Οι τεταμένες σχέσεις Βαρουφάκη – Χάρη Γεωργιάδη με φόντο την ελληνική κρίση

Νέα στοιχεία για το δύσκολο κλίμα που επικρατούσε στις σχέσεις των οικονομικών επιτελείων Κύπρου και Ελλάδας κατά την περίοδο της ελληνικής κρίσης του 2015, επί διακυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα, φέρνει στο φως το νέο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ «Στο χιλιοστό». Το ντοκιμαντέρ βασίζεται στο βιβλίο των δημοσιογράφων Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτώριας Δενδρινού «Η τελευταία μπλόφα».

Το τρίτο από τα συνολικά έξι επεισόδια, που προβλήθηκε το βράδυ της Δευτέρας, εστιάζει στις διαπραγματεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς πριν από το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας. Μέσα από τις μαρτυρίες αποτυπώνονται οι προβληματικές σχέσεις του τότε Υπουργού Οικονομικών της Ελλάδας, Γιάνη Βαρουφάκη, σχεδόν με όλους τους συνομιλητές του. «Ακόμη και με τον Κύπριο ομόλογό του», όπως αναφέρει στην κάμερα ο τότε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας.

Σύμφωνα με όσα αφηγείται στο ντοκιμαντέρ ο κ. Στουρνάρας, θυμάται μια στιγμή στο VIP lounge αεροδρομίου όπου βρισκόταν μαζί με τον Χάρη Γεωργιάδη και τον Γιάνη Βαρουφάκη, με τους δύο υπουργούς να μη μιλούν καν μεταξύ τους.

«Αναγκάστηκα να τους συστήσω. Τους ρώτησα “δεν γνωρίζεστε;”. Άρα, οι σχέσεις ήταν εξαιρετικά τεταμένες ακόμη και με τον Κύπριο Υπουργό Οικονομικών», σημείωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι ο Χάρης Γεωργιάδης ήταν τότε «ο πιο φιλικός προς την Ελλάδα άνθρωπος που υπήρχε εκείνη την περίοδο».

«Μας θεωρούσαν πως είμαστε απέναντι»

Την προβληματική σχέση με τον Γιάνη Βαρουφάκη επιβεβαιώνει στο ντοκιμαντέρ και ο ίδιος ο Χάρης Γεωργιάδης. «Δυστυχώς δεν ένιωθα ότι υπήρχε ένα καλό κανάλι επικοινωνίας με την ελληνική ομάδα. Με όλες τις προηγούμενες αλλά και τις επόμενες κυβερνήσεις και υπουργούς είχαμε άριστες σχέσεις. Εκείνη τη σύντομη περίοδο, όμως, ουσιαστικά δεν υπήρχε καμία σχέση. Είχα την αίσθηση ότι μας θεωρούσαν απέναντι. Ήταν δυσάρεστο, αλλά έτσι ήταν τα πράγματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Συμφωνία χωρίς χρηματοδότηση

Στο ντοκιμαντέρ καταγράφεται επίσης η αβεβαιότητα και το χάος που επικράτησε μετά τη συμφωνία της 20ής Φεβρουαρίου ανάμεσα στην Ελλάδα και τους δανειστές, τη λεγόμενη «συμφωνία-γέφυρα». Η ελληνική κυβέρνηση θεωρούσε τότε ότι η συμφωνία θα συνοδευόταν από χρηματοδότηση, κάτι που ωστόσο δεν φαινόταν να διασφαλίζεται. Ο Αλέξης Τσίπρας διαβεβαίωνε δημόσια: «Ξέρω ότι κάποιοι ποντάρουν σε ένα τρίτο μνημόνιο τον Ιούνιο, αλλά θα διαψευστούν».

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου αναφέρει στο ντοκιμαντέρ ότι όταν διάβασε το κείμενο της 20ής Φεβρουαρίου, για το οποίο, όπως λέει, «κανείς δεν είχε ερωτηθεί και το οποίο παραβίαζε όλες τις δεσμεύσεις μας», έχασε τον ύπνο της. «Ήταν μια στιγμή τεράστιας δοκιμασίας. Ζήτησα αμέσως να δω τον Τσίπρα και του είπα “αυτό είναι τρίτο μνημόνιο”. Και μου απάντησε “μη χρησιμοποιείς τέτοιες λέξεις”», ανέφερε, ενώ σχολιάζει ειρωνικά και τα αγγλικά του τότε πρωθυπουργού, όταν είχε πει σε συνομιλία με τον επικεφαλής των Podemos ότι «η κατάσταση δεν είναι άσπρο ή μαύρο αλλά γκρι».

Σε άλλο σημείο του ντοκιμαντέρ, η κ. Κωνσταντοπούλου υποστηρίζει ότι μετά την επιστροφή της ελληνικής αποστολής από τη Γερμανία, ο Αλέξης Τσίπρας και ο Δημήτρης Τζανακόπουλος έδειχναν «γοητευμένοι από τη Μέρκελ», γεγονός που –όπως λέει– της προκάλεσε σοκ.

Ένα διαπραγματευτικό χάος

Το ντοκιμαντέρ περιγράφει ακόμη το χαοτικό σκηνικό που επικρατούσε στις διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες αλλά και στο ξενοδοχείο Hilton της Αθήνας, όπου, λόγω της πολιτικής απόφασης να μη μεταβαίνει η «Τρόικα» στα υπουργεία, οι επαφές πραγματοποιούνταν σε αίθουσες ξενοδοχείων και πρόχειρους χώρους συσκέψεων. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και Έλληνες υπηρεσιακοί παράγοντες κάνουν λόγο για μια διαδικασία χωρίς οργάνωση, χωρίς σαφή συντονισμό και πολλές φορές χωρίς συγκεκριμένη στρατηγική.

«Στο ΔΝΤ και στην Κομισιόν η ανησυχία αυξανόταν συνεχώς, όμως από την άλλη πλευρά δεν υπήρχε η αίσθηση του επείγοντος», αναφέρει ο Ντέκλαν Κοστέλο, υπεύθυνος του ελληνικού προγράμματος από πλευράς Κομισιόν. Όπως περιγράφει, «στις Βρυξέλλες υπήρχαν συναντήσεις στις οποίες είτε δεν εμφανίζονταν είτε αναβάλλονταν επ’ αόριστον. Οι συνεδριάσεις ξεκινούσαν χωρίς πρόγραμμα, δεν κρατούνταν πρακτικά και ολοκληρώνονταν αργά το βράδυ χωρίς αποτέλεσμα. Ήταν μια εξαιρετικά χαοτική και μη παραγωγική διαδικασία».

Το κλίμα ήταν τόσο βαρύ που, σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ είχε ζητήσει προσωπικά από τον Αλέξη Τσίπρα να προστατεύσει τους αξιωματούχους της Κομισιόν. «Να προσέχεις τους ανθρώπους μου. Προσπαθούν να βοηθήσουν. Δεν πρέπει να πάθουν κάτι. Δεν είναι εχθροί», φέρεται να του είπε.

Ο Ντέκλαν Κοστέλο αποκαλύπτει επίσης ότι η ελληνική πλευρά «όχι μόνο δεν είχε μελετήσει το μνημόνιο, αλλά απέρριπτε δεσμεύσεις χωρίς να γνωρίζει τι πραγματικά σήμαιναν».

Από την πλευρά του, ο τότε πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, θυμάται ότι πριν το 2015 επικρατούσε στην Ευρωπαϊκή Ένωση η ανησυχία ότι ένα πιθανό Grexit θα αποσταθεροποιούσε το ευρώ. Ωστόσο, όπως λέει, εκείνη τη χρονιά το κλίμα είχε αλλάξει. «Όλο και περισσότεροι υπουργοί έλεγαν ότι μπορεί να υπάρξει ζημιά, αλλά η συνεχιζόμενη ελληνική κρίση προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη φθορά στην ευρωζώνη. Η λογική ήταν “ας τελειώνουμε, ας το αντιμετωπίσουμε, γιατί όλο αυτό δεν οδηγεί πουθενά”», σημείωσε.

«Ήταν μια φαρσοκωμωδία, τόσο χαοτική», αναφέρει τέλος ο Πίτερ Σπίγκελ, τότε επικεφαλής του γραφείου Βρυξελλών των Financial Times. Όπως υποστηρίζει, «ήταν μια εξαιρετικά ερασιτεχνική προσέγγιση. Ο Βαρουφάκης παρουσιαζόταν ως ο πιο έξυπνος από όλους, αλλά οι προτάσεις του έδειχναν το αντίθετο. Ήταν ένα μείγμα θεατρινισμού τόσο μπροστά όσο και πίσω από τις κάμερες».

ΠΗΓΗ:ΣΚΑΪ, newmoney.gr