Η διαρκώς αυξανόμενη ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και οι αναθεωρητικές επιδιώξεις της Τουρκίας οδηγούν Ελλάδα και Κύπρο σε μια συντονισμένη προσπάθεια ενίσχυσης της αμυντικής και αποτρεπτικής τους ισχύος. Οι δύο χώρες επενδύουν σε σύγχρονα εξοπλιστικά προγράμματα, εμβαθύνουν τη στρατιωτική τους συνεργασία και αξιοποιούν τα εργαλεία που παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προκλήσεων που προκύπτουν από το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και τη γενικότερη τουρκική αναθεωρητική πολιτική.

Η στρατηγική Αθήνας και Λευκωσίας βασίζεται στην ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, στη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των Ενόπλων Δυνάμεων και στη δημιουργία συνθηκών που θα λειτουργούν αποτρεπτικά έναντι οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας. Σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί ζήτημα αυξημένης σημασίας, οι δύο χώρες επιδιώκουν να διαμορφώσουν ένα ισχυρό πλέγμα άμυνας και ασφάλειας, ικανό να προστατεύσει τα κυριαρχικά τους δικαιώματα και τα στρατηγικά τους συμφέροντα.

Η Κυπριακή Δημοκρατία προχωρεί τα τελευταία χρόνια σε ουσιαστικό εκσυγχρονισμό της Εθνικής Φρουράς, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των αντιαεροπορικών της δυνατοτήτων. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος αεράμυνας που θα προσφέρει αποτελεσματική προστασία έναντι σύγχρονων απειλών, όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραυλικά συστήματα και αεροπορικές επιθέσεις. Παράλληλα, η Λευκωσία επενδύει στην αναβάθμιση στρατιωτικών υποδομών και εξοπλισμών, ώστε να ενισχύσει την επιχειρησιακή ικανότητα και την ετοιμότητα των δυνάμεών της.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια διαδραματίζει η συμμετοχή της Κύπρου σε ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη καταθέσει αναλυτικό κατάλογο αμυντικών αναγκών στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κανονισμού SAFE, ο οποίος έχει τύχει θετικής ανταπόκρισης. Η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην αναβάθμιση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση της εντός της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα προχωρεί στην υλοποίηση ενός εκτεταμένου εξοπλιστικού προγράμματος, το οποίο μεταβάλλει σημαντικά τις ισορροπίες ισχύος στην περιοχή. Η απόκτηση των γαλλικών μαχητικών Rafale, η προετοιμασία για την ένταξη των αμερικανικών F-35 στην Πολεμική Αεροπορία και η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού με τις σύγχρονες φρεγάτες Belharra αποτελούν κομβικά στοιχεία της ελληνικής αμυντικής στρατηγικής. Οι επενδύσεις αυτές αποσκοπούν στη διατήρηση της αεροπορικής και ναυτικής υπεροχής της χώρας, αλλά και στη δημιουργία ενός αξιόπιστου πλαισίου αποτροπής απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή.

Παράλληλα, Αθήνα και Λευκωσία επιδιώκουν να αξιοποιήσουν στο μέγιστο βαθμό τις πρόνοιες της ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην αμυντική ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στις κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας. Οι δύο κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι η συμμετοχή της Τουρκίας σε ορισμένα ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και να επηρεάσει αρνητικά τα κυριαρχικά συμφέροντα της Ελλάδας και της Κύπρου. Για τον λόγο αυτό, καταβάλλουν διπλωματικές προσπάθειες ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ευρωπαϊκές αμυντικές πολιτικές θα παραμείνουν συμβατές με τις αρχές της αλληλεγγύης και του σεβασμού του διεθνούς δικαίου.

Οι κινήσεις αυτές δεν περνούν απαρατήρητες από την Άγκυρα. Η τουρκική ηγεσία παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου, εκφράζοντας συχνά την αντίθεσή της μέσω δηλώσεων και πολιτικών παρεμβάσεων. Παράλληλα, η Τουρκία συνεχίζει να προβάλλει τις δικές της στρατηγικές επιδιώξεις στην περιοχή, προωθώντας αφηγήματα που αμφισβητούν υφιστάμενα κυριαρχικά δικαιώματα και διεθνείς συμφωνίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων που περιλαμβάνουν σενάρια με σαφείς αναφορές στον ελλαδικό και κυπριακό χώρο. Τέτοιες ενέργειες εκλαμβάνονται από Αθήνα και Λευκωσία ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης, η οποία αποσκοπεί στη δημιουργία τετελεσμένων και στην ενίσχυση των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Μέσα σε αυτό το σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον, Ελλάδα και Κύπρος εμφανίζονται αποφασισμένες να συνεχίσουν την ενίσχυση της αποτρεπτικής τους ισχύος. Η κοινή στρατηγική τους δεν περιορίζεται μόνο στην απόκτηση σύγχρονων οπλικών συστημάτων, αλλά επεκτείνεται στη διπλωματική συνεργασία, στη συμμετοχή σε διεθνείς συμμαχίες και στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών μηχανισμών ασφάλειας. Η διατήρηση της σταθερότητας, η προστασία της εθνικής κυριαρχίας και η προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων παραμένουν οι βασικοί άξονες μιας πολιτικής που αποσκοπεί στην ειρήνη μέσω της ισχυρής και αξιόπιστης αποτροπής.

ΤΟΥ ΚΡΙΣ ΜΙΧΑΗΛ