ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
“Win–win” ή τακτικός συμβιβασμός; Η νέα φάση στις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας
Η Ουάσινγκτον και το Πεκίνο φαίνεται να πλησιάζουν σε μια ευρείας κλίμακας εμπορική συμφωνία, ικανή να αποκλιμακώσει τις εντάσεις που είχαν αναζωπυρωθεί το τελευταίο διάστημα. Το νέο πλαίσιο, το οποίο φαίνεται να έχει συμφωνηθεί, βάζει προσωρινά φρένο στις εκατέρωθεν απειλές, επιτρέποντας και στις δύο πλευρές να δηλώσουν ότι «βγήκαν κερδισμένες». Ωστόσο, κατά πόσο η κατάσταση αυτή μπορεί πραγματικά να χαρακτηριστεί ως win–win;
Σύμφωνα με τη βρετανική Telegraph, η Κίνα φαίνεται να κάνει ένα βήμα πίσω όσον αφορά την πρόθεσή της να περιορίσει τις εξαγωγές σπάνιων γαιών – κρίσιμων υλικών για την αμερικανική βιομηχανία όπλων και τεχνολογίας – ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρουν την απειλή επιβολής εξαντλητικών δασμών. Η συμφωνία προβλέπει επίσης απτά ανταλλάγματα, όπως την αύξηση των κινεζικών εισαγωγών αμερικανικής σόγιας, γεγονός που προσφέρει σημαντική ανακούφιση στους αμερικανούς αγρότες. Παράλληλα, η επικείμενη εξαγορά των αμερικανικών δραστηριοτήτων του TikTok από εγχώριους επενδυτές, υπό την εποπτεία της αμερικανικής κυβέρνησης, δείχνει την προσπάθεια εξισορρόπησης ανάμεσα στην προστασία των εθνικών συμφερόντων και τη διατήρηση της τεχνολογικής συνεργασίας.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον επεκτείνει την εμπορική της παρουσία στην Ασία, συνάπτοντας νέες συμφωνίες με χώρες όπως η Μαλαισία και η Καμπότζη, με στόχο τη διαφοροποίηση των πηγών κρίσιμων πρώτων υλών. Αυτή η πολυεπίπεδη στρατηγική αντικατοπτρίζει την πρόθεση των ΗΠΑ να μειώσουν την εξάρτησή τους από το Πεκίνο, χωρίς ωστόσο να οδηγηθούν σε πλήρη ρήξη. Η πιο ήπια ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ, σε αντίθεση με την επιθετικότητα προηγούμενων περιόδων, υποδηλώνει μια πραγματιστική στροφή στην αμερικανική εμπορική πολιτική. Παρά την πολιτική «σκηνοθεσία» που συνοδεύει τις δηλώσεις του, η σταθεροποίηση των αγορών και η αναθέρμανση των διπλωματικών επαφών δείχνουν μια πρόσκαιρη ανακούφιση — ίσως και μια σπάνια στιγμή συνεργασίας μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Ποιο είναι το πλαίσιο
Όπως ανέφερε ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, στο CBS, το πλαίσιο της επικείμενης εμπορικής συμφωνίας περιλαμβάνει το «τελικό σχέδιο» για το μέλλον του TikTok στις ΗΠΑ και αναβάλλει την εφαρμογή των αυστηρότερων ελέγχων της Κίνας στις εξαγωγές σπάνιων γαιών. Ο Μπέσεντ δήλωσε επίσης ότι δεν αναμένει να τεθεί σε ισχύ ο δασμός 100% στα κινεζικά προϊόντα — όπως είχε απειλήσει να επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ — ενώ η Κίνα θα επαναλάβει τις αγορές μεγάλων ποσοτήτων αμερικανικής σόγιας. Σύμφωνα με το BBC, και οι δύο χώρες επιχειρούν να αποφύγουν περαιτέρω κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου που έχει ξεσπάσει ανάμεσά τους.
Ο Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ πρόκειται να συναντηθούν την Πέμπτη στη Νότια Κορέα — για πρώτη φορά από το 2019 — και, όπως όλα δείχνουν, θα δώσουν τα χέρια για τη συμφωνία. Ο Μπέσεντ είχε ήδη συναντηθεί με ανώτερους κινέζους αξιωματούχους του τομέα εμπορίου στο περιθώριο της συνόδου της Ένωσης Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN) στη Μαλαισία. Το Πεκίνο χαρακτήρισε τις συζητήσεις «εποικοδομητικές». Ο αμερικανός υπουργός ανέφερε ότι οι δύο πλευρές «κατέληξαν σε ένα ουσιαστικό πλαίσιο για τους ηγέτες τους», προσθέτοντας: «Οι δασμοί θα αποφευχθούν». Από την πλευρά της, η κινεζική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι οι διαπραγματευτικές ομάδες «κατέληξαν σε βασική συναίνεση σχετικά με τη διαχείριση των ανησυχιών μεταξύ των δύο χωρών», τονίζοντας πως «οι δύο πλευρές θα οριστικοποιήσουν περαιτέρω τις λεπτομέρειες».
«Πιάνουν» οι απειλές του Τραμπ για τους δασμούς
Μετά την επανεκλογή του στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εφαρμόσει – ή απειλήσει να εφαρμόσει – εκτεταμένους δασμούς στις εισαγωγές από διάφορες χώρες, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική αυτή ενισχύει τη βιομηχανία και την απασχόληση των ΗΠΑ. Οι εν λόγω πρακτικές οδήγησαν αρκετά κράτη, μεταξύ των οποίων και το Ηνωμένο Βασίλειο, να συνάψουν νέες εμπορικές συμφωνίες με την Ουάσινγκτον, όπως υπενθυμίζει το BBC. Ωστόσο, η αυστηρότερη δασμολογική πολιτική του Τραμπ στόχευε πρωτίστως την Κίνα.
Το Πεκίνο απάντησε με αντίμετρα, αλλά οι δύο πλευρές συμφώνησαν να αναστείλουν την επιβολή δασμών κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Παρά ταύτα, στις αρχές του μήνα, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι θα επιβάλει πρόσθετο δασμό 100% στα κινεζικά προϊόντα από τον Νοέμβριο, αντιδρώντας στους αυστηρότερους περιορισμούς του Πεκίνου στις εξαγωγές σπάνιων γαιών — κρίσιμων υλικών για την παραγωγή ηλεκτρονικών συσκευών. Ο αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε την Κίνα ότι «έχει γίνει υπερβολικά εχθρική» και πως προσπαθεί να κρατήσει τον κόσμο «όμηρο». Πράγματι, η Κίνα επεξεργάζεται περίπου το 90% των σπάνιων γαιών παγκοσμίως, γεγονός που της δίνει σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.
Την τελευταία φορά που το Πεκίνο ενίσχυσε τους ελέγχους στις εξαγωγές – μετά την αύξηση των δασμών από τον Τραμπ στις αρχές του έτους – πολλές αμερικανικές εταιρείες, που εξαρτώνται από αυτά τα υλικά, αντέδρασαν έντονα. Σύμφωνα με τον Μπέσεντ, η Κίνα «θα αναβάλει τους περιορισμούς για έναν χρόνο και θα επανεξετάσει το ζήτημα». Ένα ακόμη σημείο τριβής είναι η αμερικανική σόγια, της οποίας η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή διεθνώς. Καθώς ο εμπορικός πόλεμος οξυνόταν, το Πεκίνο ανέστειλε τις παραγγελίες του, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα στους αμερικανούς παραγωγούς. Ο υπουργός Οικονομικών υπαινίχθηκε ότι το μποϊκοτάζ πρόκειται σύντομα να λήξει, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες. «Είμαι και εγώ καλλιεργητής σόγιας, επομένως κατανοώ αυτόν τον πόνο. Πιστεύω ότι, μόλις η συμφωνία με την Κίνα γίνει δημόσια, οι αγρότες μας θα αισθανθούν πολύ πιο αισιόδοξοι για την τρέχουσα και τις επόμενες σεζόν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η συμφωνία για το TikTok
Ο ίδιος αξιωματούχος αποκάλυψε επίσης ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία για την αμερικανική θυγατρική του TikTok, με τον Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ να αναμένεται να «ολοκληρώσουν τη συναλλαγή την Πέμπτη». Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να εξαγοράσουν την πλατφόρμα από τη μητρική κινεζική εταιρεία ByteDance, επικαλούμενες λόγους εθνικής ασφάλειας. Προηγουμένως, η εταιρεία είχε ενημερωθεί ότι θα έπρεπε να πουλήσει τις δραστηριότητές της στις ΗΠΑ ή να διακινδυνεύσει το κλείσιμό τους, όμως ο Τραμπ έχει ήδη καθυστερήσει τέσσερις φορές την εφαρμογή της απαγόρευσης για να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις, παρατείνοντας εκ νέου την προθεσμία έως τον Δεκέμβριο.
Ο Λευκός Οίκος είχε ανακοινώσει τον περασμένο μήνα ότι αμερικανικές εταιρείες θα ελέγχουν τον αλγόριθμο της πλατφόρμας και ότι έξι από τις επτά θέσεις του διοικητικού συμβουλίου της αμερικανικής θυγατρικής θα ανήκουν σε Αμερικανούς. Αν και ο Τραμπ είχε ζητήσει αρχικά την πλήρη απαγόρευση του TikTok κατά την πρώτη του θητεία, η στάση του έχει μεταβληθεί σημαντικά. Στην πρόσφατη προεκλογική του εκστρατεία για τις εκλογές του 2024, αξιοποίησε ενεργά την πλατφόρμα για να ενισχύσει τη δημοτικότητά του μεταξύ των νεότερων ψηφοφόρων — μια ενδεικτική στροφή από την αυστηρή στάση του παρελθόντος.
Πηγή: Protagon.gr
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ
Γιατί ο Τραμπ θέλει τόσο πολύ τη Γροιλανδία
Μέχρι πριν λίγο καιρό θα φαινόταν εξωπραγματικό. Τώρα, όμως, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι ο Ντόναλντ Τραμπ σοβαρολογεί όταν δηλώνει ότι θέλει οι ΗΠΑ να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία, αυτόνομο έδαφος υπό την κυριαρχία της Δανίας.
Παρότι δεν καταναλώνει αλκοόλ, ο Τραμπ διαθέτει, σύμφωνα με τη Σούζι Γουάιλς, προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, «προσωπικότητα αλκοολικού». Άτομα με τέτοιο χαρακτήρα τείνουν στον εθισμό και αναζητούν ρίσκα: αναζητούν έντονες εμπειρίες που τους προσφέρουν ικανοποίηση και τους αποσπούν από προσωπικά προβλήματα. Στην περίπτωση του Τραμπ, αυτά τα προβλήματα, όπως σημειώνει στους Financial Times ο Εντουαρντ Λους, προκύπτουν όλο και περισσότερο από το εσωτερικό πολιτικό μέτωπο, ενώ η «θεραπεία» φαίνεται να αναζητείται στο εξωτερικό. Όσο επιδεινώνονται τα εσωτερικά προβλήματα –με δημοσκοπήσεις που δεν δείχνουν ανάκαμψη– τόσο αυξάνεται η επιθυμία για εντυπωσιακές κινήσεις στη διεθνή σκηνή.
Το γεγονός ότι σχεδόν όλοι οι Αμερικανοί πρόεδροι επικεντρώνονται περισσότερο στην εξωτερική πολιτική προς το τέλος της θητείας τους δεν αρκεί για να εξηγήσει τις κινήσεις του Τραμπ, ο οποίος έχει μάθει ότι είναι πιο εύκολο να αγνοήσει τους άγραφους κανόνες του διεθνούς δικαίου απ’ ό,τι τις αποφάσεις των αμερικανικών δικαστηρίων.
Όταν κλήθηκε να εξηγήσει γιατί διέταξε την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τη Βενεζουέλα, επικαλέστηκε ένα αμερικανικό ένταλμα σύλληψης. Παρουσίασε την επιχείρηση σαν αποστολή σερίφη που μπαίνει στη ζούγκλα για να συλλάβει έναν φυγόδικο. Και πράγματι, το σχέδιο πέτυχε. Όταν ο στόχος είναι στρατιωτικά ανίσχυρος, η επιτυχία φαίνεται δεδομένη. Ο Τραμπ δείχνει πλέον να αισθάνεται ότι ελέγχει απόλυτα την αμερικανική πολεμική μηχανή.
Υπό αυτό το πρίσμα, σημειώνουν οι Financial Times, η ανησυχία της Δανίας είναι απολύτως δικαιολογημένη. Χωρίς να ερωτηθεί, ο Τραμπ επανέφερε το ζήτημα της Γροιλανδίας στην πρώτη δημόσια εμφάνισή του μετά τη σύλληψη Μαδούρο και από τότε επαναλαμβάνει ότι «η Γροιλανδία είναι απαραίτητη» για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δανή πρωθυπουργός, Μέτε Φρεντέρικσεν, απάντησε ότι «δεν έχει νόημα να μιλά κανείς για ανάγκη κατάληψης της Γροιλανδίας». Ο Τραμπ, ωστόσο, επιμένει ότι πρόκειται για ζήτημα αμερικανικής ασφάλειας, ειρωνευόμενος μάλιστα τη Δανία λέγοντας ότι ενίσχυσε την άμυνα του νησιού «προσθέτοντας ένα ακόμη έλκηθρο με σκύλους».
Η εμμονή του είναι τέτοια, που λίγο πριν τα Χριστούγεννα διόρισε ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία, τον Ρεπουμπλικανό κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, ο οποίος δήλωσε ότι είναι «τιμή» του να εργαστεί εθελοντικά για να ενσωματωθεί η Γροιλανδία στις ΗΠΑ. Πέρυσι, μάλιστα, ο Τραμπ έστειλε τον αντιπρόεδρό του, Τζέι Ντι Βανς, στο νησί για «επιτόπια επιθεώρηση».
Όποιος πιστεύει ότι όλα αυτά αποτελούν απλό τρολάρισμα, γράφουν οι Financial Times, θα πρέπει να θυμηθεί τι συνέβη στο Καράκας.
Γιατί όμως η Γροιλανδία; Πρώτον, επειδή αποτελεί εύκολη υπόθεση. Όπως και στη Βενεζουέλα, μια προσάρτηση θα μπορούσε να αποφασιστεί από το «δωμάτιο επιχειρήσεων» χωρίς απώλειες και χωρίς ουσιαστικό ρίσκο για τις ΗΠΑ. Ο Τραμπ θα μπορούσε έτσι να αναπαράγει εικόνες ισχύος που ζηλεύει από την εποχή Ομπάμα. Η Δανία, όσο αποφασισμένη και αν είναι, δεν θα μπορούσε να αντισταθεί στρατιωτικά σε μια υπερδύναμη.
Δεύτερον, η Γροιλανδία είναι οικονομικά ελκυστική. Κύκλοι της αμερικανικής τεχνολογικής και φιλελεύθερης ελίτ τη βλέπουν ως ιδανικό πεδίο πειραματισμών, από νέες μορφές κρατικής οργάνωσης μέχρι τεχνολογικά εγχειρήματα. Παράλληλα, μια τέτοια κίνηση θα ικανοποιούσε τους ιδεολόγους του MAGA, καθώς θα δοκίμαζε ή και θα ακύρωνε στην πράξη το ΝΑΤΟ.
Καθώς τα εσωτερικά πολιτικά προβλήματα αυξάνονται, με πιθανή ήττα στο Κογκρέσο τον προσεχή Νοέμβριο και δικαστικές πιέσεις, ο Τραμπ φαίνεται ολοένα και πιο πρόθυμος να ρισκάρει στο εξωτερικό. Σε αντίθεση με το εσωτερικό, εκεί δεν υπάρχει δικαστήριο ικανό να περιορίσει αποτελεσματικά τις κινήσεις του. Και χωρίς φωνές αυτοσυγκράτησης γύρω του, η Γροιλανδία παραμένει πάντα μια δελεαστική επιλογή. Ο πειρασμός, όσο περνά ο καιρός, συνεχώς μεγαλώνει.
Πηγή: Protagon.gr
MILITAIRE
Βενεζουέλα: Μήπως η νέα Γιάλτα δεν βρίσκεται πια στην Κριμαία αλλά… στην Αλάσκα;
Παρά τις τεράστιες τεχνολογικές εξελίξεις στις μεταφορές, χρειάστηκαν σχεδόν 80 χρόνια για να αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε ότι η νέα «Γιάλτα» δεν βρίσκεται πλέον στη χερσόνησο της Κριμαίας, αλλά πιθανότατα… στην Αλάσκα.
Θεωρώ πως πλέον καθίσταται σαφές γιατί ουδέποτε συμφώνησα με την επικρατούσα —κατά τη γνώμη μου εσφαλμένη— αντίληψη περί «πολυπολικού κόσμου».
Ο κόσμος παραμένει βαθύτατα διπολικός, επαναχαράσσοντας διαρκώς τις σφαίρες επιρροής του.
Από τη μία πλευρά, η μονοκρατορία των Ηνωμένων Πολιτειών, με τα ενεργούμενά της: την αυτοχειριαζόμενη Ευρωπαϊκή Ένωση στον ρόλο της πρόθυμης Ιφιγένειας, το ΝΑΤΟ και τον τοποτηρητή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, το Ισραήλ, εντός του πλαισίου της λεγόμενης «συλλογικής Δύσης».
Από την άλλη, ο εμφανής πλέον πόλος εξισορρόπησης, που σχηματοποιείται στον άξονα Ρωσίας–Κίνας–BRICS, με μια Ινδία που κινείται αμφίσημα.
Με μια στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας —άνευ προηγουμένου για τον σύγχρονο κόσμο και χειρότερη ακόμη και από τη γερμανική εισβολή και προσάρτηση της Σουδητίας το 1938— εισερχόμαστε σε μια νέα και βαθιά αποκρουστική φάση των διεθνών σχέσεων.
Σε αυτήν της απροκάλυπτης ισχύος.
Δεν είναι, ασφαλώς, η πρώτη φορά που διεξάγονται επιχειρήσεις χωρίς ψήφισμα του ΟΗΕ ή χωρίς έγκριση κάποιου διεθνούς οργανισμού ασφάλειας.
Μέχρι σήμερα, ωστόσο, υπήρχε έστω η «κεκαλυμμένη αναγκαιότητα» συγκρότησης μιας συμμαχίας κρατών ή «προθύμων», προκειμένου να «επιβληθεί το Διεθνές Δίκαιο», να «τερματιστούν εμφύλιοι ή γενοκτονίες» ή να «εκδημοκρατιστεί» μια χώρα.
Πλέον, ακόμη και αυτά εγκαταλείπονται.
Δεν κρίνονται αναγκαία.
Η ωμή ισχύς είναι εδώ. Παρούσα. Ορατή.
Χωρίς προσχήματα.
Χωρίς «μάσκες» ή έστω τα ελάχιστα φύλλα συκής.
Ας μη στρουθοκαμηλίζουμε.
Δεν επρόκειτο για «σύλληψη και απαγωγή».
Ούτε η άμεση μεταφορά του στο «Μεγάλο Μήλο» από την πρώτη κιόλας ημέρα, στο πλαίσιο ποινικής δίωξης από την αρμόδια εισαγγελική αρχή, συνιστούσε το πραγματικό διακύβευμα.
Επρόκειτο για κανονική εισβολή, με συντριπτική ανισορροπία μαχητικής ισχύος υπέρ του επιτιθέμενου, ελάχιστη έως μηδενική αντίσταση από τον αμυνόμενο και εκτεταμένη προεργασία των μυστικών υπηρεσιών, σε μια χώρα που λειτουργεί ως narkos kingdom, με βαθιά διαφθορά, ασυδοσία, κατάχρηση εξουσίας και παγιωμένες καθεστωτικές αντιλήψεις.
Ας τα βλέπουν και ας τα λαμβάνουν υπόψη και όσοι «παροικούν την Ιερουσαλήμ», καθώς οι επιχειρήσεις υπονόμευσης (subversion ops), όπως εδώ και χρόνια επισημαίνω δημόσια, έχουν αλλάξει επίπεδο και ρυθμό εξέλιξης.
Η σχεδόν ανύπαρκτη αντίσταση, τόσο από τις Ένοπλες Δυνάμεις όσο και από τον λαό, υπήρξε αποτέλεσμα της έντονης δράσης των μυστικών υπηρεσιών, με εκτεταμένες «εξαγορές συνειδήσεων» και αξιωματούχων —κάτι καθόλου δύσκολο σε μια πλήρως διεφθαρμένη χώρα.
Παράλληλα, αποτέλεσε απόρροια της συσσωρευμένης λαϊκής αγανάκτησης απέναντι στο καθεστώς Μαδούρο και τις ελίτ του.
Ωστόσο, μια εισβολή που σέβεται στοιχειωδώς τον εαυτό της, οφείλει να συνοδεύεται και από στρατιωτικά πλήγματα.
Ακόμη και αν τα ελικόπτερα των ειδικών δυνάμεων πετούσαν πάνω από το Καράκας χωρίς να προσβληθούν, τα πλήγματα έπρεπε να πραγματοποιηθούν.
Για την εξάλειψη κάθε βούλησης αντίστασης, για παραδειγματισμό των επόμενων και για επίδειξη ισχύος.
Ψυχολογικές επιχειρήσεις (PSYOPS), οι οποίες σχεδιάζονται και προετοιμάζονται πολύ πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων, εκτελούνται παράλληλα με αυτές και συνεχίζονται και μετά το τυπικό πέρας τους.
Ως στρατιωτικός, αναφορικά με τον σχεδιασμό, την προπαρασκευή και την εκτέλεση της επιχείρησης «Absolute Resolve», δεν μπορώ παρά να αποδώσω εύσημα.
Με σαφείς επιχειρησιακούς αντικειμενικούς σκοπούς, ξεκάθαρους πολιτικούς στόχους και άρτια δράση των μυστικών υπηρεσιών, η επιχείρηση ολοκληρώθηκε επιτυχώς μέσα σε ελάχιστες ώρες.
Απομένει να διαπιστωθεί η στρατηγική εξόδου (exit strategy) και αν τα αποτελέσματα θα κεφαλαιοποιηθούν μεσο-μακροπρόθεσμα ή αν πρόκειται για μια «πύρρειο νίκη», που θα μετατρέψει την Κεντρική και Νότια Αμερική σε ένα νέο Βιετνάμ.
Διότι, αδιαμφισβήτητα, πρόκειται για μία ακόμη εισβολή.
Χωρίς καμία νομιμοποίηση από το Διεθνές Δίκαιο ή το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Μια επιβολή ωμής ισχύος, με απειλή περαιτέρω κλιμάκωσης για όσους δεν συνεργαστούν, ενώ τα πετρελαϊκά αποθέματα και οι εταιρείες της χώρας επανέρχονται υπό αμερικανικό έλεγχο.
Με μια «μεταβατική κυβέρνηση» έως τη διεξαγωγή εκλογών υπό την επίβλεψη του εισβολέα, ώστε οι πολίτες «να αισθανθούν ανεξάρτητοι, ασφαλείς και πλουσιότεροι».
Δεν είναι η πρώτη φορά που παρομοιάζω τις διεθνείς σχέσεις και το Διεθνές Δίκαιο με το «δίκαιο της νταλίκας» στη διασταύρωση, ανεξαρτήτως ΚΟΚ και σήμανσης.
Άλλωστε, η κυνικότητα και ο πολιτικός ρεαλισμός είναι γνωστά από την εποχή του μεγάλου μας προγόνου, του Θουκυδίδη.
Εξίσου γνωστός και ο διάλογος Αθηναίων και Μηλίων περί ισχύος, ουδετερότητας και αδυναμίας.
Ας θυμηθούμε όμως και το τέλος: «και η Αθήνα έπεσε».
Εν κατακλείδι, οι ΗΠΑ αποκτούν τα πετρέλαια της Βενεζουέλας. Τόσο απλά. Και θα εκπλαγώ ευχάριστα αν πράγματι βελτιωθεί το βιοτικό επίπεδο των Βενεζουελάνων —κάτι που δεν θεωρώ πιθανό.
Οι πρώτες δηλώσεις Τραμπ υποδηλώνουν ότι θα «χρεωθούν» και το «σώσιμο», δεδομένων των πλουτοπαραγωγικών πόρων που θα καλύψουν το κόστος της επιχείρησης και της λεγόμενης «μετάβασης στη δημοκρατία».
Sic: ο όρος «στρατιωτική επιχείρηση» μας είναι οικείος. Τον έχουμε ξανακούσει, με έναν προσδιορισμό «ειδική» μπροστά, και μάλιστα στη γειτονιά μας.
Στην Ουκρανία, από τη Ρωσία.
Διότι κανείς δεν μιλά πλέον για πόλεμο ή εισβολή.
Μόνο για «στρατιωτικές επιχειρήσεις».
Πέρα από τα πετρέλαια, οι ΗΠΑ, μέσω της απειλής ισχύος, στέλνουν σαφές μήνυμα προς Κούβα και λοιπά κράτη της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής ότι ασκούν πλήρη έλεγχο στην ήπειρο μεταξύ Ατλαντικού και Ειρηνικού.
Η πλήρης ενεργειακή, αμυντική και πλέον και διατροφική εξάρτηση της ΕΕ από τις ΗΠΑ εξασφάλισε για την Ένωση, πέρα από τον ρόλο του πολυεπίπεδου junkie, και εκείνον του χρήσιμου ηλιθίου και της αναλώσιμης Ιφιγένειας, προσφέροντας στις ΗΠΑ το αναγκαίο παγκόσμιο στρατηγικό βάθος.
Πέρα από τα πρόσκαιρα ή μη κέρδη των ΗΠΑ, η εισβολή αυτή παγίωσε νέα ήθη στις διεθνείς σχέσεις, σηματοδοτώντας μια οπισθοδρόμηση αιώνων.
Και ο μεγάλος χαμένος είναι ο άνθρωπος. Και ο πολιτισμός του. Ό,τι απέμεινε από αρχές, αξίες και ιδανικά.
Επιστρέφοντας στον τόπο μας, αυτός ο τόπος είναι φως.
Και όσα απειλούνται να χαθούν, είναι φως.
Ας μην τα απεμπολήσουμε.
Υ.Γ. 1: Η δήλωση του Πρωθυπουργού ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των ενεργειών» γεννά ερωτήματα. Θα αναμένουμε, βεβαίως, και τον κατάλληλο χρόνο.
Μέχρι τότε, τέτοιες δηλώσεις δεν υπηρετούν τα εθνικά μας συμφέροντα και δημιουργούν επικίνδυνα προηγούμενα, όπως φάνηκε και από την αντίδραση του ΥΠΕΞ της Βενεζουέλας.
Υ.Γ. 2: Η σιωπή ορισμένων μελών του ΣΑ του ΟΗΕ είναι μεν κατανοητή, αλλά μη αποδεκτή. Η στάση της Ρωσίας πιθανώς συνδέεται με τη συνάντηση Τραμπ–Πούτιν στην Αλάσκα και μια νέα «μοιρασιά» του κόσμου.
Η σιωπή της Κίνας, ωστόσο, αφήνει ανοικτό πεδίο για περαιτέρω ανησυχίες και δυσμενείς εξελίξεις στην παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Κατά πόσο θα αποδεχθεί αδιαμαρτύρητα την αμερικανική ηγεμονία στη Λατινική Αμερική ή αν θα επιχειρήσει να «κλείσει λογαριασμούς» σε Ασία ή Αφρική, μένει να φανεί.
ΠΗΓΗ: MILITAIRE .gr
Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΕΡΟΓΛΗΣ*
Think Tank
Τα πολλαπλά μηνύματα Τραμπ μέσω της επίθεσης στη Βενεζουέλα: Προειδοποίηση προς Κίνα, Ρωσία, Ιράν και Κούβα
Του ΔΗΜΗΤΡΗ Γ. ΑΠΟΚΗ* – Αθήνα
Πριν λίγες ώρες, πολλαπλές εκρήξεις ταρακούνησαν το Καράκας και άλλες περιοχές της Βενεζουέλας, με την κυβέρνηση Μαδούρο να κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες για επιθέσεις σε πολιτικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Οι επιθέσεις έγινα σε κρίσιμα σημεία όπως το Φορτ Τιούνα και η Αεροπορική Βάση Λα Καρλότα, συνοδευόμενες από πτήσεις αεροσκαφών σε χαμηλό ύψος και σειρήνες αεροπορικού συναγερμού.
Ο Πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον Nicolás Maduro μαζί με τη σύζυγό του και τους μετέφεραν εκτός χώρας, χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση ως «μεγάλης κλίμακας επίθεση» που ολοκληρώθηκε με επιτυχία σε συνεργασία με τις αρχές επιβολής του νόμου των ΗΠΑ.
- Αυτή η επιχείρηση σηματοδοτεί σημαντική κλιμάκωση στις σχέσεις ΗΠΑ-Βενεζουέλας, υποδηλώνοντας τη δογματική αλλαγή στην Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας (NSS) των ΗΠΑ και στέλνοντας σαφή μηνύματα προς παγκόσμιους αντιπάλους όπως η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν και η Κούβα.
Η σύλληψη και απομάκρυνση του Μαδούρο ενισχύει αυτή την κλιμάκωση, αποτελώντας κομβικό σημείο στην προσπάθεια αποσταθεροποίησης του καθεστώτος.
Αυτή η επίθεση υποδηλώνει επιστροφή σε μια πιο επιθετική προσέγγιση «America First», βασισμένη στο Δόγμα Μονρόε, το οποίο ιστορικά θεωρούσε τη Λατινική Αμερική ως σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ.
- Οι συμμαχίες της Βενεζουέλας με αντίπαλες δυνάμεις – η στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας, οι οικονομικές επενδύσεις της Κίνας που υπερβαίνουν τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια, οι συνεργασίες πετρελαίου με το Ιράν και η στενή σχέση με την Κούβα – ενοχλούσαν εδώ και καιρό την Ουάσινγκτον.
Στοχεύοντας στρατιωτικά assets και καταλήγοντας στη σύλληψη του Μαδούρο, οι ΗΠΑ φαίνεται να επιδιώκουν αποσταθεροποίηση του καθεστώτος, ασφάλεια πόρων (η Βενεζουέλα κατέχει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως) και αντιμετώπιση ξένης επιρροής.
Αυτό ευθυγραμμίζεται με την προ της επίθεσης συγκέντρωση 15.000 στρατευμάτων και ναυτικών δυνάμεων στην Καραϊβική από τον Τραμπ, παρουσιάζοντας την ενέργεια ως μέρος ευρύτερης εκστρατείας κατά της ναρκοδιακίνησης και της λαθρεμπορίας, που έχει ήδη προκαλέσει πάνω από 115 θανάτους από επιθέσεις σε σκάφη.
- Στρατηγικά, αυτή η επιχείρηση μπορεί να επαναπροσδιορίσει τις προτεραιότητες της NSS, ανυψώνοντας την ασφάλεια του ημισφαιρίου σε κεντρικό πυλώνα.
- Μια επιτυχής παρέμβαση, όπως η σύλληψη Μαδούρο, μπορεί να εξασφαλίσει αλυσίδες εφοδιασμού, να μειώσει πιέσεις μετανάστευσης (πάνω από 7 εκατομμύρια Βενεζουελάνοι έχουν φύγει από το 2014) και να ενισχύσει την ενεργειακή ανεξαρτησία εν μέσω παγκόσμιας αστάθειας πετρελαίου.
Ωστόσο, εγκυμονεί κινδύνους υπερεπέκτασης: οι δυνάμεις των ΗΠΑ είναι ήδη τεντωμένες σε υποστήριξη Ουκρανίας, επιχειρήσεις Μέσης Ανατολής και αποτροπή στον Ειρηνικό. Οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο έχουν επικρίνει τις επιθέσεις ως μη εξουσιοδοτημένη κλιμάκωση, με πρόταση ψηφισμάτων για περιορισμό περαιτέρω ενεργειών.
Η δήλωση έκτακτης ανάγκης και σχέδια κινητοποίησης του Μαδούρο μπορεί να εμπλέξουν υποστήριξη από Κούβα ή Ρωσία, περιπλέκοντας τους στόχους των ΗΠΑ και αυξάνοντας τα κόστη άμυνας – ωστόσο, η σύλληψή του περιορίζει σημαντικά αυτές τις δυνατότητες αντίστασης.
- Σε όρους NSS, αυτό υπογραμμίζει μετάβαση προς «ειρήνη μέσω ισχύος», δίνοντας προτεραιότητα σε κινητικές ενέργειες έναντι διπλωματίας, που μπορεί να τεντώσει συμμαχίες του ΝΑΤΟ επιφυλακτικές απέναντι στη μονομερή δράση των ΗΠΑ.
Το μήνυμα της επίθεσης προς τους παγκόσμιους αντιπάλους είναι βαθύ, ενισχύοντας την αμερικανική κυριαρχία στο διεθνές σύστημα και αποτρέποντας πολυπολικές προκλήσεις.
Προς την Κίνα, σηματοδοτεί μη ανοχή σε εισχωρήσεις στην πίσω αυλή της Αμερικής, υπονοώντας παρόμοια αποφασιστικότητα στην Ασία. Ο ρόλος του Πεκίνου ως μεγαλύτερου πιστωτή της Βενεζουέλας, με τεράστια συμφέροντα σε πετρέλαιο και υποδομές, τοποθετεί τον Μαδούρο ως αντίβαρο στην αμερικανική ηγεμονία.
- Διαταράσσοντας αυτούς τους δεσμούς μέσω βίας, η Ουάσινγκτον δηλώνει ετοιμότητα να υπερασπιστεί οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα, αντικατοπτρίζοντας πιθανά σενάρια για Ταϊβάν ή Νότια Κινεζική Θάλασσα.
Η στρατιωτικοποίηση αμφισβητούμενων νησιών και προκλητικές ασκήσεις της Κίνας μπορεί να αντιμετωπίσουν ενισχυμένες αμερικανικές αντιδράσεις εάν ο Μαδούρο αποδυναμωθεί, ενθαρρύνοντας συμμαχίες όπως το QUAD. Αντίθετα, ένα αδιέξοδο στη Βενεζουέλα μπορεί να εκθέσει αμερικανικές αδυναμίες, ενθαρρύνοντας το Πεκίνο να επιταχύνει πρωτοβουλίες παγκόσμιας επιρροής, υπονομεύοντας την τάξη βασισμένη σε κανόνες.
Προς τη Ρωσία, η ενέργεια εν μέσω του αδιεξόδου της στην Ουκρανία μεταφέρει ότι η προβολή ισχύος στο Δυτικό Ημισφαίριο θα αντιμετωπίσει άμεσες συνέπειες, αμφισβητώντας προσπάθειες της Μόσχας να διαρρήξει το μεταψυχροπολεμικό σύστημα. Η προμήθεια όπλων, πυραύλων S-300 και συμβούλων στη Βενεζουέλα καθιστά τη χώρα εφαλτήριο κατά της αμερικανικής ηγεμονίας.
- Οι επιθέσεις απειλούν άμεσα αυτά τα assets, υποδηλώνοντας ότι η Ρωσία δεν μπορεί να προβάλλει ισχύ ανεξέλεγκτα. Αυτό αντηχεί την αμερικανική υποστήριξη στην Ουκρανία, όπου αμερικανικά όπλα έχουν αμβλύνει ρωσικές προόδους. Ο Πούτιν μπορεί να δει παραλληλισμούς, φοβούμενος κλιμάκωση αμερικανικής εμπλοκής στην Ανατολική Ευρώπη.
Ο συγχρονισμός – εν μέσω σταματημένων ειρηνευτικών συνομιλιών Ουκρανίας – υποδηλώνει σκληρότερη στάση Τραμπ, πιθανώς συνδέοντας παραχωρήσεις Βενεζουέλας με ρωσικές αποχωρήσεις αλλού. Ωστόσο, κινδυνεύει κλιμάκωση: η Ρωσία μπορεί να ανταποδώσει οπλίζοντας δυνάμεις Βενεζουέλας ή με κυβερνοεπιθέσεις σε αμερικανικές υποδομές.
Το Ιράν λαμβάνει παρόμοιο μήνυμα αποτροπής. Οι ανταλλαγές drone και πετρελαίου με τη Βενεζουέλα παρακάμπτουν αμερικανικές κυρώσεις, υποστηρίζοντας και τα δύο καθεστώτα κατά της απομόνωσης. Η επίθεση διαταράσσει αυτόν τον άξονα, προειδοποιώντας το Ιράν κατά επέκτασης δικτύου proxies στη Λατινική Αμερική, όπου λειτουργούν ομάδες όπως η Χεζμπολάχ.
- Ο Πρωθυπουργός Νετανιάχου έχει δηλώσει ότι το Ιράν εξάγει τρομοκρατία στη Βενεζουέλα σε συνεργασία με το καθεστώς Μαδούρο, τονίζοντας κινδύνους για την ασφάλεια του ημισφαιρίου. Εν μέσω εντάσεων Μέσης Ανατολής – ισραηλινές επιθέσεις σε ιρανικά assets και αμερικανική ναυτική παρουσία στον Κόλπο – αυτό υπογραμμίζει ετοιμότητα Ουάσινγκτον για προληπτικές απειλές παγκοσμίως.
Για το Ιράν, που επιδιώκει πυρηνικές φιλοδοξίες ή υποστηρίζει επιθέσεις Χούθι σε ναυτιλία, η επίθεση στη Βενεζουέλα σηματοδοτεί πιθανές κινητικές αμερικανικές απαντήσεις, ενθαρρύνοντας ίσως αποκλιμάκωση ή ενισχυμένες συμμαχίες με Κίνα και Ρωσία.
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το μήνυμα προς την Κούβα, τον στενότερο σύμμαχο της Βενεζουέλας στην περιοχή. Η Αβάνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από φθηνό πετρέλαιο Βενεζουέλας για την ενέργειά της, ενώ χιλιάδες Κουβανοί ιατροί και στρατιωτικοί/πληροφοριακοί σύμβουλοι βρίσκονται στη Βενεζουέλα.
- Η αποσταθεροποίηση ή πτώση του Μαδούρο θα μπορούσε να διακόψει αυτές τις ροές, επιδεινώνοντας την οικονομική κρίση στην Κούβα και θέτοντας σε κίνδυνο Κουβανούς πολίτες.
Ο Πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ κατήγγειλε αμέσως την επίθεση ως «εγκληματική» και «κρατικό τρομοκρατία», καλώντας για διεθνή καταδίκη. Αυτό το μήνυμα ενισχύει την αποτροπή κατά της Κούβας, υπενθυμίζοντας ιστορικές εντάσεις (όπως η Κρίση των Πυραύλων) και προειδοποιώντας ότι η υποστήριξη αντιπάλων καθεστώτων στο ημισφαίριο δεν θα γίνει ανεκτή, ενισχύοντας την αμερικανική ηγεμονία στην Καραϊβική.
- Συμπερασματικά, η αμερικανική επίθεση στη Βενεζουέλα, που κορυφώθηκε με τη σύλληψη και απομάκρυνση του Μαδούρο όπως ανακοίνωσε ο Πρόεδρος Τραμπ, αντιπροσωπεύει κομβική εξέλιξη στην NSS, δίνοντας έμφαση σε προληπτική υπεράσπιση ημισφαιρικών συμφερόντων εν μέσω ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων.
Προβάλλει ισχύ προς Κίνα, Ρωσία, Ιράν και Κούβα, αποτρέποντας παγκόσμιες φιλοδοξίες τους δείχνοντας αμερικανική αποφασιστικότητα. Ωστόσο, η επιτυχία εξαρτάται από αποφυγή παρατεταμένης σύγκρουσης, που μπορεί να υπονομεύσει αξιοπιστία και πόρους.
Καθώς ξεδιπλώνονται διεθνείς αντιδράσεις, αυτή η ενέργεια μπορεί να επαναπροσδιορίσει πολυπολικές δυναμικές, είτε ενισχύοντας αμερικανική πρωτοκαθεδρία είτε επιταχύνοντας συμμαχίες αντιπάλων.
* Ο Δημήτρης Γ. Απόκης, είναι Διεθνολόγος, με ειδίκευση στην Αμερικανική Εξωτερική Πολιτική, Γεωπολιτική και Διεθνή Οικονομία. Απόφοιτος των πανεπιστημίων The American University, School of International Service, και The Johns Hopkins University, The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies της Ουάσιγκτον. Είναι μέλος του The International Institute for Strategic Studies, του Λονδίνου. Ως Δημοσιογράφος, υπήρξε επί σειρά ετών διαπιστευμένος ανταποκριτής στο Λευκό Οίκο, στο Στέητ Ντιπάρτμεντ και στο Αμερικανικό Πεντάγωνο.
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 month agoΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΘΕΣΗΣ ΨΗΦΟΥ ΓΙΑ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ 2026
-
#exAformis1 month ago
#exaformis – Ρίτα Θεοδώρου Σούπερμαν εφ’ όλης της ύλης | Παρασκευή 28/11 στις 7μμ
-
Off the Record1 month ago«Αποκεφαλίζουν» την οικογένεια Χριστόφια…
-
#exAformis1 month ago#exaformis – Ζούμε στην πιο ενδιαφέρουσα χώρα! Vol. 3 | Παρασκευή 05/12 στις 7μμ
-
#exAformis1 month agoΟ κύκλος των αυταπάτων και της θεσμικής παρακμής
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ1 month ago«Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας: Ο όρκος δεν ανέχεται υπεκφυγές – ή ενεργείς, ή παραιτείσαι.»
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 month agoΟ πρόεδρος του ΔΗΚΟ ανοικτός σε επαφές με πολιτικούς από άλλους χώρους
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ5 days agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
Think Tank2 weeks agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 month agoΠαραίτηση-έκπληξη: Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος των Οικολόγων ξεκινά δικό του πολιτικό σχήμα

