ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Βουλευτές κατηγορούν τη Νομική Υπηρεσία για προσπάθεια περιορισμού της ελευθερίας του λόγου

Published

2 years ago

February 7, 2025

Για “προσπάθεια φίμωσης” έκαναν λόγο Βουλευτές έπειτα από επιστολή της Νομικής Υπηρεσίας, με την οποία ζητείτο να μη διεξαχθεί συζήτηση σήμερα στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου, για την κατάρρευση του συμβολαίου για τον δρόμο Πάφου-Πόλεως Χρυσοχούς, καθώς εκκρεμεί υπόθεση εναντίον δικαστηρίου.

Τελικά, η συνεδρία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη σε μια κατάμεστη αίθουσα από Βουλευτές μέλη της Επιτροπής αλλά και Βουλευτές μη μέλη της, καλεσμένους που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τον Υπουργό Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, νυν και τέως Γενικό Ελεγκτή, Γενικό Λογιστή αλλά και αντιπροσωπεία του ελληνικού ομίλου Άκτωρ, ωστόσο, μετά τις αρχικές τοποθετήσεις των Βουλευτών, συνεχίστηκε κεκλεισμένων των θυρών.

Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, στο πρώτο μέρος οι Βουλευτές θα άκουγαν τους εκπροσώπους της εταιρείας και στο δεύτερο μισό την κρατική πλευρά.

Ο Χρύσης Παντελίδης, Αναπληρωτής Πρόεδρος της Επιτροπής και Βουλευτής του ΔΗΚΟ, ο οποίος ενέγραψε το ζήτημα της εξέτασης από την Επιτροπή Ελέγχου των συμβολαίων για έργα που έχουν διακοπεί το τελευταίο διάστημα, είπε ότι η Επιτροπή Ελέγχου οφείλει να εξετάσει το θέμα. Αναφερόμενος στην επιστολή της Νομικής Υπηρεσίας, αλλά και στη συζήτηση που άνοιξε κατά πόσον οι Βουλευτές μπορούν να συζητούν υποθέσεις που βρίσκονται ενώπιον της δικαιοσύνης ή όχι, είπε ότι «επιχειρείται φίμωση Βουλευτών με επίκληση της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος».

Όπως ανέφερε, η εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος είναι προτεραιότητα και αποστολή των Βουλευτών, ειδικά της Επιτροπής Ελέγχου. Σημείωσε ότι εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος δεν είναι μόνο να κερδίζει δίκες η Νομική Υπηρεσία, καθώς αν ήταν μόνο αυτό, «όλοι εμείς κάθε φορά που η Νομική Υπηρεσία χάνει δίκες έπρεπε να την επικρίνουμε ότι δεν εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον».

Επιπλέον, είπε ότι πολλές φορές οι Επιτροπές συζήτησαν θέματα ενώ βρίσκονταν ενώπιον της δικαιοσύνης και ουδέποτε προκάλεσε πρόβλημα αυτή η συζήτηση εντός της Βουλής. «Έχουμε διαδικασίες, έχουμε αποδείξει τη μέριμνα να προστατεύουμε και να υπηρετούμε το δημόσιο συμφέρον», πρόσθεσε.

Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε σε πλειάδα δημόσιων δηλώσεων κρατικών αξιωματούχων για το θέμα από τη μέρα που υπόθεση οδηγήθηκε , ανέφερεστο δικαστήριο. «Δεν αποδέχομαι ότι η συζήτηση θα επηρεάσει αρνητικά το δημόσιο συμφέρον», είπε, καθώς δημόσιο συμφέρον είναι και το να ετοιμάζονται και να υπογράφονται καλά και σωστά συμβόλαια, για να μη καταλήγουμε στα δικαστήρια.

Επιπλέον, είπε ότι προτεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν θα έπρεπε να είναι να κερδίσει τη δίκη, αλλά να αποκτήσει η Πάφος τον δρόμο που ζητά εδώ και δεκαετίες. Πρέπει «να αγωνιούμε για εγκαίνια και όχι για δικαστικές αποφάσεις. Δεν είναι εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος να κερδίζουμε δικαστικά, αλλά να γίνονται τα έργα που περιμένει η κοινωνία», είπε, προσθέτοντας ότι εξυπηρέτηση δημόσιου συμφέροντος είναι και η διαφάνεια, η λογοδοσία, ο έλεγχος, οι θεμελιώδεις έννοιες στις οποίες εδράζεται η Επιτροπή Ελέγχου.

Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ονούφριος Κουλάς, είπε ότι το μείζον ζήτημα είναι να καταφέρουμε να γίνει το έργο. Άλλωστε, σημείωσε, ήταν πολιτική απόφαση «δικής μας κυβέρνησης να γίνει το έργο, παρότι τεχνοκρατικά υπήρχαν ενστάσεις». Όπως σημείωσε, «έννοια μας σήμερα είναι να ξεκινήσει ξανά και να τελειώσει, να διερευνηθεί σωστά το θέμα, να δούμε τι πήγε στραβά. Ό,τι και να συμβαίνει ζητούμενο είναι να παίρνουμε μαθήματα και να βελτιωνόμαστε για το μέλλον».

Για το θέμα της επιστολής της Νομικής Υπηρεσίας είπε ότι είναι σωστό να είμαστε όλοι προσεκτικοί, σημειώνοντας ότι «είμαστε ούτως ή άλλως. Γνωρίζουμε όταν υπάρχουν δικαστικές διαδικασίες ότι μπορεί να υπάρξει πρόβλημα», είπε, σημειώνοντας ως «λογική» την προειδοποίηση της Νομικής Υπηρεσίας.

Επιπρόσθετα, είπε ότι πρέπει να διερευνηθούν κατά πόσο ήταν σωστό το συμβόλαιο, αν υπήρχαν αδυναμίες. «Αντιλαμβάνομαι ότι και από το τέλειο συμβόλαιο απρόβλεπτες διαφωνίες μπορεί να υπάρξουν», σημείωσε. Ακόμα, είπε ότι πρέπει να διερευνηθεί αν η εταιρεία πληρούσε τα κριτήρια και σωστά της δόθηκε το συμβόλαιο. Αν αυτά τα ζητήματα ήταν εντάξει, πρέπει να διερευνηθεί πού ήταν οι διαφωνίες, αν ήταν απρόβλεπτες και γιατί φτάσαμε στο σημείο της διακοπής.

«Ό,τι και να κάνουμε για να τελειώσει το έργο, το κόστος θα είναι πολύ μεγαλύτερο και θα υπάρξει και πολύ μεγάλη καθυστέρηση», κατέληξε.

Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, εξέφρασε την ικανοποίηση του, καθώς η Νομική Υπηρεσία ενημέρωσε την Επιτροπή Ελέγχου ότι αποσύρει από την επιστολή της δύο σημεία, τα οποία «ήταν εξαιρετικά προβληματικά». Συγκεκριμένα, όπως είπε, απέσυρε την παράγραφο στην οποία αναφέρεται ότι δεν είναι δυνατόν να γίνονται δηλώσεις επί επίδικων θεμάτων και παρέπεμπε σε ποινική ευθύνη Βουλευτών και το σημείο με το οποίο συμβούλευε κρατικούς αξιωματούχους να μην παραστούν στη συνεδρία της Επιτροπής Ελέγχου.

«Δυστυχώς αυτό το σημείο δεν είναι η πρώτη φορά που μας απασχολεί. Δεχτήκαμε απειλές για ποινική δίωξη όντες Βουλευτές, διότι διερωτηθήκαμε γιατί καθυστερεί η δίκη Γιαννάκη. Δεχτήκαμε απειλές για ποινική δίωξη διότι είχαμε άποψη για τις διαδικασίες που ακολουθεί η Αρχή Κατά της Διαφθοράς. Δεν μπορεί σε αυτό τον τόπο να επιβληθεί η σιωπή του νεκροταφείου. Η Βουλή και οι Βουλευτές έχουμε ευθύνη, όχι δικαίωμα. Είναι ευθύνη και υποχρέωση και να θέτουμε ερωτήματα και να ζητούμε λόγο. Δεν είναι εμείς που θα δικάσουμε αλλά δεν είναι δυνατόν να επιχειρείται η φίμωση στον ναό της δημοκρατίας, στους ανθρώπους που είναι εντεταλμένοι από τον λαό για να ζητούν τον λόγο», είπε.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Πανίκος Λεωνίδου, είπε ότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κοινή γνώμη έχει έγνοια γι’ αυτά τα συμβόλαια. Σημείωσε ότι η Επιτροπή έχει αρμοδιότητα στο πλαίσιο άσκησης κοινοβουλευτικού ελέγχου να διερευνήσει στον βαθμό που της επιτρέπει η νομοθεσία.

Για το ζήτημα της Νομικής Υπηρεσίας, είπε ότι γίνεται προσπάθεια οι θεσμοί να είναι σε συνεννόηση, για την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. Ακόμη συνέστησε αυτοσυγκράτηση και αυτοπροστασία των θεσμών.

«Οφείλουμε ως Βουλευτές να εξετάζουμε ποιο είναι το υπέρτερο από τα δύο: η κοινή γνώμη να ενημερωθεί τάχιστα ή να δούμε το αποτέλεσμα και να δούμε πώς θα κρίνουμε μετά από τυχόν δικαστικές αποφάσεις», είπε, κάνοντας έκκληση να διασφαλίσουν τις διαδικασίες, το κύρος των θεσμών «και τους εαυτούς μας».

Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ-Συνεργασία, Αλέκος Τρυφωνίδης, είπε ότι η Επιτροπή Ελέγχου έχει την ευθύνη για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος και την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος.

Σημείωσε ότι η επιστολή της Γενικής Εισαγγελίας ήταν «προσβλητική για το Κοινοβούλιο», προσθέτοντας ότι «διαβεβαιώνω ότι γνωρίζουμε να προστατεύουμε το δημόσιο συμφέρον, όπως και οι κρατικοί αξιωματούχοι. Είναι υποχρέωσή μας και να συζητούμε τα θέματα και την ώρα που πρέπει να είμαστε φειδωλοί σε δηλώσεις και δημόσιες εμφανίσεις, για να μη διαταραχτεί καμία διαδικασία».

Πρόσθεσε, επίσης, ότι η οδηγία να μη γίνονται δημόσιες δηλώσεις γιατί μπορεί να επηρεαστεί η δίκη «υποτιμά το δικαστικό σώμα», σημειώνοντας ότι η εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος είναι το πρώτιστο, αλλά καιη διαφάνεια και η λογοδοσία συμβάλουν επίσης στην εξυπηρέτησή του, όπως και η καταπολέμηση της διασπάθισης δημόσιου χρήματος. «Δουλειά όλων μας να τελειώνουν τα έργα προς εξυπηρέτηση του υπέρτατου δημόσιου συμφέροντος που είναι η ευκολία στους πολίτες», κατέληξε.

Η ανεξάρτητη Βουλευτής, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, είπε ότι η λογοδοσία για τον προϋπολογισμό του κράτους είναι θεμελιώδης διαδικασία και διασφαλίζει τη διαφάνεια και την υπευθυνότητα στη διαχείριση δημοσίων πόρων. «Κανένας θεσμός δεν μπορεί να βάλει περιορισμό για τον ρόλο που παίζει η Βουλή των Αντιπροσώπων. Θεωρώ ότι η επιστολή που πήραμε ήταν απαράδεκτη και δεν θα έπρεπε ποτέ να σταλεί σε Βουλευτές», είπε.

Σημείωσε ότι η αποτελεσματική λογοδοσία είναι και ένας πυλώνας κατά της διαφθοράς. «Σε άλλη χώρα αν κατέρρεαν τόσα έργα, τα οποία εγκρίθηκαν από μία Κυβέρνηση, αν η Κυβέρνηση ήταν στην εξουσία έπρεπε να φύγει μαζί με την κατάρρευση των έργων και σε άλλη χώρα θα βλέπαμε πρωτοκλασάτα στελέχη Κυβερνήσεων να δικάζονταν», είπε.

Πρόσθεσε ότι «αυτή η κατάσταση μας προσβάλλει, όχι μόνο εντός Κύπρου αλλά και στο εξωτερικό», καθώς τα έργα αυτά σχετίζονται και με ευρωπαϊκά κονδύλια. Για το συγκεκριμένο έργο, είπε ότι είναι «ντροπή μας να μην μπορούμε να διαχειριστούμε ένα έργο. Θεωρώ ότι η διαδικασία πρέπει να γίνει και να αποδοθούν ευθύνες».

Για το θέμα τοποθετήθηκαν και δύο Βουλευτές της επαρχίας Πάφου, ο Χαράλαμπος Πάζαρος από τον ΔΗΣΥ και ο Βαλεντίνος Φακοντής από το ΑΚΕΛ.

Ο κ. Πάζαρος είπε ότι πρέπει να υπάρχει διαφάνεια και λογοδοσία και «κανένας δεν συμφωνεί με φίμωση». Σημείωσε, ωστόσο, ότι δεν διαφωνεί με την προσέγγιση της Νομικής Υπηρεσίας, «αφού είμαστε Βουλευτές της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπηρετούμε τα συμφέροντά της, οπόταν οφείλουμε από τη στιγμή που υπάρχει δικαστική διαδικασία να είμαστε πολύ προσεκτικοί στις δημόσιες δηλώσεις μας».

Για τον δρόμο Πάφου-Πόλεως είπε ότι αποτελεί ένα όραμα που ξεκίνησε από το 1997. «Η προηγούμενη Κυβέρνηση κατάφερε το όραμα να το βάλει σε τροχιά υλοποίησης», ξεκινώντας το 2021, είπε, σημειώνοντας πως ο δρόμος δεν εξυπηρετεί μόνο το διαμέρισμα της Πόλεως Χρυσοχούς, αλλά θα περάσει από το 70-80% των χωριών της υπαίθρου της Πάφου. «Για ολόκληρη την επαρχία Πάφου είναι σημαντικό το έργο», πρόσθεσε.

Από την πλευρά του, ο κ. Φακοντής είπε ότι είναι μεγάλη η αξία του έργου, πέραν της τοπικής σημασίας και χαρακτήρισε ως «μεγάλο πισωγύρισμα» τη διακοπή του συμβολαίου. «Κανένας δεν θέλει να βλέπει έργα δημοσίου να πέφτουν σαν ντόμινο», ανέφερε, σημειώνοντας ότι πρέπει να διερευνηθεί ποιοι ευθύνονται και το τι μέλλει γενέσθαι. «Θέλουμε να δούμε τη διαδικασία πώς προχωρά για να μπει σε τροχιά υλοποίησης το συγκεκριμένο έργο», κατέληξε.

«Παρερμηνευθήκαμε» λέει η ΝΥ

Την πλευρά της εταιρείας άκουσε μόνο τελικά η κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου την Πέμπτη, που εξέταζε το ζήτημα της διακοπής του συμβολαίου του δρόμου Πάφου-Πόλεως Χρυσοχούς, με την κρατική πλευρά να καταθέτει ενώπιον της Επιτροπής τη μεθεπόμενη Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου.

Στο μεταξύ, η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας, σε δηλώσεις της μετά την Επιτροπή είπε ότι η επίμαχη επιστολή που απέστειλε στην Πρόεδρο της Βουλής για να μη συζητηθεί το θέμα, καθ’ ότι βρίσκεται σε εξέλιξη δικαστική διαδικασία, «παρερμηνεύτηκε».

Συγκεκριμένα, η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας, εισαγγελέας Ρένα Παπαέτη Χατζηκώστα, είπε ότι πρωταρχικός σκοπός της Νομικής Υπηρεσίας είναι η διαφύλαξη των νόμιμων δικαιωμάτων του κράτους. «Ως εκ τούτου, η Νομική Υπηρεσία ως ο νομικός σύμβουλος του κράτους, που εκπροσωπεί τη Δημοκρατία στις δικαστικές διαδικασίες που αφορούν το υπό συζήτηση θέμα, έκρινε ότι θα έπρεπε να επιστήσει την προσοχή της Βουλής για πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις, που τυχόν να είχαν οι τοποθετήσεις των προσκληθέντων, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι πρώην ανάδοχοι της τερματισθείσας σύμβασης για τον δρόμο Πόλης-Πάφου και νυν αντίδικοι της Δημοκρατίας στις εκκρεμούσες δικαστικές διαδικασίες που εκκρεμούν τόσο στα δικαστήρια της Κύπρου, όσο και της Ελλάδας».

Συνέχισε σημειώνοντας ότι η επιστολή «δυστυχώς, αντί να τύχει της ορθής ερμηνείας και αντιμετώπισης ερμηνεύτηκε αποσπασματικά. Φράσεις οι οποίες παρερμηνεύτηκαν ή και ενόχλησαν τη Βουλή αποσύρθηκαν, καθότι αυτές ουδόλως αφορούσαν την ουσία του ζητήματος, για τον σκοπό για τον οποίο απεστάλη η επιστολή. Απόδειξη τούτου είναι η εδώ παρουσία όλων των κρατικών αξιωματούχων που προσκλήθηκαν, κατόπιν νομικής συμβουλής», είπε.

Η κ. Παπαέτη κατέληξε ότι αυτό που έχει σημασία για τη Νομική Υπηρεσία είναι ότι ο σκοπός για τον οποίο εστάλη η επιστολή επιτεύχθη, η συνεδρία διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών, με την κάθε πλευρά να παρουσιάζει τις θέσεις της ξεχωριστά.

Κληθείσα να σχολιάσει τις δηλώσεις Βουλευτών που μίλησαν για «φίμωση», απάντησε «ουδέν αναληθέστερο», σημειώνοντας ότι ήταν η θέση της Νομικής Υπηρεσίας ότι μία ανοιχτή συνεδρία δεν θα έπρεπε να διεξαχθεί και εάν διεξαχθεί, η Νομική Υπηρεσία, ως οι νομικοί σύμβουλοι του κράτους και οι δικηγόροι στη δικαστική διαδικασία που εκκρεμεί, «δεν θα παρευρεθούμε». Ερωτηθείσα αν είναι ικανοποιημένη από τη διαδικασία που ακολουθήθηκε, απάντησε θετικά.

Σχολιάζοντας τις δηλώσεις των Βουλευτών ότι για να υπάρχει εξυπηρέτηση δημοσίου συμφέροντος χρειάζεται και λογοδοσία και διαφάνεια και ο κόσμος της Πάφου να έχει το οδικό δίκτυο που του αρμόζει, είπε ότι «η μόνη μας έννοια ήταν τυχόν δυσμενής επηρεασμός λεχθέντων στις δικαστικές διαδικασίες που εκκρεμούν». Πρόσθεσε ότι η Νομική Υπηρεσία είναι υπέρ της διαφάνειας, πάντοτε.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, σε δηλώσεις επί της διαδικασίας μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης, είπε ότι «υπήρξε μία διασυνοριακή διαφορά με τη Νομική Υπηρεσία. Υπήρξε έντονη τοποθέτηση από τη μια πλευρά και την άλλη», σημειώνοντας ότι σε κλειστή συνεδρία της Επιτροπής, παρουσία της εκπροσώπου της εισαγγελίας, έγινε συνεννόηση, αποσύρθηκαν οι επίδικες παράγραφοι που ενοχλήσαν την Επιτροπή και «όλα είχαν λήξει και διευθετηθεί».

Σημείωσε ότι τελικά η συνεδρία έγινε κλειστή, «όπως πάντοτε γινόταν στην Επιτροπή Ελέγχου όταν είχαμε δικαστικές διαδικασίες ή υποθέσεις που διερευνώνται από την Αστυνομία». Ως εκ τούτου, είπε, «ακούσαμε την εταιρεία από μόνη της και τη μεθεπόμενη Πέμπτη, 20/2, θα γίνει η συνεδρία που θα ακουστεί η επίσημη πλευρά».

Σημείωσε, ακόμα, ότι αυτό είναι το πρώτο σκάνδαλο που εξετάζει η Επιτροπή, «και μετά θα μετακομίσουμε γεωγραφικά», διότι, όπως είπε, «η προηγούμενη κυβέρνηση φρόντισε να έχει διασπορά των σκανδάλων, Πάφο, Λιοπέτρι, Λάρνακα κ.ο.κ.».

Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, σε δηλώσεις του μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας, σημείωσε ότι, αν δεν απέσυρε η Νομική Υπηρεσία τις συγκεκριμένες παραγράφους δημιουργούσαν «θεσμική κρίση». Το πρώτο σημείο που αποσύρθηκε από την επιστολής της Νομικής Υπηρεσίας προς την Πρόεδρο της Βουλής, ανέφερε ότι «δηλώσεις επί επίδικων θεμάτων δημοσίως και δη στη Βουλή των Αντιπροσώπων ενδέχεται να συνιστά καταφρόνηση του δικαστηρίου» και «ποινικό αδίκημα».

Σημείωσε ότι είναι πολύ διαφορετικό το να παρεμβαίνεις δημόσια για μία δίκη ή να αποκαλύπτεις στοιχεία, και άλλο Βουλευτές καθηκόντως να συζητούν για ζητήματα τα οποία πιθανόν να εκδικάζονται. «Δεν μπορεί οι εκπρόσωποι του λαού στον ναό της Δημοκρατίας να είναι υπό φίμωση ή υπό εκβιασμό γιατί κάνουν τη δουλειά τους», είπε.

Το δεύτερο σημείο που αποσύρθηκε είναι αυτό με το οποίο η Νομική Υπηρεσία συμβούλευε κρατικούς αξιωματούχους να μην παρευρεθούν στη συνεδρίαση.

Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρύσης Παντελίδης, ο οποίος ενέγραψε και το θέμα, είπε ότι το συμβόλαιο του δρόμου Πάφου-Πόλεως Χρυσοχούς διακόπηκε τον Νοέμβριο και βρίσκεται ενώπιον δικαστηρίων σε Κύπρο και Ελλάδα και γι’ αυτό το μεγαλύτερο μέρος της συνεδρίασης ήταν κλειστό.

Αναφορικά με την επιστολή της Νομικής Υπηρεσίας, είπε ότι είναι υποχρέωση της Επιτροπής Ελέγχου να ασκεί κοινοβουλευτικό έλεγχο και να ενημερώνεται για μια σειρά από τέτοιου είδους υποθέσεις. «Ουδείς αμφισβητεί ότι δουλειά της Νομικής Υπηρεσίας είναι να κερδίσει τις δίκες οι οποίες υπάρχουν στο δικαστήριο αυτή τη στιγμή», σημείωσε. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι δημόσιο συμφέρον είναι η λογοδοσία, η διαφάνεια και ο έλεγχος που ασκείται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και να ετοιμάζονται σωστά και πλήρη συμβόλαια για να μην προκύπτουν προβλήματα, καθώς και να ολοκληρώνονται τα έργα.

Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ, Αλέκος Τρυφωνίδης είπε ότι είναι ευθύνη της Βουλής να ελέγχει τον προϋπολογισμό του κράτους, για διαφάνεια, λογοδοσία και σωστή και αποτελεσματική χρησιμοποίηση των χρημάτων του κυπριακού λαού προς όφελός του. Σημείωσε ότι η Επιτροπή Ελέγχου διασφάλισε να γίνουν οι σωστές διαδικασίες σε κλειστή συνεδρία.

«Ως ΔΗΠΑ έχουμε ευθύνη έναντι του κυπριακού λαού για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος. Το δημόσιο συμφέρον εξυπηρετείται όταν υπογράφονται σωστά και αποτελεσματικά συμβόλαια προς εξυπηρέτηση των πολιτών, όταν υπάρχει διαφάνεια, λογοδοσία και έλεγχος, όταν ολοκληρώνονται τα έργα επωφελία του κυπριακού λαού, όταν καταπολεμούμε τη διασπάθιση του δημόσιου χρήματος και οι ένοχοι, αν υπάρχουν, να τιμωρούνται. Προς αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσουμε και στις υπόλοιπες συνεδρίες της Επιτροπής», είπε.

Η ανεξάρτητη Βουλευτής, Αλεξάνδρα Ατταλίδου είπε ότι συζητήθηκε το θέμα της κατάρρευσης πολλών αναπτυξιακών έργων «τα οποία προγραμμάτισε και αδειοδότησε η κυβέρνηση Νίκου Αναστασιάδη-ΔΗΣΥ». «Επί της διάδοχης κυβέρνησης Χριστοδουλίδη», πρόσθεσε, «βλέπουμε με απόγνωση» το ένα μετά το άλλο «να καταρρέουν, τα έργα παγώνουν, το κόστος εκτινάσσεται σε επικίνδυνο για τη δημοσιονομική σταθερότητα ύψος, εγγυητικές λήγουν, χωρίς το κράτος να εξασφαλίσει τα δικαιώματά του».

Σε σχέση με την επιστολή της Νομικής Υπηρεσίας, η κ. Ατταλίδου μίλησε για «απειλητικό μήνυμα που θέλησε να δώσει ο Γενικός Εισαγγελέας, προειδοποιώντας τους Βουλευτές ότι η συζήτηση του θέματος» μπορεί να ενεργοποιήσει νομοθεσία που προνοεί πρόστιμο και ποινή φυλάκισης για τα μέλη της Βουλής. Σημειώνοντας ότι η λογοδοσία για τον προϋπολογισμό του κράτους είναι θεμελιώδης διαδικασία και πυλώνας καταπολέμησης της διαφθοράς, είπε ότι σε ένα κράτος στο οποίο συνεχώς υποχωρεί στους διεθνείς δείκτες για θέματα καταπολέμησης της διαφθοράς, το λιγότερο είναι να αφεθεί η Βουλή των Αντιπροσώπων να εκτελέσει το συνταγματικό καθήκον που έχει να ελέγχει τις αποφάσεις του κράτους και το πώς ξοδεύεται το κάθε σεντ.

Εξάλλου, από τον ΔΗΣΥ λέχθηκε στο ΚΥΠΕ ότι «ως υπεύθυνη δύναμη» αποφάσισε να μην προβεί σε δηλώσεις «σεβόμενοι τη δικαστική διαδικασία που εκκρεμεί».

Άρθρα Χάρη Θεραπή

Η Ευρώπη χάνει τον βηματισμό της: Τραμπ, πόλεμοι και εσωτερικές ρωγμές

Published

14 hours ago

October 26, 2026

Χάρης Θεραπής

του Χάρη Θεραπή

Από την ενεργειακή ανασφάλεια και τις κοινωνικές πιέσεις μέχρι τη γεωπολιτική αβεβαιότητα – Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε αποφάσεις που ίσως καθορίσουν όχι απλώς την οικονομία της, αλλά την ίδια τη θέση της στον νέο κόσμο

Η Ευρώπη βρίσκεται και πάλι ενώπιον ενός δύσκολου ερωτήματος: μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματική γεωπολιτική δύναμη ή θα συνεχίσει να αντιδρά στις αποφάσεις και στις κρίσεις που δημιουργούν άλλοι;

Η συζήτηση δεν είναι πλέον θεωρητική.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εκρηκτικό μείγμα οικονομικών, κοινωνικών και γεωπολιτικών πιέσεων. Η ενεργειακή αβεβαιότητα επιστρέφει, οι διαφωνίες μεταξύ των «27» γίνονται εντονότερες, οι εθνικοί προϋπολογισμοί πιέζονται και οι κοινωνίες εμφανίζονται ολοένα λιγότερο πρόθυμες να αποδεχθούν νέες θυσίες.

Την ίδια ώρα, το διεθνές περιβάλλον αλλάζει με ταχύτητα που οι Βρυξέλλες δυσκολεύονται να ακολουθήσουν.

Από τη μία κρίση στην άλλη

Η Ευρώπη πέρασε τα τελευταία χρόνια από διαδοχικά σοκ: πανδημία, ενεργειακή κρίση, πόλεμος στην Ουκρανία, πληθωρισμός, μεταναστευτικές πιέσεις και ανατροπές στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.

Τώρα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα περίοδο αβεβαιότητας.

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια, ενώ οι εξελίξεις στην Ουκρανία εξακολουθούν να απαιτούν σημαντικούς οικονομικούς και αμυντικούς πόρους.

Παράλληλα, οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες με τους όρους προηγούμενων δεκαετιών.

Και απέναντι στην Κίνα, η Ευρώπη εξακολουθεί να προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ οικονομικής συνεργασίας, εμπορικού ανταγωνισμού και στρατηγικής αυτονομίας.

Η ΕΕ καλείται, δηλαδή, να πληρώσει περισσότερο για την άμυνά της, περισσότερο για την ενέργειά της και περισσότερο για τη διατήρηση της οικονομικής της ανταγωνιστικότητας.

Το ερώτημα είναι ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό.

Οι κοινωνίες αρχίζουν να αντιδρούν

Εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη πολιτική απειλή.

Οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν ήδη βιώσει χρόνια αυξημένου κόστους ζωής, υψηλών τιμών ενέργειας, στεγαστικής πίεσης και συρρίκνωσης της πραγματικής αγοραστικής τους δύναμης.

Στη Γαλλία, οι δημοσιονομικές πιέσεις συνοδεύονται από κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις. Στην Ισπανία, το στεγαστικό εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό πρόβλημα. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, κυβερνήσεις καλούνται να βρουν χρήματα για άμυνα, ενεργειακή ασφάλεια, κοινωνική πολιτική και ανάπτυξη – όλα ταυτόχρονα.

Και κάπου εδώ εμφανίζεται η μεγάλη αντίφαση:

Οι Βρυξέλλες ζητούν περισσότερη Ευρώπη την ώρα που σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών κοινωνιών ζητά περισσότερες απαντήσεις για την καθημερινότητά του.

Βορράς και Νότος ξανά απέναντι;

Οι διαπραγματεύσεις για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και την ενέργεια επαναφέρουν γνώριμες αντιπαραθέσεις.

Οι χώρες που ζητούν μεγαλύτερη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση βρίσκονται απέναντι σε εκείνες που επιμένουν σε αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία.

Πίσω όμως από τους αριθμούς κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο πολιτικό ζήτημα:

Τι Ευρώπη θέλουν τελικά τα κράτη-μέλη;

Μια Ένωση που θα διαθέτει κοινή αμυντική πολιτική, ισχυρότερο προϋπολογισμό και μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης;

Ή μια Ευρώπη στην οποία τα κράτη θα εξακολουθούν να διατηρούν τον πρώτο και τελευταίο λόγο όταν φτάνει η στιγμή των δύσκολων αποφάσεων;

Η απάντηση παραμένει θολή.

Το πρόβλημα της ευρωπαϊκής ηγεσίας

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη.

Η σημερινή κρίση δεν είναι μόνο οικονομική ή γεωπολιτική. Είναι και κρίση πολιτικής ηγεσίας.

Η Ευρώπη έχει θεσμούς, οικονομική ισχύ και μια αγορά εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών. Εκείνο που συχνά δυσκολεύεται να αποκτήσει είναι μία ενιαία στρατηγική φωνή.

Οι μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν διαφορετικές προτεραιότητες, διαφορετικές ιστορικές σχέσεις και διαφορετικές αντιλήψεις για την ασφάλεια.

Και όσο αυτές οι διαφορές παραμένουν, η περίφημη «στρατηγική αυτονομία» κινδυνεύει να παραμένει περισσότερο πολιτικό σύνθημα παρά πραγματικότητα.

Και η Κύπρος;

Για την Κύπρο αυτή η συζήτηση κάθε άλλο παρά μακρινή είναι.

Ως μικρό κράτος-μέλος στην ανατολικότερη πτέρυγα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε μια περιοχή με αυξημένη γεωπολιτική αστάθεια, η Λευκωσία έχει κάθε λόγο να επιθυμεί μια Ευρώπη με ισχυρότερη κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας.

Ταυτόχρονα, όμως, η ενεργειακή αβεβαιότητα, οι διεθνείς αναταράξεις και οι ευρωπαϊκές δημοσιονομικές αποφάσεις επηρεάζουν άμεσα μια μικρή και ανοικτή οικονομία όπως η κυπριακή.

Το πραγματικό ερώτημα επομένως δεν είναι εάν οι εξελίξεις στις Βρυξέλλες αφορούν την Κύπρο.

Είναι πόσο έτοιμη είναι η Κύπρος να διεκδικήσει ρόλο μέσα στην Ευρώπη που διαμορφώνεται.

Η ώρα των αποφάσεων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποδείξει πολλές φορές ότι οι μεγάλες κρίσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντές της ενοποίησης.

Αυτή τη φορά, όμως, οι προκλήσεις έρχονται όλες μαζί.

Οικονομία. Ενέργεια. Άμυνα. Ουκρανία. Μέση Ανατολή. ΗΠΑ. Κίνα. Μετανάστευση. Κοινωνική συνοχή.

Και πίσω από όλα αυτά βρίσκεται ένα ερώτημα που γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να αποφευχθεί:

Θέλει η Ευρώπη να γίνει πραγματική δύναμη ή αρκείται να παραμείνει μια μεγάλη οικονομική αγορά σε έναν κόσμο όπου επιστρέφει η σκληρή πολιτική ισχύος;

Οι επόμενες αποφάσεις των «27» ίσως δώσουν την απάντηση.

Γιατί η Ευρώπη δεν βρίσκεται απλώς σε ακόμη μία κρίση.

Βρίσκεται μπροστά σε μια νέα δοκιμασία για το τι ακριβώς θέλει να είναι.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

ΔΗΣΥ: Αβέρωφ ή Παμπορίδης; Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας για το 2028

Published

14 hours ago

October 26, 2026

Vouli TV

Δεν είναι απλώς μια εσωκομματική εκλογή. Είναι μια αναμέτρηση για το ποιος ΔΗΣΥ θα πάει στις Προεδρικές του 2028. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου ζητά την πολιτική του επιστροφή. Ο Γιώργος Παμπορίδης επιχειρεί να εκφράσει την αλλαγή σελίδας. Και αυτή τη φορά, την απάντηση θα δώσει απευθείας η βάση.

Η μάχη άρχισε και επίσημα.

Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργος Παμπορίδης πέρασαν τη Δευτέρα το κατώφλι της Πινδάρου και υπέβαλαν τις υποψηφιότητές τους για το χρίσμα του Δημοκρατικού Συναγερμού στις Προεδρικές Εκλογές του 2028.

Πίσω όμως από την τυπική διαδικασία κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο πολιτικό δίλημμα.

Επιστροφή Αβέρωφ ή αλλαγή σελίδας με Παμπορίδη;

Αυτό είναι, σε μεγάλο βαθμό, το ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν στις 28 Νοεμβρίου τα σχεδόν 50.000 μέλη του ΔΗΣΥ.

Και η απάντησή τους δεν θα καθορίσει μόνο ποιος θα είναι ο προεδρικός υποψήφιος της παράταξης. Θα δείξει προς ποια κατεύθυνση θέλει να κινηθεί ο ίδιος ο Συναγερμός μετά τις πληγές του 2023.

Αβέρωφ: «Επιστροφή στο σπίτι»

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου μπήκε στην αναμέτρηση με ένα σαφές πλεονέκτημα: γνωρίζει τον ΔΗΣΥ όσο λίγοι.

Πρώην πρόεδρος του κόμματος, με πολυετή παρουσία στην πρώτη γραμμή, ισχυρές οργανωτικές διασυνδέσεις και βαθιά γνώση του κομματικού μηχανισμού, επιστρέφει για να ζητήσει από τη βάση μια δεύτερη ευκαιρία για τη μεγάλη μάχη.

Η εικόνα της υποψηφιότητάς του ήταν χαρακτηριστική.

Η αναφορά του στον ΔΗΣΥ ως το «σπίτι» και την «οικογένειά» του συμπύκνωσε ουσιαστικά ολόκληρο το πολιτικό αφήγημά του: επιστροφή στις ρίζες, εμπειρία, κομματική συνέχεια και επανασυσπείρωση.

Οι περισσότερες από 3.000 υπογραφές που συγκέντρωσε, όταν απαιτούνταν 500, αποτελούν παράλληλα σαφή επίδειξη οργανωτικής ισχύος.

Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι άλλο:

Μπορεί η ισχυρή παρουσία του Αβέρωφ στον κομματικό μηχανισμό να μετατραπεί ξανά σε πλειοψηφικό πολιτικό ρεύμα;

Γιατί από τις Προεδρικές του 2023 μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει πολλά.

Και η νέα κάλπη δεν αφορά μόνο την αποτίμηση του παρελθόντος, αλλά κυρίως το ποιος μπορεί να κερδίσει το 2028.

Παμπορίδης: Το στοίχημα της αλλαγής

Απέναντι στον Αβέρωφ βρίσκεται μια διαφορετική πολιτική πρόταση.

Ο Γιώργος Παμπορίδης δεν διαθέτει την ίδια διαδρομή στον κομματικό μηχανισμό. Διαθέτει, όμως, κυβερνητική εμπειρία και επιχειρεί να παρουσιάσει την υποψηφιότητά του ως επιλογή ανανέωσης και νέας πολιτικής αφετηρίας.

Ακόμη και η εικόνα της επίσημης υποβολής της υποψηφιότητάς του ήταν διαφορετική.

Χωρίς οργανωμένη κινητοποίηση υποστηρικτών και με χαμηλότερους τόνους, έδωσε έμφαση στην ανάγκη για ποιοτική και αδιάβλητη διαδικασία και, κυρίως, στην επόμενη ημέρα.

Το δικό του στοίχημα είναι διαφορετικό από εκείνο του Αβέρωφ.

Πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει το αίτημα για ανανέωση σε πλειοψηφικό ρεύμα μέσα στην ίδια τη συναγερμική βάση.

Και ότι μπορεί να προσελκύσει όχι μόνο όσους θέλουν αλλαγή προσώπου, αλλά και εκείνους που αναζητούν έναν υποψήφιο με δυνατότητα διεύρυνσης πέρα από τα παραδοσιακά όρια του ΔΗΣΥ.

Η σκιά του 2023 παραμένει

Υπάρχει όμως και ένας τρίτος «πρωταγωνιστής» σε αυτή την αναμέτρηση.

Το 2023.

Οι προηγούμενες Προεδρικές Εκλογές άφησαν βαθιά σημάδια στον Δημοκρατικό Συναγερμό.

Η ήττα Αβέρωφ, η εκλογή Νίκου Χριστοδουλίδη, οι εσωτερικές διαφοροποιήσεις και όσα ακολούθησαν εξακολουθούν να επηρεάζουν τις πολιτικές ισορροπίες.

Γι’ αυτό και η κάλπη της 28ης Νοεμβρίου μπορεί να λειτουργήσει και ως μια καθυστερημένη απάντηση της βάσης σε όσα συνέβησαν τότε.

Θέλει επιστροφή σε μια δοκιμασμένη κομματική ηγετική φυσιογνωμία;

Ή θεωρεί ότι ο κύκλος εκείνης της περιόδου έχει κλείσει και χρειάζεται μια νέα πολιτική πρόταση;

Και στο βάθος… Χριστοδουλίδης

Υπάρχει, ασφαλώς, και το μεγάλο ερώτημα των Προεδρικών του 2028.

Ο πραγματικός αντίπαλος του νικητή της 28ης Νοεμβρίου δεν θα είναι ο ηττημένος της εσωκομματικής αναμέτρησης.

Θα βρίσκεται έξω από την Πινδάρου.

Και εκεί η συζήτηση για τον Νίκο Χριστοδουλίδη αποκτά αναπόφευκτα ιδιαίτερη σημασία.

Ο ΔΗΣΥ πρέπει να αποφασίσει όχι μόνο ποιον θα κατεβάσει στις Προεδρικές, αλλά και με ποια στρατηγική θα επιχειρήσει να επιστρέψει στην εξουσία.

Πώς θα τοποθετηθεί απέναντι στον σημερινό Πρόεδρο;

Πώς θα επαναπατρίσει ψηφοφόρους που απομακρύνθηκαν;

Και, κυρίως, ποιος από τους δύο μπορεί να οικοδομήσει ευρύτερες συμμαχίες όταν η αναμέτρηση μεταφερθεί από την εσωκομματική κάλπη στην κοινωνία;

Η Αννίτα στη μέση μιας δύσκολης εξίσωσης

Για την Αννίτα Δημητρίου η διαδικασία αποτελεί επίσης μια σημαντική πολιτική δοκιμασία.

Μετά την απόφασή της να μη διεκδικήσει το χρίσμα, η πρόεδρος του ΔΗΣΥ καλείται τώρα να εγγυηθεί μια διαδικασία που δεν θα αφήσει πίσω της έναν νικητή και δύο στρατόπεδα.

Γιατί η μεγαλύτερη πρόκληση για την Πινδάρου ίσως να μην είναι η 28η Νοεμβρίου.

Ίσως να είναι η 29η.

Ο νικητής θα πρέπει να ενώσει την παράταξη. Ο ηττημένος θα πρέπει να αποδεχθεί έμπρακτα το αποτέλεσμα. Και η ηγεσία θα πρέπει να μετατρέψει μια σκληρή εσωκομματική αναμέτρηση σε κοινή πορεία προς τις Προεδρικές.

Η βάση καλείται να επιλέξει πορεία

Για πρώτη φορά ο προεδρικός υποψήφιος του ΔΗΣΥ θα αναδειχθεί απευθείας από τη βάση του κόμματος.

Και αυτό δίνει στην αναμέτρηση χαρακτηριστικά πολύ μεγαλύτερα από μια συνηθισμένη εσωκομματική διαδικασία.

Στη μία πλευρά βρίσκεται ένας πρώην πρόεδρος που επιστρέφει ζητώντας να ολοκληρώσει μια πολιτική διαδρομή που έμεινε ανολοκλήρωτη το 2023.

Στην άλλη, ένας πρώην υπουργός που επιχειρεί να πείσει ότι το 2028 χρειάζεται διαφορετική αφετηρία.

Αβέρωφ ή Παμπορίδης. Επιστροφή ή αλλαγή σελίδας.

Στις 28 Νοεμβρίου, τα μέλη του ΔΗΣΥ δεν θα επιλέξουν απλώς υποψήφιο Πρόεδρο.

Θα επιλέξουν προς ποια κατεύθυνση θέλουν να κινηθεί ο Συναγερμός στην πιο κρίσιμη πολιτική μάχη των επόμενων χρόνων.

Άρθρα Χάρη Θεραπή

Η Ιφιγένεια του ΔΗΣΥ: Αρκεί η «θυσία» της Αννίτας για να φυσήξει ούριος άνεμος;

Published

2 weeks ago

October 10, 2026

Χάρης Θεραπής

Ποιος έπαιξε τον ρόλο του Αγαμέμνονα στη περίπτωση της θυσίας της Αννίτας και τελικά θα φυσήξει ούριος άνεμος;

Η απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου: Απέτρεψε μια μετωπική σύγκρουση στον ΔΗΣΥ, αλλά άφησε ανοικτό το ερώτημα για το πώς οδηγήθηκε σε αυτή την απόφαση.
Η επόμενη μέρα του ΔΗΣΥ: Η κρίση δεν τελείωσε. Μεταφέρεται πλέον στη μάχη για το ποιος θα καθορίσει την πολιτική φυσιογνωμία και την προεδρική επιλογή της παράταξης.
Το ζήτημα της πολιτικής ισχύος: Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε στη διεκδίκηση, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες στο κόμμα.
Η κρίση πολιτικού πολιτισμού: «Προδοσίες», παρασκήνιο, προσωπικές αιχμές, πιέσεις και «κηδεμόνες» δείχνουν μια πολιτική αντιπαράθεση που ξεπερνά πλέον τα όρια της σκληρής πολιτικής διαφωνίας.

Η Αννίτα Δημητρίου έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε, προς το παρόν, μια μετωπική σύγκρουση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποκαταστάθηκε η εσωκομματική ομαλότητα. Αντίθετα, ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν τα γεγονότα άφησε πίσω του ένα δύσκολο ερώτημα: ποιος καθορίζει σήμερα το παιχνίδι στον Δημοκρατικό Συναγερμό;

Η πολιτική εικόνα είναι απλή. Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε από τη διεκδίκηση του χρίσματος, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε. Προηγήθηκαν δημόσιες παρεμβάσεις, αιχμές, καταγγελίες, συναντήσεις και έντονο παρασκήνιο. Γι’ αυτό και η απόφαση της Αννίτας δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο ως πράξη «ενότητας», χωρίς να εξεταστούν οι συνθήκες που την προκάλεσαν.

Η απόφαση της Αννίτας

Η Αννίτα Δημητρίου επέλεξε να μην οδηγήσει τον ΔΗΣΥ σε μια εσωκομματική αναμέτρηση με τον Αβέρωφ Νεοφύτου, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σύγκρουση χωρίς εύκολη επιστροφή. Υπό αυτή την έννοια, η απόφασή της έχει πολιτική λογική και ενδεχομένως προστατεύει τόσο την ίδια όσο και την παράταξη από έναν νέο βαθύ διχασμό.

Το πρόβλημα βρίσκεται στη διαδρομή που προηγήθηκε. Η αρχική αντίδραση της ηγεσίας στην ανακοίνωση Αβέρωφ ήταν η υποψηφιότητα Αννίτας και η επιτάχυνση των εσωκομματικών διαδικασιών. Στη συνέχεια τα χρονοδιαγράμματα χαλάρωσαν και τελικά η ίδια η πρόεδρος απέσυρε το ενδιαφέρον της, μετά από ημέρες δημόσιας αντιπαράθεσης και έντονων παρασκηνιακών διεργασιών.

Αυτή είναι και η πολιτική αντίφαση που δύσκολα παρακάμπτεται: δεν έκανε πίσω ο τέως πρόεδρος για να διευκολύνει τη νυν πρόεδρο, αλλά η νυν πρόεδρος για να αποφευχθεί η σύγκρουση με τον τέως. Η εξέλιξη αυτή δεν ακυρώνει το επιχείρημα περί ενότητας, αλλά αναπόφευκτα δημιουργεί ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες ισχύος μέσα στον ΔΗΣΥ.

Ποιος έχει τον πρώτο λόγο;

Μέχρι πρόσφατα, η εικόνα που εξέπεμπε η παράταξη ήταν ότι η πρόεδρος έχει τον πρώτο λόγο και, εφόσον επιθυμεί να διεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας, θα αποτελούσε την προφανή επιλογή του κόμματος. Η εξέλιξη των τελευταίων ημερών ανέτρεψε αυτή την εικόνα και επανέφερε στο προσκήνιο τον Αβέρωφ Νεοφύτου ως καθοριστικό παράγοντα των εξελίξεων.

Το πραγματικό ερώτημα της επόμενης ημέρας, συνεπώς, δεν περιορίζεται στο ποιος θα πάρει τελικά το χρίσμα. Αφορά το ποιος διαθέτει την πολιτική ισχύ να καθορίζει την πορεία της παράταξης. Και αν για να αποφευχθεί η εσωκομματική σύγκρουση χρειάστηκε να αποχωρήσει η ίδια η πρόεδρος από τη διεκδίκηση, τότε ο ΔΗΣΥ οφείλει κάποια στιγμή να απαντήσει πού βρίσκεται το πραγματικό κέντρο αποφάσεων.

Η επόμενη μέρα δεν θα είναι ήρεμη

Η απόσυρση της Αννίτας δεν τελειώνει την εσωκομματική συζήτηση. Υπάρχει ο Ιωνάς Νικολάου, υπάρχει ο Γιώργος Παμπορίδης, υπάρχουν διαφορετικά κέντρα επιρροής και μια μεγάλη κομματική βάση που θα κληθεί να τοποθετηθεί. Το διακύβευμα, μάλιστα, είναι μεγαλύτερο από την επιλογή ενός υποψηφίου για το 2028.

Ο ΔΗΣΥ καλείται να αποφασίσει ποιος θέλει να είναι πολιτικά. Θα επιστρέψει σε μια προηγούμενη περίοδο, θα επενδύσει στην ανανέωση ή θα συνεχίσει να ισορροπεί ανάμεσα σε διαφορετικές γενιές, προσωπικές στρατηγικές και κέντρα εξουσίας; Η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας δεν δίνει απάντηση. Απλώς μεταθέτει τη συζήτηση για αργότερα.

Οι «κηδεμόνες» και το παρασκήνιο

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η ειρωνική αναφορά του Γιώργου Παμπορίδη ότι «φαίνεται πως ο καθένας θέλει τον κηδεμόνα του στις συναντήσεις» αποτυπώνει μια άλλη διάσταση της υπόθεσης. Πίσω από την ατάκα υπάρχει ένα ουσιαστικό ερώτημα για το ποιοι συμμετέχουν στις κρίσιμες πολιτικές διαβουλεύσεις, με ποια ιδιότητα και με ποια πραγματική επιρροή στις αποφάσεις.

Οι διαβουλεύσεις και οι συμβιβασμοί αποτελούν μέρος της πολιτικής. Το πρόβλημα αρχίζει όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι οι αποφάσεις δεν διαμορφώνονται μέσα από καθαρές πολιτικές διαδικασίες, αλλά μέσα από προσωπικές παρεμβάσεις, παρασκηνιακές συναντήσεις και πιέσεις. Τότε τα όρια ανάμεσα στην πολιτική συνεννόηση και στην επιβολή γίνονται επικίνδυνα δυσδιάκριτα.

Η διολίσθηση του πολιτικού πολιτισμού

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των τελευταίων ημερών ίσως δεν αφορά καν το ποιος θα είναι υποψήφιος. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται πλέον η πολιτική αντιπαράθεση. «Προδοσίες», υπονοούμενα, προσωπικές αιχμές, διαρροές, συναντήσεις που αποκτούν σχεδόν συνωμοτικό χαρακτήρα και δημόσιες επιθέσεις δημιουργούν ένα πολιτικό περιβάλλον στο οποίο η διαφωνία εύκολα μετατρέπεται σε προσπάθεια αποδόμησης του αντιπάλου.

Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη σκληρή πολιτική σύγκρουση και στην πολιτική εξόντωση. Όταν ο στόχος παύει να είναι η αντιπαράθεση θέσεων και γίνεται η αμφισβήτηση των κινήτρων, της αξιοπιστίας ή ακόμη και της πολιτικής ηθικής του άλλου, τα όρια ξεπερνιούνται. Και τα χτυπήματα κάτω από τη μέση δεν εξαφανίζονται επειδή στο τέλος ακολουθούν χειραψίες, χαμόγελα και δηλώσεις ενότητας.

Χαρακτηριστικό είναι ότι, μετά την απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου, ο Αβέρωφ Νεοφύτου μίλησε για «σώφρονα και υπεύθυνη απόφαση». Το ερώτημα είναι τι άλλαξε μέσα σε λίγες ημέρες. Οι πολιτικές διαφορές και όσα είχαν προηγηθεί ή απλώς η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας που στεκόταν απέναντί του; Οι λέξεις στην πολιτική έχουν βάρος και δεν μπορούν να διαγράφονται ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής.

Η κοινωνία παρακολουθεί εμβρόντητη

Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πολύ σοβαρότερα ζητήματα. Το Κυπριακό βρίσκεται σε κρίσιμη φάση, η ακρίβεια πιέζει τα νοικοκυριά, η στέγαση εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό πρόβλημα και η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς δοκιμάζεται. Οι πολίτες περιμένουν απαντήσεις για προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα, όχι για τις προσωπικές στρατηγικές του 2028.

Κι όμως, η πολιτική συζήτηση έχει ήδη αρχίσει να περιστρέφεται γύρω από το ποιος θα είναι υποψήφιος, ποιος θα αποσυρθεί, ποιος συναντήθηκε με ποιον και ποιος «πρόδωσε» ποιον. Όσο η πολιτική εγκλωβίζεται σε προσωπικές φιλοδοξίες, παρασκήνιο και αλληλοεξοντώσεις, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από τον πραγματικό λόγο ύπαρξής της: την αντιμετώπιση των προβλημάτων της κοινωνίας.

Η Αννίτα έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε την άμεση σύγκρουση. Η πραγματική δοκιμασία όμως αρχίζει τώρα: να αποδείξει ότι μπορεί να αποφασίσει για το μέλλον του μέσα από καθαρές διαδικασίες και πολιτικές επιλογές, χωρίς εκβιαστικά διλήμματα, προσωπικές βεντέτες και χτυπήματα κάτω από τη μέση.

Γιατί το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα πάρει το χρίσμα του ΔΗΣΥ για το 2028. Είναι τι πολιτική και τι πολιτικός πολιτισμός θα έχουν απομείνει μέχρι τότε.