Στο καλό αγαπητέ Πάνο Ιωαννίδη.

Με θλίψη πληροφορήθηκα την εκδημία ενός ανθρώπου που μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του παρέμεινε ένας ένθερμος και ακούραστος μαχητής για την απελευθέρωση της Κύπρου. Με συνέπεια, πάθος και αταλάντευτη πίστη στις αρχές και τα ιδανικά του, δεν έπαψε ποτέ να αγωνίζεται και να καταθέτει τη φωνή και τις απόψεις του για το εθνικό μας ζήτημα.

Είχα την τιμή να τον φιλοξενήσω στις εκπομπές μας και να συνεργαστώ μαζί του, γνωρίζοντας από κοντά έναν άνθρωπο με ξεκάθαρες θέσεις, αγωνιστικό φρόνημα και αφοσίωση στον σκοπό που υπηρέτησε σε όλη του τη ζωή.

Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του.

Αιωνία του η μνήμη.

«Φύγαμε και πήραμε μαζί μόνο τις ψυχές μας…»

Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία που δεν επιτρέπεται να αντιμετωπίζονται ως απλές επετείοι. Δεν είναι ημερομηνίες στο ημερολόγιο. Δεν είναι τυπικές αναφορές, στεφάνια και τελετές. Είναι πληγές ανοικτές στη συλλογική μνήμη ενός λαού.

Η 19η Μαΐου είναι μία τέτοια ημέρα.

Είναι η ημέρα που ο ελληνισμός δεν θυμάται απλώς — απαιτεί να μην ξεχαστεί. Απαιτεί να μην παραχαραχθεί η ιστορία. Απαιτεί να μη σβηστεί η αλήθεια πίσω από πολιτικές σκοπιμότητες, διπλωματικές ισορροπίες και βολικές σιωπές.

Από το 1916 έως το 1923, περίπου 353.000 Έλληνες του Πόντου εξοντώθηκαν μέσα από διώξεις, εκτοπισμούς, πορείες θανάτου και οργανωμένα σχέδια αφανισμού. Χιλιάδες οικογένειες ξεριζώθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες. Άνθρωποι εγκατέλειψαν σπίτια, εκκλησίες, περιουσίες, τάφους προγόνων και ολόκληρες ζωές.

Και όμως, ακόμη και σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά, υπάρχουν ακόμη εκείνοι που επιχειρούν να σχετικοποιήσουν, να αποσιωπήσουν ή να υποβαθμίσουν το μέγεθος αυτής της ιστορικής τραγωδίας.

Αυτό δεν είναι απλώς ιστορικό λάθος.

Είναι προσβολή προς τους νεκρούς.

Γιατί πίσω από τους αριθμούς υπήρχαν άνθρωποι. Υπήρχαν παιδιά που δεν πρόλαβαν να μεγαλώσουν. Υπήρχαν μανάδες που έχασαν τα παιδιά τους. Υπήρχαν άνθρωποι που έφυγαν χωρίς να πάρουν τίποτε μαζί τους παρά μόνο τις εικόνες τους και την ψυχή τους.

Και το πιο επικίνδυνο δεν είναι μόνο η λήθη.

Είναι η επιλεκτική μνήμη.

Είναι όταν οι κοινωνίες θυμούνται ορισμένες γενοκτονίες και σιωπούν για άλλες. Όταν η ιστορική αλήθεια υποτάσσεται σε γεωπολιτικά συμφέροντα. Όταν οι νεκροί αποκτούν διαφορετική αξία ανάλογα με τη συγκυρία.

Η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων δεν αποτελεί πράξη εθνικής υπερηφάνειας μόνο. Είναι πράξη ιστορικής και ηθικής ευθύνης.

Το 1994, η Κυπριακή Βουλή προχώρησε στην υιοθέτηση ψηφίσματος για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων. Μια σημαντική απόφαση, αλλά χωρίς τότε τη νομική ισχύ που θα έδινε ακόμη μεγαλύτερο βάρος και θεσμική κατοχύρωση στη μνήμη.

Χρειάστηκαν περισσότερες από τρεις δεκαετίες ώστε να γίνει το αυτονόητο.

Τον Ιούνιο του 2025, η Βουλή των Αντιπροσώπων προχώρησε στην αναβάθμιση του προηγούμενου ψηφίσματος σε επίσημο νόμο του κράτους, τον Νόμο 117(Ι)/2025, μετά από πρόταση του Κινήματος Οικολόγων.

Η απόφαση αυτή δεν είναι μια τυπική νομοθετική πράξη.

Είναι μήνυμα.

Μήνυμα ότι η ιστορική μνήμη δεν διαπραγματεύεται.

Μήνυμα ότι η αλήθεια δεν μπορεί να μένει εγκλωβισμένη σε συμβολικές αναφορές.

Μήνυμα ότι τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν διαγράφονται επειδή πέρασαν δεκαετίες.

Γιατί οι κοινωνίες που ξεχνούν, επαναλαμβάνουν.

Και οι κοινωνίες που φοβούνται να πουν την αλήθεια, αφήνουν χώρο στους αρνητές της ιστορίας να ξαναγράψουν το παρελθόν.

Σήμερα, λοιπόν, η 19η Μαΐου δεν είναι απλώς ημέρα πένθους.

Είναι ημέρα ευθύνης.

Ημέρα μνήμης.

Ημέρα διεκδίκησης της αλήθειας.

Γιατί κάποιοι έφυγαν παίρνοντας μαζί τους μόνο τις ψυχές τους.

Και εμείς οφείλουμε να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη τους.

Όχι από μίσος.

Αλλά από χρέος.

Η διαφθορά εξελίχθηκε στο πιο εύκολο πολιτικό προϊόν της εποχής.
Ένα έτοιμο αφήγημα πάνω στο οποίο χτίζουν καριέρες κάθε λογής wannabe εθνοσωτήρες, χωρίς σχέδιο, χωρίς θέσεις και — πολλές φορές — χωρίς στοιχειώδη πολιτική γνώση.

Αρκεί να φωνάζουν πιο δυνατά.
Αρκεί να επαναλαμβάνουν καθημερινά ότι «όλοι είναι ίδιοι» και ότι «οι άλλοι εν καλύτεροι».

Πάνω στη δικαιολογημένη οργή της κοινωνίας στήθηκε μια ολόκληρη βιομηχανία λαϊκισμού.
Άνθρωποι που δεν μπορούν να αρθρώσουν σοβαρή πολιτική πρόταση για την οικονομία, το Κυπριακό, την ενέργεια ή το δημογραφικό, εμφανίζονται ως τιμητές των πάντων και σωτήρες των πάντων.

Και επειδή η πολιτική τους εξαντλείται στα συνθήματα και στα live του Facebook, ο νέος εχθρός έγινε η δημοσιογραφία.

Όποιος δημοσιογράφος τολμήσει να ρωτήσει, να πιέσει ή να ζητήσει στοιχεία, βαφτίζεται αυτόματα “συστημικός”, “παπαγαλάκι” ή “όργανο”.
Γιατί ο πολιτικός τσαρλατανισμός δεν αντέχει τον έλεγχο.
Χρειάζεται μόνο θυμό, εύκολα συνθήματα και κοινό που χειροκροτεί χωρίς να σκέφτεται.

Το πιο επικίνδυνο όμως είναι άλλο:
η αμορφωσιά παρουσιάζεται πλέον ως αυθεντικότητα και η πολιτική ανεπάρκεια ως επανάσταση.

Κάπως έτσι, η χώρα κινδυνεύει να αντικαταστήσει την πολιτική με ένα reality οργής, όπου ο πιο θυμωμένος παρουσιάζεται ως ηγέτης και ο πιο άσχετος ως εθνική λύση.