ιδεολογικά αντίθετους χώρους ως ένα άτυπο αντιχριστοδουλιδικό μέτωπο.
Πολιτικά, η ταύτιση είναι ασφαλώς υπεραπλούστευση.
Επικοινωνιακά, όμως, είναι εξαιρετικά εύχρηστη.
Και στην πολιτική οι εύχρηστες αφηγήσεις συχνά αποδεικνύονται ισχυρότερες από τις σύνθετες εξηγήσεις.
Οι διορισμοί ήταν η αφορμή
Το παράδοξο είναι ότι μέσα στον θόρυβο κινδυνεύει να χαθεί το ουσιαστικό ερώτημα.
ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ έθεσαν ζητήματα για τη διαδικασία των διορισμών και ειδικότερα για επιλογές που έγιναν εκτός των εισηγήσεων του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν στη δημόσια συζήτηση, 21 από τους 95 διορισθέντες δεν περιλαμβάνονταν στις σχετικές εισηγήσεις.
Αυτό είναι ένα θέμα που απαιτεί πολιτική και θεσμική απάντηση — όχι μόνο επικοινωνιακή αντεπίθεση.
Διότι η αξιοκρατία δεν αποδεικνύεται με συνθήματα. Αποδεικνύεται με διαδικασίες που μπορούν να αντέξουν στον δημόσιο έλεγχο.
Το ίδιο, βεβαίως, ισχύει και για την αντιπολίτευση: η κριτική αποκτά πραγματική αξία όταν συνοδεύεται από στοιχεία και όχι όταν εξαντλείται στον διαγωνισμό της πιο σκληρής ανακοίνωσης.
Το 2028 μπήκε ήδη στο δωμάτιο
Όποιος παρακολουθεί τις τελευταίες πολιτικές συγκρούσεις σαν μεμονωμένα επεισόδια, πιθανότατα χάνει τη μεγάλη εικόνα.
Ο ανασχηματισμός, οι διορισμοί, η αντιπαράθεση Προεδρικού–Πινδάρου, η προσπάθεια του Νίκου Χριστοδουλίδη να προσδιορίσει καθαρότερα το κεντροδεξιό στίγμα της κυβέρνησής του και τώρα το «ΔΗΣΑΚΕΛ» είναι κομμάτια μιας ευρύτερης πολιτικής αναδιάταξης.
Οι Προεδρικές του 2028 μπορεί ημερολογιακά να απέχουν.
Πολιτικά, όμως, έχουν ήδη αρχίσει.
Ο Χριστοδουλίδης θέλει να κατοχυρώσει τον χώρο του. Ο ΔΗΣΥ πρέπει να αποφασίσει πώς θα ανακτήσει τον δικό του. Το ΑΚΕΛ καλείται να οικοδομήσει πειστική εναλλακτική πρόταση και όχι απλώς αντιπολιτευτικό λόγο.
Και μέσα σε αυτή τη νέα γεωμετρία, η λέξη «ΔΗΣΑΚΕΛ» ίσως αποδειχθεί κάτι περισσότερο από μια ακόμη ατάκα μιας θερμής πολιτικής αντιπαράθεσης.
Ίσως να ήταν η πρώτη καθαρή προεκλογική βολή μιας μάχης που κανείς ακόμη δεν παραδέχεται επισήμως ότι έχει αρχίσει.
-
Off the Record3 weeks agoΑβέρωφ Νεοφύτου: Ορμώμενος εξ Αργάκας, ξανακτυπά
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks agoΔΗΣΥ: Ο καλύτερος σύμμαχος του Χριστοδουλίδη
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΔΗΣΑΚΕΛ»: Μια λέξη, πολλές ανασφάλειες και το 2028 που ήδη άρχισε
-
Off the Record2 weeks agoΔΗΣΥ: Η Αννίτα λέει «όχι», ο Αβέρωφ «ίσως» και ο Παμπορίδης… σιωπά
-
Off the Record1 week agoΠερί Προεδρικής λιμουζίνας
-
Off the Record1 month agoΓκουτέρες αναξιόπιστος και Πόντιος Πιλάτος
-
Off the Record4 weeks agoΠολλοί σωτήρες για τον Προεδρικό θώκο
-
Off the Record1 month agoΤο Στενό, το πετρέλαιο και η αξία της συγκράτησης
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ3 weeks agoMecca and the new Middle East: what it means for Cyprus
-
Off the Record1 month agoΟι φιλοδοξίες στον ΔΗΣΥ και η μάχη για το 2028






