MILITAIRE
Άγκυρα απέρριψε σχέδιο δράσης κατά του Ισραήλ: Αντιρρήσεις λόγω UNCLOS και ελληνοτουρκικών θαλάσσιων διαφορών
Η Τουρκία απέρριψε την ένταξή της σε ένα κοινό σχέδιο δράσης έξι σημείων κατά του Ισραήλ, στο οποίο προσχώρησαν δώδεκα χώρες, στο πλαίσιο συνόδου κορυφής που διεξήχθη στην Κολομβία. Όπως εξήγησε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, η απόφαση σχετίζεται με τις πιθανές νομικές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) ως προς τις υφιστάμενες θαλάσσιες διαφορές με την Ελλάδα.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στη Μπογκοτά στις 15 και 16 Ιουλίου υπό την αιγίδα της Κολομβίας και της Νότιας Αφρικής, στο πλαίσιο των εργασιών της Ομάδας της Χάγης, και συγκέντρωσε περισσότερα από 30 κράτη. Οι συμμετέχοντες επιδίωξαν τον συντονισμό νομικών και διπλωματικών ενεργειών απέναντι στη, σύμφωνα με τους ίδιους, γενοκτονική στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας. Αν και η Τουρκία υπέγραψε την ευρύτερη πολιτική διακήρυξη που καταδικάζει τις ισραηλινές ενέργειες, δεν στήριξε τα πιο εξειδικευμένα μέτρα του σχεδίου, όπως περιορισμούς σε εξαγωγές οπλισμού, στην πρόσβαση σε λιμάνια, και σε δημόσιες συμβάσεις συνδεδεμένες με την ισραηλινή κατοχή.
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, Χακάν Φιντάν, υπερασπιζόμενος την τουρκική στάση, υπογράμμισε πως, παρότι η Άγκυρα στηρίζει τις διεθνείς νομικές πρωτοβουλίες για την απόδοση ευθυνών στο Ισραήλ, το εν λόγω σχέδιο περιλάμβανε σημεία που άπτονται της UNCLOS — συνθήκης την οποία η Τουρκία δεν έχει κυρώσει, εξαιτίας των συνεχιζόμενων διαφορών με την Ελλάδα στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.
Ο Φιντάν ανέφερε ότι, κατόπιν διαβούλευσης με νομικούς συμβούλους και αρμόδιους κρατικούς φορείς, η τουρκική κυβέρνηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μπορεί να αποδεχθεί το γενικό πλαίσιο του κειμένου μόνο με ρητή επιφύλαξη. Παράλληλα, επιτέθηκε στην αντιπολίτευση για την κριτική που άσκησε, υποστηρίζοντας ότι είτε αγνοεί τις λεπτές νομικές πτυχές της υπόθεσης είτε εξυπηρετεί, εν γνώσει ή εν αγνοία της, τις ελληνικές θέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ υπενθύμισε, τέλος, πως η Τουρκία έχει συνυπογράψει πολυάριθμες διεθνείς δηλώσεις υπέρ της Παλαιστίνης από τις 7 Οκτωβρίου και ότι η υποστήριξή της στον παλαιστινιακό αγώνα παραμένει ακλόνητη.
Το σχέδιο έξι σημείων, το οποίο υπεγράφη από τη Βολιβία, την Κολομβία, την Κούβα, την Ινδονησία, το Ιράκ, τη Λιβύη, τη Μαλαισία, τη Ναμίμπια, τη Νικαράγουα, το Ομάν, τον Άγιο Βικέντιο και τις Γρεναδίνες και τη Νότια Αφρική, περιλαμβάνει δεσμεύσεις για παρεμπόδιση εξαγωγών οπλισμού προς το Ισραήλ, περιορισμούς στην παροχή πρόσβασης σε λιμάνια και σημαίες σε πλοία που μεταφέρουν στρατιωτικό υλικό, καθώς και πρωτοβουλίες για επανεξέταση δημόσιων συμβάσεων που μπορεί να στηρίζουν την ισραηλινή κατοχή. Επιπλέον, προτρέπει τα κράτη να ασκήσουν καθολική δικαιοδοσία ως μέσο λογοδοσίας για παραβιάσεις. Η καταληκτική προθεσμία για την προσχώρηση και άλλων κρατών στις προβλέψεις του σχεδίου ορίστηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2025 — ημερομηνία που συμπίπτει με την έναρξη της 80ής Συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Η προθεσμία αυτή προβλέπεται από το ψήφισμα A/RES/ES-10/24, το οποίο καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν ουσιαστικά μέτρα εντός 12 μηνών για τον τερματισμό των παραβιάσεων διεθνούς δικαίου από το Ισραήλ.
Παρότι η Τουρκία επέλεξε να μη συμμετάσχει στο συγκεκριμένο σχέδιο, εξακολουθεί να προβάλλει διεθνώς μια έντονα φιλοπαλαιστινιακή εικόνα. Παρ’ όλα αυτά, επικριτές επισημαίνουν ασυνέπειες ανάμεσα στη ρητορική της Άγκυρας και τις υπαρκτές ενεργειακές σχέσεις της με το Ισραήλ — ειδικά σε ό,τι αφορά τη ροή αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού Μπακού-Τιφλίδα-Τσεϊχάν (BTC), ο οποίος εξακολουθεί να αποτελεί βασική πηγή ισραηλινών εισαγωγών. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την άρνηση της Τουρκίας να αποκλείσει τα λιμάνια της από μεταφορές στρατιωτικού υλικού προς το Ισραήλ, έχει προκαλέσει κατηγορίες περί επιφανειακής και αντιφατικής διπλωματίας.
Στην τελετή λήξης της συνόδου, η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ, Φραντσέσκα Αλμπανέζε, χαρακτήρισε το σχέδιο δράσης ως κρίσιμο εργαλείο για τον τερματισμό της ατιμωρησίας. «Δεν πρόκειται απλώς για ένα σύνολο μέτρων, αλλά για σωσίβια λέμβους που μπορούν να προστατεύσουν έναν λαό που βρίσκεται υπό ανελέητη επίθεση και να αφυπνίσουν έναν κόσμο που σιωπά για υπερβολικά μεγάλο διάστημα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
ΠΗΓΗ: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ.gr
MILITAIRE
Ρωσικές καταγγελίες για στρατιωτική ενίσχυση του NATO στην Αρκτική
MILITAIRE
Η «Γροιλανδία» του Τραμπ ανοίγει την όρεξη της Άγκυρας για το Καστελλόριζο
MILITAIRE
Κάτι φαίνεται να διαφεύγει στον Τραμπ από όσα έγραψε ο Θουκυδίδης
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025 επανέφερε στο επίκεντρο μια αντίληψη για τη διεθνή πολιτική που παραπέμπει έντονα στις ιδέες του αρχαίου Έλληνα ιστορικού Θουκυδίδη. Η γνωστή ρήση του από την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου ότι «οι ισχυροί πράττουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υπομένουν ό,τι τους επιβάλλει η αδυναμία τους» μοιάζει να αντικατοπτρίζεται στη ρητορική και στις επιλογές πολιτικής του Αμερικανού προέδρου.
Ο θουκυδίδειος ρεαλισμός στην πράξη…
Ο Θουκυδίδης παρουσίασε έναν κόσμο όπου η ισχύς αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα των διεθνών σχέσεων. Στον περίφημο «Μηλιακό Διάλογο», οι Αθηναίοι θεμελιώνουν την επιθετική τους στάση στην άποψη ότι η ανθρώπινη φύση επιβάλλει την επικράτηση του ισχυρού. Αυτή η ωμή αποδοχή της δύναμης φαίνεται να διατρέχει και τη στάση του Τραμπ απέναντι στη διεθνή σκηνή. Η αμερικανική πολιτική υπό την ηγεσία του χαρακτηρίζεται από αποφάσεις που θέτουν σε πρώτη μοίρα τα εθνικά συμφέροντα, χωρίς ιδιαίτερες ηθικές ωραιοποιήσεις. Το δόγμα «America First» εκφράζει τη θουκυδίδεια αντίληψη ότι κάθε κράτος οφείλει να προτάσσει την προστασία των δικών του επιδιώξεων. Όπως οι Αθηναίοι δεν επικαλέστηκαν ηθικές υποχρεώσεις απέναντι στους Μηλίους, έτσι και ο Τραμπ αποφεύγει συστηματικά τη γλώσσα περί αξιακής παγκόσμιας ηγεσίας.
Η παγίδα του Θουκυδίδη και η Κίνα
Ο καθηγητής του Χάρβαρντ Graham Allison ανέπτυξε τη θεωρία της «Παγίδας του Θουκυδίδη», σύμφωνα με την οποία όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να αντικαταστήσει μια κατεστημένη, η σύγκρουση καθίσταται σχεδόν αναπόφευκτη. Αυτό ακριβώς είχε περιγράψει ο Θουκυδίδης αναφορικά με την Αθήνα και τη Σπάρτη: η άνοδος της αθηναϊκής ισχύος γέννησε φόβο στη Σπάρτη, οδηγώντας τελικά στον πόλεμο.
Ο Τραμπ φαίνεται να διαβλέπει αυτόν τον κίνδυνο στη σχέση των ΗΠΑ με την Κίνα. Οι δασμοί, οι περιορισμοί στην τεχνολογία και η σκληρή διπλωματική ρητορική συνθέτουν μια στρατηγική που στοχεύει στη διατήρηση της αμερικανικής υπεροχής. Αντί για λόγο συνεργασίας και κοινών αξιών, επιλέγεται η ανοιχτή αντιπαράθεση και η διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.
Συμμαχίες ως συναλλαγές
Ένα ακόμη στοιχείο της θουκυδίδειας οπτικής είναι η θεώρηση των συμμαχιών ως σχέσεων συμφέροντος και όχι ως ηθικών δεσμεύσεων. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, απαιτώντας από τους εταίρους μεγαλύτερη συμμετοχή στις αμυντικές δαπάνες. Αυτή η «συναλλακτική» διπλωματία αναδεικνύει την άποψη ότι οι συμμαχίες οφείλουν να αποφέρουν απτά οφέλη και όχι να βασίζονται σε αφηρημένες αρχές.
Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, οι Αθηναίοι μετέτρεψαν τη Δηλιακή Συμμαχία από ένωση ισότιμων πόλεων σε αυτοκρατορικό μηχανισμό, επιβάλλοντας φόρους στους συμμάχους τους. Αν και ο Τραμπ δεν κινείται σε τόσο ακραία κατεύθυνση, η επιμονή του στη «δίκαιη κατανομή του κόστους» εκφράζει παρόμοια λογική: οι συμμαχίες πρέπει να υπηρετούν απτά τα αμερικανικά συμφέροντα.
Ο φόβος, η τιμή και το συμφέρον
Ο Θουκυδίδης προσδιόρισε τρία βασικά κίνητρα της διεθνούς πολιτικής: τον φόβο, την τιμή και το συμφέρον. Η πολιτική του Τραμπ μοιάζει να κινείται και στα τρία επίπεδα. Ο φόβος απώλειας της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας, η επιδίωξη σεβασμού στη διεθνή σκηνή και η αδιάλλακτη υπεράσπιση των οικονομικών συμφερόντων συνθέτουν ένα μοτίβο που ο αρχαίος ιστορικός θα αναγνώριζε άμεσα.
Η συχνή αναφορά του Τραμπ στην ανάγκη να γίνει η Αμερική «ξανά σεβαστή» παραπέμπει στην έννοια της τιμής, κεντρική στην αρχαιοελληνική σκέψη. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η έμφαση συνδυάζεται με την ωμή επιδίωξη υλικών συμφερόντων.
Τα όρια του ρεαλισμού
Ωστόσο, ο θουκυδίδειος ρεαλισμός δεν είναι πανάκεια. Ο ίδιος ο Θουκυδίδης κατέδειξε πως η υπέρμετρη εμπιστοσύνη στη δύναμη και η παραμέληση ηθικών περιορισμών μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή. Η Αθήνα τελικά ηττήθηκε, εν μέρει λόγω αλαζονείας και υπερέκτασης που γεννήθηκαν από την αίσθηση ανωτερότητας.
Για τις ΗΠΑ επί Τραμπ, το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο μια καθαρά ρεαλιστική στρατηγική μπορεί να διατηρήσει την ισχύ τους σε έναν πολυπολικό κόσμο. Οι διεθνείς θεσμοί, οι συμμαχίες αξιών και το soft power διαθέτουν σημασία ακόμη και από ρεαλιστική σκοπιά. Η πλήρης απαξίωσή τους ενδέχεται να αποδυναμώσει μακροπρόθεσμα την ίδια την ισχύ που επιδιώκεται να διαφυλαχθεί.
Η θουκυδίδεια ανάγνωση της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ προσφέρει μια ωμή αλλά ειλικρινή εικόνα της λειτουργίας της δύναμης στις διεθνείς σχέσεις. Ωστόσο, όπως διδάσκει η τραγική εμπειρία της Αθήνας, η ανεξέλεγκτη επιδίωξη ισχύος χωρίς μέτρο και αυτογνωσία μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες. Ο Θουκυδίδης δεν υπήρξε μόνο ρεαλιστής, αλλά και στοχαστής που προειδοποιούσε για την ύβρη που συχνά συνοδεύει την εξουσία.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
-
Think Tank1 month agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ1 month agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
Off the Record2 weeks agoΣΥΚΑΣ: Πολιορκία κομμάτων για να είναι υποψήφιος – Λευκωσιάτικη δημοσκόπηση
-
Off the Record2 weeks agoΑνθρωποφαγία από το ΔΗΣΥ καταγγέλλει ο Τορναρίτης
-
Off the Record1 week agoΗ ττενέκκα και το ΕΛΑΜ…
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή4 weeks agoΠώς στήνεται ένα πολιτικό «viral σκάνδαλο»
-
Off the Record1 month agoΕκλογές 2026: Το ποτάμι δεν γυρίζει ΠΙΣΩ…
-
Off the Record1 week agoΕπέκταση της υπηρεσίας των εφέδρων στρατιωτών στην Εθνική Φρουρά μέχρι την ηλικία των 65 ετών
-
Think Tank1 month agoΤο πραξικόπημα των ΤΚ το 1963 | Μία εκπομπή ντοκουμέντο
-
Off the Record2 weeks agoΟ κωμικός θίασος και τα ρεζιλίκια…

