Οι αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο κυβερνητικό σχήμα είναι ήδη σημειωμένες στο προσωπικό σημειωματάριο του Προέδρου Χριστοδουλίδη. Ενδεχομένως να είχαν καταγραφεί εδώ και καιρό, ίσως και πριν από το καλοκαίρι. Δυστοκία στην εξεύρεση κατάλληλων προσώπων δεν φαίνεται να υπάρχει, και όλα δείχνουν ότι μπαίνουν οι τελικές πινελιές για τον ανασχηματισμό. Το μόνο που απομένει είναι ο χρόνος κατά τον οποίο ο ίδιος ο ΠτΔ θα επιλέξει να ανακοινώσει τις αλλαγές.

Δύο είναι τα σενάρια ως προς τον χρόνο των ανακοινώσεων: Το πρώτο προβλέπει άμεση ενέργεια από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη – πιθανόν μέσα στα επόμενα 24ωρα, ώστε να δοθεί, έστω και με περιορισμένο χρόνο, η δυνατότητα στους νέους Υπουργούς να προετοιμαστούν ενόψει της κυπριακής προεδρίας της ΕΕ. Το δεύτερο σενάριο, συνδεόμενο με την προεδρία της ΕΕ, προβλέπει την αναβολή των αλλαγών μέχρι και το ερχόμενο καλοκαίρι.

Τα γεγονότα που ανέτρεψαν τα σχέδια

Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει ρίσκο, το οποίο αξιολογείται στις σκέψεις του Νίκου Χριστοδουλίδη. Στην πρώτη περίπτωση, ο προβληματισμός αφορά το γεγονός ότι η προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ πλησιάζει, και οι Υπουργοί έχουν ήδη προετοιμαστεί για τα χαρτοφυλάκια που θα προεδρεύσουν. Ανακύπτει έτσι το ερώτημα: είναι λογικό να γίνονται αλλαγές λίγο πριν την ανάληψη της προεδρίας;

Απαντώντας σε αυτό, τίθεται ο προβληματισμός για το δεύτερο σενάριο: αφήνοντας τα πράγματα ως έχουν μέχρι το τέλος της προεδρίας, ο ανασχηματισμός θα πραγματοποιηθεί ουσιαστικά έναν χρόνο μετά την έναρξη της δημόσιας συζήτησης. Ο Πρόεδρος είχε ασχοληθεί με το θέμα πριν από την καταστροφική πυρκαγιά της Λεμεσού το περασμένο καλοκαίρι, η οποία, όπως παραδέχθηκε σε φιλικά του πρόσωπα, δυσκόλεψε τις αποφάσεις του και επέβαλε αλλαγές.

Μακριά από λαϊκές απαιτήσεις για καρατομήσεις

Μια από τις δυσκολίες, όπως ο ίδιος εκτιμά, ήταν η πίεση από διάφορες κατευθύνσεις και η απαίτηση απομάκρυνσης συγκεκριμένων Υπουργών. Ακόμα κι αν κάποιος βρισκόταν στη λίστα προς αποχώρηση, η εξέλιξη των γεγονότων τον κράτησε στην κυβέρνηση, καθώς ο Πρόεδρος δεν είχε πρόθεση να ενεργήσει υπό πίεση. Για τον λόγο αυτό είχε παραπέμψει στον Γλαύκο Κληρίδη: Πρώτον, ο ανασχηματισμός δεν γίνεται υπό πίεση τρίτων. Δεύτερον, θα γίνει σε στιγμή που δεν θα αναμένεται.

Όλα δείχνουν ότι θα γίνουν ανακοινώσεις

Μετά την έντονη φημολογία και τις λαϊκές απαιτήσεις για αλλαγές υπουργών, καθώς και τις υποδείξεις από διάφορους ως προς την ανάγκη ανασχηματισμού, το θέμα άρχισε να σβήνει από τη δημόσια συζήτηση. Αυτό αφήνει στον Πρόεδρο το χρόνο να λάβει τις τελικές αποφάσεις.

Η αίσθηση εντός και πέριξ της κυβέρνησης είναι πως οι αλλαγές αναμένονται σύντομα. Δεν αποκλείεται, μέσα στις επόμενες ώρες, κάποιοι νυν Υπουργοί να περάσουν για τελευταία φορά την πόρτα του Προεδρικού Μεγάρου υπό την τρέχουσα ιδιότητά τους. Ποιοι θα αποχωρήσουν παραμένει άγνωστο εκτός από τον ίδιο τον Πρόεδρο, ο οποίος τις τελευταίες εβδομάδες κράτησε όλους «σε απόσταση ασφαλείας» για να μείνει ανεπηρέαστος.

Ούτε οι αρχηγοί των κομμάτων που συμμετέχουν στην κυβέρνηση γνωρίζουν τις προθέσεις του ΠτΔ. Μια γενική συζήτηση είχε γίνει πριν εβδομάδες, αλλά έκτοτε δεν υπήρξε επικοινωνία. Οι ίδιοι αντιλαμβάνονται πως πιθανότερο είναι να μάθουν για τις αλλαγές λίγο πριν αυτές δημοσιοποιηθούν, ενώ ασκούν πίεση ώστε ορισμένα άτομα να παραμείνουν στην κυβέρνηση.

Που στέκονται σήμερα οι 22 συνεργάτες του ΠτΔ

Η αξιολόγηση για τις αποφάσεις του θα βασιστεί στο έργο που έχει επιτελεστεί μέχρι σήμερα και σύμφωνα με τα δικά του κριτήρια, όπως είχε αναφέρει σε προηγούμενες συζητήσεις. Ο ανασχηματισμός δεν θα γίνει επειδή τον ζητά κάποιος, αλλά με βάση την αποτελεσματικότητα και την εικόνα των Υπουργών.

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα:

• Κωνσταντίνος Κόμπος: Απόλυτα επιτυχημένος στο Υπουργείο Εξωτερικών, η κοινή γνώμη πλέον τον εκτιμά. Σίγουρα παραμένει.

• Μάκης Κεραυνός: Το έργο του ήταν σημαντικό, αλλά με την ολοκλήρωση της φορολογικής μεταρρύθμισης ενδέχεται να αποχωρήσει.

• Κωνσταντίνος Ιωάννου: Αποτελεσματικός στο Υπουργείο Εσωτερικών, παραμένει απαραίτητος.

• Βασίλης Πάλμας: Ανέλαβε δύσκολο πόστο στο Υπουργείο Άμυνας, δύσκολα θα φύγει.

• Αθηνά Μιχαηλίδου: Ανθεκτική στις προκλήσεις της Παιδείας, παραμένει.

• Αλέξης Βαφεάδης: Αντιμετώπισε προβλήματα στο Υπουργείο Μεταφορών, πιθανή αντικατάσταση.

• Γιώργος Παπαναστασίου: Υπήρξαν εντάσεις στο Υπουργείο Ενέργειας, αλλά παραμένει λόγω βέτο ΔΗΚΟ.

• Μαρία Παναγιώτου: Ανέμενε απομάκρυνση από το Υπουργείο Γεωργίας, αλλά ισχυρό λόμπι αγροτών την κρατά.

• Γιάννης Παναγιώτου: Η εκκρεμότητα της ΑΤΑ επηρεάζει το μέλλον του στο Υπουργείο Εργασίας.

• Μάριος Χαρτσιώτης: Στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, μπαίνει στη λίστα προς αποχώρηση.

• Μιχάλης Δαμιανός: Παραμένει στο Υπουργείο Υγείας, το πόστο του ίσως παραμείνει αμετάβλητο.

• Ειρήνη Πική: Μπορεί να μετακινηθεί στο Υπουργείο Οικονομικών, αλλά παραμένει προς το παρόν.

• Μαρίνα Χατζημανώλη: Στο Υφυπουργείο Ναυτιλίας εργάζεται ήσυχα και αποτελεσματικά, παραμένει.

• Κώστας Κουμής: Αποτελεσματικός στον τουρισμό, δύσκολα θα φύγει.

• Νικόδημος Δαμιανού: Υπεύθυνος για ψηφιακή αναβάθμιση, θα παραμείνει.

• Μαριλένα Ευαγγέλου: Αντιμετώπισε δυσκολίες, πιθανή αποχώρηση.

• Βασιλική Κασσιανίδου: Στον τομέα πολιτισμού, παραμένει.

• Μαριλένα Ραουνά: Η προεδρία της ΕΕ την προστατεύει από αλλαγές προς το παρόν.

• Νικόλας Ιωαννίδης: Αποτελεσματικός στο υφυπουργείο Μετανάστευσης, θα παραμείνει.

• Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης: Συνεχίζει ως κυβερνητικός εκπρόσωπος, πιθανή υπουργοποίηση αργότερα.

• Γιάννης Αντωνίου: Βοηθός κυβερνητικού εκπροσώπου, παραμένει.

• Βίκτωρας Παπαδόπουλος: Αρχαιότερος συνεργάτης, η εμπειρία του τον κρατά στον Λόφο.

Οι αλλαγές στην κυβέρνηση δεν είναι εύκολη διαδικασία, αλλά συχνά αναγκαία. Το κρίσιμο είναι αν τα νέα πρόσωπα θα είναι καλύτερα από αυτά που αποχωρούν, με τη στόχευση στο 2028.

Ενδιαφέρουν κι αυτά

Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη ανέλαβε την 1η Μαρτίου 2023. Μέχρι σήμερα έχουν παρέλθει 984 ημέρες, ενώ απομένουν άλλες 841 μέχρι τη λήξη της θητείας. Ο πρώτος ανασχηματισμός πραγματοποιήθηκε στις 313 ημέρες διακυβέρνησης. Έχουν παρέλθει 671 ημέρες από τον ανασχηματισμό της 8ης Ιανουαρίου 2024. Απομένουν 53 ημέρες μέχρι την έναρξη της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία θα διαρκέσει 180 ημέρες.

Ο Μιχάλης Χατζηγιάννης αποχώρησε πρώτος από το υφυπουργείο Πολιτισμού, παραμένοντας 132 ημέρες, ενώ ο Φίλιππος Χατζηζαχαρίου αποχώρησε μετά από 310 ημέρες, τρεις μέρες πριν τον ανασχηματισμό.