ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Σειρά λαθών και χρονοτριβών στο έργο υγροποιημένου αερίου στο Βασιλικό
Ο διαγωνισμός της Αρχής Λιμένων Κύπρου (ΑΛΚ) για την κατασκευή αγκυροβολίου και την τοποθέτηση δύο υποθαλάσσιων αγωγών μεταφοράς υγραερίου (LPG) στην περιοχή Ζυγίου (Βασιλικού) πέρασε από μια μακρά και προβληματική διαδικασία. Η πορεία του έργου σημαδεύτηκε από διαδοχικές δυσκολίες, αναβολές, σημαντικές αυξήσεις κόστους και πολλαπλές τροποποιήσεις.
Πέραν των πιο πάνω, η Ελεγκτική Υπηρεσία, εξετάζοντας αναλυτικά το έργο και ετοιμάζοντας σχετική ειδική έκθεση, επισημαίνει ότι κατατέθηκαν μόνο δύο προσφορές. Αυτό αποδίδεται στην αβεβαιότητα και στις συνεχείς αλλαγές των τεχνικών προδιαγραφών, οι οποίες, σύμφωνα με την Υπηρεσία, μείωσαν τη συμμετοχή πιθανών ενδιαφερόμενων. Σε μια προσπάθεια συνολικής αποτύπωσης των γεγονότων, υπενθυμίζεται ότι η ΑΛΚ προκήρυξε τον διαγωνισμό στις 27.1.2023, με εκτιμώμενη αξία €4,1 εκατ. πλέον ΦΠΑ.
Η αρχική διάρκεια ολοκλήρωσης του έργου είχε οριστεί σε πέντε μήνες από την έναρξή του, με περίοδο ευθύνης ελαττωμάτων δώδεκα μηνών. Η προθεσμία υποβολής προσφορών ήταν η 3.3.2023. Ακολούθησαν έξι τροποποιητικές εγκύκλιοι (addenda), μεταφέροντας την προθεσμία στις 5.5.2023.
Έντεκα ημέρες πριν από την τελική ημερομηνία, η εκτιμώμενη αξία αυξήθηκε από €4,1 εκατ. σε €4,6 εκατ. πλέον ΦΠΑ, ενώ η εγγύηση συμμετοχής ανέβηκε από €50.000 σε €90.000. Είχε προηγηθεί γραπτή ενημέρωση της ΑΛΚ ότι το αρχικό ποσό της εγγύησης ήταν χαμηλότερο από το ελάχιστο όριο (2% της εκτιμώμενης αξίας) που προβλέπουν τα Πρότυπα Έγγραφα της ΑΑΔΣ.
Παράλληλα, περίπου ένα μήνα μετά την προκήρυξη, η διάρκεια υλοποίησης της Σύμβασης διπλασιάστηκε από πέντε σε δέκα μήνες, με την ΑΛΚ και τους Συμβούλους Μελετητές (ΣΜ) να παραδέχονται ότι η αρχική πρόβλεψη ήταν εξ αρχής ανεδαφική. Οι ΣΜ είχαν εισηγηθεί οκτώ μήνες, γνώση που η ΑΛΚ διέθετε ήδη πριν από την προκήρυξη. Στο διάγραμμα που ακολουθείται στην έκθεση, παρουσιάζεται η χρονική εξέλιξη του διαγωνισμού.
2 μόνο προσφορές
Στις 5.5.2023 υποβλήθηκαν δύο προσφορές: ο Οικονομικός Φορέας (ΟΦ) Α με €4.311.761,55 πλέον ΦΠΑ και ο ΟΦ Β με €5.278.000 πλέον ΦΠΑ. Στις 4.12.2023 ο διαγωνισμός κατακυρώθηκε στον ΟΦ Α. Ακολούθησε προσφυγή του ΟΦ Β στην ΑΑΠ, επιβάλλοντας προσωρινά μέτρα και επαναλαμβανόμενες ανανεώσεις προσφορών και εγγυήσεων. Τελικά, επειδή ο ΟΦ Α έθεσε όρους στην ανανέωση της προσφοράς του, η ΑΛΚ ζήτησε άρση των μέτρων και απέρριψε την προσφορά του, κατακυρώνοντας το έργο στον ΟΦ Β, παρά το υψηλότερο κόστος. Η Σύμβαση υπογράφηκε στις 27.6.2024, δηλαδή 17 μήνες μετά την προκήρυξη, με ποσό €5.278.000 πλέον ΦΠΑ — 14,74% υψηλότερο από την τελική εκτιμώμενη αξία και 28,73% πάνω από την αρχική. Η έναρξη των εργασιών ορίστηκε για 2.10.2024, με ολοκλήρωση στις 2.8.2025. Στο διάγραμμα αποτυπώνονται τα κύρια στάδια μέχρι την υπογραφή της Σύμβασης.
1,5 χρόνο μετά
Η ετοιμασία των εγγράφων ανατέθηκε στους ΣΜ Α στις 28.7.2021, όμως ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε μόλις στις 27.1.2023. Η έκδοση πολλών τροποποιήσεων μετά την προκήρυξη εγείρει ερωτήματα για την ποιότητα και την επιμέλεια της αρχικής μελέτης. Παράλληλα, απορία προκαλεί το ότι η σχετική Σύμβαση των ΣΜ υπογράφηκε πριν από την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για υλοποίηση του έργου.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι η περιορισμένη συμμετοχή (μόνο δύο προσφορές) δείχνει πως δεν διαμορφώθηκαν συνθήκες επαρκούς ανταγωνισμού για ένα έργο ιδιαίτερης σημασίας. Η συνεχής έκδοση τροποποιήσεων και παρατάσεων, συνολικά έξι και τρεις αντίστοιχα, ενίσχυσαν την αβεβαιότητα. Συνολικά δόθηκαν 63 ημέρες επιπλέον στην περίοδο υποβολής, σχεδόν διπλάσιο χρονικό διάστημα από την αρχική πρόβλεψη των 35 ημερών.
Η αναγκαιότητα αυτής της παράτασης προέκυψε από την αναθεώρηση του ανέφικτου αρχικού χρονοδιαγράμματος, τις παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων ΟΦ και τις αλλαγές στις τεχνικές προδιαγραφές, τα σχέδια και τα δελτία ποσοτήτων. Η εκτιμώμενη αξία, παρά την αύξηση, δεν συμβάδιζε με τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς, όπως φάνηκε από τις οικονομικές προσφορές.
Οι ΣΜ Β, στους οποίους ανατέθηκε η αξιολόγηση λόγω σύγκρουσης συμφερόντων των ΣΜ Α, σημείωσαν ότι ο ΟΦ Α δεν διέθετε την απαιτούμενη εμπειρία στο αντικείμενο του έργου. Ωστόσο, κατέληξαν ότι δεν μπορούσαν να τον αποκλείσουν βάσει των δηλωθέντων στοιχείων, παρότι αυτό ήταν αντιφατικό με τις αρχικές επιφυλάξεις τους.
Προγενέστερη ημερομηνία
Κατά τον έλεγχο της Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΑ), εντοπίστηκε ότι η εγγυητική επιστολή του ΟΦ Β είχε ημερομηνία λήξης νωρίτερα από το προβλεπόμενο όριο. Παρ’ όλα αυτά, η ΕΑ δεν απέρριψε την προσφορά, παραβιάζοντας πάγιες αρχές νομολογίας. Το ίδιο συνέβη και στο στάδιο του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΛΚ, το οποίο ενέκρινε την προσφορά.
Παράλληλα, τόσο οι ΣΜ Β όσο και η ΕΑ θεώρησαν λανθασμένα ότι ο ΟΦ Β είχε ολοκληρώσει το έργο της προβλήτας για το φυσικό αέριο σε ποσοστό άνω του 80%, προσμετρώντας το ως ένα από τα τέσσερα απαιτούμενα έργα εμπειρίας. Στην πραγματικότητα, η συγκεκριμένη Σύμβαση είχε τερματιστεί με την πρόοδο περίπου στο 50%.
Οι αξιολογητές δεν κατέγραψαν αναλυτικά τα έργα που έλαβαν υπόψη τους, με αποτέλεσμα, σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, κανένας από τους δύο ΟΦ να μην πληρούσε τις προϋποθέσεις συμμετοχής. Ο διαγωνισμός θα έπρεπε να ακυρωθεί και να επαναπροκηρυχθεί — κάτι που δεν συνέβη.
7 μήνες μετά
Η αρχική κατακύρωση έγινε στις 4.12.2023, επτά μήνες μετά την υποβολή των προσφορών. Ο χρόνος αυτός κρίνεται υπερβολικός, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι η αρχική διάρκεια της Σύμβασης ήταν μόλις πέντε μήνες. Συνεπώς, η αξιολόγηση απαίτησε κατά 40% περισσότερο χρόνο από τον αρχικά προβλεπόμενο για την εκτέλεση του έργου.
Παρά τις αποφάσεις για επίσπευση, η ΑΛΚ όρισε την έναρξη των εργασιών τρεις μήνες μετά την υπογραφή της Σύμβασης, κάτι που δημιουργεί εύλογη ανησυχία. Η καθυστέρηση αυτή αντιστρατεύεται την πρόθεση για ταχεία υλοποίηση, όπως φάνηκε από τον αρχικό πεντάμηνο σχεδιασμό και την πρόνοια για πιθανό bonus στον εργολάβο.
Έπειτα από επτά μήνες εργασιών, η πρόοδος ήταν ουσιαστικά περιορισμένη. Κατά τον έλεγχο της 30.5.2025, σύμφωνα με την Ελεγκτική, η φυσική πρόοδος ήταν εμφανώς πίσω, κάτι που επιβεβαιώνεται και από τη χρηματική ροή: μόλις 43% του καθαρού ποσού της Σύμβασης είχε υλοποιηθεί, αντί 62% που προβλεπόταν. Δέκα μήνες μετά, με το έργο θεωρητικά ολοκληρωμένο, οι πληρωμές βρίσκονταν περίπου στο 50%.
Αλλαγές μέχρι και «σήμερα»
Μέχρι την έκδοση της Έκθεσης, καμία απαίτηση του εργολάβου για παράταση ή οικονομική αποζημίωση δεν είχε παραπεμφθεί στην ΚΕΑΑ από την ΑΛΚ. Αντίθετα, αφού παρήλθε η συμβατική ημερομηνία ολοκλήρωσης (2.8.2025), η ΑΛΚ ζήτησε αλλαγή της όδευσης των αγωγών, με σοβαρές χρονικές και οικονομικές επιπτώσεις. Η οδηγία προς τον εργολάβο δόθηκε χωρίς προηγούμενη έγκριση της ΚΕΑΑ.
Τι συστήνει η Ελεγκτική
Στις συστάσεις της, η Ελεγκτική τονίζει ότι η ΑΛΚ πρέπει να ενισχύσει τον επαγγελματισμό των στελεχών της μέσω συστηματικής εκπαίδευσης για την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων, των σχετικών εγγράφων και της νομολογίας.
Οι λειτουργοί που συμμετέχουν στις Επιτροπές Αξιολόγησης πρέπει να γνωρίζουν ότι οι προσφορές που παραβιάζουν ουσιώδεις όρους —όπως οι προϋποθέσεις των εγγυήσεων συμμετοχής— απορρίπτονται άμεσα. Το ίδιο ισχύει και για το ΔΣ της ΑΛΚ, το οποίο, λειτουργώντας ως Συμβούλιο Προσφορών, έχει την τελική ευθύνη.
Οι εκθέσεις αξιολόγησης πρέπει να καταγράφουν με σαφήνεια όλα τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη, με πλήρη τεκμηρίωση των οικονομικών και τεχνικών προϋποθέσεων των προσφοροδοτών.
Το ΔΣ οφείλει να μελετά σε βάθος τις εκθέσεις αξιολόγησης και να ζητά διευκρινίσεις όταν αυτές παρουσιάζουν ασάφειες ή ελλείψεις.
Η ΑΛΚ πρέπει να καθορίζει ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα, να αποφεύγει αδικαιολόγητες τροποποιήσεις κατά την περίοδο υποβολής προσφορών και να διασφαλίζει ότι η διάρκεια των Συμβάσεων ανταποκρίνεται στις συνθήκες της αγοράς.
Η πρόνοια για πρόσθετη αμοιβή (bonus) πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο κατ’ εξαίρεση και με πλήρη τεκμηρίωση, ενώ το ποσό της να μην υπερβαίνει το ύψος πιθανής αποζημίωσης για καθυστέρηση. Παράλληλα, να λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας.
Η ΑΛΚ πρέπει να αξιοποιεί το εργαλείο της προηγούμενης διαβούλευσης με την αγορά, ώστε να ενισχύει τη συμμετοχή και να εξασφαλίζει υγιή ανταγωνισμό.
Η επικοινωνία με τους προσφοροδότες πρέπει να είναι έγκαιρη, γραπτή και σαφής, ώστε να μην δημιουργούνται αμφιβολίες.
Τέλος, όταν υπάρχουν αποκλίσεις από τα χρονοδιαγράμματα, η ΑΛΚ πρέπει να ενεργεί άμεσα, να εντοπίζει τα αίτια καθυστερήσεων και να λαμβάνει διορθωτικά μέτρα. Παράλληλα, τα αιτήματα αλλαγών ή απαιτήσεων πρέπει να αποστέλλονται εγκαίρως και πλήρως τεκμηριωμένα στα αρμόδια όργανα (ΤΕΑΑ και ΚΕΑΑ), ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή και έγκαιρη εξέταση.
Άρθρα Χάρη Θεραπή
Η Ιφιγένεια του ΔΗΣΥ: Αρκεί η «θυσία» της Αννίτας για να φυσήξει ούριος άνεμος;
Ποιος έπαιξε τον ρόλο του Αγαμέμνονα στη περίπτωση της θυσίας της Αννίτας και τελικά θα φυσήξει ούριος άνεμος;
- Η απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου: Απέτρεψε μια μετωπική σύγκρουση στον ΔΗΣΥ, αλλά άφησε ανοικτό το ερώτημα για το πώς οδηγήθηκε σε αυτή την απόφαση.
- Η επόμενη μέρα του ΔΗΣΥ: Η κρίση δεν τελείωσε. Μεταφέρεται πλέον στη μάχη για το ποιος θα καθορίσει την πολιτική φυσιογνωμία και την προεδρική επιλογή της παράταξης.
- Το ζήτημα της πολιτικής ισχύος: Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε στη διεκδίκηση, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες στο κόμμα.
- Η κρίση πολιτικού πολιτισμού: «Προδοσίες», παρασκήνιο, προσωπικές αιχμές, πιέσεις και «κηδεμόνες» δείχνουν μια πολιτική αντιπαράθεση που ξεπερνά πλέον τα όρια της σκληρής πολιτικής διαφωνίας.
Η Αννίτα Δημητρίου έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε, προς το παρόν, μια μετωπική σύγκρουση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αποκαταστάθηκε η εσωκομματική ομαλότητα. Αντίθετα, ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν τα γεγονότα άφησε πίσω του ένα δύσκολο ερώτημα: ποιος καθορίζει σήμερα το παιχνίδι στον Δημοκρατικό Συναγερμό;
Η πολιτική εικόνα είναι απλή. Η νυν πρόεδρος αποσύρθηκε από τη διεκδίκηση του χρίσματος, ενώ ο τέως πρόεδρος παρέμεινε. Προηγήθηκαν δημόσιες παρεμβάσεις, αιχμές, καταγγελίες, συναντήσεις και έντονο παρασκήνιο. Γι’ αυτό και η απόφαση της Αννίτας δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο ως πράξη «ενότητας», χωρίς να εξεταστούν οι συνθήκες που την προκάλεσαν.
Η απόφαση της Αννίτας
Η Αννίτα Δημητρίου επέλεξε να μην οδηγήσει τον ΔΗΣΥ σε μια εσωκομματική αναμέτρηση με τον Αβέρωφ Νεοφύτου, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σύγκρουση χωρίς εύκολη επιστροφή. Υπό αυτή την έννοια, η απόφασή της έχει πολιτική λογική και ενδεχομένως προστατεύει τόσο την ίδια όσο και την παράταξη από έναν νέο βαθύ διχασμό.
Το πρόβλημα βρίσκεται στη διαδρομή που προηγήθηκε. Η αρχική αντίδραση της ηγεσίας στην ανακοίνωση Αβέρωφ ήταν η υποψηφιότητα Αννίτας και η επιτάχυνση των εσωκομματικών διαδικασιών. Στη συνέχεια τα χρονοδιαγράμματα χαλάρωσαν και τελικά η ίδια η πρόεδρος απέσυρε το ενδιαφέρον της, μετά από ημέρες δημόσιας αντιπαράθεσης και έντονων παρασκηνιακών διεργασιών.
Αυτή είναι και η πολιτική αντίφαση που δύσκολα παρακάμπτεται: δεν έκανε πίσω ο τέως πρόεδρος για να διευκολύνει τη νυν πρόεδρο, αλλά η νυν πρόεδρος για να αποφευχθεί η σύγκρουση με τον τέως. Η εξέλιξη αυτή δεν ακυρώνει το επιχείρημα περί ενότητας, αλλά αναπόφευκτα δημιουργεί ερωτήματα για τις πραγματικές ισορροπίες ισχύος μέσα στον ΔΗΣΥ.
Ποιος έχει τον πρώτο λόγο;
Μέχρι πρόσφατα, η εικόνα που εξέπεμπε η παράταξη ήταν ότι η πρόεδρος έχει τον πρώτο λόγο και, εφόσον επιθυμεί να διεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας, θα αποτελούσε την προφανή επιλογή του κόμματος. Η εξέλιξη των τελευταίων ημερών ανέτρεψε αυτή την εικόνα και επανέφερε στο προσκήνιο τον Αβέρωφ Νεοφύτου ως καθοριστικό παράγοντα των εξελίξεων.
Το πραγματικό ερώτημα της επόμενης ημέρας, συνεπώς, δεν περιορίζεται στο ποιος θα πάρει τελικά το χρίσμα. Αφορά το ποιος διαθέτει την πολιτική ισχύ να καθορίζει την πορεία της παράταξης. Και αν για να αποφευχθεί η εσωκομματική σύγκρουση χρειάστηκε να αποχωρήσει η ίδια η πρόεδρος από τη διεκδίκηση, τότε ο ΔΗΣΥ οφείλει κάποια στιγμή να απαντήσει πού βρίσκεται το πραγματικό κέντρο αποφάσεων.
Η επόμενη μέρα δεν θα είναι ήρεμη
Η απόσυρση της Αννίτας δεν τελειώνει την εσωκομματική συζήτηση. Υπάρχει ο Ιωνάς Νικολάου, υπάρχει ο Γιώργος Παμπορίδης, υπάρχουν διαφορετικά κέντρα επιρροής και μια μεγάλη κομματική βάση που θα κληθεί να τοποθετηθεί. Το διακύβευμα, μάλιστα, είναι μεγαλύτερο από την επιλογή ενός υποψηφίου για το 2028.
Ο ΔΗΣΥ καλείται να αποφασίσει ποιος θέλει να είναι πολιτικά. Θα επιστρέψει σε μια προηγούμενη περίοδο, θα επενδύσει στην ανανέωση ή θα συνεχίσει να ισορροπεί ανάμεσα σε διαφορετικές γενιές, προσωπικές στρατηγικές και κέντρα εξουσίας; Η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας δεν δίνει απάντηση. Απλώς μεταθέτει τη συζήτηση για αργότερα.
Οι «κηδεμόνες» και το παρασκήνιο
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η ειρωνική αναφορά του Γιώργου Παμπορίδη ότι «φαίνεται πως ο καθένας θέλει τον κηδεμόνα του στις συναντήσεις» αποτυπώνει μια άλλη διάσταση της υπόθεσης. Πίσω από την ατάκα υπάρχει ένα ουσιαστικό ερώτημα για το ποιοι συμμετέχουν στις κρίσιμες πολιτικές διαβουλεύσεις, με ποια ιδιότητα και με ποια πραγματική επιρροή στις αποφάσεις.
Οι διαβουλεύσεις και οι συμβιβασμοί αποτελούν μέρος της πολιτικής. Το πρόβλημα αρχίζει όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι οι αποφάσεις δεν διαμορφώνονται μέσα από καθαρές πολιτικές διαδικασίες, αλλά μέσα από προσωπικές παρεμβάσεις, παρασκηνιακές συναντήσεις και πιέσεις. Τότε τα όρια ανάμεσα στην πολιτική συνεννόηση και στην επιβολή γίνονται επικίνδυνα δυσδιάκριτα.
Η διολίσθηση του πολιτικού πολιτισμού
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των τελευταίων ημερών ίσως δεν αφορά καν το ποιος θα είναι υποψήφιος. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται πλέον η πολιτική αντιπαράθεση. «Προδοσίες», υπονοούμενα, προσωπικές αιχμές, διαρροές, συναντήσεις που αποκτούν σχεδόν συνωμοτικό χαρακτήρα και δημόσιες επιθέσεις δημιουργούν ένα πολιτικό περιβάλλον στο οποίο η διαφωνία εύκολα μετατρέπεται σε προσπάθεια αποδόμησης του αντιπάλου.
Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη σκληρή πολιτική σύγκρουση και στην πολιτική εξόντωση. Όταν ο στόχος παύει να είναι η αντιπαράθεση θέσεων και γίνεται η αμφισβήτηση των κινήτρων, της αξιοπιστίας ή ακόμη και της πολιτικής ηθικής του άλλου, τα όρια ξεπερνιούνται. Και τα χτυπήματα κάτω από τη μέση δεν εξαφανίζονται επειδή στο τέλος ακολουθούν χειραψίες, χαμόγελα και δηλώσεις ενότητας.
Χαρακτηριστικό είναι ότι, μετά την απόσυρση της Αννίτας Δημητρίου, ο Αβέρωφ Νεοφύτου μίλησε για «σώφρονα και υπεύθυνη απόφαση». Το ερώτημα είναι τι άλλαξε μέσα σε λίγες ημέρες. Οι πολιτικές διαφορές και όσα είχαν προηγηθεί ή απλώς η αποχώρηση μιας υποψηφιότητας που στεκόταν απέναντί του; Οι λέξεις στην πολιτική έχουν βάρος και δεν μπορούν να διαγράφονται ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής.
Η κοινωνία παρακολουθεί εμβρόντητη
Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πολύ σοβαρότερα ζητήματα. Το Κυπριακό βρίσκεται σε κρίσιμη φάση, η ακρίβεια πιέζει τα νοικοκυριά, η στέγαση εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό πρόβλημα και η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς δοκιμάζεται. Οι πολίτες περιμένουν απαντήσεις για προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα, όχι για τις προσωπικές στρατηγικές του 2028.
Κι όμως, η πολιτική συζήτηση έχει ήδη αρχίσει να περιστρέφεται γύρω από το ποιος θα είναι υποψήφιος, ποιος θα αποσυρθεί, ποιος συναντήθηκε με ποιον και ποιος «πρόδωσε» ποιον. Όσο η πολιτική εγκλωβίζεται σε προσωπικές φιλοδοξίες, παρασκήνιο και αλληλοεξοντώσεις, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από τον πραγματικό λόγο ύπαρξής της: την αντιμετώπιση των προβλημάτων της κοινωνίας.
Η Αννίτα έκανε πίσω και ο ΔΗΣΥ απέφυγε την άμεση σύγκρουση. Η πραγματική δοκιμασία όμως αρχίζει τώρα: να αποδείξει ότι μπορεί να αποφασίσει για το μέλλον του μέσα από καθαρές διαδικασίες και πολιτικές επιλογές, χωρίς εκβιαστικά διλήμματα, προσωπικές βεντέτες και χτυπήματα κάτω από τη μέση.
Γιατί το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα πάρει το χρίσμα του ΔΗΣΥ για το 2028. Είναι τι πολιτική και τι πολιτικός πολιτισμός θα έχουν απομείνει μέχρι τότε.
voulitv
66 χρόνια Κυπριακή Δημοκρατία: Ελληνικά F-16 στον ουρανό και διεθνής παρουσία με ισχυρούς συμβολισμούς
Ιδιαίτερα συμβολική η φετινή στρατιωτική παρέλαση για την επέτειο της Ανεξαρτησίας – Ελληνικά F-16 Viper στον κυπριακό ουρανό και στρατιωτικά αγήματα από Αίγυπτο, Γαλλία, ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο
Η Κυπριακή Δημοκρατία γιορτάζει σήμερα, 1η Οκτωβρίου 2026, 66 χρόνια από την ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας της, σε μια επέτειο που συνδέει τη μνήμη και την ιστορία με τη σημερινή διεθνή παρουσία της χώρας.
Στο επίκεντρο των εορτασμών βρέθηκε, όπως κάθε χρόνο, η στρατιωτική παρέλαση στη Λευκωσία. Η φετινή διοργάνωση, ωστόσο, είχε στοιχεία που της προσέδωσαν ιδιαίτερο συμβολισμό: την παρουσία ελληνικών μαχητικών F-16 Viper στον κυπριακό ουρανό και τη συμμετοχή στρατιωτικών τμημάτων από την Αίγυπτο, τη Γαλλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η στιγμή που τα ελληνικά F-16 πέρασαν πάνω από τη Λευκωσία
Από τις στιγμές που ξεχώρισαν ήταν αναμφίβολα η διέλευση των ελληνικών F-16 Viper.
Ο ήχος των ελληνικών μαχητικών πάνω από τη Λευκωσία δημιούργησε μια εικόνα με ιδιαίτερο συναισθηματικό βάρος για πολλούς Κύπριους.
Σύμφωνα με το ΡΙΚ, στη φετινή παρέλαση συμμετείχαν τέσσερα F-16 Viper, ενώ η ελληνική παρουσία συμπληρώθηκε σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο με την παρουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας Νίκου Δένδια.
Η εικόνα της ελληνικής σημαίας στα μαχητικά πάνω από την κυπριακή πρωτεύουσα παραπέμπει στους στενούς ιστορικούς και αμυντικούς δεσμούς Ελλάδας και Κύπρου. Παράλληλα, η συμμετοχή τους εντάσσεται στη συνεχιζόμενη στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών.
Μια παρέλαση με διεθνές αποτύπωμα
Εξίσου αξιοσημείωτη ήταν η παρουσία ξένων στρατιωτικών τμημάτων.
Στη στρατιωτική παρέλαση συμμετείχαν Αμερικανοί πεζοναύτες και ναύτες από το USS Roosevelt, Γάλλοι πεζοναύτες, στρατιωτικό τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου και στρατονόμοι των Ενόπλων Δυνάμεων της Αιγύπτου.
Η παρουσία τους έχει έναν ευρύτερο συμβολισμό.
Δεν αλλάζει από μόνη της τις διεθνείς ή αμυντικές δεσμεύσεις οποιασδήποτε από τις συμμετέχουσες χώρες. Αποτελεί, όμως, ορατή έκφραση των αμυντικών και διπλωματικών σχέσεων που έχει αναπτύξει η Κυπριακή Δημοκρατία με διαφορετικούς διεθνείς εταίρους.
Ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο σημαντικών γεωπολιτικών εξελίξεων, η ταυτόχρονη παρουσία στρατιωτικών τμημάτων από ΗΠΑ, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και Αίγυπτο, μαζί με την ελληνική παρουσία, προσδίδει στη φετινή επέτειο ένα σαφώς πιο διεθνές αποτύπωμα.
Από το 1960 στο 2026
Η 1η Οκτωβρίου δεν αποτελεί μόνο ημέρα στρατιωτικής παρέλασης.
Είναι πρωτίστως ημέρα υπενθύμισης της κρατικής υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Εξήντα έξι χρόνια μετά την ίδρυσή της, και ενώ το Κυπριακό παραμένει άλυτο και το νησί διαιρεμένο, η Κυπριακή Δημοκρατία συνεχίζει τη διεθνή της παρουσία ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών.
Η ίδια η Προεδρία χαρακτήρισε σήμερα την Κυπριακή Δημοκρατία ως τη σημαντικότερη κατάκτηση του κυπριακού λαού, υπογραμμίζοντας ως προτεραιότητα την προστασία και τη συνεχή αναβάθμιση της κρατικής της υπόστασης.
Υπό αυτό το πρίσμα, η εικόνα της φετινής παρέλασης ξεπέρασε το καθαρά τελετουργικό μέρος της επετείου.
Τα ελληνικά F-16 Viper πάνω από τη Λευκωσία, τα κυπριακά στρατιωτικά τμήματα και η παρουσία στρατιωτικών από τέσσερις σημαντικές χώρες συνέθεσαν μια εικόνα με ισχυρό συμβολισμό: μιας Κυπριακής Δημοκρατίας που τιμά την ιστορία της και ταυτόχρονα επενδύει στις διεθνείς συνεργασίες και στην ενίσχυση των σχέσεών της με εταίρους στην περιοχή και πέραν αυτής.
Και ίσως γι’ αυτό η στιγμή της διέλευσης των ελληνικών μαχητικών προκάλεσε τόση συγκίνηση.
Γιατί για λίγα δευτερόλεπτα, ο ουρανός της Λευκωσίας έγινε μέρος του ίδιου του συμβολισμού της ημέρας: μνήμη, κρατική υπόσταση, συνεργασία και η στενή σχέση Κύπρου και Ελλάδας.
Off the Record
Όταν ο «στενότερος των στενοτέρων» φιλοδοξεί να μάθει στην Αννίτα… πολιτικό πόκερ!
Τελικά, στην πολιτική τίποτα δεν πάει χαμένο. Ούτε καν η προϋπηρεσία στο… πόκερ.
Γυρίζοντας το ημερολόγιο δεκαπέντε χρόνια πίσω, βρίσκουμε ένα δημοσίευμα της «Σημερινής» και του SigmaLive με ημερομηνία 9 Απριλίου 2011 και τίτλο «Κύπρος: Ο νέος “παράδεισος” του πόκερ!». Πρωταγωνιστής, μεταξύ άλλων, ο Κρις Παναγιώτου, ο οποίος παρουσιαζόταν τότε ως πρόεδρος της νεοσύστατης Κυπριακής Ομοσπονδίας Πόκερ.
Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, το όνομά του βρίσκεται ξανά στην επικαιρότητα. Όχι γύρω από τραπέζι πόκερ, αλλά γύρω από ένα άλλο τραπέζι: εκείνο της περιβόητης συνάντησης σε ψαροταβέρνα της Λευκωσίας με τον Αβέρωφ Νεοφύτου και την Αννίτα Δημητρίου.
Ο Αβέρωφ είχε αρχικά μιλήσει για τον «στενότατο των στενοτάτων συνεργάτη» της Προέδρου του ΔΗΣΥ. Στις 29 Σεπτεμβρίου, απαντώντας στη δημόσια τοποθέτηση του Κρις Παναγιώτου, τον κατονόμασε και υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη συνάντηση δεν έγινε υπό την ιδιότητά του ως εκδότη.
Και κάπου εδώ το παλιό βιογραφικό αποκτά μια σχεδόν κινηματογραφική ειρωνεία.
Γιατί το πόκερ, όπως μας εξηγούσε εκείνο το δημοσίευμα του 2011, είναι παιχνίδι στρατηγικής. Θέλει υπομονή. Θέλει διάβασμα του αντιπάλου. Θέλει να ξέρεις πότε κρατάς κλειστά τα χαρτιά σου και πότε τα ανοίγεις.
Κυρίως, όμως, θέλει να ξέρεις πότε ο απέναντι μπλοφάρει.
Και κάπως έτσι φτάσαμε στο πολιτικό τραπέζι του 2026.
Σύμφωνα με την εκδοχή του Αβέρωφ Νεοφύτου, στο επίμαχο δείπνο τού ζητήθηκε να συμβάλει στην επανεκλογή της Αννίτας Δημητρίου στην Προεδρία της Βουλής, με αναφορά σε κοινή πορεία προς τις Προεδρικές του 2028. Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν χρειαζόταν ανταλλάγματα για να στηρίξει την παράταξή του.
Ο Κρις Παναγιώτου δίνει εντελώς διαφορετική εκδοχή. Υποστηρίζει ότι επρόκειτο για συνάντηση στο πλαίσιο επαφών που πραγματοποιεί ως εκδότης με πολιτικούς αρχηγούς και απορρίπτει κατηγορηματικά την ύπαρξη οποιασδήποτε συμφωνίας για τις Προεδρικές του 2028.
Τα γεγονότα που ακολούθησαν είναι γνωστά: η Αννίτα Δημητρίου επανεξελέγη Πρόεδρος της Βουλής στις 4 Ιουνίου 2026, συγκεντρώνοντας στον δεύτερο γύρο 29 ψήφους, με τη στήριξη ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ και Άμεσης Δημοκρατίας.
Και τώρα ο Αβέρωφ άνοιξε τα δικά του χαρτιά για το 2028.
Οπότε το ερώτημα αποκτά ενδιαφέρον:
Μήπως ο άνθρωπος που κάποτε επιχειρούσε να βάλει το κυπριακό πόκερ στον χάρτη, αποφάσισε χρόνια αργότερα να παραδώσει μαθήματα… πολιτικού πόκερ στην Πινδάρου;
Γιατί άλλο Texas Hold’em και άλλο… Pindarou Hold’em.
Στο πρώτο παίζεις με μάρκες.
Στο δεύτερο οι μάρκες είναι πολιτικές συμμαχίες, κομματικές ισορροπίες, αξιώματα και —κυρίως— το 2028.
Και υπάρχει ακόμη μία μικρή λεπτομέρεια που κάνει την ιστορία πιο ενδιαφέρουσα: στο πόκερ μπορείς να είσαι εξαιρετικός παίκτης χωρίς να δείξεις ποτέ τα χαρτιά σου.
Στην πολιτική όμως υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να αποφασίσει κάποιος άλλος στο τραπέζι να τα ανοίξει πρώτος.
Αυτό ακριβώς έκανε ο Αβέρωφ.
Και τώρα στην Πινδάρου δεν συζητούν απλώς ποιος κρατά τον άσο.
Συζητούν ποιος μοίραζε τελικά την τράπουλα.
–Sniper–
-
LIVE3 weeks ago1η Οκτωβρίου 2026: Σε απευθείας μετάδοση από το ΡΙΚ η στρατιωτική παρέλαση
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks agoΗ τέλεια καταιγίδα της Πινδάρου: Ο Αβέρωφ αποφάσισε, οι «πιστοί» του 2023 τι κάνουν;
-
Off the Record1 month agoΨάχνουν τον νέο Χριστοδουλίδη. Ο παλιός είναι ακόμη στο Προεδρικό!
-
voulitv1 month agoΧριστοδουλίδης 2028: Χρειάζεται το ΕΛΑΜ, αλλά πόσο κοντά το αντέχει;
-
Off the Record1 month agoΤο είπα-ξείπα της Αννίτας
-
Off the Record1 month agoΤορναρίτης στο Προεδρικό: Αξιοποίηση εμπειρίας ή μήνυμα προς την Πινδάρου;
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ4 weeks agoΧρίστος Κληρίδης: Γιατί να παραμένουμε στη ΔΔΟ όταν η Τουρκία την έχει απορρίψει;
-
Off the Record1 month agoΠροσδοκώμενη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση του τύπου “και η πίτα γερή και ο σκύλος χορτάτος”
-
Off the Record1 month agoΧριστοδουλίδης – ΕΛΑΜ: Το φλερτ που μπορεί να δώσει ψήφους και να διώξει συμμάχους
-
Off the Record3 weeks agoΌταν ο «στενότερος των στενοτέρων» φιλοδοξεί να μάθει στην Αννίτα… πολιτικό πόκερ!






