Το Κυπριακό εξακολουθεί να μην περιλαμβάνεται στην επίσημη ατζέντα των συναντήσεων μεταξύ Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Παρά ταύτα, Λευκωσία και Αθήνα βρίσκονται σε διαρκή συντονισμό ενόψει της επικείμενης επίσκεψης του Έλληνα Πρωθυπουργού στην Άγκυρα. Χθες, ο Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντάλλαξαν απόψεις και προχώρησαν σε αξιολόγηση των δεδομένων.
Σύμφωνα με δήλωση του κυβερνητικού Εκπροσώπου, Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη, οι δύο ηγέτες συζήτησαν εκτενώς τις εξελίξεις γύρω από το Κυπριακό. Όπως ανέφερε, η επικοινωνία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του σταθερού και διαρκούς συντονισμού Λευκωσίας και Αθήνας, με στόχο την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, καθώς και τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.
Όπως σημείωσε ο κ. Λετυμπιώτης, κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας υπήρξε ανταλλαγή απόψεων και αξιολόγηση των δεδομένων ενόψει της επικείμενης συνάντησης του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας στην Άγκυρα. «Συζητήθηκαν ειδικότερα οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, οι προσπάθειες που καταβάλλονται για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων εντός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και η ανάγκη διατήρησης σταθερής και αταλάντευτης προσήλωσης στο Διεθνές Δίκαιο, στις αρχές, αξίες και στο Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως και στα σχετικά ψηφίσματα και αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε η κοινή προσέγγιση Κύπρου και Ελλάδας ως προς την αναγκαιότητα συνέχισης των προσπαθειών για επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας από το σημείο όπου αυτή διακόπηκε, με στόχο την επίτευξη μιας βιώσιμης και λειτουργικής λύσης, πλήρως εναρμονισμένης με το Διεθνές Δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας συμφώνησαν να συνεχίσουν τη στενή συνεργασία και τον τακτικό συντονισμό σε όλα τα επίπεδα, ώστε κάθε διπλωματική επαφή και πρωτοβουλία να ενισχύει τη συνολική προσπάθεια για πρόοδο στο Κυπριακό, καταλήγει στη δήλωσή του ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος.
Η ατζέντα της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν
Για την Αθήνα, σύμφωνα με δημοσιεύματα ελλαδικών μέσων ενημέρωσης, βασικός στόχος είναι η διατήρηση του απευθείας διαλόγου σε επίπεδο κορυφής, ο οποίος – όπως εκτιμάται – το τελευταίο διάστημα έχει παρουσιάσει σημάδια ατονίας.
Σε σχετικό ρεπορτάζ, το «Πρώτο Θέμα» επισημαίνει ότι τα «ήρεμα νερά» των τελευταίων ετών, τα οποία είχαν εξελιχθεί σε ένα άτυπο δόγμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, παρουσίασαν «κυματισμούς» το τελευταίο διάστημα, τόσο σε διμερές όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Προσθέτει, μάλιστα, τα εξής:
Υπό αυτό το πρίσμα, η απευθείας συζήτηση των δύο ηγετών στο Λευκό Παλάτι του κ. Ερντογάν αναμένεται με ενδιαφέρον, καθώς προβλέπεται να είναι ανοιχτή και εφ’ όλης της ύλης. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τραπέζι θα τεθούν τόσο διμερή όσο και περιφερειακά ζητήματα.
Η Αθήνα αναμένεται να θέσει το θέμα των τουρκικών NAVTEX, καθώς και να παρουσιάσει τον ελληνικό σχεδιασμό σε ό,τι αφορά τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και τα θαλάσσια πάρκα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, η ελληνική πλευρά στοχεύει πριν το Πάσχα (12 Απριλίου) να καταθέσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για το θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο, ενώ σε μεταγενέστερο χρόνο αναμένεται να ακολουθήσει και το αντίστοιχο διάταγμα για το Ιόνιο.
Οι εκτιμήσεις της Αθήνας
Η Αθήνα εκτιμά, σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, ότι η τουρκική πλευρά θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση σε δύο βασικά ζητήματα. Πρώτον, στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα SAFE και, κατ’ επέκταση, από την ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική. Δεύτερον, στη σχέση της Ελλάδας με το Ισραήλ, σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις Άγκυρας – Ιερουσαλήμ βρίσκονται σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο.
Σε ό,τι αφορά τα περιφερειακά ζητήματα, οι δύο ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία, το Ιράν και τη Συρία. Στο τετ-α-τετ θα παρίστανται και οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, καθώς και οι διπλωματικοί σύμβουλοι Μίλτων Νικολαΐδης και Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς.
Πέρασε ενάμισης χρόνος από την τελευταία τους συνάντηση
Η τελευταία κατ’ ιδίαν συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2024 στη Νέα Υόρκη. Οι δύο ηγέτες είχαν αρχικά συμφωνήσει να συναντηθούν εκ νέου τον περασμένο Σεπτέμβριο, επίσης στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ωστόσο η συνάντηση ακυρώθηκε χωρίς να δοθούν περαιτέρω διευκρινίσεις.
Από τον Νοέμβριο του 2024 έως σήμερα, οι ηγέτες Ελλάδας και Τουρκίας είχαν την ευκαιρία για σύντομες ανταλλαγές απόψεων στο περιθώριο διεθνών συνόδων, όπως η Σύνοδος του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, διατηρήθηκαν ανοικτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας μέσω των υπουργών Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν.
Η Τουρκία συντηρεί την ένταση
Μετά τον αρχικό θετικό αντίκτυπο που προκάλεσε η υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών, η δυναμική στις ελληνοτουρκικές σχέσεις εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Η Τουρκία, σύμφωνα με το protothema.gr, αποφεύγει μεν τις μείζονες προκλήσεις, ωστόσο εξακολουθεί να συντηρεί ένα κλίμα έντασης.
Για την Αθήνα, ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες, ο διάλογος θεωρείται προτιμότερος από την αδράνεια.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Foreign Policy, επέλεξε χαμηλούς τόνους και εμφανίστηκε διαλλακτικός απέναντι στην Τουρκία, δηλώνοντας ότι δεν διαβλέπει κίνδυνο κλιμάκωσης, παρά τις διαφορές που υφίστανται σε ζητήματα υφαλοκρηπίδας και καθορισμού Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Τέλος, ελλαδικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα, αναφέρουν ότι βασικός στόχος παραμένει η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και η οικοδόμηση μιας λειτουργικής και σταθερής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών.
