του Χάρη Θεραπή

Η υπόθεση TAXAN δεν αφορά μόνο τον Μαρίνο Σιζόπουλο και τα υπόλοιπα πρόσωπα που κατονομάζονται στο πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς. Αφορά, πρωτίστως, τη θεσμική αξιοπιστία της Νομικής Υπηρεσίας και την ικανότητα του κράτους να πείθει τους πολίτες ότι η Δικαιοσύνη λειτουργεί με συνέπεια, ανεξαρτησία και ίσα μέτρα απέναντι σε όλους.

Η συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι.

Την ώρα που η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το πόρισμα για το λεγόμενο «Κράτος Μαφία», με την ίδια την Κυβέρνηση να αναγκάζεται να αναζητήσει ανεξάρτητους ανακριτές λόγω της εξαίρεσης της ηγεσίας της Νομικής Υπηρεσίας, ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο ζήτημα καταλήγει ξανά στο ίδιο γραφείο.

Το πόρισμα της Αστυνομίας για την υπόθεση TAXAN αναμένεται να διαβιβαστεί στη Νομική Υπηρεσία, η οποία καλείται να αποφασίσει αν θα ασκήσει ποινικές διώξεις.

Το ερώτημα, όμως, είναι αμείλικτο.

Πώς μπορεί η ίδια ακριβώς ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας, που το 2022 είχε αποφανθεί ότι δεν υπήρχε επαρκής μαρτυρία για ποινική δίωξη, να πείσει σήμερα ότι η νέα της απόφαση δεν θα σκιάζεται από τις επιλογές του παρελθόντος;

Η τότε θέση ήταν ξεκάθαρη: δεν υπήρχε επαρκής και ανεξάρτητη μαρτυρία.

Κι όμως, λίγα χρόνια αργότερα, η Αρχή κατά της Διαφθοράς, μέσω μιας εκτεταμένης έρευνας, εντόπισε στοιχεία και ενδείξεις που οδήγησαν σε διαπίστωση πιθανής διάπραξης σοβαρών ποινικών αδικημάτων, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει νέα αστυνομική διερεύνηση.

Το εύλογο ερώτημα δεν αφορά μόνο την ουσία της υπόθεσης.

Αφορά το πώς είναι δυνατόν στοιχεία που κρίθηκαν ικανά να οδηγήσουν σε νέα ποινική διερεύνηση να μην είχαν εντοπιστεί ή αξιολογηθεί στην πρώτη έρευνα.

Και ακόμη περισσότερο, γιατί τότε δεν ζητήθηκαν συμπληρωματικές ανακρίσεις ή περαιτέρω διερεύνηση.

Εδώ βρίσκεται η πραγματική πληγή.

Η αξιοπιστία της Δικαιοσύνης δεν κρίνεται μόνο από τις τελικές αποφάσεις της. Κρίνεται από την ποιότητα των ερευνών, από τη συνέπεια των χειρισμών και από την εικόνα που εκπέμπει προς την κοινωνία.

Όταν οι ίδιες υποθέσεις επιστρέφουν μετά από λίγα χρόνια με διαφορετικά δεδομένα και διαφορετικές αξιολογήσεις, η εμπιστοσύνη των πολιτών δοκιμάζεται.

Και όταν αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο όπου η ίδια η Νομική Υπηρεσία βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης δημόσιας αμφισβήτησης εξαιτίας άλλων σοβαρών υποθέσεων, η ανάγκη για απόλυτη διαφάνεια γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

Ας είμαστε ξεκάθαροι.

Το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς δεν αποτελεί δικαστική απόφαση και κανείς δεν μπορεί να θεωρείται ένοχος πριν αποφανθούν τα αρμόδια δικαστήρια, εφόσον φυσικά ασκηθούν διώξεις.

Όμως η δημόσια λογοδοσία των θεσμών είναι εξίσου απαραίτητη.

Εάν η Νομική Υπηρεσία αποφασίσει αυτή τη φορά να προχωρήσει με ποινικές διώξεις, θα οφείλει να εξηγήσει τι ακριβώς άλλαξε σε σχέση με το 2022 και γιατί τότε δεν κρίθηκε αναγκαία μια πιο ουσιαστική διερεύνηση.

Εάν, από την άλλη, αποφασίσει εκ νέου να μην προχωρήσει, θα πρέπει να αιτιολογήσει με τρόπο που να μπορεί να πείσει μια κοινωνία η οποία παρακολουθεί πλέον με αυξανόμενη δυσπιστία τη λειτουργία των θεσμών.

Η ουσία δεν είναι αν η υπόθεση αφορά έναν πρώην αρχηγό κόμματος.

Ούτε αν οι καταγγελίες τελικά θα επιβεβαιωθούν ή θα καταρρεύσουν στο δικαστήριο.

Η ουσία είναι αν η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει μηχανισμούς που μπορούν να διερευνούν σοβαρές υποθέσεις χωρίς σκιές, χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση ότι οι ίδιοι θεσμοί καλούνται κάθε φορά να αξιολογήσουν τα δικά τους λάθη.

Η Δικαιοσύνη δεν αρκεί να απονέμεται.

Πρέπει και να εμπνέει εμπιστοσύνη.

Και αυτή η εμπιστοσύνη, δυστυχώς, δεν ανακτάται με ανακοινώσεις. Ανακτάται μόνο όταν οι θεσμοί αποδεικνύουν στην πράξη ότι είναι πρόθυμοι να κάνουν και τη δύσκολη αυτοκριτική.

Στο καλό αγαπητέ Πάνο Ιωαννίδη.

Με θλίψη πληροφορήθηκα την εκδημία ενός ανθρώπου που μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του παρέμεινε ένας ένθερμος και ακούραστος μαχητής για την απελευθέρωση της Κύπρου. Με συνέπεια, πάθος και αταλάντευτη πίστη στις αρχές και τα ιδανικά του, δεν έπαψε ποτέ να αγωνίζεται και να καταθέτει τη φωνή και τις απόψεις του για το εθνικό μας ζήτημα.

Είχα την τιμή να τον φιλοξενήσω στις εκπομπές μας και να συνεργαστώ μαζί του, γνωρίζοντας από κοντά έναν άνθρωπο με ξεκάθαρες θέσεις, αγωνιστικό φρόνημα και αφοσίωση στον σκοπό που υπηρέτησε σε όλη του τη ζωή.

Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του.

Αιωνία του η μνήμη.

«Φύγαμε και πήραμε μαζί μόνο τις ψυχές μας…»

Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία που δεν επιτρέπεται να αντιμετωπίζονται ως απλές επετείοι. Δεν είναι ημερομηνίες στο ημερολόγιο. Δεν είναι τυπικές αναφορές, στεφάνια και τελετές. Είναι πληγές ανοικτές στη συλλογική μνήμη ενός λαού.

Η 19η Μαΐου είναι μία τέτοια ημέρα.

Είναι η ημέρα που ο ελληνισμός δεν θυμάται απλώς — απαιτεί να μην ξεχαστεί. Απαιτεί να μην παραχαραχθεί η ιστορία. Απαιτεί να μη σβηστεί η αλήθεια πίσω από πολιτικές σκοπιμότητες, διπλωματικές ισορροπίες και βολικές σιωπές.

Από το 1916 έως το 1923, περίπου 353.000 Έλληνες του Πόντου εξοντώθηκαν μέσα από διώξεις, εκτοπισμούς, πορείες θανάτου και οργανωμένα σχέδια αφανισμού. Χιλιάδες οικογένειες ξεριζώθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες. Άνθρωποι εγκατέλειψαν σπίτια, εκκλησίες, περιουσίες, τάφους προγόνων και ολόκληρες ζωές.

Και όμως, ακόμη και σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά, υπάρχουν ακόμη εκείνοι που επιχειρούν να σχετικοποιήσουν, να αποσιωπήσουν ή να υποβαθμίσουν το μέγεθος αυτής της ιστορικής τραγωδίας.

Αυτό δεν είναι απλώς ιστορικό λάθος.

Είναι προσβολή προς τους νεκρούς.

Γιατί πίσω από τους αριθμούς υπήρχαν άνθρωποι. Υπήρχαν παιδιά που δεν πρόλαβαν να μεγαλώσουν. Υπήρχαν μανάδες που έχασαν τα παιδιά τους. Υπήρχαν άνθρωποι που έφυγαν χωρίς να πάρουν τίποτε μαζί τους παρά μόνο τις εικόνες τους και την ψυχή τους.

Και το πιο επικίνδυνο δεν είναι μόνο η λήθη.

Είναι η επιλεκτική μνήμη.

Είναι όταν οι κοινωνίες θυμούνται ορισμένες γενοκτονίες και σιωπούν για άλλες. Όταν η ιστορική αλήθεια υποτάσσεται σε γεωπολιτικά συμφέροντα. Όταν οι νεκροί αποκτούν διαφορετική αξία ανάλογα με τη συγκυρία.

Η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων δεν αποτελεί πράξη εθνικής υπερηφάνειας μόνο. Είναι πράξη ιστορικής και ηθικής ευθύνης.

Το 1994, η Κυπριακή Βουλή προχώρησε στην υιοθέτηση ψηφίσματος για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων. Μια σημαντική απόφαση, αλλά χωρίς τότε τη νομική ισχύ που θα έδινε ακόμη μεγαλύτερο βάρος και θεσμική κατοχύρωση στη μνήμη.

Χρειάστηκαν περισσότερες από τρεις δεκαετίες ώστε να γίνει το αυτονόητο.

Τον Ιούνιο του 2025, η Βουλή των Αντιπροσώπων προχώρησε στην αναβάθμιση του προηγούμενου ψηφίσματος σε επίσημο νόμο του κράτους, τον Νόμο 117(Ι)/2025, μετά από πρόταση του Κινήματος Οικολόγων.

Η απόφαση αυτή δεν είναι μια τυπική νομοθετική πράξη.

Είναι μήνυμα.

Μήνυμα ότι η ιστορική μνήμη δεν διαπραγματεύεται.

Μήνυμα ότι η αλήθεια δεν μπορεί να μένει εγκλωβισμένη σε συμβολικές αναφορές.

Μήνυμα ότι τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν διαγράφονται επειδή πέρασαν δεκαετίες.

Γιατί οι κοινωνίες που ξεχνούν, επαναλαμβάνουν.

Και οι κοινωνίες που φοβούνται να πουν την αλήθεια, αφήνουν χώρο στους αρνητές της ιστορίας να ξαναγράψουν το παρελθόν.

Σήμερα, λοιπόν, η 19η Μαΐου δεν είναι απλώς ημέρα πένθους.

Είναι ημέρα ευθύνης.

Ημέρα μνήμης.

Ημέρα διεκδίκησης της αλήθειας.

Γιατί κάποιοι έφυγαν παίρνοντας μαζί τους μόνο τις ψυχές τους.

Και εμείς οφείλουμε να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη τους.

Όχι από μίσος.

Αλλά από χρέος.