Connect with us

MILITAIRE

Ο «Αιώνας της Τουρκίας», η Ελλάδα και η Κύπρος: Προκλήσεις και στρατηγικές ευκαιρίες

Avatar photo

Published

on


Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης, Αντιστράτηγος ε.α.

Η πρόσφατη διάσκεψη μεταξύ της Ε.Ε. και των τουρκόφωνων κρατών, που έλαβε χώρα στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν στις 4 Απριλίου, αποκάλυψε έναν νέο και ανησυχητικό ορίζοντα για το σχέδιο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, γνωστό ως «Αιώνας της Τουρκίας» – μια φιλόδοξη στρατηγική υψηλού επιπέδου.

Μετά τη διάσκεψη, οι χώρες Ουζμπεκιστάν, Καζακστάν, Τουρκμενιστάν και Κιργιστάν συνυπέγραψαν κοινή δήλωση που, επικαλούμενη αποφάσεις του ΟΗΕ, καταδίκαζε την Τουρκία ως δύναμη κατοχής στην Κύπρο. Την ίδια στιγμή, οι τρεις πρώτες ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να ανοίξουν πρεσβείες στη Λευκωσία. Σε αντάλλαγμα, η Ε.Ε. υποσχέθηκε επενδύσεις ύψους 12 δισ. ευρώ για ανάπτυξη υποδομών και αξιοποίηση των πλουσίων φυσικών πόρων της Κεντρικής Ασίας.

Από το 2018, τα πέντε τουρκογενή κράτη –Κιργιστάν, Αζερμπαϊτζάν, Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν και Τουρκμενιστάν– συνεργάζονται στενά σε ζητήματα ανάπτυξης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έδειξε ενδιαφέρον για την περιοχή από το 2019. Την ίδια περίοδο, η τουρκική κυβέρνηση έψαχνε νέο στρατηγικό αφήγημα, καθώς το «Όραμα 2023» πλησίαζε στο τέλος του. Έτσι, τον Σεπτέμβριο του 2022, ο Ερντογάν ανακοίνωσε το νέο του σχέδιο, τον «Αιώνα της Τουρκίας».

Ο στόχος του σχεδίου είναι η ενοποίηση των τουρκόφωνων χωρών της Κεντρικής Ασίας μέσω του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών – ενός οργανισμού που διαδέχτηκε το πρώην Συμβούλιο Συνεργασίας Τουρκόφωνων Κρατών. Η Τουρκία επιδιώκει να μετατραπεί σε κύριο ενεργειακό, οικονομικό και εμπορικό κόμβο μεταξύ Κεντρικής Ασίας, Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής. Το σχέδιο παρουσιάστηκε επίσημα στις 29 Οκτωβρίου 2022, και από τότε έχουν γίνει αρκετά βήματα για τη σύσφιξη των πολιτικών, οικονομικών, πολιτιστικών και αμυντικών σχέσεων με αυτές τις χώρες. Ωστόσο, απέτυχαν οι τουρκικές προσπάθειες να επιβληθεί η αναγνώριση του ψευδοκράτους της κατεχόμενης Κύπρου.

Πληροφορίες από την Τουρκία θέλουν το Κατάρ να προτίθεται να χρηματοδοτήσει το σχέδιο, όπως δείχνει και η περιοδεία του Εμίρη στις τουρκόφωνες χώρες μετά την επανεκλογή του Ερντογάν το 2023.

Η μεταστροφή της τουρκικής στάσης

Η αλλαγή στάσης των τουρκόφωνων χωρών έναντι της Κύπρου δεν προκάλεσε καμία δημόσια αντίδραση από την Άγκυρα, ούτε για την εμπλοκή της Ε.Ε. Παρόλο που τα αντιπολιτευόμενα τουρκικά ΜΜΕ (κεμαλικά) παρουσίασαν το γεγονός ως διπλωματικό φιάσκο, τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ το αποσιώπησαν. Αυτό μαρτυρεί ότι ο Ερντογάν, σε αντίθεση με το παρελθόν, είναι πλέον αναγκασμένος να επιδιώκει ευρωπαϊκή στήριξη για τρία κρίσιμα ζητήματα:

  1. Η συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, από την οποία η Τουρκία επιδιώκει μερίδιο.

  2. Η διπλωματική έξοδος από την κρίση της Συρίας, τόσο μέσω ευρωπαϊκής στήριξης για το καθεστώς Τζολάνι (ώστε να αναβαθμιστεί ο τουρκικός έλεγχος στη Συρία), όσο και ως αντίβαρο στα ισραηλινά σχέδια που απειλούν τουρκικά στρατηγικά συμφέροντα – με τον κίνδυνο ακόμα και ένοπλης σύγκρουσης.

  3. Η πολιτική του επιβίωση, και ειδικά η αντιμετώπιση του πολιτικού του αντιπάλου, Εκρέμ Ιμάμογλου, τον οποίο θέλει να αποδυναμώσει ενόψει των εκλογών του 2028. Γι’ αυτό, επιδιώκει σιωπηρή ανοχή από την Ε.Ε. σε κάθε αντιδημοκρατική μεθόδευση.

Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία

Η Αθήνα και η Λευκωσία καλούνται να αξιοποιήσουν την παρούσα συγκυρία, καθώς η Τουρκία εμφανίζεται ευάλωτη απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι στο παρελθόν η Ε.Ε. προσέφερε σημαντική υποστήριξη στον Ερντογάν – κυρίως κατά τις αρχές της διακυβέρνησής του, όταν συγκρούστηκε με το στρατιωτικό κατεστημένο.

Η Κύπρος ήδη επωφελήθηκε, όπως έδειξε η μεταστροφή των τουρκόφωνων κρατών. Η Ελλάδα, πέρα από την ανακοίνωση για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ), πρέπει να διεκδικήσει ευρωπαϊκή υποστήριξη σε επιπλέον ζητήματα, όπως:

  • Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου,

  • Η οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ των δύο χωρών,

  • Η ενίσχυση των διπλωματικών και ενεργειακών συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο χρονικός ορίζοντας των επόμενων τριών ετών (έως το 2028) είναι κρίσιμος. Αν η Τουρκία ξεπεράσει την κρίση της Συρίας και ο Ερντογάν καταφέρει να επανεκλεγεί, οι ισορροπίες ενδέχεται να αλλάξουν ριζικά.

Γι’ αυτό απαιτείται σοβαρότητα, σχεδιασμός, αποφασιστικότητα και ενεργή διπλωματία. Οι συνθήκες ευνοούν όσους έχουν στρατηγική και συμμαχίες – όχι εκείνους που πορεύονται με τον «αυτόματο πιλότο», με αδράνεια και εφησυχασμό. Μια τέτοια στάση θα έχει ολέθριες συνέπειες.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE

Continue Reading

MILITAIRE

Σχέδιο πολέμου 100 ημερών από τις ΗΠΑ – Στο τραπέζι η συμμετοχή των Κούρδων

Avatar photo

Published

on

Η Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών έχει ζητήσει από το Πεντάγωνο την αποστολή επιπλέον αξιωματικών στρατιωτικών πληροφοριών στην έδρα της στην Τάμπα της Φλόριντα, προκειμένου να ενισχυθεί η διαχείριση των πολεμικών επιχειρήσεων για ακόμη 100 ημέρες.

Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν ξεπερνά το 1 δισεκατομμύριο δολάρια ημερησίως για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, δυτικές πηγές σημειώνουν ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει το ενδεχόμενο εμπλοκής των Κούρδων στον πόλεμο κατά του Ιράν. Οι Κούρδοι έχουν ήδη ζητήσει στρατιωτική στήριξη από τις ΗΠΑ, ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις για πιθανή συνδρομή της CIA στην προμήθεια οπλισμού. Την ίδια στιγμή, Ιρακινοί ηγέτες στο Ερμπίλ και τη Βαγδάτη βρίσκονται τις τελευταίες ημέρες σε επαφή με την κυβέρνηση Τραμπ.

Στόχος των κινήσεων αυτών φαίνεται να είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων για μια ενδεχόμενη εξέγερση των Ιρανών πολιτών εναντίον του ισλαμικού καθεστώτος.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr

Continue Reading

MILITAIRE

Από τον Περσικό Κόλπο ως την Ανατολική Μεσόγειο: Η «επιβλητική αρμάδα» του Τραμπ

Avatar photo

Published

on

Μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκέντρωσαν γύρω από το Ιράν σημαντικό όγκο στρατιωτικών δυνάμεων, ενόψει ενδεχόμενης επίθεσης τις προσεχείς ημέρες. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «μια επιβλητική αρμάδα», χρησιμοποιώντας τον ίδιο χαρακτηρισμό που είχε επιλέξει και πριν από την επίθεση του Ιανουαρίου κατά της Βενεζουέλας. Ωστόσο, η δύναμη που έχει πλέον αναπτυχθεί απέναντι στο Ιράν είναι αισθητά μεγαλύτερη και παραπέμπει σε επιχείρηση με προοπτική μεγαλύτερης διάρκειας.

Το μεγαλύτερο μέρος των πολεμικών πλοίων έχει μετασταθμεύσει στη βόρεια Αραβική Θάλασσα. Από την Ασία κατέφθασε το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από τρία αντιτορπιλικά, και εδώ και ημέρες πλέει ανοιχτά του Ομάν. Το Lincoln έχει δυνατότητα μεταφοράς έως και 90 μαχητικών αεροσκαφών, αν και δεν έχει διευκρινιστεί ο ακριβής αριθμός που φέρει αυτή τη στιγμή. Επιπλέον, άλλα πλοία έχουν αναπτυχθεί στον Κόλπο του Ομάν — το θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Ομάν και Ιράν που οδηγεί στον Περσικό Κόλπο — καθώς και στην ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Τα Στενά αποτελούν κρίσιμο κόμβο για το παγκόσμιο εμπόριο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, ενώ η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα απειλήσει με αποκλεισμό τους σε περίπτωση επίθεσης. Για τον λόγο αυτό, τρία από τα πλοία που βρίσκονται πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές έχουν αναλάβει αποστολή εξουδετέρωσης θαλάσσιων ναρκών και αντιμετώπισης υποβρυχίων απειλών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει επιπλέον αντιτορπιλικά και στην ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, προς την περιοχή του Ιράν κατευθύνεται και δεύτερο αεροπλανοφόρο, το USS Gerald R. Ford, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί στην επίθεση κατά της Βενεζουέλας και προερχόταν από την Καραϊβική Θάλασσα. Προς το παρόν, το μεγαλύτερο μέρος των πλοίων διατηρείται σε απόσταση ασφαλείας από τις ιρανικές ακτές, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πλήγματος από πυραύλους μικρού βεληνεκούς. Το Ιράν διαθέτει και πυραύλους μεγαλύτερης εμβέλειας, όπως βαλλιστικούς, οι οποίοι όμως θεωρούνται λιγότερο ακριβείς.

Στη ναυτική ισχύ προστίθεται και η αεροπορική. Οι δύο αμερικανικές βάσεις που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο είναι εκείνη του Muwaffaq Salti στην Ιορδανία και του Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία, όπου έχουν μεταφερθεί δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων F-35, F-15 και F-16. Εκτός από τα μαχητικά, έχουν αναπτυχθεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη Reaper, αεροσκάφη αναγνώρισης και επιτήρησης, επιθετικά ελικόπτερα, καθώς και αεροσκάφη εξοπλισμένα με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών επικοινωνιών.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακές είναι και οι μετακινήσεις σε επίπεδο επιμελητείας: έχουν επιβεβαιωθεί δεκάδες πτήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, με μεταγωγικά αεροσκάφη, ιπτάμενα τάνκερ εναέριου ανεφοδιασμού και άλλα μέσα απαραίτητα για τη στήριξη παρατεταμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για επιχείρηση μεγαλύτερης κλίμακας σε σύγκριση με εκείνη στη Βενεζουέλα. Σύμφωνα με εκτίμηση της The Wall Street Journal, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν αναπτύξει τόσο ισχυρή αεροπορική παρουσία στη Μέση Ανατολή από την περίοδο της εισβολής στο Ιράκ το 2003.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν οκτώ μόνιμες στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και δεκάδες μικρότερες εγκαταστάσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio δήλωσε τις προηγούμενες ημέρες ότι στην περιοχή βρίσκονται σήμερα από 30.000 έως 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες. Το τελευταίο διάστημα, οι αντιαεροπορικές άμυνες πολλών βάσεων έχουν ενισχυθεί με πρόσθετα συστήματα αναχαίτισης πυραύλων που ενδέχεται να εκτοξευθούν από το Ιράν, ενώ ορισμένες εγκαταστάσεις έχουν μερικώς εκκενωθεί.

Ένα ακόμη στοιχείο που βρίσκεται στο μικροσκόπιο των αναλυτών είναι οι κινήσεις των βομβαρδιστικών B-2, αεροσκαφών πολύ μεγάλου βεληνεκούς που οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ήδη αξιοποιήσει κατά την επίθεσή τους εναντίον του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο. Εκτιμάται ότι, εφόσον αποφασιστεί η χρήση τους, τα B-2 θα απογειωθούν απευθείας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr

Continue Reading

MILITAIRE

Ελληνοτουρκικά: Χαμόγελα που δείχνουν τα δόντια τους

Avatar photo

Published

on

Γράφει ο ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ 

   

Πήγε, ήρθε και απήλθε.

Οι «δίαυλοι επικοινωνίας» παρέμειναν – ευτυχώς – ανοιχτοί, κι έτσι του επετράπη να αναχωρήσει και να επιστρέψει.

Η γλώσσα του σώματος, από την οποία κάποιοι δημοσιογράφοι επιχείρησαν να αντλήσουν ρεπορτάζ, εμφανίζεται θετική. Δεν διακρίνονται εκχυμώσεις ή μώλωπες.

Η κυβερνητική ρητορική που προηγήθηκε της επίσκεψης υπήρξε πρωτοφανής: «Πάμε για να μείνουν οι δίαυλοι επικοινωνίας ανοιχτοί»! Πώς; εντός ή εκτός των Navtex; Προσδοκίες εξαιρετικά χαμηλού προφίλ για ζητήματα μείζονος σημασίας – ή μάλλον για προβλήματα. Εκεί όμως που θα έπρεπε κανείς να απομείνει άφωνος είναι στη λογική «να τα πούμε, πριν αναλάβει να μας τα βρει ο Τραμπ».

Τι ακριβώς να πούμε ώστε να μη μας τα «βρει» ο Τραμπ; Να τα βρούμε μόνοι μας; Και τι να βρούμε; Υπάρχει κάτι προς διαμοιρασμό;

Ρητορικές παιδαριώδεις και εμφανώς αμήχανες.

Πάντως δεν μπορούμε να παραπονεθούμε! Ο Ερντογάν με τον καλό λόγο στο στόμα: «Φυσάει άνεμος Τουρκίας στην περιοχή», αλλά χωρίς – όπως λέει – να ταράζει τα ήρεμα νερά. Ούτε καν γύρω από την Κάσο. Τέλος πάντων, ό,τι έγινε, έγινε· η συνάντηση πραγματοποιήθηκε.

Οι δηλώσεις που ακολούθησαν από τις δύο πλευρές ήταν περίπου αναμενόμενες.

Ο φίλος Ταγίπ, με τον δικό του τρόπο, υπογράμμισε το ζήτημα του Αιγαίου, αναφέρθηκε σε διευθετήσεις στη Γάζα και τη Συρία, ενώ επέδειξε ιδιαίτερη ένταση στο θέμα της μειονότητας στη Θράκη.

Στην απάντησή του, ο Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη φιλοξενία, τον τουρισμό και την κλιματική αλλαγή, παραμένοντας σταθερός στις ελληνικές θέσεις για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης.

Για το μοναδικό ζήτημα που – κατά την ελληνική θέση – χωρίζει τις δύο χώρες στο Αιγαίο, ο Κ. Μητσοτάκης μίλησε για ενδεχόμενη προσφυγή σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, το οποίο θα αποφανθεί βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Ο Ταγίπ ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες «μοιράστηκαν τις σκέψεις τους», ενώ ο Κ. Μητσοτάκης δεν έκανε λόγο για «μοιρασιά» οτιδήποτε άλλου.

Αυτά ειπώθηκαν ενώπιον των ανοιχτών θυρών· τι συζητήθηκε όμως πίσω από τις κλειστές, ουδείς γνωρίζει.

Είναι βεβαίως αδύνατον η Τουρκία να έχει αποσύρει από την ατζέντα της τη διεκδίκηση ελέγχου ανατολικώς του 25ου Μεσημβρινού ή το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών κ.λπ. Το αμέσως επόμενο διάστημα θα καταδείξει αν βαδίζουμε προς ένα προαναγγελθέν και προσυμφωνημένο Βατερλώ ή όχι.

Η Τουρκία, πάντως, βρίσκεται σε κατάσταση «υπερεπέκτασης», με όλους τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται για την ίδια – αλλά και για την Ελλάδα, καθώς και για την Κύπρο.

Προς το παρόν, ο Ερντογάν παραμένει χαμογελαστός, αφήνοντας τους υπουργούς του να δείχνουν τα δόντια του…

ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr

Continue Reading
Advertisement

Viral

(c) 2017-26 | Vouli.TV. All Rights Reserved. Developed by UnitrustMedia