Η εξωτερική πολιτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να προκαλεί έντονες αντιδράσεις και σοβαρούς προβληματισμούς μεταξύ των παραδοσιακών συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών. Η προσέγγισή του χαρακτηρίζεται από απρόβλεπτες αποφάσεις, προσωπική διπλωματία και συχνές μεταβολές στρατηγικής, δημιουργώντας την εικόνα μιας υπερδύναμης που απομακρύνεται από τις διαχρονικές αρχές της αξιοπιστίας και της συνέπειας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ιδιαίτερα στενή προσωπική σχέση που διατηρεί με τον Τούρκο πρόεδρο ΡετζέπΤαγίπΕρντογάν. Η σχέση αυτή, σε συνδυασμό με την επιθυμία της Ουάσιγκτον να διατηρήσει την Τουρκία στη δυτική γεωπολιτική τροχιά, φαίνεται να οδηγεί σε κινήσεις που προκαλούν έντονη δυσφορία σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ αλλά και σε αρκετά ευρωπαϊκά κράτη.

Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να προχωρήσει στη διαδικασία έγκρισης πώλησης κινητήρων αεροσκαφών προς την Τουρκία, καθώς και οι δημόσιες συζητήσεις για πιθανή επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, ερμηνεύονται από πολλούς αναλυτές ως σαφή δείγματα μιας πολιτικής που επιβραβεύει την Τουρκία, παρά τις σοβαρές διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ της Άγκυρας και πολλών δυτικών συμμάχων.

Οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη ότι η Τουρκία είχε αποκλειστεί από το πρόγραμμα των F-35 μετά την προμήθεια του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, μια απόφαση που τότε θεωρήθηκε απαραίτητη για την προστασία της συνοχής και της ασφάλειας της Συμμαχίας. Η σημερινή συζήτηση περί επαναπροσέγγισης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη συνέπεια της αμερικανικής πολιτικής.

Παράλληλα, η παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που  φιλοξενήθηκε στην Τουρκία πρόσφερε στον πρόεδρο Ερντογάν ένα σημαντικό διπλωματικό και συμβολικό πλεονέκτημα. Σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές δυτικές κυβερνήσεις εκφράζουν ανησυχίες για ζητήματα κράτους δικαίου, δημοκρατικών θεσμών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, η εικόνα μιας ιδιαίτερα θερμής σχέσης με τον Αμερικανό πρόεδρο ενισχύει τη διεθνή θέση της Άγκυρας.

Πέρα όμως από το τουρκικό ζήτημα, το μεγαλύτερο πρόβλημα αφορά τη συνολική εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι συνεχείς αλλαγές πολιτικής, οι συγκρουσιακές σχέσεις με ιστορικούς συμμάχους, οι αμφιλεγόμενες τοποθετήσεις απέναντι στο ΝΑΤΟ, η επιβολή και η αναστολή δασμών, καθώς και οι συχνές προσωπικές παρεμβάσεις του Ντόναλντ Τραμπ σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα, έχουν ενισχύσει την αβεβαιότητα στο διεθνές σύστημα.

Η αβεβαιότητα αυτή δεν περιορίζεται στη διπλωματία. Επεκτείνεται και στις διεθνείς αγορές, όπου η μεταβλητότητα αποτελεί πλέον συχνό φαινόμενο. Οι επιχειρήσεις, οι επενδυτές και οι κυβερνήσεις δυσκολεύονται να προβλέψουν την επόμενη κίνηση της Ουάσιγκτον, γεγονός που επηρεάζει το διεθνές εμπόριο, τις επενδύσεις και τη γενικότερη οικονομική σταθερότητα. Όταν η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου εκπέμπει αντιφατικά μηνύματα, οι συνέπειες γίνονται αισθητές πολύ πέρα από τα αμερικανικά σύνορα.

Για δεκαετίες, η ισχύς των Ηνωμένων Πολιτειών στηριζόταν όχι μόνο στη στρατιωτική και οικονομική τους δύναμη αλλά και στην αξιοπιστία τους ως συμμάχου. Η εμπιστοσύνη αυτή οικοδομήθηκε μέσα από σταθερές δεσμεύσεις, προβλέψιμη εξωτερική πολιτική και στενή συνεργασία με δημοκρατικούς εταίρους. Σήμερα, όμως, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ έχει διαβρώσει αυτό το κεφάλαιο αξιοπιστίας, δημιουργώντας την εντύπωση ότι οι προσωπικές σχέσεις των ηγετών υπερισχύουν των στρατηγικών συμφερόντων και των θεσμικών δεσμεύσεων.

Η απομάκρυνση των Ηνωμένων Πολιτειών από τους παραδοσιακούς συμμάχους τους δεν αποτελεί απλώς διπλωματικό ζήτημα. Επηρεάζει την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο, προκαλεί ανησυχία στην Ευρώπη και ενισχύει την αίσθηση ότι η διεθνής τάξη εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας. Σε έναν κόσμο που αντιμετωπίζει πολέμους, γεωπολιτικές κρίσεις και οικονομικές προκλήσεις, η συνέπεια και η αξιοπιστία μιας υπερδύναμης αποτελούν πολύτιμα στοιχεία. Η μέχρι σήμερα πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ δείχνει, κατά την άποψη πολλών επικριτών του, να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, επιβαρύνοντας τόσο τις διατλαντικές σχέσεις όσο και τη σταθερότητα του διεθνούς συστήματος.

Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις προσωπικές σχέσεις μεταξύ ηγετών. Απαιτεί θεσμική συνέχεια, αξιοπιστία και σεβασμό στις μακροχρόνιες δεσμεύσεις που διαμορφώνουν τη διεθνή σταθερότητα. Όταν αυτά τα στοιχεία υποχωρούν, δημιουργείται κενό εμπιστοσύνης που δύσκολα αναπληρώνεται.

Η ιστορία διδάσκει ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν χάνουν την επιρροή τους μόνο λόγω στρατιωτικών ή οικονομικών αδυναμιών. Τη χάνουν και όταν οι φίλοι τους παύουν να τις θεωρούν αξιόπιστες. Αυτή είναι ίσως η σοβαρότερη πρόκληση που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, με τις συχνές ανατροπές, τις αντιφατικές επιλογές και την απομάκρυνση από τους παραδοσιακούς συμμάχους της Αμερικής, κινδυνεύει να αφήσει ως κληρονομιά όχι μια ισχυρότερη υπερδύναμη, αλλά μια χώρα της οποίας η αξιοπιστία έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα και της οποίας οι επιλογές συμβάλλουν στην αυξανόμενη αβεβαιότητα της διεθνούς πολιτικής και οικονομίας.

ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Αν και οι προεδρικές εκλογές του 2028 απέχουν ακόμη σχεδόν δύο χρόνια, το πολιτικό σκηνικό στην Κύπρο έχει ήδη εισέλθει σε περίοδο έντονων διεργασιών. Τα κόμματα αξιολογούν τα δεδομένα που διαμορφώθηκαν μετά τις βουλευτικές εκλογές, αναζητούν στρατηγικές συμμαχίες και προετοιμάζονται για μια αναμέτρηση που αναμένεται να επηρεαστεί τόσο από την οικονομία και το Κυπριακό όσο και από τις εσωκομματικές εξελίξεις.

Ένα από τα βασικά ερωτήματα αφορά το κατά πόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, θα διεκδικήσει δεύτερη θητεία. Πολιτικοί αναλυτές θεωρούν πιθανό ένα τέτοιο ενδεχόμενο, εκτιμώντας ότι θα επιδιώξει να διαμορφώσει εκ νέου ένα ευρύ πολιτικό μέτωπο, αντίστοιχο με εκείνο που τον οδήγησε στην εκλογική του νίκη το 2023. Η επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία της διακυβέρνησης, την αντιμετώπιση της ακρίβειας, τις εξελίξεις στο Κυπριακό και τη συνολική εικόνα της οικονομίας.

Στον Δημοκρατικό Συναγερμό οι διεργασίες έχουν ήδη αρχίσει. Η ηγεσία του κόμματος έχει επανειλημμένα διαμηνύσει ότι στρατηγικός στόχος είναι η αυτόνομη διεκδίκηση της Προεδρίας, αποκλείοντας το ενδεχόμενο στήριξης του νυν Προέδρου. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στην εσωκομματική διαδικασία για την επιλογή υποψηφίου.

Η Πρόεδρος του κόμματος, Αννίτα Δημητρίου, θεωρείται από πολλούς ως το επικρατέστερο πρόσωπο για να διεκδικήσει το χρίσμα του ΔΗΣΥ. Ωστόσο, στο εσωτερικό του κόμματος διαμορφώνεται ήδη ένα δεύτερο ισχυρό κέντρο ενδιαφέροντος. Ο πρώην πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, έχει ουσιαστικά αρχίσει από τώρα την πολιτική του προετοιμασία, ενισχύοντας το οργανωτικό του επιτελείο και αναπτύσσοντας δίκτυο πολιτικών επαφών σε ολόκληρη την Κύπρο. Ο ίδιος έχει δηλώσει δημόσια ότι προτίθεται να διεκδικήσει το χρίσμα του κόμματος, γεγονός που προδιαγράφει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εσωκομματική αναμέτρηση.

Η πιθανή αντιπαράθεση μεταξύ της Αννίτας Δημητρίου και του Αβέρωφ Νεοφύτου αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες πολιτικές εξελίξεις των επόμενων μηνών. Στελέχη και πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η έκβαση αυτής της διαδικασίας θα επηρεάσει όχι μόνο τη συνοχή του ΔΗΣΥ αλλά και τις γενικότερες πολιτικές ισορροπίες ενόψει των προεδρικών εκλογών.

Στο στρατόπεδο του ΑΚΕΛ συνεχίζονται οι διεργασίες για την επιλογή προσωπικότητας που θα μπορούσε να ηγηθεί ενός ευρύτερου προοδευτικού σχήματος. Στόχος της ηγεσίας του κόμματος παραμένει η διαμόρφωση μιας υποψηφιότητας με δυνατότητα να προσελκύσει ψηφοφόρους πέραν των παραδοσιακών κομματικών ορίων και να εξασφαλίσει παρουσία στον δεύτερο γύρο.

Μεταξύ των ονομάτων που συζητούνται συγκαταλέγεται ο Ανδρέας Μαυρογιάννης, ο οποίος διατηρεί στενή πολιτική σχέση με το ΑΚΕΛ και έχει δηλώσει κατά το παρελθόν ότι δεν αποκλείει νέα υποψηφιότητα.

Παράλληλα, στο παρασκήνιο ακούγονται τα ονόματα της Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή, καθώς και του πρώην Επιτρόπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Χρίστου Στυλιανίδη, ως προσωπικότητες που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν την Προεδρία με τη στήριξη ή την υποστήριξη ευρύτερων προοδευτικών δυνάμεων.

Το μεγάλο ερώτημα των επόμενων δύο ετών είναι κατά πόσο οι πολιτικές δυνάμεις θα οδηγηθούν σε νέες συνεργασίες ή σε πολυδιάσπαση του εκλογικού σώματος. Η πορεία της κυβέρνησης, οι κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις, οι εξελίξεις στο Κυπριακό, αλλά και οι εσωκομματικές ισορροπίες θα διαμορφώσουν το τελικό σκηνικό.

Σε αυτό το στάδιο, κανένα αποτέλεσμα δεν μπορεί να θεωρείται προδιαγεγραμμένο. Εκείνο που διαφαίνεται, ωστόσο, είναι ότι η προεκλογική περίοδος έχει ουσιαστικά αρχίσει πολύ νωρίτερα από το αναμενόμενο. Η κινητικότητα του Αβέρωφ Νεοφύτου, η αναμενόμενη υποψηφιότητα της Αννίτας Δημητρίου, οι διεργασίες στο ΑΚΕΛ για την ανάδειξη υποψηφίου και το ενδεχόμενο νέας διεκδίκησης από τον Νίκο Χριστοδουλίδη συνθέτουν ένα πολιτικό σκηνικό που προμηνύει μία από τις πιο ενδιαφέρουσες και αμφίρροπες προεδρικές αναμετρήσεις των τελευταίων δεκαετιών.

Του ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ

Η κοινωνική δυσαρέσκεια στην χώρα μας εκφράζεται με την εκτόνωση στις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης, όπου η πλειοψηφία των Ευρωττοπουζοκυπραίων έχει την εντύπωση ότι λαμβάνεται υπόψη από τους πολιτικούς. Ούτε καν ασχολούνται και μην έχετε την ψευδαίσθηση ότι σας λαμβάνουν υπόψη ιδιαιτέρως επειδή το παίζετε δημοσιογράφοι στο facebook.

Πάντως έχουμε την υπομονή. Περιμένουμε την στιγμή που θα κάψουν τα κίτρινα εσώρουχα και θα βρουν τα κίτρινα γιλέκα που έχουν καταχωνιασμένα στις αποθήκες. Να μην μας κοροϊδεύουν, τουλάχιστο. Να προσπαθούν να διορθώσουν όλα εκείνα που ταλαιπωρούν τους πολίτες. Πληρώνονται αδρά για να προστατεύουν τους πολίτες και να μην κλαψουρίζουν εκ των υστέρων και να πετάνε εκβιασμούς και αερολογίες  όταν τους ανακοινώνουν ότι δεν θα τους ανανεώσουν το συμβόλαιο.

Απαιτήστε από τον κοινοτάρχη της γειτονιάς σας έως τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αναβαθμίσουν το επίπεδο ζωής σας. Δεν είναι ανάγκη να φορέστε κίτρινα γιλέκα αφού νοιώθετε άβολα και τα θεωρείται χωριάτικη ενδυμασία. Βάλτε τα γαλάζια, τα κόκκινα , τα πράσινα σας( του ΕΛΑΜ ταιριάζουν στην προκειμένη γιατί είναι τα πρόστυχα τα μαύρα) ή όποιας απόχρωσης θέλετε αλλά επιτέλους δείξετε ότι έχετε σφυγμό. Ότι υπάρχετε.

Οκ. Ουτοπική προσέγγιση .

ΟΛΙΒΟΣ