ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Εκποιήσεις: Πέρασαν τα δύο νομοσχέδια της Κυβέρνησης και σειρά προτάσεων
Σε ψήφιση ενός ευρέος πακέτου νομοθετικών ρυθμίσεων για τα δάνεια και τις εκποιήσεις προχώρησε τη Δευτέρα η Ολομέλεια της Βουλής, εγκρίνοντας δύο κυβερνητικά νομοσχέδια και σειρά προτάσεων νόμου που στοχεύουν στην ενίσχυση της προστασίας των δανειοληπτών και των εγγυητών, τη ρύθμιση των εκποιήσεων και την αναβάθμιση του θεσμικού πλαισίου επίλυσης διαφορών.
Τα δύο κυβερνητικά νομοσχέδια, που τροποποιούν τη νομοθεσία για τον Ενιαίο Φορέα Εξώδικης Επίλυσης Διαφορών Χρηματοοικονομικής Φύσεως και τον περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμο, εγκρίθηκαν με 32 ψήφους υπέρ 18 κατά και μια αποχή, και 37 ψήφους υπέρ και 15 κατά αντίστοιχα. Όσον αφορά το πρώτο νομοσχέδιο τήρησε αποχή κατά την ψηφοφορία ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ Ηλίας Μυριάνθους, ενώ καταψήφισαν ΑΚΕΛ, Οικολόγοι, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, Ζαχαρίας Κουλίας. Τον δεύτερο νόμο καταψήφισε το ΑΚΕΛ και η Ειρήνη Χαραλαμπίδου.
Με τις ρυθμίσεις αυτές ενισχύεται ο ρόλος του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, παρέχεται δυνατότητα αναδιάρθρωσης οφειλών μέσω του μηχανισμού επιβεβαίωσης χρέους και καθίσταται δεσμευτική η απόφαση του Επιτρόπου για διαφορές έως €20.000. Ωστόσο παραμένει η δυνατότητα για τις τράπεζες να προσφεύγουν στο δικαστήριο για την απόφαση. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα στους δανειολήπτες να προσφεύγουν νωρίτερα στον Επίτροπο, ήδη από την παραλαβή της επιστολής Τύπου «Ι», ενώ εισάγεται και η επιλογή κατάρτισης Προσωπικού Σχεδίου Αποπληρωμής μέσω συμβούλου αφερεγγυότητας, ως ύστατο μέτρο για αποτροπή εκποίησης κύριας κατοικίας.
Σημαντικό μέρος του πακέτου αφορά προτάσεις νόμου που εγκρίθηκαν με διακομματικές συγκλίσεις.
Πρόταση του Προέδρου του ΔΗΚΟ, Νικόλα Παπαδόπουλου, εγκρίθηκε με 29 ψήφους υπέρ, 18 κατά και 1 αποχή και προβλέπει τη δημιουργία εξειδικευμένων δικαστών για χρηματοοικονομικές διαφορές και τη δυνατότητα αναστολής εκποίησης εντός 45 ημερών από την ειδοποίηση για 12 μήνες με δυνατότητα επανάληψης της αναστολής.
Πρόταση νόμου του Προέδρου των Οικολόγων, Σταύρου Παπαδούρη, εγκρίθηκε ομόφωνα, με 49 ψήφους υπέρ και αφορά τη βελτίωση του πλαισίου αφερεγγυότητας, με στόχο την άρση στρεβλώσεων εις βάρος των δανειοληπτών και την ενίσχυση του ρόλου του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου.
Πρόταση του ΕΛΑΜ εγκρίθηκε με 38 ψήφους υπέρ και 14 κατά και προβλέπει ότι απαγορεύεται η απαίτηση πρόσθετων εξασφαλίσεων όταν το δάνειο καλύπτεται από την αξία του ενυπόθηκου ακινήτου.
Πρόταση των Βουλευτών του ΑΚΕΛ Γιώργου Λουκαΐδη, Άριστου Δαμιανού, Αντρέα Καυκαλιά και του Προέδρου των Οικολόγων, Σταύρου Παπαδούρη, εγκρίθηκε με 33 ψήφους υπέρ και 17 κατά και διασφαλίζει το δικαίωμα προσφυγής στο δικαστήριο για αναστολή εκποίησης σε περιπτώσεις αμφισβήτησης χρέους ή καταχρηστικών ρητρών.
Η πρόταση των Βουλευτών του ΑΚΕΛ Άριστου Δαμιανού, του ΔΗΚΟ Ζαχαρία Κουλία, Πανίκου Λεωνίδου και Χρίστου Ορφανίδη και της ΔΗΠΑ Αλέκου Τρυφωνίδη εγκρίθηκε με 30 ψήφους υπέρ και 18 κατά και προβλέπει τη διαγραφή του υπολοίπου χρέους όταν τα έσοδα από την εκποίηση δεν επαρκούν.
Η πρόταση των Άριστου Δαμιανού, Ζαχαρία Κουλία, Πανίκου Λεωνίδου, Χρίστου Ορφανίδη και Αλέκου Τρυφωνίδη εγκρίθηκε με 29 ψήφους υπέρ και 18 κατά και απαγορεύει την επιβολή πρόσθετων τόκων όταν το χρέος φτάσει στο διπλάσιο του αρχικού ποσού.
Η πρόταση των Βουλευτών Αβέρωφ Νεοφύτου (ΔΗΣΥ), Μαρίνος Σιζόπουλου και Ηλία Μυριάνθους (ΕΔΕΚ), Αλέκου Τρυφωνίδη (ΔΗΠΑ) και των ανεξάρτητων, Ανδρέα Θεμιστοκλέους, Κωστή Ευσταθίου και Αλεξάνδρας Ατταλίδου εγκρίθηκε ομόφωνα με 50 ψήφους υπέρ και περιορίζει την ευθύνη των εγγυητών στο ύψος του αρχικού δανείου, υποχρεώνοντας παράλληλα τον πιστωτή να αναμένει απόφαση δικαστηρίου πριν στραφεί εναντίον τους.
Πρόταση του Σταύρου Παπαδούρη εγκρίθηκε με 47 ψήφους υπέρ και 1 κατά και θέτει κατώτατη τιμή πώλησης στο 50% της αξίας του ακινήτου σε επαναλαμβανόμενους πλειστηριασμούς.
Πρόταση της ΔΗΠΑ εγκρίθηκε με 30 ψήφους υπέρ και 23 κατά και προβλέπει την προσωρινή αναστολή εκποιήσεων κύριας κατοικίας έως €350.000 μέχρι τον Αύγουστο.
Πρόταση των Ζαχαρία Κουλία και Χρίστου Ορφανίδη εγκρίθηκε με 31 ψήφους υπέρ, 16 κατά και 2 αποχές και υποχρεώνει τον πιστωτή να εξαντλεί πρώτα τα μέτρα κατά του πρωτοφειλέτη και των εξασφαλίσεων πριν στραφεί στους εγγυητές.
Συζήτηση στην Ολομέλεια
Η συζήτηση στην Ολομέλεια διεξήχθη σε έντονο πολιτικό κλίμα, με αντιπαραθέσεις για τις ευθύνες της οικονομικής κρίσης και τη συνταγματικότητα ορισμένων προτάσεων. Κατά την έναρξή της, ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, ζήτησε από τους Βουλευτές να δηλώσουν τυχόν προσωπικά συμφέροντα σε σχέση με τις τράπεζες, πρόταση που έτυχε ευρείας αποδοχής χωρίς, ωστόσο, να καταγραφεί οποιαδήποτε σχετική δήλωση.
Η ανεξάρτητη Βουλευτής, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, υποστήριξε ότι η Βουλή καθυστέρησε υπερβολικά να ασχοληθεί με το ζήτημα των εκποιήσεων, κάνοντας λόγο για μια διαχρονική αδικία εις βάρος των πολιτών. Έθεσε το ερώτημα κατά πόσο ένα κράτος δικαίου μπορεί να τιμωρεί άτομα που δεν έλαβαν δάνειο, αλλά βρέθηκαν εκτεθειμένα ως εγγυητές. Επεσήμανε ότι πρόκειται για κραυγαλέα κοινωνική αδικία, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου τα δάνεια έχουν πωληθεί σε εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων σε χαμηλές τιμές, ενώ από τους εγγυητές εξακολουθεί να απαιτείται το σύνολο της οφειλής. Τόνισε ότι διακυβεύεται η αξιοπιστία του κράτους έναντι των πολιτών και κάλεσε σε υπερψήφιση των προτάσεων που αφορούν την προστασία των εγγυητών, ζητώντας να τεθεί στο επίκεντρο «ο άνθρωπος πίσω από τους αριθμούς».
Ο μεμονωμένος σοσιαλιστής Βουλευτής, Κωστής Ευσταθίου, υπογράμμισε ότι οι εκποιήσεις έχουν μετατραπεί σε εμπόρευμα, με τα δάνεια να πωλούνται σε χαμηλές τιμές προς όφελος των ταμείων, χωρίς να παρέχεται αντίστοιχη δυνατότητα στους οφειλέτες να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους υπό ανάλογους όρους. Κατήγγειλε ότι τράπεζες και εταιρείες καθορίζουν μονομερώς τις οφειλές και δεν επιτρέπουν επαναδιαπραγμάτευση, οδηγώντας σε εκποιήσεις. Τόνισε την ανάγκη πρόσβασης των πολιτών στα δικαστήρια, ώστε να μπορούν να αμφισβητήσουν τις διαδικασίες εκποίησης, ιδιαίτερα όταν απορρίπτεται αίτημα αναδιάρθρωσης, σημειώνοντας ότι προς αυτή την κατεύθυνση κατέθεσε προτάσεις νόμου σε συνεργασία με τον κ. Μυριάνθους.
Ο Πρόεδρος των Οικολόγων, Σταύρος Παπαδούρης, ανέφερε ότι το υφιστάμενο πλαίσιο εκποιήσεων έχει υποστεί αλλεπάλληλες τροποποιήσεις και θα έπρεπε να καταργηθεί και να επανασχεδιαστεί από την αρχή. Επέκρινε τις μεγάλες καθυστερήσεις στη δικαιοσύνη, σημειώνοντας ότι υποθέσεις εκδικάζονται έπειτα από 8-10 χρόνια, ενώ αναφέρθηκε σε προηγούμενες αποφάσεις της Βουλής το 2018 που μετέφερε το βάρος στον δανειολήπτη. Παράλληλα, επικαλέστηκε στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, σύμφωνα με τα οποία εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων αγόρασαν δάνεια περίπου στο 19% της αξίας τους, κατηγορώντας τις ότι αξιοποίησαν το πλαίσιο εκποιήσεων για κερδοσκοπία. Ανέφερε, επίσης, ότι έχουν πωληθεί 146 κύριες κατοικίες συνολικής αξίας 30 εκατ. ευρώ, δηλαδή μέσης αξίας 205 χιλιάδων ευρώ η κάθε μία. Σε ό,τι αφορά τα υπό συζήτηση νομοσχέδια δήλωσε ότι θα καταψηφίσει το πρώτο, υποβαθμίζουν τον ρόλο της Χρηματοοικονομικής Επιτρόπου, ενώ θα υπερψηφίσει το δεύτερο. Παρουσίασε, τέλος, προτάσεις που κατέθεσε από κοινού με το ΑΚΕΛ για ενίσχυση του πλαισίου αφερεγγυότητας και για τη δεσμευτικότητα των αποφάσεων του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, εκφράζοντας επιφυλάξεις και για πρόταση που αφορά αναστολή εκποιήσεων για 12 μήνες, θεωρώντας ότι οδηγεί σε παρατεταμένη αβεβαιότητα.
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ – Συνεργασία, Αλέκος Τρυφωνίδης, χαρακτήρισε τις εκποιήσεις ως ένα ιδιαίτερα σοβαρό οικονομικό και κοινωνικό ζήτημα, σημειώνοντας ότι οι προτάσεις που βρίσκονται ενώπιον της Ολομέλειας επιχειρούν να καλύψουν κενά και αδυναμίες του υφιστάμενου πλαισίου. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, σε πρόταση της ΔΗΠΑ για αναστολή των εκποιήσεων μέχρι το τέλος Αυγούστου για κύριες κατοικίες αξίας έως 350.000 ευρώ, καθώς και στην ανάγκη οι αποφάσεις της Χρηματοοικονομικής Επιτρόπου να καταστούν δεσμευτικές και τελεσίδικες. Σημείωσε ότι το Υπουργείο Οικονομικών έχει ανταποκριθεί εν μέρει μέσω κυβερνητικών νομοσχεδίων, τα οποία η ΔΗΠΑ θα υπερψηφίσει, παρά τις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν από τη Χρηματοοικονομική Επίτροπο για ενδεχόμενο καταστρατήγησης του ρόλου της και μετατροπής του θεσμού σε «προθάλαμο» των δικαστηρίων. Πρόσθεσε ότι το κόμμα θα παρακολουθεί την εφαρμογή των ρυθμίσεων, ενώ αναφέρθηκε και σε τροπολογία για αύξηση του ορίου δεσμευτικότητας των αποφάσεων της Επιτρόπου από 20.000 σε 50.000 ευρώ. Χαιρέτισε, επίσης, την πρόθεση επαναφοράς του σχεδίου «ενοίκιο έναντι δόσης», ζητώντας όμως αναπροσαρμογή του ορίου αξίας κατοικίας ώστε να αντανακλά τις αυξημένες τιμές της αγοράς.
Ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ, Μαρίνος Σιζόπουλος, ανέφερε ότι, έστω και με καθυστέρηση, καταβάλλονται προσπάθειες για διόρθωση στρεβλώσεων που –όπως είπε– προέκυψαν από τις εξουσίες που δόθηκαν στις τράπεζες το 2014, με εξαίρεση τη στάση της ΕΔΕΚ. Υπενθύμισε ότι ήδη από το 2015 το κόμμα του είχε καταθέσει προτάσεις για βελτίωση του πλαισίου αφερεγγυότητας, οι οποίες δεν έγιναν αποδεκτές, σημειώνοντας ότι δύο από αυτές επανέρχονται προς συζήτηση έντεκα χρόνια αργότερα. Αναφέρθηκε και στην πρόταση για σύσταση ειδικού δικαστηρίου, η οποία, όπως είπε, δεν προχώρησε παρά τη δέσμευση της προηγούμενης κυβέρνησης έναντι της ΕΔΕΚ.
Ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ, Ηλίας Μυριάνθους, ανέφερε ότι η Βουλή δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων ώστε να ανακόψει την «ασυδοσία» των τραπεζών, παρά τα στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί από τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο και άλλους φορείς για παράνομες πρακτικές. Υποστήριξε ότι το ισχύον πλαίσιο στέρησε από τους δανειολήπτες το δικαίωμα προσφυγής στη δικαιοσύνη και τόνισε ότι η ΕΔΕΚ, από το 2015, επιχείρησε –σε συνεργασία με άλλους βουλευτές– να καταθέσει προτάσεις νόμου για ενίσχυση αυτού του δικαιώματος. Όπως ανέφερε, οι προτάσεις της ΕΔΕΚ στοχεύουν κυρίως στη δυνατότητα αναστολής της εκποίησης μέσω δικαστικής προσφυγής, ιδίως σε περιπτώσεις αμφισβήτησης του ύψους της οφειλής ή της νομιμότητας της υποθήκης.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Σωτήρης Ιωάννου, ανέφερε ότι το κόμμα του από την αρχή αντιτάχθηκε στα «υπερόπλα» που, όπως είπε, δόθηκαν σε τράπεζες και εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων από ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ, καταψηφίζοντας σχετικές νομοθεσίες που, κατά την άποψή του, αφαίρεσαν δικαιώματα από τους δανειολήπτες. Υποστήριξε ότι το ΕΛΑΜ συνέβαλε στην πράξη στη διάσωση κατοικιών, και δήλωσε ότι στηρίζει κάθε πρόταση υπέρ των δανειοληπτών ανεξαρτήτως πολιτικής προέλευσης. Άσκησε σφοδρή κριτική τόσο στο ΑΚΕΛ όσο και στον ΔΗΣΥ για τη διαχείριση της οικονομίας, κάνοντας λόγο για πολιτικές που οδήγησαν σε καταστροφή και συγκέντρωση πλούτου. Κάλεσε την Ολομέλεια να στηρίξει την πρόταση του ΕΛΑΜ για άμεση απονομή δικαιοσύνης σε περιπτώσεις καταχρηστικών ρητρών και παράνομων χρεώσεων, ώστε, όπως είπε, να μην επιβαρύνονται οι πολίτες με τόκους μέχρι την τελεσιδικία των υποθέσεων. Αναφέρθηκε, επίσης, σε τροπολογία του κόμματος που προβλέπει «δίκαιη αναδιάρθρωση» μέσω του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου.
Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, τοποθέτησε την απαρχή της κρίσης στο 2010, αποδίδοντας πολιτικές ευθύνες στην τότε διακυβέρνηση και στους χειρισμούς που οδήγησαν, όπως είπε, στην οικονομική κατάρρευση και τις αποφάσεις του Eurogroup. Υποστήριξε ότι σήμερα υπάρχει δυνατότητα στήριξης των δανειοληπτών μέσω προτάσεων του ΔΗΚΟ, εκφράζοντας ταυτόχρονα έντονο προβληματισμό για πρόταση του ΑΚΕΛ που προβλέπει αναστολή εκποιήσεων όσο εκκρεμεί δικαστική διαδικασία. Τη χαρακτήρισε «διπλά αντισυνταγματική», υποστηρίζοντας ότι ενδέχεται να οδηγήσει σε επαναλαμβανόμενη αμφισβήτηση δικαστικών αποφάσεων και, τελικά, σε ακύρωση της ίδιας της ρύθμισης. Αντ’ αυτού, παρουσίασε εναλλακτική πρόταση του ΔΗΚΟ, σύμφωνα με την οποία ο δικαστής θα μπορεί να εκδίδει διάταγμα αναστολής της εκποίησης για 12 μήνες, με δυνατότητα ανανέωσης, ώστε να προστατεύονται οι καλόπιστοι δανειολήπτες χωρίς να ενθαρρύνονται καταχρήσεις.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, αντέτεινε ότι η ευθύνη για την οικονομική κρίση βαραίνει κυρίως το τραπεζικό σύστημα, επικαλούμενος σχετικές εκθέσεις ευρωπαϊκών θεσμών. Κατηγόρησε το ΔΗΚΟ ότι λειτουργεί ως «θεματοφύλακας των τραπεζών». Παρέθεσε στοιχεία για εκατοντάδες ακίνητα που βρίσκονται σε διαδικασία πλειστηριασμού, εκ των οποίων σημαντικό ποσοστό αφορά κατοικίες. Τόνισε ότι έχει έρθει η ώρα προστασίας των συνεπών δανειοληπτών, σημείώνοντας ότι βασική φιλοσοφία των προτάσεων του ΑΚΕΛ είναι η αναστολή εκποιήσεων σε περιπτώσεις όπου εκκρεμεί δικαστική εξέταση για καταχρηστικές ρήτρες. Υποστήριξε ότι υπάρχει άνιση πρόσβαση στα επενδυτικά ταμεία και έθεσε το δίλημμα «κοινωνία ή τράπεζες», δηλώνοντας ότι το ΑΚΕΛ τάσσεται υπέρ της κοινωνίας.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ονούφριος Κουλλά, απέρριψε τις θέσεις του ΑΚΕΛ, κάνοντας λόγο για αντιφάσεις και λαϊκισμό. Υποστήριξε ότι τέτοιες συζητήσεις επανέρχονται πριν από εκλογές, στο πλαίσιο «ανεύθυνων πολιτικών», και κατηγόρησε το ΕΛΑΜ ότι υιοθετεί παρόμοια ρητορική με το ΑΚΕΛ. Τόνισε ότι το τραπεζικό σύστημα αφορά όχι μόνο προβληματικούς δανειολήπτες, αλλά και συνεπείς πολίτες, καταθέτες, εγγυητές και νέους δανειολήπτες, καθώς και τη συνολική οικονομική σταθερότητα. Επεσήμανε ότι απαιτούνται στοχευμένες πολιτικές και όχι οριζόντιες παρεμβάσεις, αναφερόμενος σε υφιστάμενα σχέδια όπως το «Εστία» και το «ενοίκιο έναντι δόσης». Δήλωσε ότι ο ΔΗΣΥ θα στηρίξει τα κυβερνητικά νομοσχέδια και συγκεκριμένες προτάσεις που ενισχύουν την προστασία των εγγυητών και θέτουν όρια στις εκποιήσεις, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η προσφυγή στα δικαστήρια δεν εγγυάται δικαίωση και ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τους δανειολήπτες.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, έθεσε το ζήτημα της άνισης μεταχείρισης, διερωτώμενος γιατί, ενώ έγινε «κούρεμα» καταθέσεων, δεν εφαρμόστηκε αντίστοιχη προσέγγιση και για τα δάνεια. Υποστήριξε ότι η επαναφορά του πλαισίου προ του 2018 αποτελεί μια ορθή και λογική κατεύθυνση.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Παπαγιάννης, προειδοποίησε ότι η ταυτόχρονη ψήφιση πολλών προτάσεων ενδέχεται να δημιουργήσει νομικές συγκρούσεις μεταξύ των νομοθεσιών, αυξάνοντας τον κίνδυνο αναπομπών λόγω αντισυνταγματικότητας.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Άριστος Δαμιανού, υποστήριξε ότι η πρόταση του ΔΗΚΟ λειτουργεί ως άλλοθι για την καταψήφιση της πρότασης του ΑΚΕΛ, η οποία, όπως είπε, διασφαλίζει πραγματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Τόνισε ότι η βασική επιδίωξη είναι να εξετάζεται κατά προτεραιότητα από τα δικαστήρια η ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών ή αμφισβητήσεων οφειλών και, σε τέτοιες περιπτώσεις, να αναστέλλεται η εκποίηση. Απέρριψε τους ισχυρισμούς περί αντισυνταγματικότητας, υποστηρίζοντας ότι η πρόταση έχει επαρκές νομικό υπόβαθρο.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Σύκας, εξέφρασε προβληματισμό για το κατά πόσον οι υπό συζήτηση προτάσεις διασφαλίζουν τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και δεν αυξάνουν το κόστος δανεισμού. Διερωτήθηκε αν προστατεύεται επαρκώς η νομιμότητα μέσω της δικαιοσύνης και σημείωσε ότι ανέμενε από την κυβέρνηση μια πιο συνεκτική και συναινετική πρόταση. Εκτίμησε ότι, ανεξαρτήτως των αποφάσεων της Ολομέλειας, το πρόβλημα δεν θα επιλυθεί άμεσα.
Ο ανεξάρτητος Βουλευτής, Ανδρέας Θεμιστοκλέους, προειδοποίησε ότι η Βουλή κινδυνεύει να δεχθεί την κριτική της κοινωνίας για τις αποφάσεις της. Αναφέρθηκε στις ευθύνες τόσο της εκτελεστικής όσο και της νομοθετικής εξουσίας για τις εξελίξεις μετά το 2012-2013, σημειώνοντας ότι η αφαίρεση του δικαιώματος δικαστικής αναστολής εκποιήσεων το 2018 αποτέλεσε σοβαρό λάθος. Ανέφερε ότι χιλιάδες δανειολήπτες έχουν χάσει τη δυνατότητα αποπληρωμής, ενώ δεκάδες χιλιάδες εγγυητές επιβαρύνονται δυσανάλογα. Έκανε λόγο για ανάγκη άμεσης προστασίας των ιδιοκτητών κύριας κατοικίας που βρίσκονται σε κίνδυνο εκποίησης, προειδοποιώντας παράλληλα ότι η υπερσυσσώρευση νομοθεσιών μπορεί να οδηγήσει σε μαζικές αναπομπές από τον Πρόεδρο.
Η Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χριστιάνα Ερωτοκρίτου, εξέφρασε απογοήτευση για το επίπεδο της συζήτησης, κάνοντας λόγο για συνθήματα και τοξικότητα. Τόνισε ότι στόχος πρέπει να είναι μια ισορροπημένη λύση που να προστατεύει τόσο τους ευάλωτους και καλόπιστους δανειολήπτες όσο και τη σταθερότητα της οικονομίας. Υπερασπίστηκε την πρόταση του ΔΗΚΟ ως υπεύθυνη και λειτουργική, σημειώνοντας ότι περιλαμβάνει δικαστική εποπτεία και δυνατότητα ανανέωσης της αναστολής εκποίησης, ενώ αποτρέπει καταχρήσεις από στρατηγικούς κακοπληρωτές. Διευκρίνισε επίσης ότι τα δικαστικά έξοδα μπορούν να επιβαρύνουν την τράπεζα, εφόσον κριθεί κακοπιστία.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, έκανε λόγο για «τεράστια μετακίνηση πλούτου» από τους πολίτες προς τα επενδυτικά ταμεία, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι δεν έλαβε ουσιαστικά μέτρα και ότι επιχείρησε να ανατρέψει τις προτάσεις της αντιπολίτευσης. Υποστήριξε ότι τόσο η κυβερνητική όσο και η πρόταση του ΔΗΚΟ υπονομεύουν τις προτάσεις του ΑΚΕΛ, αφήνοντας αιχμές και προς άλλες πολιτικές δυνάμεις.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Παύλος Μυλωνάς, έθεσε ζήτημα ως προς το κατά πόσον οι αποφάσεις λαμβάνονται πραγματικά προς όφελος των δανειοληπτών ή όποιονδήποτε άλλων.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Λουκαΐδης, υποστήριξε ότι διαχρονικά ορισμένες πολιτικές δυνάμεις στηρίζουν την «ασυδοσία των τραπεζών», κάνοντας λόγο για υπερκέρδη εις βάρος της κοινωνίας. Έθεσε το δίλημμα μεταξύ στήριξης της κοινωνίας ή των τραπεζών, τονίζοντας ότι η ψήφιση των προτάσεων αφορά την αποκατάσταση βασικών συνταγματικών δικαιωμάτων.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Χάρης Γεωργιάδης, αντέκρουσε την κριτική του ΑΚΕΛ, υπενθυμίζοντας τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν πριν από το 2013 και τις ευθύνες για την οικονομική κατάρρευση. Υποστήριξε ότι η λογική «χαλαρών» διαδικασιών δανεισμού και ανάκτησης οδήγησε στην κρίση, προειδοποιώντας για επανάληψη των ίδιων λαθών. Αναφέ
ρθηκε στη δημιουργία θεσμών και εργαλείων από την προηγούμενη Κυβέρνηση, όπως ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος και τα σχέδια στήριξης, τονίζοντας ότι οι προτάσεις πρέπει να είναι ρεαλιστικές και να μην υπονομεύουν τη σταθερότητα.
Τέλος, ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, σημείωσε ότι, παρά τις προσπάθειες νομοθετικών ρυθμίσεων, το βασικό πρόβλημα παραμένει για χιλιάδες δανειολήπτες που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους. Υπογράμμισε την ανάγκη συνολικής λύσης μέσω συμφωνιών με τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων, καθώς και δημιουργίας ταμείου στήριξης, προειδοποιώντας ότι χωρίς τέτοιες παρεμβάσεις πολλοί πολίτες και εγγυητές θα χάσουν τις κατοικίες τους.
Πηγή: ΚΥΠΕ
Off the Record
Χριστοδουλίδης – ΕΛΑΜ: Το φλερτ που μπορεί να δώσει ψήφους και να διώξει συμμάχους
Το δίλημμα για τον Νίκο Χριστοδουλίδη δεν είναι αν χρειάζεται τις ψήφους του ΕΛΑΜ. Τις χρειάζεται. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να μετατρέψει την εκλογική ανάγκη σε ανοικτή πολιτική συμμαχία χωρίς να χάσει περισσότερα απ’ όσα θα κερδίσει.
Υπάρχουν πολιτικά φλερτ που όλοι βλέπουν, αλλά κανείς δεν βιάζεται να επισημοποιήσει. Και υπάρχει λόγος.
Στην περίπτωση Χριστοδουλίδη–ΕΛΑΜ, το πρόβλημα δεν βρίσκεται τόσο στην κάλπη όσο στη φωτογραφία. Άλλο οι ψηφοφόροι του ΕΛΑΜ να επιλέξουν Χριστοδουλίδη στον δεύτερο γύρο και άλλο οι δύο πλευρές να καθίσουν πριν από τον πρώτο στο ίδιο τραπέζι και να ανακοινώσουν συμμαχία.
Η πρώτη περίπτωση είναι εκλογική αριθμητική. Η δεύτερη είναι πολιτική ταυτότητα.
Το φιλί που μπορεί να τρομάξει το Κέντρο
Και εδώ μπαίνει το ΔΗΚΟ στην εξίσωση.
Μπορεί να συμμετέχει άνετα σε μια προεδρική συμμαχία στην οποία το ΕΛΑΜ θα αποτελεί πλέον επίσημο εταίρο; Και τι θα κάνουν οι μετριοπαθείς ψηφοφόροι του Κέντρου ή οι συναγερμικοί που εξακολουθούν να βλέπουν θετικά τον Χριστοδουλίδη;
Μια ανοικτή συμφωνία με το ΕΛΑΜ μπορεί να ενισχύσει τον Χριστοδουλίδη από τα δεξιά, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργήσει διαρροές από το Κέντρο.
Κάπου εδώ βρίσκεται και η μεγάλη παγίδα του 2028:
Ο Χριστοδουλίδης μπορεί να χρειάζεται τις ψήφους του ΕΛΑΜ, χωρίς να τον συμφέρει να χρειάζεται και τη σφραγίδα του.
Γιατί στις Προεδρικές δεν αρκεί να μετράς πόσους φέρνει μια συμμαχία.
Πρέπει να μετράς και πόσους διώχνει.
Μακιαβέλι
voulitv
Trump’s foreign policy: unconventional methods, traditional goals

*by Euripides L. Evriviades
Trump’s tactics may be disruptive and coercive, but the goal of preserving American economic, technological and strategic dominance is deeply rooted in US foreign policy
What if Donald Trump’s foreign policy is not as chaotic as it looks?
Last year, I argued that beneath the spectacle, contradictions and unpredictability, Trump’s foreign policy had an internal logic. But I stopped short of calling it strategy.
Today, I am more convinced that there is one – grand strategy in fact.
Consider the pieces.
Greenland. Panama. Canada. Venezuela. Iran and Hormuz. Tariffs. Critical minerals. Reindustrialisation. Pressure on allies to carry more of their defence burden. And, increasingly, China.
Viewed separately, these can look like disconnected episodes. Put them on the same map and a pattern begins to emerge.
No conspiracy is required. Nor a secret master plan. Nor is the direction entirely implicit. Elements of it are set out explicitly in the Trump administration’s 2025 National Security Strategy. The question is whether interests, opportunities and events are increasingly moving in the same strategic direction. They do.
Once seen, the pattern is difficult to unsee.
It did not begin with Trump
But this did not begin with Trump.
In 1948, George Kennan, one of the architects of America’s Cold War strategy, observed with unusual candour that the United States possessed about half the world’s wealth with only 6.3 per cent of its population. The task of America, he emphasised, was to devise relationships that would allow it to maintain this “position of disparity” without jeopardising its security.
The world has changed profoundly since then. So has American policy. The methods changed. The purpose changed much less: American preponderance remains the strategic constant. And preponderance has never been merely military. It is economic, technological, commercial and financial too.
This, after all, is what predominant powers do. Britain did it before America. Others did it before Britain. History also records what eventually happened to them.
America nevertheless did something remarkable after 1945. It embedded its enormous power in institutions and alliances from which others also benefited. The resulting Pax Americana has been described by scholars as both hegemony and hegemonic stability. Benign to many. Hegemony to others.
The Marshall Plan helped rebuild Western Europe. Europe and Japan prospered under an American Cold War security umbrella. That umbrella also allowed Europeans to spend more on butter and less on guns. The US supplied dollars, markets, investment and security. The dollars also bought American goods. Prosperity and strategy reinforced each other.
American leadership worked because others had a stake in the system too.
The difference with Trump may therefore lie less in what America seeks than in how openly and coercively he seeks it.
Take Greenland. It is Arctic geography, missile defence, emerging sea routes and critical minerals. Panama is a strategic artery between two oceans. Canada means energy, uranium, minerals and Arctic space. Venezuela brings enormous oil reserves back into the strategic equation.
Then look east.
Hormuz and Malacca are links in the same energy chain. Much of the Gulf oil bound for Asia passes through these maritime chokepoints. China remains heavily dependent on these sea lanes. The United States, by contrast, enjoys enormous domestic energy production, favourable geography and unrivalled global naval reach.
Add Suez, Bab el-Mandeb and emerging Arctic routes and an old strategic truth reappears: whoever can protect – or deny – access to the arteries of global commerce possesses enormous leverage.
Power beyond the battlefield
Twenty-first-century power extends beyond geography.
Semiconductors. Artificial intelligence. Quantum computing. Rare earths. Supply chains. Financial clearing. Capital markets.
And above all, the dollar.
After Nixon severed the dollar’s link to gold in 1971, the emerging petrodollar system further reinforced its global role.
The dollar-centred financial system gives Washington a form of power no aircraft carrier can provide.
Tariffs, too, can be more than protectionism. They can redirect investment, restructure supply chains and turn access to the enormous US market into strategic leverage.
The pieces begin to connect.
The pieces begin to connect
Secure the Western Hemisphere. Protect strategic resources and maritime access. Rebuild industrial capacity. Preserve technological superiority and energy abundance. Make allies carry more of the security burden. Protect the dollar. Prevent China from acquiring enough economic, technological and military power to overturn the strategic balance.
Even apparently separate conflicts can alter the strategic balance in Washington’s favour. Russia, heavily committed in Ukraine, has fewer resources elsewhere. Europe, confronted again by the Russian threat, is rearming, carrying more of its own defence burden and buying more US materiel – benefiting the American defence-industrial base. Regional confrontation has also weakened the ability of Iran to project power. And regional powers assuming greater responsibility in the Middle East can reduce demands on Washington.
None of this proves that these outcomes were scripted in advance. Nor does China explain every American action. Personality, domestic politics, ideology, opportunism and plain miscalculation remain part of the menu.
Grand strategy does not require choreography.
Trump’s methods are unconventional, but the underlying US grand strategy has endured across administrations and eras.
The price of primacy
But therein lies the paradox.
American primacy was never sustained by material power alone. There was soft power too: culture, universities, technology, ideas and the promise of opportunity. The old joke captured the contradiction: “Yankee go home – but take me with you.” Allies sought American protection. Governments accumulated dollars. Investors put their money into American markets.
Underlying much of this was trust – the intangible tangible. And immensely consequential.
Power was reinforced by legitimacy and, critically, consent.
As allies are increasingly treated as clients to be pressured, markets used as instruments of coercion, economic dependence turning into vulnerability, and rules made negotiable according to power, the search for alternatives begins.
Allies are hedging. Diversifying. Building alternative supply chains. Exploring other payment systems. Strengthening regional arrangements. Reducing dependence upon the United States. Even shifting gold reserves out of North America, as France and the Netherlands have recently done.
Historically, the pattern is hardly new. Predominant powers have always sought to preserve their predominance. By overreaching, they can also accelerate their own decline. The ancient Greeks had a word for it: hubris.
The problem, therefore, is not that there is no grand strategy. There is.
The danger lies elsewhere.
The methods used to preserve American primacy are already helping to erode the trust, legitimacy and consent that made it sustainable.
America may win many of the transactions.
The larger question is whether, in so doing, America weakens the very system on which its indispensability rests.
*Euripides L. Evriviades is a former ambassador to the US and high commissioner to the UK. He is now a senior fellow at the Cyprus Centre for European and International Affairs, University of Nicosia
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Το νέο στοίχημα της Μακαρίου: Εμπόριο, ακίνητα και επενδύσεις
Η επόμενη ημέρα της Λεωφόρου Μακαρίου δεν είναι πρωτίστως κυκλοφοριακό ζήτημα. Είναι ένα σύνθετο οικονομικό και επενδυτικό στοίχημα για την εμπορικότητα, την αξία των ακινήτων, την προσέλκυση κεφαλαίων και, τελικά, το μέλλον του κέντρου της Λευκωσίας.
Του Ανδρέα Μουζουρίδη
Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου Invest Cyprus – Cyprus Investment Promotion Agency
Η συζήτηση για τη Λεωφόρο Μακαρίου έχει επιστρέψει δυναμικά στον δημόσιο διάλογο, με επίκεντρο τα κενά καταστήματα, την πρόσβαση, τη στάθμευση και την κυκλοφορία. Πρόκειται για εύλογες ανησυχίες, οι οποίες όμως κινδυνεύουν να περιορίσουν ένα πολύ ευρύτερο ζήτημα σε ένα απλοποιημένο δίλημμα: αυτοκίνητα ή πεζοί.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό: Τι θέλουμε να είναι η Μακαρίου σε δέκα ή δεκαπέντε χρόνια;
Για δεκαετίες, η λεωφόρος αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς και επιχειρηματικούς άξονες της πρωτεύουσας. Σήμερα καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε ένα διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον, όπου το λιανικό εμπόριο μετασχηματίζεται, τα εμπορικά κέντρα έχουν αλλάξει τις καταναλωτικές συνήθειες και το ηλεκτρονικό εμπόριο ενισχύει τον ανταγωνισμό.
Η Μακαρίου, επομένως, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένας δρόμος. Είναι ένα σημαντικό οικονομικό, εμπορικό και επενδυτικό περιουσιακό στοιχείο της Λευκωσίας, το οποίο σήμερα, κατά την άποψή μου, δεν αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητές του.
Τα κενά ακίνητα είναι ένα σημαντικό σύμπτωμα, όχι όμως ολόκληρο το πρόβλημα. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στις 21 Αυγούστου 2026, από τα 106 ισόγεια υποστατικά στη Μακαρίου, τα 70 είναι ενοικιασμένα, ενώ 36 παραμένουν κενά. Περίπου ένα στα τρία, επομένως, δεν βρίσκεται σήμερα σε παραγωγική χρήση.
Η εικόνα αυτή δεν μπορεί να αγνοηθεί. Θα ήταν όμως εξίσου λανθασμένο να αποδοθεί αποκλειστικά στην κυκλοφοριακή ρύθμιση της λεωφόρου.
Η εμπορικότητα μιας περιοχής επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: προσβασιμότητα, στάθμευση, ενοίκια, ποιότητα κτιρίων, σύνθεση επιχειρήσεων, αγοραστική δύναμη, επισκεψιμότητα, εστίαση, ψυχαγωγία και χρήσεις των ανώτερων ορόφων.
Ένα πολυπαραγοντικό οικονομικό πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μία μόνο λύση.
Την ίδια στιγμή, η αγορά ακινήτων της Λευκωσίας εξακολουθεί να παρουσιάζει επενδυτικό ενδιαφέρον. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν υπάρχει επενδυτική διάθεση στην πρωτεύουσα, αλλά γιατί μεγαλύτερο μέρος αυτής δεν διοχετεύεται στο κέντρο και ειδικότερα στη Μακαρίου.
Εδώ βρίσκεται και η πραγματική πρόκληση. Πρέπει να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε η σχέση απόδοσης και κινδύνου να γίνει πιο ελκυστική για ιδιοκτήτες, επιχειρηματίες ανάπτυξης γης και επενδυτές.
Η Μακαρίου δεν χρειάζεται να γίνει ένα «υπαίθριο mall». Το συγκριτικό της πλεονέκτημα βρίσκεται ακριβώς σε όσα ένα εμπορικό κέντρο δυσκολεύεται να αναπαράγει: την αυθεντική αστική ζωή και τη συνύπαρξη δημόσιου χώρου, αρχιτεκτονικής, ιστορίας, πολιτισμού, εστίασης, εργασίας και κατοικίας μέσα στον πραγματικό ιστό της πόλης.
Αυτό είναι το στοιχείο που μπορεί να μετατρέψει τη Μακαρίου από έναν δρόμο εμπορικής διέλευσης σε έναν σύγχρονο αστικό προορισμό.
Το εμπορικό κέντρο προσφέρει ευκολία. Η Μακαρίου μπορεί να προσφέρει κάτι περισσότερο: εμπειρία, ταυτότητα και αστική ζωή.
Αυτό σημαίνει μετάβαση από ένα μοντέλο που βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο retail σε ένα μοντέλο μικτών χρήσεων. Κατάλληλα ακίνητα μπορούν να συνδυάζουν καταστήματα και εστίαση στο ισόγειο με γραφεία, κατοικίες, serviced apartments ή hospitality στους ανώτερους ορόφους, όπου το πολεοδομικό πλαίσιο το επιτρέπει.
Έτσι δημιουργούνται περισσότερες πηγές εισοδήματος, μειώνεται η εξάρτηση από έναν μόνο τύπο χρήσης και ενισχύεται η δραστηριότητα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Δεν αρκεί να περιμένουμε τους επενδυτές. Πρέπει να δημιουργήσουμε επενδυτικές ευκαιρίες στις οποίες αξίζει να επενδύσουν.
Ένα πρακτικό πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός Makariou Investment Map – Επενδυτικού Χάρτη Μακαρίου, με καταγραφή των κενών και υποαξιοποιημένων ακινήτων, των δυνατοτήτων ανακαίνισης ή επαναχρήσης και των πιθανών μοντέλων ανάπτυξης.
Ο στόχος δεν θα ήταν απλώς να καταγραφούν τα κενά ακίνητα, αλλά να αναδειχθούν συγκεκριμένες επενδυτικές ευκαιρίες και να γίνει πιο εύκολη η σύνδεση ιδιοκτητών, developers, επιχειρήσεων και επενδυτών.
Παράλληλα, χρειάζονται στοχευμένα κίνητρα για ανακαινίσεις, ενεργειακές αναβαθμίσεις και έργα μικτής χρήσης, αλλά και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης.
Για έναν επενδυτή, ο χρόνος δεν είναι ακόμη μία διοικητική λεπτομέρεια. Ο χρόνος είναι κεφάλαιο και, επομένως, κόστος.
Η προσβασιμότητα παραμένει κρίσιμη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένας σύγχρονος εμπορικός δρόμος πρέπει να λειτουργεί ως διάδρομος διέλευσης αυτοκινήτων.
Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα κινητικότητας: επαρκής περιμετρική στάθμευση, αποτελεσματική δημόσια συγκοινωνία, χώροι φορτοεκφόρτωσης, taxi και drop-off, ασφαλείς πεζές διαδρομές και καλύτερη σύνδεση με τους υπόλοιπους εμπορικούς άξονες.
Ο στόχος είναι απλός. Να μπορεί ο καταναλωτής, ο εργαζόμενος και ο επισκέπτης να φτάσει εύκολα στη Μακαρίου, χωρίς να χρειάζεται να διασχίσει τη Μακαρίου με το αυτοκίνητό του.
Μια σύγχρονη εμπορική περιοχή, όμως, δεν αρκεί μόνο να αναβαθμιστεί. Πρέπει και να διαχειρίζεται επαγγελματικά.
Η εμπειρία πόλεων όπως το Λονδίνο και το Άμστερνταμ, μέσα από μοντέλα όπως τα Business Improvement Districts (BIDs) και τα Business Investment Zones (BIZ), δείχνει ότι η συνεργασία επιχειρήσεων, ιδιοκτητών και τοπικής αυτοδιοίκησης μπορεί να δημιουργήσει οργανωμένη διαχείριση μιας εμπορικής περιοχής. Στο Λονδίνο λειτουργούν σήμερα περισσότερα από 70 BIDs, ενώ στο Άμστερνταμ λειτουργούν 91 BIZ.
Τα μοντέλα αυτά μπορούν να υποστηρίξουν δράσεις για τη φροντίδα του δημόσιου χώρου, την καθαριότητα, την ασφάλεια, το marketing, τις εκδηλώσεις, την προβολή της περιοχής και την προσέλκυση νέων επιχειρήσεων και επενδύσεων.
Μια αντίστοιχη προσέγγιση θα μπορούσε να εξεταστεί και για τη Μακαρίου, προσαρμοσμένη στα δεδομένα και στις ανάγκες της Λευκωσίας.
Ένας δρόμος που θέλει να προσελκύει κόσμο, κατανάλωση, επιχειρήσεις και νέες επενδύσεις δεν μπορεί να λειτουργεί ως ένα σύνολο μεμονωμένων ιδιοκτητών και επιχειρήσεων.
Χρειάζεται επαγγελματική και οργανωμένη διαχείριση ενός ενιαίου εμπορικού προορισμού, με συντονισμό, στρατηγική, marketing, εκδηλώσεις, φροντίδα του δημόσιου χώρου και ενεργή προσέλκυση νέων επιχειρήσεων και επενδύσεων.
Η ανάπλαση της Μακαρίου δημιούργησε έναν αναβαθμισμένο δημόσιο χώρο. Το επόμενο και δυσκολότερο βήμα είναι να δημιουργηθεί γύρω από αυτόν ένας βιώσιμος οικονομικός χώρος.
Ένας χώρος όπου ο καταναλωτής θα έχει λόγο να επιστρέφει, ο επιχειρηματίας θα μπορεί να αναπτύσσεται, ο ιδιοκτήτης θα έχει κίνητρο να αναβαθμίσει το ακίνητό του και ο επενδυτής θα βλέπει πραγματικές προοπτικές δημιουργίας αξίας.
Γι’ αυτό η συζήτηση δεν πρέπει να εξαντλείται στο ερώτημα αν η Μακαρίου πρέπει «να ανοίξει ή να κλείσει». Είναι ένα πολύ μικρό ερώτημα για ένα πολύ μεγαλύτερο οικονομικό ζήτημα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να δημιουργήσουμε ένα νέο μοντέλο αστικής οικονομίας, εμπορίου, επενδύσεων και ανάπτυξης.
Δεν πρέπει απλώς να περιμένουμε να επιστρέψει η παλιά εμπορικότητα της Μακαρίου. Πρέπει να δημιουργήσουμε τη νέα.
Η Μακαρίου δεν χρειάζεται να γυρίσει πίσω. Χρειάζεται να πάει μπροστά.
-
Off the Record3 weeks agoΑβέρωφ Νεοφύτου: Ορμώμενος εξ Αργάκας, ξανακτυπά
-
Άρθρα Χάρη Θεραπή3 weeks agoΔΗΣΥ: Ο καλύτερος σύμμαχος του Χριστοδουλίδη
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ1 month agoΔΗΣΑΚΕΛ»: Μια λέξη, πολλές ανασφάλειες και το 2028 που ήδη άρχισε
-
Off the Record2 weeks agoΔΗΣΥ: Η Αννίτα λέει «όχι», ο Αβέρωφ «ίσως» και ο Παμπορίδης… σιωπά
-
Off the Record1 week agoΠερί Προεδρικής λιμουζίνας
-
Off the Record1 month agoΓκουτέρες αναξιόπιστος και Πόντιος Πιλάτος
-
Off the Record4 weeks agoΠολλοί σωτήρες για τον Προεδρικό θώκο
-
Off the Record1 month agoΤο Στενό, το πετρέλαιο και η αξία της συγκράτησης
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ3 weeks agoMecca and the new Middle East: what it means for Cyprus
-
Off the Record1 month agoΟι φιλοδοξίες στον ΔΗΣΥ και η μάχη για το 2028






