ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
ΚΟΒΑΛΤΙΟ – Ο ΝΕΟΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ
Eρευνα – Ανάλυση: καθ. Γιάννης Μανιάτης
Με τη συνεργασία των μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών: Παναγιώτη Κούτρα, Αγγελικής Μελά, Γεωργίας Τσομπανίδου
Η πρόσφατη πώληση από αμερικανική εταιρεία των δύο μεγαλύτερων ορυχείων κοβαλτίου του κόσμου στο Κονγκό και η αγορά τους από την κινεζική China Molybdenum ανέδειξαν τη στρατηγική «εισβολή» του Πεκίνου στα ορυχεία κοβαλτίου.
Η «εισβολή» του Πεκίνου στα ορυχεία κοβαλτίου
Η πρόσφατη πώληση από αμερικανική εταιρεία των δύο μεγαλύτερων ορυχείων κοβαλτίου του κόσμου στο Κονγκό (το οποίο έχει το 70% της παγκόσμιας παραγωγής) και η αγορά τους από την κινεζική China Molybdenum ανέδειξαν τη στρατηγική «εισβολή» του Πεκίνου στα ορυχεία κοβαλτίου, που αποτελούν βασικό υλικό για την κατασκευή μπαταριών ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η πράσινη ενεργειακή και η ψηφιακή μετάβαση κινδυνεύουν να μετεξελιχθούν σε στρατηγική «ήττα» της Ε.Ε., αφού η Κίνα ελέγχει τις μεγαλύτερες ποσότητες κρίσιμων μεταλλευμάτων, τόσο για μπαταρίες όσο για αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα. Ετσι, υπάρχει ο κίνδυνος η κατά 40% ενεργειακή εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα της Ε.Ε. από τη Ρωσία να συμπληρωθεί με μια κατά 40% εξάρτηση σε ορυκτές πρώτες ύλες από την Κίνα για κατασκευή αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, καθώς και μπαταριών λιθίου.

Η ανάγκη σε ποσότητες
Είναι τεράστια η αύξηση ποσότητας των κρίσιμων ορυκτών που απαιτούνται για την κατασκευή ηλεκτρικού Ι.Χ., σε σύγκριση με το συμβατικό. Από τα 40 kg/όχημα, οι ανάγκες εκτοξεύονται σε πάνω από 200 kg/όχημα. Τα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα χρειάζονται σημαντικές ποσότητες, με τα υπεράκτια να απαιτούν πάνω από 15.000 kg/ΜW, τα χερσαία πάνω από 10.000 kg/ΜW, ενώ τα φωτοβολταϊκά πάνω από 7.000 kg/ΜW.

Το κορυφαίο γεωπολιτικό παιχνίδι
Οι ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο. Στον τομέα των κρίσιμων μεταλλευμάτων για την πράσινη μετάβαση, το 70% του κοβαλτίου εξορύσσεται στο Κονγκό, πάνω από το 60% των σπάνιων γαιών στην Κίνα, το 55% του λιθίου στην Αυστραλία και πάνω από 30% του νικελίου στην Ινδονησία. Στον τομέα της επεξεργασίας των παραπάνω μεταλλευμάτων, η Κίνα κατέχει από 40 έως 90% της συνολικής επεξεργασίας τους. Η στρατηγική της κινεζικής κυβέρνησης την έχει πλέον καταστήσει πανίσχυρο γεωπολιτικό παίκτη στην προμήθεια πρώτων υλών για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Αντιθέτως, η Ε.Ε. είναι τραγικά απούσα από όλο αυτό το κορυφαίο γεωπολιτικό παιχνίδι.

Επανάχρηση μπαταριών
Σύμφωνα με το σενάριο αειφόρου ανάπτυξης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας-ΙΕΑ, η ανακύκλωση και επανάχρηση μπαταριών ηλεκτροκίνητων Ι.Χ., ώστε να μειωθεί η ανάγκη σε κρίσιμες πρώτες ύλες, από σχεδόν μηδενική σήμερα, αναμένεται το 2030 να ανέλθει σε 100.000 τόνους (0,5%) ενώ το 2040 οριακά θα έχει ξεπεράσει τις 800.000 τόνους (8%).

Αλλαγή των ισορροπιών και νέες προσεγγίσεις
Κατά 500% θα αυξηθούν οι ανάγκες σε κρίσιμα μεταλλεύματα ενεργειακών τεχνολογιών μέχρι το 2050, ιδιαίτερα σε γραφίτη, λίθιο και κοβάλτιο, ενώ κατά 200% θα αυξηθούν οι ανάγκες σε ίνδιο και βανάδιο και κατά 100% σε νικέλιο. Οι τεράστιες αυτές ανάγκες της μετάβασης ανατρέπουν τις μέχρι σήμερα γεωπολιτικές ισορροπίες και απαιτούν νέες προσεγγίσεις, για τις οποίες δυστυχώς η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν έχει πράξει ούτε τα ελάχιστα ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες χώρες (κυρίως από την Κίνα). Επιπλέον, οι σημαντικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου για την εξόρυξη και επεξεργασία των κρίσιμων αυτών μεταλλευμάτων συνιστούν μια σημαντική νέα πηγή αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας.

Ανατροπή στα έσοδα
Τα επόμενα 20 χρόνια αναμένεται τεράστια ανατροπή στα έσοδα από παραγωγή ορυκτών καυσίμων και μεταλλευμάτων ενεργειακής μετάβασης. Από τα 70 τρισ. δολ. της προηγούμενης 20ετίας, τα έσοδα από ορυκτά καύσιμα θα μειωθούν στα 19 τρισ. την τρέχουσα 20ετία, ενώ στα μεταλλεύματα ενεργειακής μετάβασης τα έσοδα, από 3 τρισ., θα εκτοξευθούν στα 13 τρισ.

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Χριστοδουλίδης στην Ινδία με ισχυρή επιχειρηματική αποστολή για επενδύσεις και στρατηγικές συνεργασίες
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο Τραμπ φεύγει, ο Πούτιν ετοιμάζει βαλίτσες για Κίνα
Η χρονική στιγμή της ανακοίνωσης του Κρεμλίνου για την επίσκεψη του Βλάντιμιρ Πούτιν στο Πεκίνο κάθε άλλο παρά τυχαία μπορεί να θεωρηθεί. Μόλις ο Πρόεδρος Τραμπ ολοκλήρωσε τις επαφές του στην κινεζική πρωτεύουσα και επιβιβάστηκε στο Air Force One με προορισμό την Ουάσιγκτον, η Μόσχα γνωστοποίησε πως ο Ρώσος ηγέτης θα βρεθεί στην Κίνα την ερχόμενη Τρίτη και Τετάρτη. Επίσημη αφορμή για την πρόσκληση του Σι Τζινπίνγκ αποτελεί η 25η επέτειος της Συνθήκης Καλής Γειτονίας και Φιλικής Συνεργασίας, ωστόσο η ατζέντα περιλαμβάνει κρίσιμες συζητήσεις για διεθνή ζητήματα και την υπογραφή σειράς διμερών συμφωνιών που θα εμβαθύνουν τη σχέση των δύο στενών εταίρων.
Η Μόσχα και το Πεκίνο έχουν έρθει ακόμη πιο κοντά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, με την Κίνα να παραμένει ο κορυφαίος αγοραστής ρωσικών ενεργειακών πόρων και να αποφεύγει συστηματικά την καταδίκη του πολέμου, κατηγορώντας μάλιστα τη Δύση για την παράταση των εχθροπραξιών μέσω των εξοπλισμών. Αμερικανοί αναλυτές επισημαίνουν στη «Ναυτεμπορική» πως η συνάντηση Πούτιν-Σι ενδέχεται να κρύβει σημαντικές ανακοινώσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και για την κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ, προκειμένου να καταδειχθεί η μετάβαση σε έναν πολυπολικό κόσμο.
Παράλληλα, η σύνοδος κορυφής Τραμπ-Σι φαίνεται πως άφησε πολλά μέτωπα ανοιχτά, προκαλώντας αναταράξεις στις αγορές. Οι μετοχές στη Wall Street υποχώρησαν, οι αποδόσεις των ομολόγων ανέβηκαν και ο πληθωρισμός συνεχίζει να πιέζει τη Fed, παρά τις προσδοκίες για επικερδείς συμφωνίες στον τομέα της τεχνολογίας, όπως στην περίπτωση της Nvidia. Στο επίκεντρο της έντασης παραμένει η Ταϊβάν, με τον Σι Τζινπίνγκ να θέτει ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές κατά της ανεξαρτησίας της, την ώρα που ο Τραμπ εμφανίζεται διστακτικός για μια στρατιωτική εμπλοκή χιλιάδες μίλια μακριά.
Στο παρασκήνιο, ωστόσο, διαφαίνεται μια πιθανή γεωπολιτική ανταλλαγή μεταξύ «Κούβας και Ταϊβάν». Η αιφνιδιαστική επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στην Αβάνα και οι λακωνικές δηλώσεις Τραμπ τροφοδοτούν σενάρια για πιέσεις προς το κουβανικό καθεστώς με στόχο την πολιτική μεταρρύθμιση. Η Ουάσιγκτον φαίνεται να εξετάζει εργαλεία πίεσης, όπως η απαγγελία κατηγοριών κατά του Ραούλ Κάστρο για παλαιότερες υποθέσεις, επιδιώκοντας τον τερματισμό του κομμουνιστικού ελέγχου στο νησί χωρίς την πρόκληση απόλυτου χάους. Αν και ο πρέσβης της Κούβας στην Ουάσιγκτον απορρίπτει κάθε συζήτηση για αλλαγή του εσωτερικού συστήματος, οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για όλα τα ενδεχόμενα, έχοντας εξασφαλίσει –ίσως με ανταλλάγματα στην Ουκρανία– μια «εντός ορίων» αντίδραση από Πεκίνο και Μόσχα. Με τον πόλεμο κατά του Ιράν σε αδιέξοδο και τις εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν, ο Ντόναλντ Τραμπ αναζητά μια ηχηρή διπλωματική νίκη για να ενισχύσει την πολιτική του κυριαρχία.
ΠΗΓΗ : ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ .GR
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Στην αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρεται! Στην προκειμένη περίπτωση ο λύκος είναι και… γκρίζος» Η απάντηση Χριστοδουλίδη και Αθήνας στον τουρκικό αναθεωρητισμό
Η στρατηγική επιλογή της Άγκυρας να μετατρέψει τις έκνομες και ανυπόστατες θαλάσσιες διεκδικήσεις της σε εσωτερική νομοθεσία, σηματοδοτεί μια νέα περίοδο έντασης στην περιοχή, προμηνύοντας το τέλος της εποχής των «ήρεμων νερών». Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να θεσμοθετήσει το αναθεωρητικό όραμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», προχωρώντας σε μονομερείς οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών, μια κίνηση που εντάσσεται σε έναν ευρύτερο γεωπολιτικό σχεδιασμό.
Αθήνα και Λευκωσία βρίσκονται σε διαρκή εγρήγορση, αξιολογώντας τις πληροφορίες για το νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί τον προσεχή Ιούνιο. Η εκτίμηση των δύο πρωτευουσών είναι πως η Τουρκία θα συνοδεύσει τη νομοθετική αυτή κίνηση με ακραία ρητορική, επιδιώκοντας να συντηρήσει ένα κλίμα τεχνητής κρίσης. Παράλληλα, η Άγκυρα εκμεταλλεύεται το κενό ισχύος που προκαλεί η αποδυνάμωση του Ιράν στην περιοχή, διεκδικώντας έναν αναβαθμισμένο και μόνιμο ρόλο στις εξελίξεις. Οι χάρτες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας —εφόσον επαληθευτούν— αποκαλύπτουν μια προσπάθεια διχοτόμησης του Αιγαίου και υφαρπαγής θαλάσσιων περιοχών από την Κυπριακή Δημοκρατία. Παρόλο που αυτές οι ενέργειες στερούνται διεθνούς νομιμοποίησης, η Τουρκία ποντάρει στη δημιουργία και επιβολή τετελεσμένων, «γκριζάροντας» περιοχές για να τις επιβάλει στην ατζέντα των συζητήσεων.
Η κατοχική δύναμη προβάλλει τον ισχυρισμό ότι πρόκειται για αντίδραση σε «μονομερείς» κινήσεις της Ελλάδας και της Κύπρου, επιχείρημα που στερείται λογικής βάσης, καθώς οι ενέργειες των δύο κρατών κινούνται αυστηρά εντός του Διεθνούς Δικαίου. Όπως σημειώνουν καλά ενημερωμένες πηγές, η Άγκυρα εφαρμόζει την τακτική «στην αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρεται», επιδιώκοντας τον εκφοβισμό για την προώθηση επεκτατικών στόχων. Στην Κύπρο, οι προκλήσεις επεκτείνονται και στο έδαφος, με συστηματική αμφισβήτηση της νεκρής ζώνης και προέλαση των κατοχικών δυνάμεων.
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά μετατρέπεται σε ευρωτουρκικό, καθώς οι θάλασσες και οι πόροι τους αποτελούν αρμοδιότητα της Ε.Ε. Αθήνα και Λευκωσία αναμένεται να θέσουν το θέμα στα ευρωπαϊκά όργανα, σε μια στιγμή που η Άγκυρα προσδοκά οικονομικά και πολιτικά οφέλη από την επαναπροσέγγιση με τις Βρυξέλλες. Ταυτόχρονα, αναμένονται αντιδράσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, καθώς μια νέα εστία έντασης θα μπορούσε να ανατρέψει ευρύτερους αμερικανικούς σχεδιασμούς στην ήδη επιβαρυμένη περιοχή.
Στο μέτωπο της Κύπρου, η Τουρκία εμμένει στο αφήγημα της «εκλιπούσας» Κυπριακής Δημοκρατίας, ισχυριζόμενη ότι δεν διαθέτει ΑΟΖ στα δυτικά, ώστε να παρουσιάζει θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο. Την ίδια ώρα, η παράνομη συμφωνία του 2011 με το κατοχικό καθεστώς επιβεβαιώνει την επεκτατική διάθεση της Άγκυρας, η οποία εξασφάλισε περισσότερη θάλασσα εις βάρος της μέσης γραμμής. Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη στείλει προληπτικές προειδοποιήσεις μέσω των Υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας, ενώ η αποτελεσματικότητά της θα κριθεί στην πράξη όταν η Τουρκία υλοποιήσει τα επόμενα βήματά της.
Από την πλευρά της, η Λευκωσία ενισχύει τις στρατηγικές της συμμαχίες, με σημαντικές επαφές όπως η επίσκεψη της Τζόρτζια Μελόνι και το ταξίδι του Προέδρου Χριστοδουλίδη στην Ινδία. Παράλληλα, το Κυπριακό επιστρέφει στο προσκήνιο με την επικείμενη παρέμβαση του Αντόνιο Γκουτέρες τον Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ επιδιώκει τη διαμόρφωση ενός λεπτομερούς πλαισίου που θα αποτελέσει τη βάση για μια νέα άτυπη Πενταμερή, έχοντας ήδη ενημερώσει την Άγκυρα πως η ρητορική περί «δύο κρατών» δεν είναι παραγωγική.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ενημέρωσε το Εθνικό Συμβούλιο για τις επαφές αυτές, ενώ από το βήμα της Βουλής των Ελλήνων έστειλε ηχηρό μήνυμα, τονίζοντας: «Δεν θα δεχθούμε να συζητήσουμε νομιμοποίηση της παρανομίας. Και ποτέ δεν πρόκειται να υπογράψουμε μονιμοποίηση και νομιμοποίηση του διοικητικού, πολιτικού και εδαφικού ακρωτηριασμού της Κυπριακής Δημοκρατίας». Κατέληξε υπογραμμίζοντας ότι το όραμα για την Κύπρο περνά μέσα από την επανένωση «από το ένα άκρο μέχρι το άλλο: από το Ακρωτήρι του Αποστόλου Ανδρέα μέχρι την μαρτυρική Τηλλυρία και από την Κερύνεια μέχρι την Λεμεσό και την Αμμόχωστο».
ΠΗΓΗ: PHILENEWS .CY
-
Off the Record1 month agoΛάσπη στον πολιτικό ανεμιστήρα – και όποιον πάρει ο άνεμος
-
EKLOGES20261 month agoEKLOGES2026 – Αμμόχωστος 2026 – Η μάχη της έδρας | Δευτέρα 06/04 στις 7μμ
-
EKLOGES20263 weeks agoEKLOGES2026 – Αποτελέσματα Δημοσκοπήσεων | Τετάρτη 29/04 στις 7μμ
-
voulitv1 month agoEKLOGES2026 – Λεμεσός 2026 – Η μάχη της έδρας | Πέμπτη 16/04 στις 7μμ
-
EKLOGES20261 month agoΟικολόγοι: Ολοκληρώθηκε η επικύρωση ψηφοδελτίου – Οι 56 υποψήφιοι
-
THE DUEL - VouliTV LIVE DEBATE1 month agoTHE DUEL «ΑΚΕΛ VS ΔΗΚΟ», Πέμπτη 09/04 στις 5μμ
-
EKLOGES20264 weeks agoEKLOGES2026 – Λευκωσία 2026 – Η μάχη της έδρας | Δευτέρα 20/04 στις 7μμ
-
EKLOGES20261 month agoEKLOGES2026 – Λευκωσία 2026 – Η μάχη της έδρας | Παρασκευή 17/04 στις 7μμ
-
EKLOGES20263 weeks agoEKLOGES2026 – Θέματα Επικαιρότητας | Δευτέρα 27/04 στις 7μμ
-
EKLOGES20264 weeks agoEKLOGES2026 – Λάρνακα 2026 – Η μάχη της έδρας | Παρασκευή 24/04 στις 7μμ

