ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Η εναέρια επίθεση του Ιράν στο Ισραήλ ως στρατηγικό μάθημα για την Ελλάδα
Οι διπλές ιρανικές επιθέσεις στο Ισραήλ, τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο του 2024, σηματοδότησαν μια ιστορική καμπή για την εξέλιξη των εναέριων συγκρούσεων και των μεθόδων αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας. Η εμπειρία των Ηνωμένων Πολιτειών –μέσω της Αεροπορίας (USAF) και της Διαστημικής Δύναμης (USSF)– αποκάλυψε κρίσιμα διδάγματα που μπορούν να αξιοποιηθούν από την Ελλάδα, σε μια εποχή όπου η ενίσχυση της αεράμυνας έχει αναχθεί σε ύψιστη κυβερνητική προτεραιότητα μέσω της δημιουργίας της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Από την επίθεση στην Τεχεράνη στη μάχη με τα drones
Η ανάπτυξη 12 μαχητικών F-22 Raptor στην αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ από τη 90ή Μοίρα Μαχητικών, μετά την ισραηλινή προσβολή στην Τεχεράνη, ανέδειξε τη σημασία της ετοιμότητας και της ευελιξίας. Η αποστολή τους περιελάμβανε την αναχαίτιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΜΕΑ) και πυραύλων cruise, με τη συμβολή της προηγμένης τεχνολογίας ραντάρ AESA που καθιστά ευκολότερο τον εντοπισμό των στόχων, παρά τις δυσκολίες λόγω μικρού μεγέθους και χαμηλής ταχύτητας.
Ο διοικητής της μοίρας, αντισμήναρχος Ντάστιν Τζόνσον, υπογράμμισε ότι πρόκειται για έναν νέο τύπο εναέριας μάχης, στον οποίο οι δυσκολίες ταυτοποίησης στόχων απαιτούν αναθεώρηση εκπαιδευτικών πρωτοκόλλων και επιχειρησιακών μεθόδων. Ειδική μνεία έγινε σε εργασία του επισμηναγού Μπέντζαμιν Κόφι, που συνέταξε μνημόνιο ενεργειών κατά των ΜΕΑ. Το κείμενο αυτό διανεμήθηκε σε όλες τις μοίρες των ΗΠΑ στην περιοχή, επιταχύνοντας την τελειοποίηση των τακτικών.
Η μαζικότητα της απειλής και τα όρια της αεροπορικής ισχύος
Κατά τη διάρκεια της ιρανικής επίθεσης της 13ης Απριλίου 2024, τα F-15E Strike Eagle της 494ης Μοίρας αναχαίτισαν πλήθος στόχων. Σε ελάχιστα λεπτά, τα περισσότερα μαχητικά είχαν εξαντλήσει τα οκτώ βλήματα αέρος-αέρος που έφεραν και αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν τα πυροβόλα των 20 χλστ. για τα εναπομείναντα ΜΕΑ – με περιορισμένη αποτελεσματικότητα.
Συνολικά, καταρρίφθηκαν περίπου 80 ΜΕΑ. Η εμπειρία αυτή οδήγησε τον πτέραρχο Τζέιμς Χέκερ, διοικητή των Αμερικανικών Αεροπορικών Δυνάμεων στην Ευρώπη, να δηλώσει ότι «η φύση του πολέμου έχει αλλάξει» – ιδίως απέναντι σε φθηνά, μαζικά μέσα επίθεσης όπως τα drones αυτοκτονίας.
Οι νέες απαιτήσεις της αντιπυραυλικής άμυνας
Η διαστημική δύναμη των ΗΠΑ υποχρεώθηκε να ανταποκριθεί σε μαζικές εκτοξεύσεις βαλλιστικών βλημάτων, εγκαταλείποντας την παραδοσιακή αντίληψη της μεμονωμένης πυραυλικής απειλής. Σύμφωνα με τον αντιπτέραρχο Ντάγκλας Σχις, η πρόκληση πλέον αφορά την ταυτόχρονη παρακολούθηση, ιχνηλάτηση και προειδοποίηση για πολλαπλές απειλές.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα
Η Ελλάδα οφείλει να αναλύσει σε βάθος τα διδάγματα αυτών των επιχειρήσεων και να τα προσαρμόσει στα ιδιαίτερα γεωγραφικά, στρατιωτικά και τεχνολογικά χαρακτηριστικά του ελληνικού θεάτρου επιχειρήσεων. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» πρέπει να λάβει υπόψη:
-
Την ανάγκη για σύγχρονα ραντάρ AESA, ικανά να εντοπίζουν μικρούς και χαμηλά ιπτάμενους στόχους.
-
Την ενίσχυση του στόλου με ικανότητες stealth, όπως τα F-35A, που βρίσκονται ήδη υπό παραγγελία.
-
Τη δημιουργία δικτύου διαμοιρασμού πληροφορίας, που θα επιτρέπει την ταχεία διάγνωση και απάντηση σε εναέριες απειλές.
-
Την ανάπτυξη προηγμένων drones και αντιαεροπορικών όπλων laser ή directed energy, για την αντιμετώπιση μαζικών επιθέσεων χαμηλού κόστους.
-
Τη συνεχή εκπαίδευση προσωπικού πάνω σε πραγματικά σενάρια πολλαπλών και σύνθετων απειλών.
Η στρατηγική απάντηση στην εναέρια και πυραυλική απειλή δεν μπορεί να είναι γραμμική. Απαιτεί συνδυασμό τεχνολογίας, επιχειρησιακής ετοιμότητας, διακλαδικότητας και διεθνούς συνεργασίας. Οι επιθέσεις του Ιράν δείχνουν τον δρόμο – η Ελλάδα καλείται να τον διαβεί, προτού βρεθεί απροετοίμαστη.
ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Μέση Ανατολή: Το Ισραήλ σε κατάσταση συναγερμού ενόψει ενδεχόμενης σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν
MILITAIRE
Η «Γροιλανδία» του Τραμπ ανοίγει την όρεξη της Άγκυρας για το Καστελλόριζο
ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Στρατηγικό άνοιγμα Κύπρου–ΗΠΑ: Επενδύσεις εκατομμυρίων σε νέες υποδομές και αμυντικό εξοπλισμό
Η ανέγερση νέων εγκαταστάσεων, η αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών, καθώς και συζητήσεις για αμυντικό εξοπλισμό και εκπαίδευση προσωπικού, περιλαμβάνονται μεταξύ των πρωτοβουλιών που προωθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες στην Κύπρο, στο πλαίσιο της διμερούς αμυντικής συνεργασίας.
Τα επόμενα βήματα σε όλο το φάσμα της συνεργασίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κυπριακή Δημοκρατία αποτυπώνονται σε αμερικανικό σημείωμα, το περιεχόμενο του οποίου εξασφάλισε ο «Φ». Οι τέσσερις βασικοί άξονες που περιγράφονται στο έγγραφο αφορούν:
Αμυντικές υποδομές και εξοπλισμό.
Στρατιωτική εκπαίδευση.
Πρόγραμμα στρατιωτικής συνεργασίας.
Σε ό,τι αφορά τις αμυντικές υποδομές, η προσοχή εστιάζεται σε τρία κομβικά σημεία:
την Αεροπορική Βάση Πάφου, με στόχο την αναβάθμισή της ώστε να μπορεί να χρησιμοποιείται επιχειρησιακά από την Κυπριακή Αεροπορία, αλλά και από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ,
τη Ναυτική Βάση στο Μαρί και την κατασκευή ελικοδρομίου,
καθώς και το ΚΕΝ Λάρνακας, όπου προβλέπεται η δημιουργία εγκατάστασης πολλαπλών χρήσεων.
Σε επίπεδο αμυντικού εξοπλισμού ξεχωρίζει η πρώτη επίσκεψη, εντός του μήνα, αντιπροσωπείας του DSCA, με σκοπό την ενημέρωση των κυπριακών αρχών για τα προγράμματα FMS και EDA.
Όσον αφορά τη στρατιωτική εκπαίδευση, ανοίγει πλέον το West Point για Κύπριους στρατιωτικούς, καθώς και η στρατιωτική αεροπορική ακαδημία. Πέρσι η Κύπρος είχε για πρώτη φορά πρόσβαση στη Ναυτική Ακαδημία και από φέτος το πλαίσιο αυτό διευρύνεται. Στο πρόγραμμα κρατικής συνεργασίας συνεχίζονται οι δράσεις κατάρτισης, με ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση αεροπυρόσβεσης.
Σημαντικές οι χρηματοδοτήσεις για αμυντικές υποδομές
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη χρηματοδότηση από αμερικανικής πλευράς, ώστε η Κύπρος να μπορέσει να προχωρήσει στην αναβάθμιση των αμυντικών της εγκαταστάσεων. Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ στην Ευρώπη χρηματοδότησε συνολική αξιολόγηση των υποδομών στην Αεροπορική Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου», με στόχο την εκπόνηση μακροπρόθεσμων σχεδίων επέκτασης που θα εξυπηρετούν τόσο τις ανάγκες της Κυπριακής Πολεμικής Αεροπορίας όσο και τις επιχειρήσεις εταίρων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Όπως είχε αποκαλύψει ο «Φ» τον περασμένο Αύγουστο, Αμερικανοί ειδικοί με έδρα τη Φρανκφούρτη επισκέφθηκαν δύο φορές την Κύπρο για αυτοψία στην αεροπορική βάση και διαμόρφωσαν τα σχέδιά τους σε συνεργασία με τις κυπριακές αρχές.
Παράλληλα, η NAVFAC χρηματοδότησε την κατασκευή εγκατάστασης πολλαπλών χρήσεων στο ΚΕΝ Λάρνακας και την ανέγερση ελικοδρομίου στη Ναυτική Βάση «Ευάγγελος Φλωράκης».
Σύμφωνα με το αμερικανικό σημείωμα, οι επενδύσεις αυτές επιτρέπουν την άμεση διεξαγωγή ασκήσεων και επιχειρήσεων που σχετίζονται με εκκενώσεις αμάχων, διαχείριση κρίσεων και άλλες δραστηριότητες που στηρίζουν το πρόγραμμα «Εστία» και εθνικά σχέδια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο λειτουργικός έλεγχος των υποδομών, η αξία των οποίων ανέρχεται σε εκατομμύρια δολάρια, θα παραμείνει στην κυπριακή πλευρά.
Το κυπριακό ενδιαφέρον για αμυντικές πωλήσεις
Εντός Ιανουαρίου αναμένεται η πρώτη επίσκεψη αντιπροσωπείας του DSCA, με σεμινάριο ενημέρωσης για τα προγράμματα FMS και EDA. Οι συζητήσεις για συμμετοχή στο πρόγραμμα «Ξένων Στρατιωτικών Πωλήσεων» βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και αφορούν, μεταξύ άλλων, την απόκτηση στρατιωτικών φορτηγών μεταφοράς με μειωμένο κόστος.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται σχέδια για την επέκταση της Αεροπορικής Βάσης Παπανδρέου και το λογισμικό SAROPS, που θα ενισχύσει τις δυνατότητες έρευνας και διάσωσης του JRCC.
Πρώτοι Κύπριοι στο West Point
Το πρόγραμμα IMET συνεχίζεται με επιτυχία, με περίπου 30 Κύπριους φοιτητές ετησίως να εκπαιδεύονται σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ. Για το ακαδημαϊκό έτος 2026, η Κύπρος μπορεί να υποβάλει υποψηφίους στο West Point, στη Ναυτική Ακαδημία και στην Ακαδημία Πολεμικής Αεροπορίας, εξέλιξη που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική.
Πολυεπίπεδη εφαρμογή του προγράμματος κρατικής συνεργασίας
Οι Εθνικές Φρουρές Νιου Τζέρσεϊ και Κύπρου συνεργάζονται σε τομείς όπως η εξουδετέρωση εκρηκτικών, η εκπαίδευση ιατρικής μάχης, οι στρατιωτικές πληροφορίες και η κυβερνοάμυνα. Παράλληλα, αναπτύσσεται συνεργασία για ανταλλαγή τεχνογνωσίας στην αεροπυρόσβεση και στις πολιτικοστρατιωτικές επιχειρήσεις.
Σημαντικά βήματα αναβάθμισης
Η συνολική εικόνα καταδεικνύει πρόοδο αλλά και προοπτικές περαιτέρω εμβάθυνσης της συνεργασίας, με τη Λευκωσία να εκλαμβάνει το αμερικανικό σημείωμα ως ψήφο εμπιστοσύνης προς τις κυπριακές αμυντικές επιλογές.
Οι πολιτικές προεκτάσεις της συνεργασίας
Σε μια περίοδο διεθνών αναταράξεων, η Κύπρος αναδεικνύεται σε στρατηγικό πλεονέκτημα για τις ΗΠΑ, προσφέροντας γεωγραφική πρόσβαση στη Μέση Ανατολή, κρίσιμες λιμενικές και αεροπορικές εγκαταστάσεις, ανθρωπιστικούς διαδρόμους και ευελιξία σε επιχειρήσεις εκκένωσης.
Τα οφέλη για την Κύπρο
Για τη Λευκωσία τα οφέλη υπερβαίνουν τον αμυντικό τομέα, ενισχύοντας τον γεωστρατηγικό ρόλο της χώρας και δημιουργώντας οικονομικές προοπτικές, ακόμη και εκτός πλαισίου ΝΑΤΟ.
Η παρούσα δυναμική ξεκίνησε το 2024 με την επίσκεψη Χριστοδουλίδη στον Λευκό Οίκο και τη συνάντηση με τον Τζο Μπάιντεν, ενώ κορυφώθηκε με τη θεσμοθέτηση Στρατηγικού Διαλόγου τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Ένα χρόνο αργότερα, τον Νοέμβριο του 2025, ο Κωνσταντίνος Κόμπος επισκέφθηκε εκ νέου την Ουάσιγκτον, επιβεβαιώνοντας τη συνέχεια και τη σταθερότητα των διμερών σχέσεων.
ΠΗΓΗ: PHILENEWS .cy
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 month agoΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΘΕΣΗΣ ΨΗΦΟΥ ΓΙΑ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ 2026
-
#exAformis1 month ago#exaformis – Ζούμε στην πιο ενδιαφέρουσα χώρα! Vol. 3 | Παρασκευή 05/12 στις 7μμ
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ1 week agoΤο ερώτημα για την Holguín για την UNFICYP και η υπόθεση της Μάμμαρι: γιατί δέχθηκαν επίθεση δύο Ελληνοκύπριοι αγρότες;
-
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ1 month ago«Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας: Ο όρκος δεν ανέχεται υπεκφυγές – ή ενεργείς, ή παραιτείσαι.»
-
Think Tank2 weeks agoΣομαλιλάνδη: το νέο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
-
Βουλευτικές Εκλογές 20261 month agoΠαραίτηση-έκπληξη: Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος των Οικολόγων ξεκινά δικό του πολιτικό σχήμα
-
#exAformis4 weeks ago#ExAformis – Το ΑΛΜΑ στο δρόμο προς τις εκλογές | Παρασκευή 19/12 στις 7μμ
-
#exAformis4 weeks ago#ExAformis – Αποτελέσματα Διαδικτυακής Δημοσκόπησης | Τετάρτη 17/12 στις 7μμ
-
Off the Record1 month agoΣτάθμευση Κυπριακών μαχητικών αεροσκαφών στο σύμμαχο μας Ισραήλ
-
Off the Record2 weeks agoΕκλογές 2026: Το ποτάμι δεν γυρίζει ΠΙΣΩ…

