Πενήντα δύο χρόνια συμπληρώνονται από τις μαύρες ημέρες του Ιουλίου και του Αυγούστου του 1974. Πενήντα δύο χρόνια από την τουρκική εισβολή, την κατοχή, τους νεκρούς, τους αγνοουμένους και τους εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες. Πενήντα δύο χρόνια από τη μεγαλύτερη εθνική τραγωδία του σύγχρονου κυπριακού ελληνισμού.

Και όμως, το πιο οδυνηρό ερώτημα δεν αφορά μόνο το τι έγινε τότε. Αφορά κυρίως το τι δεν έγινε από τότε μέχρι σήμερα.

Γιατί αν το 1974 υπήρξε η χρονιά της καταστροφής, οι επόμενες πέντε δεκαετίες υπήρξαν οι δεκαετίες της πολιτικής διαχείρισης μιας εθνικής ήττας. Μιας διαχείρισης που συχνά χαρακτηρίστηκε από έλλειψη στρατηγικής συνέχειας, εσωτερικές αντιπαραθέσεις και αδυναμία διαμόρφωσης μιας σταθερής εθνικής πορείας.

Άλλες κυβερνήσεις υποσχέθηκαν λύσεις που δεν ήρθαν ποτέ. Άλλες μίλησαν για «νέες ευκαιρίες» και άλλες για «τελευταίες ευκαιρίες». Κάθε νέα ηγεσία κατηγορούσε την προηγούμενη και ξεκινούσε σχεδόν από το μηδέν, αφήνοντας πίσω της περισσότερες διαφωνίες παρά αποτελέσματα.

Στο μεταξύ, η κατοχή εδραιωνόταν.

Οι γενιές άλλαζαν. Οι πρόσφυγες λιγόστευαν. Οι μάρτυρες της εισβολής έφευγαν από τη ζωή. Τα κατεχόμενα μεταβάλλονταν δημογραφικά και πολεοδομικά. Νέες πραγματικότητες δημιουργούνταν καθημερινά επί του εδάφους, ενώ στην ελεύθερη Κύπρο η δημόσια συζήτηση περιοριζόταν συχνά σε επετειακές δηλώσεις και συνθήματα.

Κάθε Ιούλιο θυμόμαστε. Κάθε Αύγουστο υποσχόμαστε. Και κάθε Σεπτέμβριο επιστρέφουμε στην πολιτική καθημερινότητα σαν να μην άλλαξε τίποτα.

Αναρωτήθηκε ποτέ κανείς γιατί, μετά από πενήντα δύο χρόνια, η Κύπρος εξακολουθεί να μην έχει διαμορφώσει μια μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική που να υπερβαίνει τις κυβερνητικές θητείες; Γιατί κάθε Πρόεδρος ξεκινά σχεδόν από την αρχή; Γιατί το Κυπριακό παραμένει αντικείμενο εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης αντί να αποτελεί πεδίο εθνικής συνεννόησης;

Η ιστορία δεν γράφεται μόνο από τις αποφάσεις του 1974. Γράφεται και από τις αποφάσεις που λαμβάνονται – ή δεν λαμβάνονται – κάθε χρόνο από τότε.

Η ευθύνη, λοιπόν, δεν μπορεί να αποδίδεται αποκλειστικά σε μία περίοδο ή σε μία κυβέρνηση. Βαρύνει συνολικά το πολιτικό σύστημα που διαχειρίστηκε τις τύχες της Κυπριακής Δημοκρατίας επί μισό και πλέον αιώνα. Κάθε πολιτική δύναμη που κυβέρνησε ή συμμετείχε στη λήψη αποφάσεων έχει το δικό της μερίδιο ευθύνης για τις επιλογές, τις παραλείψεις και τις χαμένες ευκαιρίες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η ευθύνη του εισβολέα μειώνεται. Αντίθετα, η Τουρκία παραμένει η δύναμη κατοχής και φέρει την ευθύνη για τη συνεχιζόμενη παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Όμως η διαρκής επίκληση της τουρκικής αδιαλλαξίας δεν απαλλάσσει την κυπριακή πολιτική ηγεσία από την ανάγκη αυτοκριτικής για όσα μπορούσαν να γίνουν καλύτερα ή διαφορετικά.

Η μνήμη δεν μπορεί να εξαντλείται σε καταθέσεις στεφάνων, μνημόσυνα και επετειακές ομιλίες. Τιμάται όταν συνοδεύεται από ειλικρινή απολογισμό, ανάληψη ευθύνης και μακρόπνοη στρατηγική.

Ίσως, λοιπόν, η μεγαλύτερη τιμή προς όσους χάθηκαν το 1974 να μην είναι οι μεγάλες λέξεις. Να είναι το θάρρος να παραδεχθούμε ότι πενήντα δύο χρόνια μετά, το πολιτικό σύστημα οφείλει να εξετάσει με ειλικρίνεια τις επιλογές του και να αναζητήσει έναν πιο συνεκτικό εθνικό προσανατολισμό.

Γιατί η ιστορία δεν θα κρίνει μόνο εκείνους που οδήγησαν την Κύπρο στην τραγωδία του 1974. Θα κρίνει και όλους όσοι, από τότε μέχρι σήμερα, είχαν την ευθύνη να διαχειριστούν το μέλλον της. Και αυτή η κρίση παραμένει ανοιχτή.

Ως μία από τις πιο ουσιαστικές και παραγωγικές προεδρίες του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των τελευταίων ετών αποτίμησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, την Κυπριακή Προεδρία, ανακοινώνοντας παράλληλα τη διατήρηση του Υφυπουργείου Ευρωπαϊκών Θεμάτων και των ευρωπαϊκών κλιμακίων στα υπουργεία, ώστε να αξιοποιηθεί η τεχνογνωσία που αποκτήθηκε.

Κατά την τελετή λήξης της Προεδρίας που έγινε στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενεί» στην παρουσία εκατοντάδων κρατικών λειτουργών, εθελοντών και όλων όσων συνέβαλαν στο εγχείρημα, η Υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα, Μαριλένα Ραουνά και ο Υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, έκαναν επίσης λόγο για μια διεθνώς αναγνωρισμένη επιτυχία που ενίσχυσε τον ρόλο και τη φωνή της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι η επιτυχία της Κυπριακής Προεδρίας ξεπέρασε κάθε προσδοκία και απέδωσε το αποτέλεσμα στην πολύμηνη προετοιμασία, τον επαγγελματισμό και τη συλλογική προσπάθεια όσων εργάστηκαν για την υλοποίησή της.

«Πίσω από κάθε πετυχημένη σύνοδο, πίσω από κάθε συμφωνία, πίσω από κάθε θετικό σχόλιο που ακούσαμε αυτούς τους έξι μήνες υπήρχαν άνθρωποι. Και αυτοί οι άνθρωποι είστε όλοι εσείς», είπε απευθυνόμενος στους λειτουργούς και εθελοντές που συμμετείχαν στην προετοιμασία και υλοποίηση της Προεδρίας.

Ο κ. Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι η Κύπρος απέδειξε πως, παρά το μικρό της μέγεθος και το γεγονός ότι είναι το μοναδικό κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξακολουθεί να τελεί υπό κατοχή, μπορεί να οργανώνει και να ηγείται με επιτυχία μιας τόσο σημαντικής ευρωπαϊκής διαδικασίας.

«Η μικρή Κύπρος, το μόνο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό κατοχή, μπορεί να οργανώνει, μπορεί να συντονίζει και να ηγείται μιας τόσο μεγάλης προσπάθειας με τρόπο που να κερδίζει τον σεβασμό όλων», ανέφερε.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην αυτοπεποίθηση με την οποία η Κύπρος άσκησε την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, σημειώνοντας ότι, παρά το μικρό της μέγεθος, διεκδίκησε ενεργό ρόλο και πέτυχε ουσιαστικά αποτελέσματα.

«Κάποτε με θράσος, οφείλω να πω, αν σκεφτώ το μέγεθος της χώρας μας απέναντι στα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είχαμε πολύ θράσος σε αυτή την Προεδρία, με σημαντικά αποτελέσματα», ανέφερε.

Όπως είπε, η προσέγγιση αυτή συνέβαλε ώστε η Κυπριακή Προεδρία να αναγνωριστεί διεθνώς ως μία από τις πιο ουσιαστικές και παραγωγικές των τελευταίων ετών, παρά τις ιδιαίτερα απαιτητικές γεωπολιτικές συνθήκες που επικράτησαν κατά τη διάρκεια του εξαμήνου.

Αναφερόμενος στις προκλήσεις του εξαμήνου, σημείωσε ότι η Κυπριακή Προεδρία κλήθηκε να αντιμετωπίσει περισσότερες από μία διεθνείς κρίσεις.

«Μας έπεσαν πάνω από μία κρίση και θεωρώ ότι ανταποκριθήκαμε σε αυτές τις κρίσεις με απόλυτη επιτυχία. Ήταν ακόμη μία πρόκληση για την Προεδρία μας, ένα περαιτέρω εμπόδιο που ξεπεράσαμε», είπε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Υφυπουργό Ευρωπαϊκών Θεμάτων, Μαριλένα Ραουνά, την οποία ευχαρίστησε για τον συντονισμό της προσπάθειας, λέγοντας ότι «χωρίς τη Μαριλένα δεν θα τα καταφέρναμε», ενώ συνεχάρη επίσης τον Υπουργό Εξωτερικών, τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, τους λειτουργούς όλων των υπουργείων, των κρατικών υπηρεσιών και τους εθελοντές, όπως και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που κάλυψαν την Προεδρία.

Ο Πρόεδρος ανακοίνωσε επίσης ότι η Κυβέρνηση αποφάσισε να διατηρήσει τόσο το Υφυπουργείο Ευρωπαϊκών Θεμάτων όσο και τα ευρωπαϊκά κλιμάκια στα υπουργεία, ώστε να αξιοποιηθεί η τεχνογνωσία που αποκτήθηκε.

«Αποφασίσαμε να διατηρήσουμε το Υφυπουργείο Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και να κρατήσουμε όλα τα ευρωπαϊκά κλιμάκια στα υπουργεία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο ρόλος μας σε αυτήν δεν είναι απλώς μέρος της εξωτερικής μας πολιτικής. Είναι, σε μεγάλο βαθμό, θέμα εσωτερικής πολιτικής, γιατί στην Ευρώπη λαμβάνονται αποφάσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητα του Κύπριου πολίτη», ανέφερε.

Κλείνοντας την ομιλία του, κάλεσε όλους όσοι εργάστηκαν για την Κυπριακή Προεδρία να αισθάνονται υπερήφανοι για τη συμβολή τους.

«Να είστε περήφανοι, γιατί αυτή η επιτυχία είναι και δικό σας προσωπικό επίτευγμα», κατέληξε.

Ραουνά: Η Κυπριακή Προεδρία απέδειξε ότι η αποτελεσματικότητα μετρά περισσότερο από το μέγεθος μιας χώρας

Μήνυμα ότι η Κύπρος απέδειξε στην πράξη πως ακόμη και ένα μικρό κράτος μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εφόσον διαθέτει σχέδιο, αποτελεσματικότητα και ισχυρή προετοιμασία, έστειλε η Υφυπουργός για Ευρωπαϊκά Θέματα, Μαριλένα Ραουνά, κατά την τελετή λήξης της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.

«Ενδεχομένως πριν αναλάβουμε κάποιοι να σκέφτηκαν: ένα μικρό κράτος μέλος με ένα μεγάλο πολιτικό πρόβλημα, πόσα θα καταφέρει; Αποδείξαμε όμως ότι αυτό που έχει σημασία δεν είναι τα τετραγωνικά χιλιόμετρα. Είναι αυτό που φέρνουμε στο τραπέζι. Είναι η αποτελεσματικότητά μας», ανέφερε.

Η κ. Ραουνά ανέφερε ότι η Κυπριακή Προεδρία κατάφερε να αναδείξει την Κύπρο σε αξιόπιστο διαμεσολαβητή, επιτυγχάνοντας πρόοδο σε σειρά δύσκολων ευρωπαϊκών φακέλων.

«Η Κύπρος αναδείχθηκε ως παράδειγμα, ως έντιμος διαμεσολαβητής, φέρνοντας αποτελέσματα σε φακέλους που βρίσκονταν σε αδιέξοδο για περισσότερο από μία δεκαετία», είπε, αναφερόμενη σε ζητήματα όπως η άμυνα και η ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα, η διεύρυνση, η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Παρουσιάζοντας τον απολογισμό της κυπριακής Προεδρίας, ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια του εξαμήνου πραγματοποιήθηκαν περίπου 1.600 συναντήσεις στις Βρυξέλλες, περισσότερες από 300 διοργανώσεις στην Κύπρο, 19 άτυπες υπουργικές συναντήσεις, καθώς και η πρώτη άτυπη Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που φιλοξενήθηκε ποτέ στην Κύπρο, ενώ η χώρα υποδέχθηκε περισσότερους από 30.000 επισκέπτες.

Η Υφυπουργός ανέφερε ακόμη ότι η Γραμματεία της Κυπριακής Προεδρίας δημιουργήθηκε από την αρχή, παράλληλα με την προετοιμασία του εγχειρήματος.

«Φτιάξαμε μια υπηρεσία από το μηδέν και όλα αυτά, καθώς ταυτόχρονα υλοποιούσαμε το έργο προετοιμασίας της Κυπριακής Προεδρίας», είπε.

Απευθυνόμενη στους λειτουργούς της δημόσιας υπηρεσίας, της Μόνιμης Αντιπροσωπείας στις Βρυξέλλες, των σωμάτων ασφαλείας και στους εθελοντές, τόνισε ότι η επιτυχία της Κυπριακής Προεδρίας ήταν αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας.

«Η επιτυχία της Κυπριακής Προεδρίας είναι η δική σας επιτυχία», ανέφερε.

Η κ. Ραουνά είπε ότι η ολοκλήρωση της Κυπριακής Προεδρίας δεν σηματοδοτεί το τέλος της προσπάθειας, αλλά την αρχή μιας νέας περιόδου αξιοποίησης της εμπειρίας και της τεχνογνωσίας που αποκτήθηκε κατά το εξάμηνο, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας και του ρόλου της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Μπορεί να κλείνει το κεφάλαιο του εξαμήνου, ανοίγει όμως ένα άλλο, στο οποίο θα χτίσουμε πάνω στην παρακαταθήκη που αφήνει η Κυπριακή Προεδρία. Έχουμε ισχυρότερη φωνή, ισχυρότερο ρόλο και αυτά θα τα αξιοποιήσουμε προς όφελος της Κύπρου και των πολιτών της», ανέφερε.

Όπως σημείωσε, κατά την προετοιμασία και υλοποίηση της Προεδρίας δημιουργήθηκε ένας αποτελεσματικός επιτελικός μηχανισμός συντονισμού μεταξύ της Γραμματείας της Προεδρίας, των υπουργείων, των υφυπουργείων και της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Κύπρου στις Βρυξέλλες, ο οποίος, όπως είπε, αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη για τη μελλοντική διαχείριση των ευρωπαϊκών υποθέσεων της χώρας.

Κόμπος: Η Κυπριακή Προεδρία αναγνωρίστηκε από όλους, παρά τις πολλαπλές διεθνείς κρίσεις

Ο Υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, χαρακτήρισε την Κυπριακή Προεδρία μια εθνική αποστολή που ολοκληρώθηκε με επιτυχία, σημειώνοντας ότι η θετική αποτίμησή της δεν προέρχεται από την κυπριακή πλευρά, αλλά από τους Ευρωπαίους εταίρους και τους θεσμούς της ΕΕ.

«Το αποτέλεσμα δεν είναι κάτι που εμείς χαρακτηρίζουμε ως επιτυχημένο. Είναι από τις σπάνιες φορές που το λένε όλοι οι άλλοι», ανέφερε, προσθέτοντας ότι όσοι βρέθηκαν στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια του εξαμήνου διαπίστωσαν το ιδιαίτερα θετικό κλίμα που επικρατούσε για την Κυπριακή Προεδρία.

Ο κ. Κόμπος σημείωσε ότι η Κυπριακή Προεδρία κλήθηκε να διαχειριστεί, πέραν των υποχρεώσεών της, σειρά σοβαρών διεθνών εξελίξεων, αναφέροντας ενδεικτικά τη Βενεζουέλα, τη Γροιλανδία και το Ιράν. Όπως είπε, σε διαφορετικές συνθήκες οι κρίσεις αυτές θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την πορεία μιας προεδρίας, ωστόσο στην περίπτωση της Κύπρου «θεωρώ ότι αυτό δεν έγινε. Το αντίθετο».

Αναφερόμενος στην προετοιμασία της Κυπριακής Προεδρίας, ο Υπουργός Εξωτερικών υπενθύμισε ότι, όταν ξεκίνησε η προσπάθεια, η χώρα δεν διέθετε ούτε τις απαραίτητες υποδομές ούτε τον μηχανισμό που απαιτούνταν για την ανάληψη του έργου.

«Έπρεπε να βρούμε κτήριο που δεν είχαμε, να χτίσουμε ομάδα που δεν υπήρχε και, κυρίως, να βρούμε χρήματα που επίσης δεν υπήρχαν», είπε, αποδίδοντας ιδιαίτερα εύσημα στην Υφυπουργό για Ευρωπαϊκά Θέματα, Μαριλένα Ραουνά, για τον συντονισμό της συνολικής προσπάθειας.

Ο κ. Κόμπος ευχαρίστησε επίσης τους λειτουργούς του Υπουργείου Εξωτερικών και ιδιαίτερα τους διπλωμάτες, οι οποίοι, όπως ανέφερε, επωμίστηκαν σημαντικό πρόσθετο φόρτο εργασίας κατά τη διάρκεια του εξαμήνου.

Κλείνοντας, ανέφερε ότι η μεγαλύτερη απόδειξη της επιτυχίας της Κυπριακής Προεδρίας είναι πως, όταν πρόσφατα ερωτήθηκε σε συνέντευξη τι δεν πέτυχε η Κύπρος κατά τη διάρκειά της, η μόνη απάντηση που μπορούσε να δώσει ήταν ότι «αν είχαμε ακόμη λίγες ημέρες, θα κλείναμε ακόμη ένα-δύο θέματα που είχαν πλέον ωριμάσει», χαρακτηρίζοντας αυτό ως την καλύτερη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας της κυπριακής προσπάθειας.

Α. Μιχαηλίδου: Παρακαταθήκη η Κυπριακή Προεδρία ΕΕ στην Παιδεία

Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ αφήνει παρακαταθήκη στους τομείς της Παιδείας, της Νεολαίας και του Αθλητισμού, ανέφερε την Τρίτη η Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας Αθηνά Μιχαηλίδου, σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αφορμή την ολοκλήρωση του εξαμήνου της Προεδρίας.

Όπως σημείωσε, «σήμερα ολοκληρώνεται ένα ιστορικό εξάμηνο για την Κύπρο», κατά το οποίο η χώρα άσκησε την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης «με υπευθυνότητα, συνέπεια, έντιμη διαμεσολάβηση και ευρωπαϊκό προσανατολισμό».

Στον τομέα της Παιδείας, ανέφερε ότι το Υπουργείο εργάστηκε με στόχο «να αφήσει ένα ουσιαστικό αποτύπωμα», σημειώνοντας μεταξύ άλλων την επίτευξη συμφωνίας Μερικής Γενικής Προσέγγισης για τον νέο Κανονισμό του Προγράμματος Erasmus+ 2028-2034, την προώθηση πολιτικών για ενίσχυση των βασικών και ψηφιακών δεξιοτήτων και τη διαμόρφωση κοινού πολιτικού οράματος για τους εκπαιδευτικούς στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.​

​Πρόσθεσε ότι η Κυπριακή Προεδρία συνέβαλε καθοριστικά στην επίτευξη συμφωνίας επί του νέου στρατηγικού πλαισίου για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης 2026-2030, ενώ ανέδειξε τη σημασία της διά βίου μάθησης και της ποιοτικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Σε σχέση με τη Νεολαία, η Υπουργός ανέφερε ότι προωθήθηκαν η ενεργός συμμετοχή των νέων και η φιλικότητα των ευρωπαϊκών και εθνικών πολιτικών προς αυτούς. Για τον Αθλητισμό, σημείωσε ότι τέθηκε για πρώτη φορά στο επίκεντρο ο αθλητικός τουρισμός, με αναγνώριση της συμβολής του στην οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην κοινωνική συνοχή και στη βιώσιμη ανάπτυξη.

Ανέφερε ακόμη ότι προωθήθηκαν ζητήματα ψυχικής υγείας στον αθλητισμό, ενεργού γήρανσης και σωματικής δραστηριότητας για την προαγωγή της υγείας.

Η επιτυχής ολοκλήρωση της Κυπριακής Προεδρίας, πρόσθεσε, αποτέλεσε «καρπό συλλογικής προσπάθειας». Η Υπουργός εξέφρασε ευχαριστίες προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη για την εμπιστοσύνη, τη σταθερή καθοδήγηση και τη στήριξή του καθ’ όλη τη διάρκεια της Προεδρίας, καθώς και προς την Υφυπουργό Ευρωπαϊκών Θεμάτων Μαριλένα Ραούνα και τη Γραμματεία της Κυπριακής Προεδρίας για τον συντονισμό και τη συνεργασία.

Ευχαρίστησε επίσης τους λειτουργούς του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου, του Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού, της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τους συνεργάτες από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και όλους όσοι συνέβαλαν στην ολοκλήρωση της προσπάθειας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τις μαθήτριες, λέγοντας ότι «αγκάλιασαν την Κυπριακή Προεδρία με φαντασία, δημιουργικότητα και αγάπη» και, μέσα από δράσεις και διαγωνισμούς, «έδωσαν ζωή στις αξίες της Ευρώπης».​

​«Η Κυπριακή Προεδρία ολοκληρώνεται, όμως η παρακαταθήκη της παραμένει», ανέφερε η Υπουργός, προσθέτοντας ότι οι σχέσεις εμπιστοσύνης που οικοδομήθηκαν, οι πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν και οι πολιτικές που προωθήθηκαν αποτελούν ισχυρή βάση για τη συνέχεια.

Καταληκτικά, σημείωσε ότι η Κύπρος «απέδειξε ότι, ανεξαρτήτως μεγέθους, μπορεί να ηγείται με αξιοπιστία, να οικοδομεί συναινέσεις και να διαμορφώνει τις ευρωπαϊκές εξελίξεις».

Πηγή: ΚΥΠΕ

του Χάρη Θεραπή

Η υπόθεση TAXAN δεν αφορά μόνο τον Μαρίνο Σιζόπουλο και τα υπόλοιπα πρόσωπα που κατονομάζονται στο πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς. Αφορά, πρωτίστως, τη θεσμική αξιοπιστία της Νομικής Υπηρεσίας και την ικανότητα του κράτους να πείθει τους πολίτες ότι η Δικαιοσύνη λειτουργεί με συνέπεια, ανεξαρτησία και ίσα μέτρα απέναντι σε όλους.

Η συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι.

Την ώρα που η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το πόρισμα για το λεγόμενο «Κράτος Μαφία», με την ίδια την Κυβέρνηση να αναγκάζεται να αναζητήσει ανεξάρτητους ανακριτές λόγω της εξαίρεσης της ηγεσίας της Νομικής Υπηρεσίας, ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο ζήτημα καταλήγει ξανά στο ίδιο γραφείο.

Το πόρισμα της Αστυνομίας για την υπόθεση TAXAN αναμένεται να διαβιβαστεί στη Νομική Υπηρεσία, η οποία καλείται να αποφασίσει αν θα ασκήσει ποινικές διώξεις.

Το ερώτημα, όμως, είναι αμείλικτο.

Πώς μπορεί η ίδια ακριβώς ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας, που το 2022 είχε αποφανθεί ότι δεν υπήρχε επαρκής μαρτυρία για ποινική δίωξη, να πείσει σήμερα ότι η νέα της απόφαση δεν θα σκιάζεται από τις επιλογές του παρελθόντος;

Η τότε θέση ήταν ξεκάθαρη: δεν υπήρχε επαρκής και ανεξάρτητη μαρτυρία.

Κι όμως, λίγα χρόνια αργότερα, η Αρχή κατά της Διαφθοράς, μέσω μιας εκτεταμένης έρευνας, εντόπισε στοιχεία και ενδείξεις που οδήγησαν σε διαπίστωση πιθανής διάπραξης σοβαρών ποινικών αδικημάτων, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει νέα αστυνομική διερεύνηση.

Το εύλογο ερώτημα δεν αφορά μόνο την ουσία της υπόθεσης.

Αφορά το πώς είναι δυνατόν στοιχεία που κρίθηκαν ικανά να οδηγήσουν σε νέα ποινική διερεύνηση να μην είχαν εντοπιστεί ή αξιολογηθεί στην πρώτη έρευνα.

Και ακόμη περισσότερο, γιατί τότε δεν ζητήθηκαν συμπληρωματικές ανακρίσεις ή περαιτέρω διερεύνηση.

Εδώ βρίσκεται η πραγματική πληγή.

Η αξιοπιστία της Δικαιοσύνης δεν κρίνεται μόνο από τις τελικές αποφάσεις της. Κρίνεται από την ποιότητα των ερευνών, από τη συνέπεια των χειρισμών και από την εικόνα που εκπέμπει προς την κοινωνία.

Όταν οι ίδιες υποθέσεις επιστρέφουν μετά από λίγα χρόνια με διαφορετικά δεδομένα και διαφορετικές αξιολογήσεις, η εμπιστοσύνη των πολιτών δοκιμάζεται.

Και όταν αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο όπου η ίδια η Νομική Υπηρεσία βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης δημόσιας αμφισβήτησης εξαιτίας άλλων σοβαρών υποθέσεων, η ανάγκη για απόλυτη διαφάνεια γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

Ας είμαστε ξεκάθαροι.

Το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς δεν αποτελεί δικαστική απόφαση και κανείς δεν μπορεί να θεωρείται ένοχος πριν αποφανθούν τα αρμόδια δικαστήρια, εφόσον φυσικά ασκηθούν διώξεις.

Όμως η δημόσια λογοδοσία των θεσμών είναι εξίσου απαραίτητη.

Εάν η Νομική Υπηρεσία αποφασίσει αυτή τη φορά να προχωρήσει με ποινικές διώξεις, θα οφείλει να εξηγήσει τι ακριβώς άλλαξε σε σχέση με το 2022 και γιατί τότε δεν κρίθηκε αναγκαία μια πιο ουσιαστική διερεύνηση.

Εάν, από την άλλη, αποφασίσει εκ νέου να μην προχωρήσει, θα πρέπει να αιτιολογήσει με τρόπο που να μπορεί να πείσει μια κοινωνία η οποία παρακολουθεί πλέον με αυξανόμενη δυσπιστία τη λειτουργία των θεσμών.

Η ουσία δεν είναι αν η υπόθεση αφορά έναν πρώην αρχηγό κόμματος.

Ούτε αν οι καταγγελίες τελικά θα επιβεβαιωθούν ή θα καταρρεύσουν στο δικαστήριο.

Η ουσία είναι αν η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει μηχανισμούς που μπορούν να διερευνούν σοβαρές υποθέσεις χωρίς σκιές, χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση ότι οι ίδιοι θεσμοί καλούνται κάθε φορά να αξιολογήσουν τα δικά τους λάθη.

Η Δικαιοσύνη δεν αρκεί να απονέμεται.

Πρέπει και να εμπνέει εμπιστοσύνη.

Και αυτή η εμπιστοσύνη, δυστυχώς, δεν ανακτάται με ανακοινώσεις. Ανακτάται μόνο όταν οι θεσμοί αποδεικνύουν στην πράξη ότι είναι πρόθυμοι να κάνουν και τη δύσκολη αυτοκριτική.