MILITAIRE
Τουρκία ετοιμάζει συμφωνία ΑΟΖ με τη Συρία υπό τον Τζολάνι – Αποκαλυπτική επιστολή Φιντάν
Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση συναινεί στην άρση των κυρώσεων κατά της Συρίας, η Τουρκία φέρεται να επιδιώκει συμφωνία για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με τις δυνάμεις που ελέγχουν σήμερα τμήμα της συριακής επικράτειας. Σύμφωνα με αποκαλύψεις του δημοσιογράφου Abdullah Bozkurt στο Nordic Monitor, βρίσκεται σε εξέλιξη προεργασία για τη σύναψη συμφωνίας Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ Τουρκίας και της κυβέρνησης του Άχμαντ αλ-Σαράα, με καταγωγή από τις πρώην αντικαθεστωτικές ομάδες που διαδέχθηκαν το καθεστώς Άσαντ στη βόρεια Συρία.
Βάσει επιστολής του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, με ημερομηνία 16 Ιουνίου 2025 και παραλήπτη τον Πρόεδρο της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, η Άγκυρα έχει ήδη δώσει εντολή σε αρμόδια θεσμικά όργανα να επεξεργαστούν σχέδιο συμφωνίας με τη Συρία. Όπως επισημαίνει ο Φιντάν, η συμφωνία αποσκοπεί στη διασφάλιση των δικαιωμάτων τόσο της Τουρκίας όσο και του ψευδοκράτους (Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου – ΤΔΒΚ), το οποίο αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία.
«Με τη μετάβαση της εξουσίας στη Συρία σε μια μεταβατική κυβέρνηση, καταβάλλονται προσπάθειες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ώστε να διασφαλιστούν τα συμφέροντα της χώρας μας», σημειώνει ο Φιντάν στην επιστολή του.
Η επιστολή συνιστά την πρώτη επίσημη επιβεβαίωση των τουρκικών προθέσεων για μια τέτοια συμφωνία, ενώ ο Φιντάν απέρριψε τον ισχυρισμό ότι είχε δεσμευθεί να μην προχωρήσει σε σχετική πρωτοβουλία κατά τη συνάντησή του με την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ Κάγια Κάλας, στο Ριάντ, τον Ιανουάριο του 2025.

Επιδίωξη νέων γεωπολιτικών τετελεσμένων
Η Τουρκία, όπως φαίνεται, επιδιώκει να εφαρμόσει μια στρατηγική αντίστοιχη με εκείνη της συμφωνίας με τη Λιβύη το 2019, η οποία προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις από την Ελλάδα, την Κύπρο και την ΕΕ. Στο επίκεντρο της νέας πρωτοβουλίας είναι η διεύρυνση της τουρκικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο και η de facto ενίσχυση της νομιμοποίησης του ψευδοκράτους μέσω θαλάσσιας συνεργασίας με τη Συρία.
Η Άγκυρα φιλοδοξεί να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξερεύνηση υδρογονανθράκων στην περιοχή, εκμεταλλευόμενη την αδυναμία της σημερινής συριακής διοίκησης να διενεργήσει υπεράκτιες γεωτρήσεις. Παράλληλα, στοχεύει στην αποτροπή των ελληνικών και κυπριακών πρωτοβουλιών για έρευνα και αξιοποίηση των υποθαλάσσιων κοιτασμάτων στην περιοχή.
Ελληνική αδράνεια;
Την ίδια στιγμή, πολιτικοί κύκλοι επικρίνουν την ελληνική κυβέρνηση για αδράνεια. Ο πρώην ευρωβουλευτής Νότης Μαριάς έχει καταγγείλει ότι η Αθήνα δεν προέβαλε καμία αντίρρηση στην απόφαση της ΕΕ να αποδεσμεύσει ευρωπαϊκά κονδύλια προς τη νέα ηγεσία της Συρίας, υπό τον Άχμαντ αλ-Σαράα, η οποία φέρεται να έχει διασυνδέσεις με ισλαμιστικές ομάδες και να τελεί υπό την επιρροή της Άγκυρας.
Επικίνδυνη δυναμική στην Ανατολική Μεσόγειο
Εάν η συμφωνία Τουρκίας–Συρίας υλοποιηθεί, μπορεί να αλλάξει δραματικά τη γεωπολιτική εξίσωση στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι διεκδικήσεις της Τουρκίας θα ενισχυθούν, ενώ ενδέχεται να προκύψουν επιπλέον εστίες έντασης με την Κύπρο, το Ισραήλ, τον Λίβανο και την Αίγυπτο – χώρες που ήδη έχουν συνάψει συμφωνίες ΑΟΖ με τη Λευκωσία και παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις.
Η συμφωνία θα μπορούσε επίσης να αξιοποιηθεί ως εργαλείο πίεσης προς την ΕΕ, καθώς η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει τις θέσεις της, αναγνωρίζοντας μονομερώς θαλάσσιες ζώνες που δεν πληρούν τα διεθνή νομικά κριτήρια και δεν έχουν ευρεία διεθνή αποδοχή.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE
MILITAIRE
Ρωσικές καταγγελίες για στρατιωτική ενίσχυση του NATO στην Αρκτική
MILITAIRE
Η «Γροιλανδία» του Τραμπ ανοίγει την όρεξη της Άγκυρας για το Καστελλόριζο
MILITAIRE
Κάτι φαίνεται να διαφεύγει στον Τραμπ από όσα έγραψε ο Θουκυδίδης
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025 επανέφερε στο επίκεντρο μια αντίληψη για τη διεθνή πολιτική που παραπέμπει έντονα στις ιδέες του αρχαίου Έλληνα ιστορικού Θουκυδίδη. Η γνωστή ρήση του από την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου ότι «οι ισχυροί πράττουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υπομένουν ό,τι τους επιβάλλει η αδυναμία τους» μοιάζει να αντικατοπτρίζεται στη ρητορική και στις επιλογές πολιτικής του Αμερικανού προέδρου.
Ο θουκυδίδειος ρεαλισμός στην πράξη…
Ο Θουκυδίδης παρουσίασε έναν κόσμο όπου η ισχύς αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα των διεθνών σχέσεων. Στον περίφημο «Μηλιακό Διάλογο», οι Αθηναίοι θεμελιώνουν την επιθετική τους στάση στην άποψη ότι η ανθρώπινη φύση επιβάλλει την επικράτηση του ισχυρού. Αυτή η ωμή αποδοχή της δύναμης φαίνεται να διατρέχει και τη στάση του Τραμπ απέναντι στη διεθνή σκηνή. Η αμερικανική πολιτική υπό την ηγεσία του χαρακτηρίζεται από αποφάσεις που θέτουν σε πρώτη μοίρα τα εθνικά συμφέροντα, χωρίς ιδιαίτερες ηθικές ωραιοποιήσεις. Το δόγμα «America First» εκφράζει τη θουκυδίδεια αντίληψη ότι κάθε κράτος οφείλει να προτάσσει την προστασία των δικών του επιδιώξεων. Όπως οι Αθηναίοι δεν επικαλέστηκαν ηθικές υποχρεώσεις απέναντι στους Μηλίους, έτσι και ο Τραμπ αποφεύγει συστηματικά τη γλώσσα περί αξιακής παγκόσμιας ηγεσίας.
Η παγίδα του Θουκυδίδη και η Κίνα
Ο καθηγητής του Χάρβαρντ Graham Allison ανέπτυξε τη θεωρία της «Παγίδας του Θουκυδίδη», σύμφωνα με την οποία όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να αντικαταστήσει μια κατεστημένη, η σύγκρουση καθίσταται σχεδόν αναπόφευκτη. Αυτό ακριβώς είχε περιγράψει ο Θουκυδίδης αναφορικά με την Αθήνα και τη Σπάρτη: η άνοδος της αθηναϊκής ισχύος γέννησε φόβο στη Σπάρτη, οδηγώντας τελικά στον πόλεμο.
Ο Τραμπ φαίνεται να διαβλέπει αυτόν τον κίνδυνο στη σχέση των ΗΠΑ με την Κίνα. Οι δασμοί, οι περιορισμοί στην τεχνολογία και η σκληρή διπλωματική ρητορική συνθέτουν μια στρατηγική που στοχεύει στη διατήρηση της αμερικανικής υπεροχής. Αντί για λόγο συνεργασίας και κοινών αξιών, επιλέγεται η ανοιχτή αντιπαράθεση και η διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.
Συμμαχίες ως συναλλαγές
Ένα ακόμη στοιχείο της θουκυδίδειας οπτικής είναι η θεώρηση των συμμαχιών ως σχέσεων συμφέροντος και όχι ως ηθικών δεσμεύσεων. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, απαιτώντας από τους εταίρους μεγαλύτερη συμμετοχή στις αμυντικές δαπάνες. Αυτή η «συναλλακτική» διπλωματία αναδεικνύει την άποψη ότι οι συμμαχίες οφείλουν να αποφέρουν απτά οφέλη και όχι να βασίζονται σε αφηρημένες αρχές.
Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, οι Αθηναίοι μετέτρεψαν τη Δηλιακή Συμμαχία από ένωση ισότιμων πόλεων σε αυτοκρατορικό μηχανισμό, επιβάλλοντας φόρους στους συμμάχους τους. Αν και ο Τραμπ δεν κινείται σε τόσο ακραία κατεύθυνση, η επιμονή του στη «δίκαιη κατανομή του κόστους» εκφράζει παρόμοια λογική: οι συμμαχίες πρέπει να υπηρετούν απτά τα αμερικανικά συμφέροντα.
Ο φόβος, η τιμή και το συμφέρον
Ο Θουκυδίδης προσδιόρισε τρία βασικά κίνητρα της διεθνούς πολιτικής: τον φόβο, την τιμή και το συμφέρον. Η πολιτική του Τραμπ μοιάζει να κινείται και στα τρία επίπεδα. Ο φόβος απώλειας της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας, η επιδίωξη σεβασμού στη διεθνή σκηνή και η αδιάλλακτη υπεράσπιση των οικονομικών συμφερόντων συνθέτουν ένα μοτίβο που ο αρχαίος ιστορικός θα αναγνώριζε άμεσα.
Η συχνή αναφορά του Τραμπ στην ανάγκη να γίνει η Αμερική «ξανά σεβαστή» παραπέμπει στην έννοια της τιμής, κεντρική στην αρχαιοελληνική σκέψη. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η έμφαση συνδυάζεται με την ωμή επιδίωξη υλικών συμφερόντων.
Τα όρια του ρεαλισμού
Ωστόσο, ο θουκυδίδειος ρεαλισμός δεν είναι πανάκεια. Ο ίδιος ο Θουκυδίδης κατέδειξε πως η υπέρμετρη εμπιστοσύνη στη δύναμη και η παραμέληση ηθικών περιορισμών μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή. Η Αθήνα τελικά ηττήθηκε, εν μέρει λόγω αλαζονείας και υπερέκτασης που γεννήθηκαν από την αίσθηση ανωτερότητας.
Για τις ΗΠΑ επί Τραμπ, το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο μια καθαρά ρεαλιστική στρατηγική μπορεί να διατηρήσει την ισχύ τους σε έναν πολυπολικό κόσμο. Οι διεθνείς θεσμοί, οι συμμαχίες αξιών και το soft power διαθέτουν σημασία ακόμη και από ρεαλιστική σκοπιά. Η πλήρης απαξίωσή τους ενδέχεται να αποδυναμώσει μακροπρόθεσμα την ίδια την ισχύ που επιδιώκεται να διαφυλαχθεί.
Η θουκυδίδεια ανάγνωση της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ προσφέρει μια ωμή αλλά ειλικρινή εικόνα της λειτουργίας της δύναμης στις διεθνείς σχέσεις. Ωστόσο, όπως διδάσκει η τραγική εμπειρία της Αθήνας, η ανεξέλεγκτη επιδίωξη ισχύος χωρίς μέτρο και αυτογνωσία μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες. Ο Θουκυδίδης δεν υπήρξε μόνο ρεαλιστής, αλλά και στοχαστής που προειδοποιούσε για την ύβρη που συχνά συνοδεύει την εξουσία.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
-
Think Tank3 weeks agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ2 weeks agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
#exAformis1 month ago#ExAformis – Το ΑΛΜΑ στο δρόμο προς τις εκλογές | Παρασκευή 19/12 στις 7μμ
-
#exAformis1 month ago#ExAformis – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης | Τετάρτη 17/12 στις 7μμ
-
Off the Record1 month agoΣτάθμευση Κυπριακών μαχητικών αεροσκαφών στο σύμμαχο μας Ισραήλ
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή2 weeks agoΠώς στήνεται ένα πολιτικό «viral σκάνδαλο»
-
Off the Record3 weeks agoΕκλογές 2026: Το ποτάμι δεν γυρίζει ΠΙΣΩ…
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΤο Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών βράβευσε τον δημοσιογράφο Φάνη Μακρίδη για τον αδιάκοπο αγώνα του κατά της διαφθοράς
-
Think Tank3 weeks agoΤο πραξικόπημα των ΤΚ το 1963 | Μία εκπομπή ντοκουμέντο
-
Think Tank3 weeks agoΗ φωτογραφία του αίσχους

